MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
206
TA’LIMDA SUNIY INTELLEKTNING AHAMIYATI
Jalaliddinova Madinaxon Xojakanovna
Andijon davlat pedagogika fakulteti Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 308-
guruh talabasi
ANNOTATSIYA: AI (sun‟iy intellekt) atamasi kundalik hayotimizda tez-tez
uchratib va uni qo‟llash butun dunyoda rivojlanib bormoqda. So‟nggi paytlarda
sun‟iy intellekt turli tarmoqlar va ijtimoiy infratuzilmalarga kiritilmoqda. Misol
uchun, ish uslubini isloh qilish nomi bilan ishni avtomatlashtirish va unumdorlikni
oshirish uchun RJA (Robotik jarayonlarni avtomatlashtirish) joriy etayotgan
kompaniyalar soni ortib bormoqda.
RJA o‟z-o‟zidan sun‟iy intellekt emas, lekin u kompyuterlarga elektron
jadval dasturiy ta‟minoti va asosiy biznes tizimlari kabi oddiy vazifalarni o‟z
zimmasiga olishga imkon beradi, ular hukm chiqarishda odamlar tomonidan amalga
oshiriladi, boshqacha qilib aytganda, shaxsiy kompyuterning takroriy operatsiyalari.
Kelajakda biz sun‟iy intellektning ilovalari bo‟lgan qo‟lda yozilgan belgilarni
aniqlash, ovozni aniqlash va javob berish tizimlari bilan bog‟lash orqali butun
biznesni avtomatlashtirishni maqsad qilganmiz.
Kalit so’zlar: Raqamli O‟zbekiston, AI, suniy intellekt, matematika,
strategiya, JavaScript, abacus, Google Home, Amazon Echo, fanlar, universitet,
o‟quvchi, talaba, informatika.
ABSTRACT: The term AI (artificial intelligence) is often encountered in our
daily life and its use is developing all over the world. Recently, artificial intelligence
has been introduced into various networks and social infrastructures. For example,
an increasing number of companies are implementing RPA (Robotic Process
Automation) to automate work and improve productivity in the name of work style
reform. RPA is not artificial intelligence per se, but it allows computers to take over
simple tasks such as spreadsheet software and basic business systems that are
performed by humans in judgment, in other words, repetitive operations of a personal
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
207
computer. In the future, we aim to automate the entire business by connecting
handwritten character recognition, voice recognition and answering systems with
applications of artificial intelligence.
Keywords: Digital Uzbekistan, AI, artificial intelligence, mathematics,
strategy, JavaScript, abacus, Google Home, Amazon Echo, sciences, university,
reader, student, informatics.
KIRISH
O‟zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 17.02.2021 yildagi PQ-
4996-son, Sun‟iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar
yaratish chora-tadbirlari to‟g‟risida “Raqamli O‟zbekiston — 2030” Strategiyasiga
muvofiq hamda sun‟iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni
mamlakatimizda keng qo‟llash, raqamli ma‟lumotlardan foydalanish imkoniyatini va
ularning yuqori sifatini ta‟minlash, ushbu sohada malakali kadrlar tayyorlash uchun
qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida:
“Raqamli O‟zbekiston — 2030” Strategiyasini har tomonlama amalga
oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlarni tashkil qilish hamda iqtisodiyot tarmoqlari,
ijtimoiy soha va davlat boshqaruvi tizimida sun‟iy intellekt texnologiyalarini joriy
qilish;
sun‟iy intellekt sohasida fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlarni olib borish,
raqamli texnologiyalarni rivojlantirishning ilmiy ekotizimini shakllantirish; sun‟iy
intellekt texnologiyalari asosida boshqaruv va ishlab chiqarish jarayonlarini
avtomatlashtirish bo‟yicha innovatsion mahsulotlarni hamda ularning modellari,
algoritmlari va dasturiy ta‟minotini ishlab chiqish; sun‟iy intellekt texnologiyalarini
rivojlantirish bo‟yicha yetakchi xorijiy innovatsion va ilmiy muassasalar bilan
hamkorlikni yo‟lga qo‟yish va qo‟shma loyihalarni amalga oshirish.
Sanoat va jamiyat asoslarini qurish bilan bir qatorda, reja “kelajak poydevori
sifatida ta‟limni isloh qilish va ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar tizimini qayta qurishni
talab qiladi. Ta‟lim islohotiga kelsak, boshlang‟ich va o‟rta ta‟limdan tashqari,
shuningdek, ta‟limda sun‟iy intellekt bilan bog‟liq bo‟lgan ta‟lim, boshqacha
aytganda, “matematika, ma‟lumotlar fanlari va AI” ta‟limi qanday bo‟lishi kerakligi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
208
ko‟rsatilgan. AI strategyasi 2030 raqamli O‟zbekistonda tadqiqot va ishlanmalar
tizimini rekonstruksiya qilish “kelajak uchun poydevor yaratish” sifatida ham
ko‟rsatilgan, ammo bu yerda biz “universitetlar, texnikumlar va kollejlar”dagi ta‟lim
islohotining konturini tushuntiramiz”. Bundan tashqari, materialda batafsil aniq
raqamlrda tushuntirish yo‟qligi sababli, noto‟g‟ri talqin qilish yoki noto‟g‟ri
baholash mumkin.
Universitetlar, texnikumlar va ishlaydigan xodimlar uchun ta‟lim islohotlari
sifatida quyidagi uchta aniq maqsad ko‟tariladi.1.Gumanitar va fanlardan qat‟i nazar,
barcha universitet va texnik kollej talabalari (taxminan 500 000 bitiruvchi/yiliga) o‟z
kurslarida boshlang‟ich darajadagi matematika, 2. Ko‟p ishchilar (yiliga taxminan 1
million 2008 yil) asosiy axborot bilimlari va ma‟lumotlar fanlari va sun‟iy intellekt
kabi amaliy amaliy ko‟nikmalarga ega bo‟lish imkoniyatlarini har tomonlama
ta‟minlaydi. 3. Universitet talabalar va ishlaydigan xodimlar uchun liberal san‟at
ta‟limini kuchaytirish.
Ta‟lim, Madaniyat, sport, fan va texnologiyalar vazirligi ma‟lumotlariga
ko‟ra, “barcha fuqarolar matematika, ma‟lumotlar fanlari va sun‟iy intellekt asoslari”
kabi zarur ko‟nikmalarni rivojlantirishlari kerak. raqamli jamiyatda yozish va
abacus” va barcha sohalarda ishlay olish. Universitet islohotini ilgari surish uchun
texnologiya, Ushbu hisobotning qisqacha mazmunida “Informatika ta‟limining
umumiy ta‟lim sifatida tarqalishi” “so‟rovga javob bergan universitetlarning 82% ga
yaqini informatika fanini umumiy fan sifatida takidlashgan”. Bunday sharoitda
barcha talabalar uchun 2030-yillarda mumkin bo‟lgan umumiy axborotni qayta
ishlash, ta‟limini rivojlantirishga “matematika, ma‟lumotlar fanlari va sun‟iy
intellekt” ta‟limini qo‟shish katta o‟zgarish va yaxshi natijalarga erishishi
kutilmoqda. Yuqoridagi maqsad har yili universitet va texnologiya kollejlarini
tamomlagan barcha 500 000 talabaga ta‟lim berishdir. Tabiiyki, bu ta‟lim tizimi va
o‟quv rejasi xaritasini jiddiy qayta ko‟rib chiqishni talab qiladi. JavaScript-da
yozilgan har bir dasturiy ta‟minot o‟zbek tiliga tarjima qilindi va laboratoriyadagi
server kompyuteriga o‟rnatildi. JavaScript-ning afzalliklari shundaki, u internetda
ishlaydi, o‟quv jarayoni va natijalarini grafik tarzda tekshirish mumkin. Tahlil va
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
209
tajriba sinov sifatida biz Google Home guruhi va Amazon Echo guruhiga bo‟lindik
va alohida guruhlarda ko‟nikmalar va harakatlarni rivojlantirishni boshladik. Keyingi
soatlardan boshlab biz talabalardan AI spiker bilan o‟zaro munosabatlari haqida
o‟ylashni so‟radik va rivojlanishni davom ettirdik. Yakuniy bosqich sifatida biz har
bir ishtirokchidan o‟zlarining rivojlangan ko‟nikmalari va harakatlarini haqiqiy
mashinalar yordamida namoyish etishlarini so‟radik. Bunday izoh paydo bo‟lishining
sababi shundaki, Google va Amazon ning ishlab chiqish muhitlari sezilarli darajada
bir-biridan farq qiladi.
XULOSA
Bunga sabab bo‟lgan asosiy mulohaza shuni ko‟rsatadiki,
biz har bir
kompaniya va ta‟lim muassasalari tomonidan taqdim
etilgan ko‟nikma, ta‟lim sifati,
korxona boshqaruv nazorati, va
ta‟limni reallik asosida yanada oson o‟rgatish
mumkin, dasturiy ta‟minot va tizimni
ishlab chiqish. O„quvchilarimizga
“matematika, ma‟lumotlar fanlari va sun‟iy
intellekt” ta‟limini “umumiy tarzda”
berish uchun o„qituvchilarning inson resurslari
cheklangan bo„lsada, tizimli va
chuqur muhokamalar olib borish zarur, deb
hisoblaymiz.
REFERENCES
1. Rakhimov, M., Yuldashev, A., & Solidjonov, D. (2021). The role of artificial
intelligence in the management of e-learning platforms and monitoring knowledge of
students. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences, 1(9), 308-314.
2. Yuldashev, A. (2022). DEVELOPMENT OF ECONOMIC ACTIVITIES OF
ENTERPRISES ON THE BASIS OF DIGITIZATION. Yosh Tadqiqotchi
Jurnali, 1(3), 251-257.
3. Axrorjon, Y., Alijon, M., & Iqlima, A. (2022). Faol texnologiyalarni o‟smirlar
psoxologiyasiga ta‟siri. Ta‟lim fidoyilari, 13(6), 263-266.
4. Axrorjon, Y., Nozima, Z., & Muhtaram, J. (2022). KITOBNING INSON
MA‟NAVIY VA AQLIY KAMOLOTIDAGI O‟RNI.
5. Yoldashev, A. E. O., Nishonqulov, S. F. O., & Yoldasheva, M. R. Q. (2021).
TA'LIMDAGI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI. Scientific progress, 2(3), 806-
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
210
813.
6. Yo‟Ldashev, A., & Nazarova, G. (2022). Boshlang‟ich ta‟lim о‟quvchilarini
kasbga yо‟naltirishda dastlabki pedagogik jarayonlar. Science and Education, 3(6),
618-623.
7. Yo‟ldashev, A., & Solidjonov, D. (2022). YANGI INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR VA ULARNI TA‟LIM OLISH MUHHITIDA
QO‟LLANISHI. Yosh Tadqiqotchi Jurnali, 1(3), 198-204.
8. Axrorjon, Y. L. (2022). TA‟LIM TIZIMIDA AXBOROT VOSITASINING O
„RINI.
9. Dildora, R., & Muxlisa, P. (2022). MAKTABDA ZAMONAVIY TA‟LIM
MUHITINI YARATISH.
10. Lolaxon, K., & Zubaydaxon, J. (2022). BOSHLANGʻICH TAʼLIMDA
YOZUVGA OʻRGATISH USULLARI.
11. https://lex.uz/docs/-5297046#-5297465
