Vol. 28 No. 1 (2025)
Articles
UCH O’LCHOVLI YEVKLID FAZOSINING VEYL AKSIOMALAR SISTEMASI
Mazkur ishda uch oʻlchovli Yevklid fazosi uchun Veyl aksiomalar sistemasi tahlil qilinadi. Geometriyaning aksiomatik asoslari, xususan, E. Veyl tomonidan taklif etilgan aksiomalar orqali fazoning tuzilishi aniqlanishi, uning metrik va affinning uzviy bogʻliqligi yoritiladi. Veyl aksiomalari yordamida fazodagi nuqta, toʻgʻri chiziq va tekisliklar orasidagi munosabatlar qatʼiy aksiomatik tarzda aniqlanadi, bu esa Yevklid fazosining toʻliq va mantiqiy asoslangan modelini qurishga imkon beradi. Ishda shuningdek, Veyl aksiomalarining Euklid geometriyasidagi anʼanaviy aksiomalar bilan qiyosiy tahlili keltirilib, ularning ustunlik va chegaralari ko‘rib chiqiladi.
MODERN METHODS OF TEACHING DRAFTING AND VISUAL ARTS IN SCHOOLS
This article highlights the importance of modern pedagogical technologies, digital tools, and interactive methods in teaching drafting and visual arts in schools. The author analyzes the potential for enhancing spatial thinking and graphic literacy through the use of graphic software such as Adobe Illustrator, AutoCAD, and SketchUp in drafting lessons. It is also noted that the use of digital portfolios, interactive whiteboards, tablets, and graphic tablets in visual arts classes contributes to the development of students’ creative potential and strengthens interdisciplinary connections. The article recommends integrated teaching of drafting and art based on the principles of the STEAM approach, critical thinking, and problem-based learning.
TABIAT O’QUVCHILARINI HAR TOMONLAMA KAMOL TOPTIRISHDA ASOSIY OMIL SIFATIDA
Ushbu maqola tabiatni oʻrganishning oʻquvchilarni har tomonlama kamol toptirishdagi ahamiyatini tahlil qiladi. Maqolada tabiat bilan bevosita muloqot qilish, kuzatish va tadqiqot oʻtkazish orqali oʻquvchilarda ekologik savodxonlik, ilmiy dunyoqarash, estetik tuygʻular, axloqiy qadriyatlar va vatanparvarlik hissini shakllantirish metodikasi koʻrib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy taʼlim texnologiyalari va ularning tabiat taʼlimini boyitishdagi roli yoritiladi.
METHODOLOGY FOR DEVELOPING ARTISTIC CREATIVITY
This article discusses the methodological foundations of the formation and development of artistic creativity competence in students of grades 5–7 in fine arts classes. Interactive methods and creative approaches that serve to develop students' aesthetic taste, imagination, and individual approach are analyzed.
LOCAL CHARACTERISTICS OF EMBROIDERY TECHNOLOGIES AND TOOLS
This topic examines modern technologies and tools in the field of embroidery, and how they relate to traditional methods in various regions. It presents information on local characteristics, materials, and styles, as well as innovations in the embroidery process. The research also explores unique methodologies and economic and cultural aspects. This study will be beneficial for local artisans and enterprises, helping to maintain a balance between traditional and modern approaches.
TA’LIMDA GAMIFIKATSIYA: MOTIVATSIYANI OSHIRISH YO’LLARI
Ushbu maqolada zamonaviy ta’limda gamifikatsiyaning o’rni va ahamiyati, uning o’quv motivatsiyasiga ta’siri hamda KAHOOT o’yinli platformasi va undan foydalanish tizimlari xususida so’z boradi.
QONUNLARNI QABUL QILISHDAGI VA IJRO ETISHDAGI QONUNCHILIK TIZIMIDAGI KAMCHILILKLAR
Qonunchilik tizimi har qanday davlatning huquqiy va ijtimoiy taraqqiyotining asosiy tayanchidir. Biroq, qonunlarni ishlab chiqish, qabul qilish va ijro etish jarayonlarida turli kamchiliklar mavjud boʻlib, ular ijtimoiy adolatni, qonun ustuvorligini va davlat boshqaruvining samaradorligini pasaytirishi mumkin. Ushbu maqolada Oʻzbekiston qonunchilik tizimidagi asosiy kamchiliklar, ularning sabablari va bartaraf etish yoʻllari tahlil qilinadi.
ГЕМОЛИТИЧЕСКИЕ ЗАБОЛЕВАНИЯ У ДЕТЕЙ
Гемолитические заболевания у детей представляют собой гетерогенную группу патологий, характеризующихся ускоренным разрушением эритроцитов. В статье рассматриваются основные причины гемолиза, включая врождённые и приобретённые формы, такие как наследственные дефекты мембраны, ферментопатии, гемоглобинопатии, а также аутоиммунные процессы и гемолитическая болезнь новорождённых.
PEDAGOGLAR MALAKASINI OSHIRISHNING MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMIGA TA’SIRI: TAHLIL VA TAVSIYALAR
Ushbu maqolada pedagog kadrlar malakasini oshirish jarayonining maktabgacha ta’lim tizimiga ko‘rsatayotgan ta’siri tahlil qilinadi. Mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar keltiriladi. Shuningdek, zamonaviy metodik yondashuvlar, ilg‘or tajribalar va ta’lim sifati o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik asosida tahlillar olib boriladi. Tadqiqotda maktabgacha ta’lim muassasalarida malaka oshirish kurslarining amaliy samaradorligi, pedagogik kompetensiyani rivojlantirishdagi o‘rni va tizimni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
TARJIMADA STILISTIK VOSITALARDAN FOYDALANISH
Tarjima — bu ikki til o‘rtasida ko‘prik yaratish jarayoni bo‘lib, unda faqatgina lug‘aviy emas, balki uslubiy va madaniy komponentlar ham muhim rol o‘ynaydi. Xususan, stilistik vositalar tarjimada muallif uslubini saqlab qolish, matnning estetik va hissiy ta’sirchanligini yetkazishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu maqolada tarjimada stilistik vositalarni aniqlash, ularni mos ekvivalentlar orqali o‘zbek tiliga to‘g‘ri ko‘chirishning nazariy asoslari hamda amaliy usullari ko‘rib chiqiladi.
DAVOLOVCHI PARHEZ STOLLARINING AHAMIYATI
ushbu maqolada davolovchi parhez stollarini ahamiyati yoritilgan bo’lib, mazkur masala yuzadidan muallif tomonidan shaklllantirilgan ilmiy taklif va amaliy tafsiyalar o’z ifodasini topgan.
APPENDITSIT KASALLIGI ETIOLOGIYASI, KLINIK BELGILARI, TEKSHIRISH USULLARI
Ushbu maqolada appenditsit kasalligi etiologiyasi, klinik belgilari, tekshirish usullari haqida aytib o’tilgan va muallif tomonidan tavsiyalar berilgan.
KATARAKTANING BOSHLANG‘ICH DAVRIDA BEMORLARNI PARVARISH QILISH. BEMORNI OPERASIYAGA TAYYORLASH. KATARAKTA OPERASIYASIDAN KEYIN HAMSHIRA PARVARISHI.
Ushbu maqolada “Kataraktaning boshlang‘ich davrida bemorlarni parvarish qilish. Bemorni operasiyaga tayyorlash. Katarakta operasiyasidan keyin hamshira parvarishi” haqida aytib o’tilgan va muallif tomonidan tavsiyalar berilgan.
TERAPIYA BO’LIMIDA DAVOLANAYOTGAN BEMORLAR BILAN MUNOSABATDA BO’LISH PSIXOLOGIYASI
Terapiya — tibbiyot sohasining eng muhim qismi bo'lib, ichki kasalliklar bilan og'rigan bemorlar ko‘proq psixogen omillar ta’siriga duchor bo’ladilar. Atoqli terapevtlar bu ta'sirlarni juda yaxshi bilganliklari uchun bemor bilan muloqot qilishning turli tomonlarini ishlab chiqqanlar. Masalan, vengriyalik yirik terapevt olim Sandora Koranayning quyidagi so'zlarini keltiramiz: "Bemorga kerakli dorini berish emas, balki qanday
HAYVONOT OLAMINING XILMA-XILLIGI
Ushbu maqola Yer yuzidagi hayvonot olamining ulkan xilma-xilligini, uning shakllanish sabablarini va ekologik ahamiyatini oʻrganadi. Maqolada hayvonlarning turli taksonomik guruhlari, ularning yashash muhitiga moslashuvlari, evolyutsion mexanizmlar va inson faoliyatining bioxilma-xillikka taʼsiri tahlil qilinadi. Shuningdek, hayvonot olamini saqlash boʻyicha olib borilayotgan ishlar va kelajakdagi choralar yoritiladi.
TAʼLIMIY O’YINLARNI REJALASHTIRISH VA ULARNI OʻTKAZISH METODIKASI TABIIY FANLARGA OID
Ushbu maqola tabiiy fanlarni oʻqitishda taʼlimiy oʻyinlardan foydalanishning ahamiyati, ularni rejalashtirish va oʻtkazishning samarali metodikasini tahlil qiladi. Maqolada oʻyinlarning oʻquvchilarning motivatsiyasini oshirish, murakkab tushunchalarni osonroq oʻzlashtirishga yordam berish, amaliy koʻnikmalarni rivojlantirish va jamoaviy ishlash qobiliyatini shakllantirishdagi roli koʻrib chiqiladi. Shuningdek, turli xil oʻyin formatlari va ularni oʻquv jarayoniga integratsiya qilish boʻyicha amaliy tavsiyalar beriladi.
TABIIY FANLARNI OʻRGANISHGA DOIR TAJRIBALAR VA O'QUVCHILARDA IZLANUVCHANLIK QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqola tabiiy fanlarni oʻrganishda tajribalarning ahamiyatini va ularning oʻquvchilarda izlanuvchanlik qobiliyatini rivojlantirishdagi rolini tahlil qiladi. Maqolada tajribalar orqali nazariy bilimlarni mustahkamlash, muammolarni hal qilish koʻnikmalarini shakllantirish, ilmiy fikrlashni rivojlantirish va kuzatish qobiliyatini oshirish metodikasi koʻrib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalarning tajriba oʻtkazish jarayonlariga integratsiyasi va uning samaradorligiga taʼsiri yoritiladi.
TABIIY FANLARNI O’RGANISHNING TEXNIK VOSITALARI VA ULARDAN FOYDALANISH METODIKASI
Ushbu maqola tabiiy fanlarni oʻqitishda zamonaviy texnik vositalarning oʻrnini va ulardan samarali foydalanish metodikasini tahlil qiladi. Maqolada interfaol doskalar, proyektorlar, kompyuterlar, sensorlar, virtual va kengaytirilgan reallik texnologiyalari kabi vositalarning oʻquv jarayonidagi ahamiyati, ularning oʻquvchilarning tushunish qobiliyatini oshirish, amaliy koʻnikmalarni rivojlantirish va motivatsiyani ragʻbatlantirishdagi roli koʻrib chiqiladi. Shuningdek, texnik vositalarni darslarga integratsiya qilish boʻyicha amaliy tavsiyalar beriladi.
TA’LIMDA SUNIY INTELLEKTNING AHAMIYATI
AI (sun‟iy intellekt) atamasi kundalik hayotimizda tez-tez uchratib va uni qo‟llash butun dunyoda rivojlanib bormoqda. So‟nggi paytlarda sun‟iy intellekt turli tarmoqlar va ijtimoiy infratuzilmalarga kiritilmoqda. Misol uchun, ish uslubini isloh qilish nomi bilan ishni avtomatlashtirish va unumdorlikni oshirish uchun RJA (Robotik jarayonlarni avtomatlashtirish) joriy etayotgan kompaniyalar soni ortib bormoqda.
RJA o‟z-o‟zidan sun‟iy intellekt emas, lekin u kompyuterlarga elektron jadval dasturiy ta‟minoti va asosiy biznes tizimlari kabi oddiy vazifalarni o‟z zimmasiga olishga imkon beradi, ular hukm chiqarishda odamlar tomonidan amalga oshiriladi, boshqacha qilib aytganda, shaxsiy kompyuterning takroriy operatsiyalari. Kelajakda biz sun‟iy intellektning ilovalari bo‟lgan qo‟lda yozilgan belgilarni aniqlash, ovozni aniqlash va javob berish tizimlari bilan bog‟lash orqali butun biznesni avtomatlashtirishni maqsad qilganmiz.
INGLIZ TILINI O‘QISH ORQALI O’RGANISH: SAMARADORLIK VA METODLAR
Ushbu maqolada ingliz tilini o‘qish orqali o‘rganishning afzalliklari va samaradorligi yoritilgan. Tadqiqotda o‘quvchilarning so‘z boyligini kengaytirish, grammatikani tabiiy ravishda o‘zlashtirish hamda madaniyatlararo kompetensiyani rivojlantirishdagi o‘qishning o‘rni ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada samarali o‘qish strategiyalari va ularni dars jarayonida qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.
AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA INNOVATSION FAOLIYATGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida innovatsion faoliyatga ta’sir etuvchi omillar tizimli ravishda tahlil qilingan. Innovatsion faoliyatning jamiyat iqtisodiy taraqqiyotidagi o‘rni ochib berilgan hamda ushbu faoliyatga ijobiy va salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi ichki va tashqi omillar o‘rganilgan. Xususan, boshqaruv tizimi, moliyaviy resurslar, kadrlar salohiyati kabi ichki omillar kabilar bilan birga, davlat siyosati, texnologik rivojlanish, investitsion muhit kabi qator muhim tashqi omillar ta’siri tahlil etilgan. Shuningdek, O‘zbekiston aksiyadorlik jamiyatlarida innovatsion faoliyatning hozirgi holati va uni rivojlantirish bo‘yicha takliflar keltirilgan. Maqola yakunida innovatsion faoliyat samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
EKOLOGIK STRESS SHAROITIDA HAYVONLAR POPULYATSIYASIDAGI GENETIK O’ZGARISHLAR
Mazkur maqolada ekologik stress omillarining hayvonlar populyatsiyasidagi genetik o‘zgarishlarga ta’siri tahlil qilingan. Atrof-muhitdagi keskin o‘zgarishlar — haroratning ko‘tarilishi yoki pasayishi, suv va oziqa tanqisligi, ifloslanish, shuningdek inson faoliyatining intensivlashuvi kabi omillar hayvon organizmlarida genetik diversifikatsiyaning yuzaga kelishiga sabab bo‘lishi mumkin. Maqolada tabiiy tanlanish, genetik drift va migratsiya kabi evolyutsion mexanizmlarning ushbu sharoitda qanday faoliyat ko‘rsatishi ilmiy adabiyotlar va empirik tadqiqotlar asosida ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari ekologik stress ostida yashovchi populyatsiyalarda moslashuvchanlik va omon qolish darajasini belgilovchi genetik o‘zgarishlarning ahamiyatini ochib beradi. Shuningdek, maqolada biologik xilma-xillikni saqlash va muhofaza qilish strategiyalari uchun genetik monitoringning zarurligi ta’kidlangan.
PREEKLAMPSIYANI PROGNOZLASHDA SO’NGGI METODLAR VA YUTUQLAR
preeklampsiya bugunga qadar homiladorlikning eng jiddiy asoratlaridan biri bo'lib qolmoqda, bu esa ona va bola kasalligi hamda o'limiga sezilarli ta'sir qilmoqda. Maqolada preeklampsiyani barvaqt prognoz qilishning zamonaviy usullari, jumladan biomarkerlar (sFlt-1, PlGF, PAPP-A, cfRNA), Doppler ultratovushi, shuningdek, mashinalarda o’rganish va taqiladigan qurilmalar kabi oxirgi texnologiyalardan foydalanish ko'rib chiqiladi.
HISTORY OF ASSOTSIATIVE LINGUISTICS
The study of associative linguistics focuses on the relationships between words, concepts, and meanings that are mentally connected in the human mind. The history of associative linguistics dates back to the late 19th century, where early approaches by scholars like N.V. Krushevsky and M.M. Pokrovsky laid the foundation for understanding how words and their meanings are related in a linguistic context. This paper examines the historical development of associative linguistics, from its inception to its current interdisciplinary applications, and its impact on language theory and cognitive science.
GO’RI AMIR MAQBARASINING ME’MORIY XUSUSIYATLARI VA JAHON MADANIY MEROSIDAGI O’RNI
Mazkur maqolada Go‘ri Amir maqbarasining o‘ziga xos me’moriy xususiyatlari, tarixiy ahamiyati va jahon miqyosidagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Maqbara Amir Temur va uning avlodlari uchun qurilgan bo‘lib, nafaqat siyosiy va diniy ahamiyatga, balki madaniy va estetik qiymatga ham ega muqaddas maskandir.
O’ZBEKISTONDAGI MADANIY MEROS OBYEKTLARI VA ULARNI ZAMONAVIY TA’LIM TIZIMIGA INTEGRATSIYALASH
Mazkur maqolada Temuriylar davrining ilmiy va madaniy merosi, uning zamonaviy ta’lim tizimiga tatbiq etilish holatlari tahlil qilinadi. Amir Temur va uning avlodlari tomonidan yaratilgan ilm-fan, adabiyot va me’moriy an’analar yosh avlod tarbiyasida, milliy xotira va madaniy ongni shakllantirishda o‘ziga xos o‘rin tutadi. Maqolada shu merosni hozirgi o‘quv jarayonlariga tatbiq etish yo‘llari va ahamiyati yoritilgan.
THE APPLICATION OF PHARMACOLOGY IN NURSING PRACTICE
Pharmacology plays a crucial role in modern nursing practice. Nurses are often responsible for the administration of medications, monitoring patient responses, and educating patients about drug therapy. A solid understanding of pharmacological principles enables nurses to ensure safe and effective treatment. This paper explores the significance of pharmacology in nursing, key responsibilities of nurses related to drug therapy, and how pharmacological knowledge improves patient care outcomes.
THE USE OF MODERN METHODS IN STUDYING NURSING PRACTICE
In recent years, the field of nursing education has undergone significant transformations due to the integration of modern technologies and innovative teaching methods. This paper explores the most effective modern methods used in studying nursing practice and their impact on student engagement, knowledge retention, and clinical competence. It highlights the role of simulation, e-learning, virtual reality, and evidence-based teaching strategies in improving the quality of nursing education.
INGLIZ TILINI O'RGANISHDA PSIXOLOGIK TO'SIQLAR VA ULARNI YENGISH YO'LLARI
Mazkur maqolada ingliz tilini o‘rganish jarayonida yuzaga keladigan psixologik to‘siqlar va ularni yengish yo‘llari tahlil qilinadi. Xususan, qo‘rquv, o‘ziga ishonchsizlik, motivatsiyaning pasayishi, uyatchanlik kabi omillar o‘rganishga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy psixologik to‘siqlar sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, ushbu to‘siqlarni yengish uchun samarali strategiyalar — xatolardan qo‘rqmaslik, bosqichma-bosqich yondashuv, ijobiy muhit yaratish va realistik maqsadlar qo‘yish kabi yondashuvlar tavsiya etilgan. Maqola ingliz tilini o‘rganishga intilayotganlar uchun ruhiy tayyorgarlik va samarali o‘rganish muhitini shakllantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni taklif etadi.
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ СТАНДАРТИЗАЦИИ ЛЕКАРСТВЕННОГО РАСТИТЕЛЬНОГО СЫРЬЯ: ХИМИЧЕСКИЙ, МИКРОСКОПИЧЕСКИЙ И БИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
Стандартизация лекарственного растительного сырья (ЛРС) является важным этапом контроля его качества, безопасности и эффективности. В статье рассмотрены современные методы стандартизации, включая химический (ВЭЖХ, ГХ-МС), микроскопический и биологический анализ. Особое внимание уделено их преимуществам, ограничениям и применению в фармацевтической практике.
MIKROMOLIYALASHNING IJTIMOIY-IQTISODIY AHAMIYATI VA RIVOJLANISH OMILLARI
Mikromoliyalash – bu kichik miqyosdagi moliyaviy xizmatlar boʻlib, ayniqsa qashshoq va chetlashtirilgan aholi guruhlariga yoʻnaltirilgan. U qashshoqlikni kamaytirish, kichik tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash, ish oʻrinlarini yaratish va ijtimoiy tenglikni oshirish orqali iqtisodiy rivojlanishga hissa qoʻshadi. Mazkur maqolada mikromoliyalashning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati, uning qashshoqlikni kamaytirishdagi roli, ayollar, qishloq aholisi va himoyaga muhtoj guruhlar uchun imkoniyatlari, shuningdek, rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy oʻsishga taʼsiri tahlil qilinadi.
ENDOSKOPIK TEKSHIRUVLAR VA ULARDA TIBBIYOT HAMSHIRASINING VAZIFALARI
Ushbu maqolada “Endoskopik tekshiruvlar va ularda tibbiyot hamshirasining vazifalari” haqida aytib o'tilgan va muallif tomonidan muhim tavsiyalar berilgan.
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI TA’LIM TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR
Ushbu maqolada mustaqillik yillarida mamlakatda taʼlim sohasini rivojlantirish, zamonaviy taʼlim tamoyillarini joriy etish, taʼlim muassasalarini modernizatsiya qilish borasida keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilgan. Xususan, maktabgacha taʼlimdan oliy taʼlimgacha boʻlgan barcha bosqichlar bosqichma-bosqich takomillashtirish masalalari haqida so‘z boradi. Prezident qarorlari va davlat dasturlari asosida taʼlim sifati va qulayligi oshirilmoqda, xususiy taʼlim muassasalariga keng yoʻl ochilib, raqobatbardosh muhit shakllanmoqda. Shuningdek, xalqaro hamkorlik asosida xorijiy universitetlar filiallari ochilmoqda va akademik almashinuv dasturlari faol yoʻlga qoʻyilmoqda. Taʼlim tizimida raqamlashtirish, innovatsion yondashuvlar va pedagogik kadrlar salohiyatini oshirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.
YEVROPA VA O’ZBEK TILLARIDA BOSHLANG’ICH SINTAKTIK TUZILMALAR TAHLILI
Sintaksis tilshunoslikning muhim bo‘limlaridan biri sanalib, gap qurilishi, gapdagi bog‘lanishlar, so‘z birikmasi va uning turlarini, gap bo‘laklarini o‘rganadi. Ushbu maqolada sintaksisning ahamiyati , ingliz, nemis va o‘zbek tillarida sintaksisning asosiy , boshlang‘ich tuzilmalari qiyosiy tahlil qilinadi. Ular o‘rtasidagi o‘xshash jihatlar va farqlari yoritiladi.
OMMAVIY MADANIYATNING YOSHLAR ONGIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada ommaviy madaniyat tushunchasi,uning shakllanishi va zamonaviy axborot texnologiyalari orqali yoshlar ongiga ko’rsatadigan ta’siri tahlil qilingan. Ommaviy madaniyatning ijobiy va salbiy jihatlari , yoshlarning dunyoqarashi , qadriyatlari va axloqiy pozitsiyalariga ta’siri yoritilgan. Shuningdek , ijtimoiy tarmoqlar, kino, reklama, va musiqa vositalari orqali shakllanuvchi ommaviy madaniyat namunalarining yosh avlodga ta’sir mexanizmlari ko’rib chiqilgan.
VELOSIPEDCHILAR BILAN BOG’LIQ YO'L-TRANSPORT HODISALARINING TAHLILI
Ushbu ishdada velosipedchilar ishtirokidagi yo‘l-transport hodisalari statistikasi, ularning tahlili va oldini olish choralari ko‘rib chiqiladi.
TASVIRIY SAN`AT O’QITUVCHILARDA IJTIMOIY-MADANIY KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHDA JADIDCHILIK G’OYALARINING O’RNI
Mazkur maqola o‘qituvchilarda ijtimoiy-madaniy kompetentlikni rivojlantirishda jadidchilik g‘oyalarining ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Jadidchilik, milliy madaniyat va ta’lim tizimini zamonaviylashtirishni maqsad qilgan harakat sifatida, o‘qituvchilarning shaxsiy va malakali rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan. Maqolada jadidchilik g‘oyalarining ta’lim jarayonidagi yangiliklarga bo‘lgan yondashuvlari, o‘qituvchining ijtimoiy va madaniy kompetentligini oshirishga qaratilgan usullar, shuningdek, bu g‘oyalar orqali o‘quvchilarga zamonaviy ta’limning ijtimoiy, madaniy va etnik qadriyatlar asosida rivojlanishini ta’minlashdagi o‘qituvchilarning roli tahlil qilinadi. Jadidchilikning pedagogik konsepsiyalari, o‘qituvchilarning mahoratlilik darajasini oshirishda muhim omil sifatida ko‘rsatilgan bo‘lib, ta’limda innovatsiyalar va ijtimoiy integratsiya jarayonlarida o‘qituvchilarning ijtimoiy-madaniy kompetentligi muhim o‘rin tutadi.
THE STRUCTURE AND RISK ANALYSIS OF THE LOAN PORTFOLIO IN COMMERCIAL BANKS OF UZBEKISTAN
This article analyzes the structure and risk indicators of the loan portfolio within commercial banks in Uzbekistan. Based on official statistical data from 2024–2025, the study examines the segmentation of bank credit portfolios, Non-Performing Loan (NPL) ratios, and their influencing factors. The findings facilitate the development of practical recommendations for banks to mitigate risks.
TARBIYA FANINI O’QITISHNING ZAMONAVIY SHAKLLARI VA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR
Ushbu maqolada tarbiya fanini o‘qitishning zamonaviy usullari va innovatsion pedagogik texnologiyalari tadqiq qilinadi. Interfaol darslar, loyihaviy ta’lim va o‘yinlashtirilgan metodlar orqali o‘quvchilarning qiziqishini oshirish va bilim darajasini yaxshilash masalalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, aktiv o‘qitish, raqamli ta’lim vositalari va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlarning tarbiyaviy samaradorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Zamonaviy usullarning afzalliklari – mustaqil fikrlash, ijodkorlik, mas’uliyat hissi va jamiyatga moslashuvchanlikni rivojlantirish kabi jihatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish nafaqat akademik yutuqlarni, balki shaxsiy sifatlarni ham takomillashtirishga yordam beradi.
ESSENTIAL SECTIONS OF ANATOMY AND HISTOLOGY FOR EFFECTIVE NURSING EDUCATION
Understanding anatomy and histology is fundamental for nursing practice, as it provides the foundation for clinical reasoning and safe patient care. This paper explores the most critical sections of these sciences that should be prioritized in nursing education. Emphasis is placed on body systems directly involved in patient assessment and intervention, such as cardiovascular, respiratory, nervous, and integumentary systems, along with cellular structures relevant to pathology and pharmacology.
THE INTERRELATION BETWEEN HISTOLOGY AND NURSING PRACTICE: FOUNDATIONS FOR CLINICAL COMPETENCY
Histology, the study of microscopic structures of tissues, plays a crucial role in nursing education and practice. Despite being a foundational science often overshadowed by clinical skills training, histological knowledge enhances nurses' understanding of pathological processes, pharmacological interactions, wound healing, and cellular-level disease mechanisms. This paper explores how histology supports nursing practice and argues for its stronger integration into nursing curricula to produce clinically competent professionals.
THE RELATIONSHIP BETWEEN VALEOLOGY AND NURSING PRACTICE: A HOLISTIC APPROACH TO HEALTH PROMOTION
Valeology, the science of health and wellness, emphasizes preventive measures, healthy lifestyles, and the preservation of physical and mental well-being. In nursing practice, this aligns closely with core roles such as patient education, disease prevention, and health promotion. This article explores the interdisciplinary connection between valeology and nursing, highlighting how valeological principles enhance the scope and effectiveness of nursing care. The integration of valeology into nursing education fosters a more proactiveentered, and preventive healthcare model.
SURUNKALI YUQUMLI BO‘LMAGAN KASALLIKLARDA MIKROTSIRKULYATSION BUZILISHLAR: PATOGENEZ, DIAGNOSTIKA VA KLINIK AHAMIYAT
Surunkali yuqumli bo‘lmagan kasalliklar jahon miqyosida morbiditet va mortalitetning asosiy sabablaridan hisoblanadi. Mikrotsirkulyatsion buzilishlar Surunkali yuqumli bo‘lmagan kasalliklar patogenezida muhim rol o‘ynab, kasallikning progressiyasiga va organ disfunktsiyasiga olib keladi. Maqsad: Ushbu maqolada SYBK bilan bog‘liq mikrotsirkulyatsion shikastlanishlarning patofiziologik mexanizmlari, diagnostik usullari va klinik ahamiyati tahlil qilinadi. Metodlar: Sistematik adabiy sharh va klinik tadqiqotlarni tahlil qilish (PubMed, Scopus, Web of Science bazalaridan 2015–2023 yillar oralig‘idagi maqolalar).
Natijalar: Mikrotsirkulyatsion buzilishlar endotelial disfunksiya, yallig‘lanish va oksidativ stress bilan bog‘liq bo‘lib, ularni erta tashxislash SYBKni boshqarishda muhim ahamiyatga ega. Xulosa: Mikrotsirkulyatsion tizimni baholash SYBK prognozini yaxshilash va individual davolash strategiyalarini ishlab chiqish imkoniyatini beradi.
TALABALARDA KREATIV FIKRLASHDA O‘YINLI TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI”
Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida o‘yinli texnologiyalarning ahamiyati va ularning talabalarda kreativ fikrlashni rivojlantirishdagi o‘rni yoritilgan. O‘yinli yondashuvlar orqali talabalarning bilimga bo‘lgan qiziqishi ortib, mustaqil va ijodiy fikrlash qobiliyatlari shakllanadi. Maqolada shuningdek, o‘yinli metodlarning amaliy tatbiqlari, ularning samaradorlik darajasi hamda ta’limga integratsiyalash jarayoni tahlil qilinadi.
KORREKSION PEDAGOGIKANING NAZARIY ASOSLARI VA AMALIY YO’NALISHLARI
Ushbu maqolada korreksion pedagogikaning nazariy asoslari, uning maqsad va vazifalari, tarixiy shakllanish jarayoni hamda amaliy yo‘nalishlari yoritib berilgan. Maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlashda korreksion ta’limning tutgan o‘rni, uni tashkil etish usullari va zamonaviy yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, pedagogik amaliyotda qo‘llanilayotgan korreksion metodlar va ularning samaradorligi haqida fikr yuritilgan.
O’ZBEKISTONDA IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR UCHUN INKLUZIV TA’LIM
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekistonda imkoniyati cheklangan bolalar uchun inkluziv ta’lim tizimini shakllantirish va rivojlantirish masalalari chuqur tahlil qilingan. Inkluziv ta’lim – bu barcha bolalarga, shu jumladan, jismoniy, aqliy yoki ruhiy imkoniyati cheklangan bolalarga ham, umumiy ta’lim muassasalarida bir xil imkoniyatlarni yaratish tamoyiliga asoslanadi. Maqolada ushbu ta’lim yondashuvining nazariy-metodologik asoslari, uning xalqaro tajribalardagi ko‘rinishlari va O‘zbekiston sharoitidagi o‘ziga xos jihatlari o‘rganilgan.Shuningdek, imkoniyati cheklangan bolalarning ta’lim olishini ta’minlashda duch kelinayotgan muammolar — maktablarning jismoniy moslashuvchanligi, maxsus pedagoglar yetishmasligi, ota-onalar va jamiyatning tayyorgarlik darajasi kabi omillar ko‘rib chiqilgan
INKLYUZIV SINFLARDA AKT VOSITALARNING TA’LIM JARAYONIDAGI INTEGRATSIYASI
O'zbekistonda inklyuziv ta'limni rivojlantirish davlat, jamiyat va imkoniyati cheklangan bolalar hamda ularning ota-onalari manfaatlariga xizmat qiladi, deb hisoblayman. Maktab, kollej, litsey yoki oliy o'quv yurtlaridagi o'quv jarayoni nafaqat bilim olish, balki muloqot qilish, ijtimoiy ko'nikmalarni shakllantirish va natijada ijtimoiy hayot bilan tanishtirishdan iboratdir. Bu butun jamiyatning nogiron bolalar va kattalarga nisbatan ijobiy munosabatini o'zgartirishda muhim omil bo'lib hizmat qiladi. Ushbu maqolada shu shunga doir ko'plab kerakli fikrlar keltirilgan.
YURIST FAOLIYATIDA TASHABBUSKORLIK, KREATIVLIK VA MASALAGA IJODIY YONDASHUV
Hozirgi tez oʻzgaruvchan va murakkab huquqiy muhitda yuristlar nafaqat qonunchilikni yaxshi biladigan mutaxassis, balki muammolarni innovatsion tarzda hal eta oladigan, mijozlarga noyob yondashuvlar taklif qila oladigan, tashabbus ko‘rsata oladigan ijodkor shaxs boʻlishi zarur. An’anaviy yurist obrazi — quruq qonun matni bilan ishlovchi, xavfsiz yondashuvni afzal biluvchi mutaxassis — bugungi kunda zamonaviy talablarga to‘liq javob bera olmaydi. Endilikda yuridik sohada samaradorlik, raqobatbardoshlik va innovatsionlik darajasi ko‘p jihatdan yuristning kreativ fikrlay olish qobiliyati, tashabbuskorligi va masalaga ijodiy yondasha olishiga bog‘liq.
THE EVOLVING ROLE OF INTERACTIVE FICTION IN MODERN EDUCATION
This article explores the instructional practiceal potential of interactive storytelling (IF) texts, focusing on their ability to engage learners, foster analytical reasoning, and enhance literacy and decision-making skills. Interactive fiction offers a unique, learner-centered narrative structure where readers influence the story’s direction by making choices. By analyzing the format and pedagogical implications of interactive storytelling—particularly through the original story *The Decision of Tomorrow*—this article discusses how IF texts can be integrated into modern instructional practice to cultivate emotional understanding, agency, and cognitive engagement.
THE DIFFERENCES BETWEEN AI AND THE HUMAN WAY OF THINKING
This paper explores fundamental differences between human and artificial intelligence, focusing. on how they operate, learn, create, understand emotions, and adapt, while computers can process vast amounts of data with impressive speed and accuracy. They like qualities such as self-awareness, deep emotional understanding and moral reasoning, which define human intelligence. The complexity of human souls, such as empty intuition and ethical judgment, remains beyond the reach of modern technology. By highlighting these contrasts, the paper emphasized that technology could support and extend human capabilities rather than replace them.
SULFATLANGAN VA SULFIRLANGAN YOG’LAR, ULARNING XOSSALARI VA CHARM SANOATIDA QO‘LLANILISHI
Teri konstruktsiyasining quritish paytida qisqarish jarayoni qaytarilmas fiksatsiyasi, ularning shakllanishi uchun zarur shart-sharoitlarning yo'qligi sababli oshlash jarayonida amalga oshirilmaydigan va quritish jarayonida yuqori harorat tufayli yuzaga kelishi mumkin bo'lgan bunday turdagi bog'lanishlar harorat tufayli yuzaga kelishi mumkin. Shuning uchun xrom bilan oshlangan teri konstruktsiyasining qisqarishi paytida qaytarilmas belgilanishni himoya qilishning asosiy usuli - bu yuqori dispersli emulsiyalar bilan yog'lash va terini emulgatorlar va boshqa sirt faol moddalar bilan ishlov berishdir.
SULFAT KISLOTA VA UNI ISHLAB CHIQARISH XOMASHYOLARI TAVSIFI
Sulfat kislota – kimyo sanoatining asosiy mahsulotlaridan birihisoblanadi. U mineral o‘g‘itlar, turli xildagi mineral tuzlar va kislotalar, organik mahsulotlar, bo‘yoqlar, portlovchi moddalar va boshqalar ishlab chiqarishda keng miqyosda ishlatiladi. Sulfat kislota ishlatilmaydigan yirik zamonaviy sanoat korxonalari mavjudligini tasavvur etish qiyindir. Sulfat kislotadan neftni qayta ishlash, metallurgiya, metallarni qayta ishlash, to‘qimachilik, charm va boshqa sanoatlarda suvsizlantiruvchi va qurituvchi modda sifatida, neytrallash jarayonida, metallarni tozalashda va boshqa bir qancha maqsadlarda foydalaniladi.
KATARAKTANING BOSHLANG‘ICH DAVRIDA BEMORLARNI PARVARISH QILISH. BEMORNI OPERASIYAGA TAYYORLASH. KATARAKTA OPERASIYASIDAN KEYIN HAMSHIRA PARVARISHI.
Ushbu maqolada “Kataraktaning boshlang‘ich davrida bemorlarni parvarish qilish. Bemorni operasiyaga tayyorlash. Katarakta operasiyasidan keyin hamshira parvarishi” haqida aytib o’tilgan va muallif tomonidan tavsiyalar berilgan.
MIKROMOLIYALASHNING IJTIMOIY-IQTISODIY AHAMIYATI VA RIVOJLANISH OMILLARI
Mikromoliyalash – bu kichik miqyosdagi moliyaviy xizmatlar boʻlib, ayniqsa qashshoq va chetlashtirilgan aholi guruhlariga yoʻnaltirilgan. U qashshoqlikni kamaytirish, kichik tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash, ish oʻrinlarini yaratish va ijtimoiy tenglikni oshirish orqali iqtisodiy rivojlanishga hissa qoʻshadi. Mazkur maqolada mikromoliyalashning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati, uning qashshoqlikni kamaytirishdagi roli, ayollar, qishloq aholisi va himoyaga muhtoj guruhlar uchun imkoniyatlari, shuningdek, rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy oʻsishga taʼsiri tahlil qilinadi.
TARMOQ KLASTERLI TAQSIMLANGAN INTEGRATSIYA SHAROITIDA DASTURLASH BO'YICHA KELAJAKDAGI INFORMATIKA O'QITUVCHILARINI TAYYORLASH UCHUN AQLLI MUHITLAR
Maqolada maxsus yaratilgan aqlli muhit vositalari asosida ixtisoslashtirilgan sinf o'quvchilarini va bo'lajak informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida birgalikda o'qitish uchun pedagogika universitetining mintaqadagi umumiy brazo tashkilotlari bilan tarmoq klasterli taqsimlangan integratsiyasining mualliflik modeli keltirilgan. "dasturlash tillari va usullari" fan sohasining mazmuni misolida ta'lim jarayoni sub'ektlarini axborot texnologiyalari sohasidagi jamoaviy tadqiqot faoliyatiga tayyorlash liniyasini kuchaytirish uchun pedagogik universitetni umumta'lim maktablari bilan birlashtirish imkoniyatlaritasvirlangan. Virtual saytlarning kichik to'plamlarini amalga oshirishga imkon beradigan aqlli muhit vositalarining tavsifi keltirilgan bo'lib, ular tarqatilgan rejimda talabalar va maktab o'quvchilari bilan birgalikda olib boriladigan tadqiqot loyihalarini tayyorlash jarayonini pedagogik boshqarish muammolarini hal qilishning to'liq tsiklini ta'minlaydi. Mualliflar o'qitishning asosiy vositasi sifatida mashinani o'rganish algoritmlari yordamida muhitda ishlab chiqilgan shaxsiylashtirilgan o'quv materiallari va topshiriqlardan foydalanishni taklif qilishadi. Shubilan birga, taklif etilayotgan modelning uslubi, ayniqsa, o'quv motivatsiyasining zarur darajasini saqlab turishga imkon beradigan loyihalarni amalga oshirishning asosiy bosqichlarini gamifikatsiya qilish vositalarining mavjudligi. Taxminlarga ko'ra, bunday model lemaning ilmiy-uslubiy sinovlarini hal qilish uchun asos bo'lishi mumkin, kelajakdagi informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida o'qitish jarayonining samaradorligini, uning raqamli iqtisodiyot uchun kadrlar intellektual kapitalini shakllantirishdagi tobora ortib borayotgan rolini va raqamli transformatsiyaning haqiqatlarini hisobgaolgan holda.ilmiy-tadqiqot faoliyatiga tayyorligini kuchaytirish.
MIKROMOLIYALASHNING IJTIMOIY-IQTISODIY AHAMIYATI VA RIVOJLANISH OMILLARI
Mikromoliyalash – bu kichik miqyosdagi moliyaviy xizmatlar boʻlib, ayniqsa qashshoq va chetlashtirilgan aholi guruhlariga yoʻnaltirilgan. U qashshoqlikni kamaytirish, kichik tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash, ish oʻrinlarini yaratish va ijtimoiy tenglikni oshirish orqali iqtisodiy rivojlanishga hissa qoʻshadi. Mazkur maqolada mikromoliyalashning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati, uning qashshoqlikni kamaytirishdagi roli, ayollar, qishloq aholisi va himoyaga muhtoj guruhlar uchun imkoniyatlari, shuningdek, rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy oʻsishga taʼsiri tahlil qilinadi.
«РУССКИЕ ЗАИМСТВОВАНИЯ В ТОЛКОВЫХ СЛОВАРЯХ КАРАКАЛПАКСКОГО ЯЗЫКА»
Данная статья посвящена исследованию русских заимствований в толковых словарях каракалпакского языка. Рассматриваются причины и особенности проникновения русской лексики в каракалпакский язык, анализируется степень адаптации заимствованных слов на фонетическом, морфологическом и семантическом уровнях. В работе проведён количественный и тематический анализ заимствований, выделены наиболее часто употребляемые слова в различных сферах, таких как наука, техника, культура, социально-политическая и бытовая лексика. Особое внимание уделено влиянию заимствованной лексики на развитие лексической системы каракалпакского языка и её функционально-стилистическим характеристикам. Результаты исследования показывают, что русские заимствования играют значительную роль в обогащении словарного состава и формировании современной лексики каракалпакского языка.
O’SIMLIKLAR TARQALISHI VA FIZIOLOGIK JARAYONLAR
Ushbu maqola oʻsimliklarning tarqalishi va ularning fiziologik jarayonlari oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni oʻrganadi. Maqolada oʻsimliklarning turli xil ekologik sharoitlarga moslashishi, fotosintez, nafas olish, transpiratsiya kabi asosiy fiziologik jarayonlarning oʻsimliklar tarqalishiga taʼsiri tahlil qilinadi. Shuningdek, iqlim oʻzgarishining oʻsimliklar populyatsiyasiga va ularning geografik tarqalishiga taʼsiri ham koʻrib chiqiladi.
INNOVATIVE METHODOLOGIES FOR TEACHING ENGLISH LANGUAGE
This article analyzes innovative methodologies for effectively teaching the English language in the modern education system. It thoroughly discusses the relevance of English language proficiency and explores various approaches that can be applied, including interactive, project-based, and technology-integrated methods. The article also addresses existing challenges such as the lack of adequate material and technical resources, the need for continuous teacher professional development, and the gap between theory and practice. Practical recommendations are provided to overcome these issues, aiming to enhance the quality of English language education and foster critical thinking and problem-solving skills among students.
UMUMIY BIOLOGIYA VA GENETIKA FANINI OʻQITISH METODIKASI
Ushbu maqola umumiy biologiya va genetika fanlarini zamonaviy taʼlim tizimida samarali oʻqitish metodikalarini tahlil qiladi. Maqolada ushbu fanlarning dolzarbligi, ularni oʻqitishda qoʻllanilishi mumkin boʻlgan interfaol, loyihaga asoslangan va AKTga integratsiyalashgan yondashuvlar atroflicha muhokama qilinadi. Shuningdek, moddiy-texnik baza yetishmasligi, oʻqituvchilar malakasi va nazariya bilan amaliyot oʻrtasidagi tafovut kabi mavjud muammolar koʻrib chiqilib, ularni hal etish boʻyicha amaliy tavsiyalar beriladi. Maqola biologiya va genetika fanlari taʼlimi sifatini oshirishga, talabalarda tanqidiy fikrlash va muammolarni hal etish koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan.
INGLIZ TILNI O’QITISHDA MADANIYAT, ADABIYOT VA ZAMONAVIY METODLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada chet tillarini o’qitishning zamonaviy metodlari va adabiyotning tillarni o’rganishdagi o’rni tahlil qilinadi va an’anaviy metodlarga qo’shimcha ravishda zamonaviy o’qitish usullarining o’quvchilarning til ko’nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati yoritiladi.Shuningdek, S.Krashen, J.Jalolov va boshqa olimlarning chet tillarini o’qitishga doir interaktiv metodlari, ilmiy nazariyalari haqida ma’lumot beriladi.
“OILAVIY NIZOLARNI HAL QILISHDA MEDIATSIYANING O’RNI”
Mediatsiya tushunchasi, lotincha “mediare” so‘zidan olingan bo‘lib, “vositachilik qilish” degan ma’noni anglatadi. Oilaviy nizolarni hal qilish mas'uliyatli vazifa hisoblanadi, shuning uchun ko’pgina xorijiy mamlakatlarda mediatorga kasbiy malaka, oilaviy mediatsiya sohasida qo‘shimcha maxsus tayyorgarlik, yosh va amaliy tajribaga oid maxsus talablar mavjud. Aksariyat xorijiy mamlakatlarda oilaviy nizolarni sudga nisbatan mediatsiya orqali hal etish rivojlangan va uning ko’rsatkichi ancha yuqori. Ushbu maqolada mediatsiya hamda oilaviy nizolarni hal qilishda mediatsiyaning o’rni,shu bilan bir qatorda,uning muammolari yoritilib, ushbu muammolar yuzasidan amaliy takliflar beriladi va xorijiy davlatlarda mediatsiyasining o’rni tahlil qilinadi.
TARMOQ KLASTERLI TAQSIMLANGAN INTEGRATSIYA SHAROITIDA DASTURLASH BO'YICHA KELAJAKDAGI INFORMATIKA O'QITUVCHILARINI TAYYORLASH UCHUN AQLLI MUHITLAR
Maqolada maxsus yaratilgan aqlli muhit vositalari asosida ixtisoslashtirilgan sinf o'quvchilarini va bo'lajak informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida birgalikda o'qitish uchun pedagogika universitetining mintaqadagi umumiy brazo tashkilotlari bilan tarmoq klasterli taqsimlangan integratsiyasining mualliflik modeli keltirilgan. "dasturlash tillari va usullari" fan sohasining mazmuni misolida ta'lim jarayoni sub'ektlarini axborot texnologiyalari sohasidagi jamoaviy tadqiqot faoliyatiga tayyorlash liniyasini kuchaytirish uchun pedagogik universitetni umumta'lim maktablari bilan birlashtirish imkoniyatlaritasvirlangan. Virtual saytlarning kichik to'plamlarini amalga oshirishga imkon beradigan aqlli muhit vositalarining tavsifi keltirilgan bo'lib, ular tarqatilgan rejimda talabalar va maktab o'quvchilari bilan birgalikda olib boriladigan tadqiqot loyihalarini tayyorlash jarayonini pedagogik boshqarish muammolarini hal qilishning to'liq tsiklini ta'minlaydi. Mualliflar o'qitishning asosiy vositasi sifatida mashinani o'rganish algoritmlari yordamida muhitda ishlab chiqilgan shaxsiylashtirilgan o'quv materiallari va topshiriqlardan foydalanishni taklif qilishadi. Shubilan birga, taklif etilayotgan modelning uslubi, ayniqsa, o'quv motivatsiyasining zarur darajasini saqlab turishga imkon beradigan loyihalarni amalga oshirishning asosiy bosqichlarini gamifikatsiya qilish vositalarining mavjudligi. Taxminlarga ko'ra, bunday model lemaning ilmiy-uslubiy sinovlarini hal qilish uchun asos bo'lishi mumkin, kelajakdagi informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida o'qitish jarayonining samaradorligini, uning raqamli iqtisodiyot uchun kadrlar intellektual kapitalini shakllantirishdagi tobora ortib borayotgan rolini va raqamli transformatsiyaning haqiqatlarini hisobgaolgan holda.ilmiy-tadqiqot faoliyatiga tayyorligini kuchaytirish.
KOMPYUTER ARXITEKTURASI FANINI O’QITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISHDA MOBIL ILOVALARNI QO’LLASH
Kompyuter arxitekturasi fanini o‘qitish zamonaviy ta’lim tizimida muhim o‘rin tutadi, chunki bu fan kompyuter tizimlarining tuzilishi, ishlash prinsiplari va apparat dasturiy ta’minot o‘zaro ta’sirini tushunishga yordam beradi. So‘nggi yillarda mobil texnologiyalarning jadal rivojlanishi ta’lim jarayonlariga yangi imkoniyatlar keltirdi. Mobil ilovalar ta’limda interaktivlik, moslashuvchanlik va qulaylikni ta’minlaydi, bu esa talabalarning o‘quv materialini o‘zlashtirish darajasini oshirishga xizmat qiladi. Ushbu maqola kompyuter arxitekturasi fanini o‘qitishda mobil ilovalarni qo‘llashning afzalliklari, ulardan foydalanish metodikasi va amaliy misollarini o‘rganishga bag‘ishlanadi.
TA'LIM PLATFORMALARI ISHINI YAXSHILASH UCHUN SUN'IY INTELLEKTNI QO'LLASH
Zamonaviy texnologiyalar dunyosida ta'lim doimiy ravishda moslashib, yangi avlodning muammolariga javob beradi. Xususan, o‘quv platformalari bu jarayonda asosiy vositaga aylanib, globallashgan va interaktiv ta’lim olish imkonini bermoqda. Ta'lim platformalarining evolyutsiyasi, ularning ta'limga ta'siri va sun'iy intellekt tufayli ularni yanada rivojlantirish imkoniyatlari o'rganildi. Ingliz tilini o'qitish uchun CREO platformasi asosida ChatGPT dan foydalanish maqsadga muvofiqligi ko'rsatilgan . Ya’ni, ingliz tilini o‘rganish bo‘yicha intellektual tizim ko‘magi va ko‘rsatmalari bilan ChatGPT o‘rganish darajasini, talabaning zaif tomonlarini tahlil qiladi va o‘rganish bo‘yicha takliflar beradi. 1-guruhda oʻrtacha ball 10 balldan 7,3 ball, 2-guruhda esa 10 balldan 9,1 ball koʻrsatilishi oʻrganildi. Bundan tashqari, 1-guruh oʻquvchilarining darsdan qoniqish daraj
TARMOQ KLASTERLI TAQSIMLANGAN INTEGRATSIYA SHAROITIDA DASTURLASH BO'YICHA KELAJAKDAGI INFORMATIKA O'QITUVCHILARINI TAYYORLASH UCHUN AQLLI MUHITLAR
Maqolada maxsus yaratilgan aqlli muhit vositalari asosida ixtisoslashtirilgan sinf o'quvchilarini va bo'lajak informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida birgalikda o'qitish uchun pedagogika universitetining mintaqadagi umumiy brazo tashkilotlari bilan tarmoq klasterli taqsimlangan integratsiyasining mualliflik modeli keltirilgan. "dasturlash tillari va usullari" fan sohasining mazmuni misolida ta'lim jarayoni sub'ektlarini axborot texnologiyalari sohasidagi jamoaviy tadqiqot faoliyatiga tayyorlash liniyasini kuchaytirish uchun pedagogik universitetni umumta'lim maktablari bilan birlashtirish imkoniyatlaritasvirlangan. Virtual saytlarning kichik to'plamlarini amalga oshirishga imkon beradigan aqlli muhit vositalarining tavsifi keltirilgan bo'lib, ular tarqatilgan rejimda talabalar va maktab o'quvchilari bilan birgalikda olib boriladigan tadqiqot loyihalarini tayyorlash jarayonini pedagogik boshqarish muammolarini hal qilishning to'liq tsiklini ta'minlaydi. Mualliflar o'qitishning asosiy vositasi sifatida mashinani o'rganish algoritmlari yordamida muhitda ishlab chiqilgan shaxsiylashtirilgan o'quv materiallari va topshiriqlardan foydalanishni taklif qilishadi. Shubilan birga, taklif etilayotgan modelning uslubi, ayniqsa, o'quv motivatsiyasining zarur darajasini saqlab turishga imkon beradigan loyihalarni amalga oshirishning asosiy bosqichlarini gamifikatsiya qilish vositalarining mavjudligi. Taxminlarga ko'ra, bunday model lemaning ilmiy-uslubiy sinovlarini hal qilish uchun asos bo'lishi mumkin, kelajakdagi informatika o'qituvchilarini dasturlash sohasida o'qitish jarayonining samaradorligini, uning raqamli iqtisodiyot uchun kadrlar intellektual kapitalini shakllantirishdagi tobora ortib borayotgan rolini va raqamli transformatsiyaning haqiqatlarini hisobgaolgan holda.ilmiy-tadqiqot faoliyatiga tayyorligini kuchaytirish.
SUV TA’MINOTI TIZIMLARIDA TEXNOLOGIK JARAYONLARNI AVTOMATLASHTIRISH
Suv ta’minoti tizimlarida texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish qishloq xo’jaligida tabiiy suvlardan foydalanish imkoniyatlari, qishloq xo’jaligida suv ta’minoti muammolari ko’rib chiqilgan. Suv ta’minot tizimlarning qo’llash xususiyatlari va afzalliklari, suv ta’minot tizimlarida qo’llaniladigan nasos turlari keltirilgan. Avtomatik nasos stansiya asosida quduqdan suv bilan ta’minlash tizimning tarkibi, funksiyalanishi, sxemasi keltirilgan, tizimda ishlatiladigan avtomatikaning texnik vositasi aniqlangan va boshqaruv tizimining hisobi bajarilgan.
SUV TARQATISH INSHOOTLARINI AVTOMATLASHTIRISH VA QUYOSH PANELLARI YORDAMIDA ELEKTR ENERGIYASI BILAN TA’MINLASH
Maqolada zatvorni local tarmoqlardan foydalangan holda masofadan boshqarish uchun mo'ljallangan. Qishloq xo'jaligida sug'orishda hamda suv yetqazib berish jarayonlarida optimal usuldan foydalanish muhimdir. Bu usuldan foydalanishning afzalligi shundaki, inson faktorini kamaytiradi va samarali boshqaruvni ta'minlaydi. Loyihada atmega 328 seriyali mikrokontroler ishlatiladi ijrochi mexanizm sifatida reduktorli motordan foydalaniladi . Ijrochi mexanizmning harakati esa mikrokontrollerda dastur orqali yoziladi va boshqariladi
NAMLIK DATCHIGI YORDAMIDA SUG’ORISH JARAYONINI AVTOMATLASHTIRISH
Maqolada sug‘orish jarayonini masofadan boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimi strukturasini ishlab chiqildi. Ishda quyidagi vazifalar yechildi: sug'orishning texnologik jarayonini boshqarishning zamonaviy avtomatlashtirilgan usullari o'rganildi va taklif qilindi; avtomatlashtirilgan tizimda nazorat qilinadigan parametrlar aniqlandi; parametrlarni nazorat qilish va tartibga solish uchun zarur bo'lgan o'lchov vositalari o'rganilgan va ularning xarakteristikalari tanlangan; sug‘orish jarayonini masofadan boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimining funksional va strukturaviy sxemalari ishlab chiqilgan
ORGANIK CHIQINDILARNI ANAEROBIK QAYTA ISHLASHDA BIOGAZ OLISH JARAYONIDA TA'SIR QILUVCHI PARAMETRLARINI O'RGANISH
Maqolada organik chiqindilarni qayta ishlash natijasida bio gaz olish yoritib berilgan. Bio chiqindini hazm qilish reaktorida suv aralashmasi bilan ma’lum graduslarda qizdirish natijasida bio gaz olish masalalari ishlab chiqilgan.
AI-POWERED DIGITAL TOOLS FOR ENHANCING SPEAKING PROFICIENCY FOR FOREIGN LANGUAGE STUDENTS
The research explores how artificial intelligence powered digital devices affect the speaking proficiency acquisition of foreign language students. Language acquisition becomes more achievable through the implementation of artificial intelligence (AI) since it provides personalized and accessible and interactive speaking practice for students. The study used a mixed research design that measured 60 English as a Foreign Language (EFL) university students who utilized speech recognition applications and chatbots together with voice analysis tools for a 5-week duration. The research used Common European Framework of Reference (CEFR)-based pre- and post-tests to evaluate changes in speaking ability. Learners participated in semi-structured interview sessions for exploring their insights about their learning experiences. Participants achieved statistically important advancement in their overall speaking skill levels mainly through improved pronunciation and fluency results. The tools connected to artificial intelligence provided participants with enhanced confidence levels together with heightened motivational states and student engagement because of their flexible function and quick feedback mechanisms. In addition to their noted strengths the tools displayed some weaknesses through their repetitive nature and occasional inaccuracies in feedback. The research identifies AI digital instruments as valuable supports for conventional speech learning because they promote student autonomy through continuous practice. Further studies should examine both prolonged effects of these tools and ways to enhance their production methods.
ERROR ANALYSIS OF UZBEK STUDENTS’ ENGLISH WRITING
This study investigates the common errors made by Uzbek students in English writing, with a focus on grammatical, lexical, and structural mistakes. As English has become an essential language for academic and professional success, understanding the specific challenges faced by Uzbek learners is crucial for improving language instruction. The research analyzes a sample of written texts from intermediate-level university students and categorizes the errors based on established error analysis frameworks. Findings indicate that the most frequent errors occur in verb tense usage, article placement, word order, and prepositions, reflecting the influence of native language interference and insufficient exposure to authentic English input. The study also explores the pedagogical implications of these findings and suggests practical strategies for teachers to help students reduce such errors and develop more accurate and fluent writing skills.
TEACHING ENGLISH PRONUNCIATION TO UZBEK SPEAKERS: CHALLENGES AND SOLUTIONS
Pronunciation is an essential component of language learning, especially for effective oral communication. Uzbek learners of English often face specific challenges in mastering English pronunciation due to significant differences between the phonological systems of the two languages. These include difficulties with vowel length, unfamiliar consonant sounds, word stress, and intonation patterns. This paper examines the main pronunciation problems encountered by Uzbek learners and proposes practical solutions for English teachers in Uzbekistan. Emphasis is placed on phonetic training, use of visual and audio aids, and incorporating pronunciation into everyday classroom practice.
."THE INTERPRETATION OF THE THEME OF MAN AND EXISTENCE IN ERNEST HEMINGWAY’S WORKS, PARTICULARLY IN ‘THE OLD MAN AND THE SEA’ AND ‘A FAREWELL TO ARMS
This paper explores the interpretation of the theme of man and existence in Ernest Hemingway’s prominent works, particularly The Old Man and the Sea and A Farewell to Arms. The research analyzes how Hemingway presents existential questions such as human isolation, the struggle for meaning, personal dignity, and the confrontation with mortality.
In The Old Man and the Sea, Santiago's solitary battle with the marlin reflects the inner strength and unbroken spirit of man in the face of nature’s indifference. His perseverance, despite failure, is portrayed as a victory of character and existential courage.