MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
129
TA’LIMDA GAMIFIKATSIYA: MOTIVATSIYANI OSHIRISH
YO’LLARI
Toshpo’latova Mubinaxon Maqsudjon qizi
Andijon davlat chet tillari instituti talabasi
toshpolatovamubinaxon4@gmail.com
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ta’limda gamifikatsiyaning
o’rni va ahamiyati, uning o’quv motivatsiyasiga ta’siri hamda KAHOOT o’yinli
platformasi va undan foydalanish tizimlari xususida so’z boradi.
Kalit so’zlar: gamifikatsiya, motivatsiya, hamkorlik, Kahoot, interaktiv
metod.
Annotation: This article discusses the role and importance of
gamification in modern education, it’s impact on learning motivation, as well as
the KAHOOT game-based platform and it’s usage systems.
Keywords: gamification, motivation, partnership, Kahoot, interactive
method.
Hozirgi kunda har bir sohada innovatsion texnologiyalardan
foydalanish jadal rivojlanib bormoqda. Ta’lim sohasi ham bundan mustasno emas.
Ayniqsa, hozirda dars jarayonlarida gamifikatsiya usulidan ommalashmoqda.
Gamifikatsiya – ma’lum bir o’yin orqali bilim va ko’nikmalarni egallash
jarayonidir. Gamifikatsiya, o’yin mexanizmlarini ta’lim, dars jarayonlariga kiritish
orqali o’quvchi va talabalarni darsga jalb etish va o’zlashtirishga bo’lgan
qiziqishini oshirishga yordam beradi.
Gamifikatsiya tushunchasi 2000-yilning boshlarida paydo bo’lgan
bo’lsa-da, uning ildizlari ancha oldinroq, o’yin elementlarining turli sohalarda
qo’llanilishiga borib taqaladi. Dastlab marketing va biznes sohalarida qo’llanilgan
gamifikatsiya keyinchalik ta’lim tizimiga ham kirib keldi va o’quvchilarning
motivatsiyasini oshirishda samarali vosita sifatida tan olindi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
130
AQSH va Yevropaning 2020-yil Science Direct statistik
ma’lumotlariga ko’ra, o’yinlashtirish tamoyillarini amalga oshirish akademik
ko’rsatkichlarni 34.75 % ga yaxshilaydi.
Ta’lim jarayonida gamifikatsiyaning afzaliklari:
Samaradorlik.
To’g’ri tanlangan o’yinlar orqali o’quvchi darsni tez va
oson tushunadi, bilim oladi.
Hamkorlik.
Jamoaviy o’yin va topshiriqlar orqali o’quvchi va talabalar
o’zaro fikr almashadilar, bu jarayonda hamjihatlik va hamkorlik shakllanadi.
Motivatsiya.
Ta’lim jarayonida gamifikatsiya texnologiyasining eng muhim
jihati bu o’quvchilarga ichki va tashqi motivatsiya berishidir. Ular o’yin davomida
ball va ochkolar yig’ib borishi, albatta, motivatsiyani oshiradi.
Gamifikatsiyaning psixologik ta’siri:
Dopamin ajralishi.
O’yin elementlari (ballar, mukofotlar) orqali
qiyinchiliklarni yengish dopamine ajralishini qo’zg’atadi. Bu esa o’quvchilarning
dars jarayoniga qiziqishini oshiradi.
Tugallash hissi.
Gamifikatsiya qiyin vazifalarni bosqichlarga bo’lib, har
bosqichda yutuqqa erishish orqali o’quvchilarga “tugallash hissi” beradi. Bu
motivatsiyani uzoq muddat davomida ushlab turadi.
Dars davomida o’quvchi va talabalar bilimini onlayn baholab
boruvchi bir qancha o’yinli platformalar mavjud bo’lib, ulardan biri internetda
joylashgan Kahoot platformasidir. Kahoot – ta’lim loyihalari uchun zamonaviy
dizaynlashtirilgan o’quv o’yin platformasi bo’lib, turli viktorinalarni yaratish va
nashr etish hamda o’ynashni osonlashtiradi.
Kahoot dan foydalanish tartiblari:
O’yin qoidalari murakkab emas: o’quvchilar mobil qurilmalaridagi
ekranda ko’ringan o’yinga pin-kod yordamida ulanadi va o’qituvchi yaratgan
viktorina, savollarga javob beradi. O’yinda mukofotlash tizimidan ham
foydalanish mumkin. Misol uchun, ishtirokchi savolga qancha tez va to’g’ri
javob bersa, shuncha ko’p ball yig’ib boradi. Ballar har bir savoldan so’ng
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
131
ko’rsatib boriladi. O’yinchi qancha ko’p savolga to’g’ri va tez javob bersa balli
ortib boraveradi.
Bu platforma orqali o’quvchilarni darsga oson jalb qilish, ularda
ta’limga bo’lgan qiziqishini yanada oshirish mumkin. Chunki an’anaviy, nazariy
darslardan ko’ra shu kabi interaktiv metod sifatida ushbu platformalardan
foydalangan holda darslarni tashkil etish yanada samarali, o’quvchilar uchun
qiziqarli va bilim darajasi uchun ham foydali bo’ladi.
Xulosa sifatida aytadigan bo’lsak, gamifikatsiya, ya’ni interaktiv
o’yinga asoslangan ta’lim metodini integratsiya qilish ta’lim sifatini yaxshilashda
ijobiy omil bo’ladi. Bu kabi texnologiyalar sust o’zlashtiruvchi o’quvchilarni
ham darsga doimiy jalb qila olish, mavzularni mustahkamlash uchun samarali
yo’l bo’la oladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Gee, JP (2007). Video o'yinlar bizga o'rganish va savodxonlik haqida nimani
o'rgatishi kerak. Palgrave Makmillan.
2.
Kapp, KM (2012). Ta'lim va ta'limning o'yinlashuvi: o'yinga asoslangan usullar
va ta'lim va ta'lim strategiyalari.
3.
Prenskiy, M. (2001). Raqamli o'yinga asoslangan ta'lim. MakGrou-Xill.
4.
Rustamovich
R.
H.
GAMIFIKATSIYA
ELEMENTLARI
BILAN
INTERAKTIV TA’LIM TIZIMLARINI ISHLAB CHIQISH //PEDAGOGIK
TADQIQOTLAR JURNALI. – 2025. – Т. 3. – №. 1. – С. 194-199.
5.
Tasbayeva, G., & Klishbaeva, G. (2025). GAMIFIKATSIYA VA MAXSUS
EHTIYOJLI
O'QUVCHILAR
UCHUN
MOSLASHTIRILGAN
O'YIN
TEXNOLOGIYALARI. В CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN
SCIENCES
(Т.
4,
Выпуск
5,
сс.
31–34).
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–1_Июнь –2025
132
6.
Zosh, JM, Fisher, KR, Hirsh-Pasek, K. va Golinkoff, RM (2018). O'yinning
kuchi: tabiiy ravishda bo'lgan narsalarni o'rganish. Amerika Psixologik
Assotsiatsiyasi
7.
Internet saytlari: www.wikipediya.uz
