MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
390
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI VA TURKMANISTONNING MADANIY
GUMANITAR HAMKORLIGI TARIXI .(1991-2025-yillar)
Mirzayev G’ulom Rizoqulovich
Jamoat xavfsizligi universiteti o‘qituvchisi. Tarix fanlari doktori, dotsent
Tajimuratov Doniyor Baxromovich
Urganch davlat pedagogika instituti mustaqil tadqiqotchisi
tajimuratovdoniyor55@gmail.com
Tel: +99899 650-19-19
Annotatsiya:
Ushbu
maqolada
O‘zbekiston
Respublikasi
va
Turkmaniston davlatlari o‘rtasida madaniy gumanitar hamkorlik aloqalari kengayib
borishi, ikki davlat azaldan qardosh xalqlar ekanligi, Arxeolog olimlarimiz
tomonidan qadimgi davrga oid yodgorliklar, turkman gilamlari va ularning o‘ziga
xos xususiyatlari, turkman iborasining kelib chiqishi, turkman urug ‘lari, yurtimizda
yashayotgan turkman birodarlarimiz, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev va
Turkmaniston davlat rahbarlarining hamkorlik aloqalari, “O‘zbek–Turkman do‘stlik
uyi” va “Ulli hovli” majmualari, ‘zbekiston va Turkmaniston parlamentlari o‘rtasida
hamkorlik aloqalari
Kalit so‘zlar: O‘zbekiston Respublikasi va Turkmaniston davlatlari,
Yangaja, Qora Tanger, Bekarslontog‘, Joytun yodgorliklari, “Turkman” iborasi,
Turkman va O‘zbek gilamdo‘stlari, ikki davlat o‘rtasidagi strategik hamkorlik,
“O‘zbek–Turkman do‘stlik uyi” va “Ulli hovli” majmuasi”, O‘zbekiston va
Turkmaniston parlamentlari, Mahtumquli
O‘zbekiston Respublikasi va Turkmaniston davlatlari o‘rtasida madaniy
gumanitar
sohada
hamkorlik
kengayib
bormoqda.
Xususan,
gumanitar
almashinuvlarni kengaytirish, taʼlim, fan, sogʻliqni saqlash, madaniyat va sanʼat,
turizm va sport sohalaridagi hamkorlik rivojlanmoqda. Madaniy-gumanitar
yoʻnalishdagi hamkorlikning asosini ikki xalqni oʻzaro yaqinlashtirish, tajriba
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
391
almashish, uygʻun anʼana va urf-odatlarni asrash va keyingi avlodga yetkazish tashkil
etadi. O'zbek va Turkman xalqlari azaldan qardosh xalqlar bo'lgan. Ikki xalq ham
do'stlikni qadrlaydi. Respublikamizda millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik
sohasida so‘nggi yillarda juda katta amaliy ishlar bajarilmoqda. Xususan,
mamlakatimizda yashovchi 130 dan ortiq millat va elat vakillari “O‘zbekiston –
umumiy uyimiz” shiori ostida birlashib, hukumat miqyosida turli millat vakillari
milliy o‘ziga xosligiga katta e’tibor qaratilmoqda.
Arxeolog olimlarimiz ham Turkmaniston janubidan tosh davrining turli
bosqichlariga oid yodgorliklarda qazishma ishlarini olib borganlar. So‘nggi paleolit
davriga Yangaja, Qora Tanger, Bekarslontog‘ yodgorliklari topilgan. Bu yodgorliklar
mil.avv 200-150-ming yil qadimiy davrga to‘g‘ri keladi. Demak bizning ota
bobolarimiz qadim zamonlardan buyon yaqin munosabatda yashab kelganlar.
1
Yangaja II joy makoni Turkmanistondagi so‘nggi tosh asri joy-makoni va
ustaxonalaridan biri hisoblanadi. Bu ustaxona makon Turkmanistonning janubiy-
g‘arbiy hududida topilgan.
2
Turkmanistonda yana neolit yangi tosh davriga oid Jebel
makoni ham mavjud bo‘lgan. Bu yerdagi buyumlarning mil.avv V mingyillikning
oxiri va IV mingyillikka mansub ekanligini ko‘rsatadi. Joytun makoni ham
Turkmanistonda joylashgan. Bu yodgorlik O‘rta Osiyodagi eng mashhur neolit davri
yodgorliklaridan biri hisoblanadi. Bu ibtidoiy qishloq bir nechta uydan tashkil topgan.
Qadimi tepa ham neolit davriga oid yodgorlik hisoblanadi.
3
Turkmanistonda yana
O‘rta Osiyodagi eng qadimgi dehqonchilik manzillaridan biri hisoblangan Joytun
yodgorligi ham bor. Joytun madaniyati mil.avv VI-V mingyilliklarga mansub neolit
davri yodgorligi hisoblanadi.
4
Arxeologiya sohasida Turkmanistonda hali ko‘plab
yodgorliklar o‘rganilmagan. Ularni tadqiq qilsak bobolarimiz qoldirib ketgan
yodgorliklarni butun dunyoga namoyish qilgan bo‘lardik. Turkmaniston hududida
o‘rganilmagan qadimiy yodgorliklar ko‘p. Avval mavjud bo‘lgan qazishma ishlarini
hozir ham davom qildirish maqsadga muvofiq. Buning uchun O‘zbekiston
1
J.Kabirov, A.Sagdullayev. O‘rta Osiyo arxeologiyasi. Toshkent o‘qituvchi 1990-yil. 24-bet
2
Shu manba 56-bet
3
J.Kabirov, A.Sagdullayev. O‘rta Osiyo arxeologiyasi. Toshkent o‘qituvchi 1990-yil. 92-bet
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
392
arxeologlari yordami zarur. Do‘st achitib gapiradi dushman kuldurib degan maqol bor
o‘zbeklarda. Turkman do‘stlarimizga bizning yordamimiz zarur deb o‘ylayman
arxeologiya sohasida.
O‘zbek va turkman xalqlari azal-azaldan yaqin do‘st, ahil qo‘shni, strategik
hamkor sifatida mushtarak maqsadlar bilan yashab kelgan. Shu sababli, ikki davlat
o‘rtasidagi munosabatlarning ildizi uzoq tarixga borib taqaladi va o‘zaro hurmat,
ishonch asosiga qurilgan.
5
Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak bir daryodan suv ichgan tili, dini, urf-
odatlari, qadriyatlari o‘xshash bo‘lgan o‘zbek va turkman xalqlarining do‘stlik va
birodarligi uzoq o‘tmishga borib taqaladi. Ikki xalqning ijtimoiy-iqtisodiy hayot
tarzini ham bir-biridan ayro tasavvur qilib bo‘lmaydi. Bu kabi o‘xshash jihatlarni ikki
xalqning amaliy san’atida ham ko‘rish mumkin. Masalan, gilamdo‘stlik hunari
o‘zbek va turman xalklari uchun birdek qadrli bulgan amaliy san’at yo‘nalishi bo‘lib
kelgan. Bu hunar turi har ikki xalqning ham milliy iftixori va g‘ururiga aylangan.
Ayniqsa turkman gilamlari o‘zining tabiiyligi, rangdorligi, naqshlarining uyg‘unligi
bilan ajralib turadi. O‘zbek gilamlarining ham bu kabi e’tirof etadigan jihatlari ko‘p.
So‘nggi yillarda Turkman va O‘zbek gilamdo‘stlari o‘rtasida yaqin hamkorlik
aloqalari mustahkamlanib bormoqda. Buxoro shahrida “Turkman xovli” korxonasiga
asos solingan. Bugun mazkur korxonada turkman xalqining milliy brendi hisoblangan
gilamlar ishlab chiqarilmoqda. Turkman gilamlari sof tabiiy xomashyo qo‘y juni va
ipakdan tayyorlanadi. Turkmanistonda gilam to‘qish uchun mayin va jun beradigan
qo‘ylar maxsus boqiladi. Gilamning hajmi va tikuvchining mahoratiga qarab bir dona
gilamni tayorlash 10 kundan 60 kungacha xatto undan xam ko‘p vaqt talab etadi.
Qayd etish joizki turkman gilamlari shu xalqning milliy brendi hisoblanadi hamda har
oyning so‘nggi yakshanba kuni Turkmanistonda milliy bayram Xol bayrami sifatida
keng nishonlanadi.
Etnograf O.Tumanovichning fikricha, “turkman” nomi arablar tomonidan
berilgan. Chunki, arablar janglarda o‘g‘uzlarning qattiq qarshiliklariga duch kelib,
5
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil-qoshnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
393
ularni umumiy nom bilan “turkman” deb atagan edi. Ushbu so‘z arabchada “turkiy
ruhlar, turkiy mavjudotlar va majoziy manoda turkiy xalq” degan ma’noni anglatadi.
6
Rossiyalik tadqiqotchi N.Dubova tomonidan to‘plangan ma’lumotlar
asosida yozilgan, “Xalqlar va madaniyatlar” ensiklopedik etnologik to‘plami
hisoblangan asar turkman xalqi tarixi va madaniyatining turli jihatlari: tarixiy,
etnografik hamda antropologik materiallar jamlanmasini o‘z ichiga oladi. Asarda
turkman etnografiyasining o‘rganilish tarixi, yashash tarzi, kundalik hayoti,
turkmanlarning xo‘jalik mashg‘ulotlari, turar joylari, kiyim-kechaklari, ovqatlanish
tizimi, urf-odat va marosimlari masalalari yoritib berilgan.
7
XI–XII
asrlarga
oid
tarixiy
manbalarga
tayanadigan
bo‘lsak,o‘g‘uzlarning 24 ta urug‘i bo‘lib, ularning ko‘pchiligini nomlari hozirgi
zamon turkman urug‘ va qabilalarining nomlarida saqlanib qolgan. Tarixiy-etnografik
adabiyotlarda keltirilishicha, turkmanlarning xalq sifatida to‘liq shakllanishi XV
asrga to‘g‘ri keladi va mazkur jarayon asosan, ushbu 24 ta urug‘ doirasida ro‘y
bergan. “XV asrga kelib, turkman xalqining shakllanish davri nihoyasiga yetgan.
Ushbu davrda turkman etnosiga, ayrim o‘g‘uz bo‘lmagan turkiy qabilalar, jumladan,
qipchoqlar ham qisman kelib qo‘shilgan. Turkmanlarda urug‘larga ajratish saqlanib
qolgan.
8
Ammo, XVI asrga kelib, ba’zi yangi qabilalarning paydo bo‘lishi natijasida
24 ta qabiladan ayrimlarining nomi tilga olinmay qo‘ydi. O‘z o‘rnida shuni ham qayd
etish kerakki, turkmanlarda qabila-urug‘larga ajratish hozir ham saqlanib qolgan.
Ulardan eng yiriklari teke, yovmut (yovut), ersari, solir, sariq, go‘klan va chovdirlar
hisoblanadi.
9
6
Туманович О. Туркменистан и туркмены (Материалы к изучению истории и этографии). – Ашхабад, 1926.
– С. 90.
7
Туркмены / Отв. ред. Н. А. Дубова. – М.: Наука, 2016. – 635
8
Ashirov. A. Etnologiya: O’quv qo’llanma.... – B. 292
9
Doniyorov А. X., Boʼriyev O. B., Аshirov А. A. Markaziy Osiyo xalqlari etnologiyasi… – B. 122.
8 Толстов С. П. Древний Хорезм: Опыт историко-археологического исследования. – Москва, 1948. – 351 с
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
394
Mustaqillik yillarida O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasidagi strategik
hamkorlikning huquqiy asosi sifatida qator tarixiy hujjatlar imzolandi. Do‘stona
munosabatlarni mustahkamlash va hamkorlikni rivojlantirish, o‘zaro yordamni
ayamaslik mazmunidagi 1996-yil 16-yanvar, 2004-yil 19-noyabr va 2007-yil 18-
oktabrdagi kelishuv hujjatlari – shartnomalar shular jumlasidan.
206 mingdan ziyod turkman birodarlarimiz jonajon yurtimiz taraqqiyoti
yo‘lida mehnat qilmoqda. Bugungi kunda mamlakatimizda turkmanlarning milliy
madaniyati, tili, an'analari va urf-odatlarini asrash hamda rivojlantirish maqsadida
Respublika turkman madaniy markazi faoliyati uchun barcha imkoniyatlar va shart-
sharoitlar yaratilgan.
So‘nggi yillarda an’anaviy do‘stlik va hamkorlik aloqalari yangi zamon
ruhida rivojlanmoqda. Ayniqsa, ikki davlat rahbarlarining siyosiy irodasi tufayli
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasidagi munosabatlar yangi bosqichga ko‘tarildi.
2017-yil O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Prezident
qilib saylangandan keyin Turkmaniston davlati bilan hamkorlik aloqalari yanada
rivojlandi. 2017-yil davomida ikki tomonlama va ko‘p tomonlama doiralarda bir qator
oliy darajadagi uchrashuvlar o'tkazildi. Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi o'zaro
munosabatlar yangi sifatli bosqichiga ko’tarildi. Buning yorqin dalilini, 2017-yilning
mart oyida imzolangan “Strategik sherikchilik to‘g‘risidagi” Shartnomada ko‘zda
tutilgan quyidagi bandlarda ko‘rishimiz mumkin.
2017-yil 1-iyun kuni O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston
Respublikasi bilan Turkmaniston o‘rtasida strategik sheriklik to‘g‘risida shartnomani
(Ashxobod, 2017 yil 6 mart) ratifikatsiya qilish haqida”gi qonuni qabul qilindi.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 6–7 mart kunlari
Turkmanistonga ilk davlat tashrifi ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlik sohasida tub
burilish yasadi. Tashrif yakuniga ko‘ra, ikki davlat rahbarlari Qo‘shma bayonotni,
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida strategik sheriklik to‘g‘risidagi shartnomani
imzoladi. Tegishli vazirlik va idoralar o‘rtasida iqtisodiy, transport, madaniy-
gumanitar sohalarda hamkorlik dasturlari, O‘zbekistondan Turkmanistonga qishloq
xo‘jaligi texnikalari va kimyo mahsulotlari yetkazib berish to‘g‘risidagi shartnomalar,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
395
Xorazm viloyati bilan Dashovuz viloyati, Buxoro viloyati bilan Lebap viloyati
hokimliklari o‘rtasida savdo-iqtisodiy va madaniy-gumanitar sohalardagi hamkorlik
to‘g‘risida bitimlar imzolandi.
Turkmaniston
Prezidentining
2018-yil
23–24
aprel
kunlari
O‘zbekistonga davlat tashrifi ham do‘stlik munosabatlari va strategik sheriklikni
rivojlantirishda muhim voqea bo'ldi. Tashrif davomida Shavkat Mirziyoyev va
Gurbanguli Berdimuxamedovning Qo‘shma bayonoti imzolandi.
Bir makonda mushtarak maqsadlar asosida yashab kelgan o‘zbek-
turkman xalqlarining o‘zaro uyg‘unlikdagi etnografik madaniyatini targ‘ib etish
maqsadida O‘zbekiston Respublikisi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 29-
dekabrdagi “Xorazm viloyatidagi “O‘zbek–Turkman do‘stlik uyi” va “Ulli hovli”
majmuasi” direktsiyasini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori asosida
Urganch tumani G‘oybu qishlog'i “Turkmanlar” mahallasi hududidagi “O‘zbek–
Turkman do‘stlik uyi” va “Ulli hovli” majmuasida joylashgan bino va inshootlarni
saqlash, kelajak avlodga yetkazish bo‘yicha ko‘plab sa’y harakatlar amalga oshirildi.
2018-yil 23-aprel kuni Toshkent shahrida Ashxobod sayilgohi ochildi,
2016-yil noyabrda mamlakatimizda Turkmaniston madaniyati kunlari, 2017-yil
noyabrda esa Turkmanistonda O'zbekiston madaniyati kunlari o‘tkazildi.
Bu ham ikki qardosh xalqning mushtarak madaniyati va tarixiga qaratayotgan
yuksak e’tibori namunasidir. Turkman va o‘zbeklarning tarixi, madaniyati, tili va urf-
odatlarida juda ko‘plab umumiy jihatlar bo‘lishiga qaramasdan mintaqada yashovchi
turkmanlar o‘ziga xos madaniyati, ijtimoiy, jamoaviy turmush tarzi va milliy
an’analari bilan farqlanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-maydagi
“Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik aloqalarini yanada
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 5046-sonli Farmoni, O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2017 yil 23 maydagi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasi huzuridagi “Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan
do‘stlik aloqalari qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ-2993-sonli
Qarori, 2019 yil 15 noyabrdagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
396
“Millatlararo munosabatlar sohasida O‘zbekiston Respublikasi davlat siyosati
Konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 5876-sonli Farmoni, O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 29 dekabrdagi “Xorazm viloyatidagi
“O‘zbek-Turkman do‘stlik uyi” va “Ulli hovli” majmuasi direksiyasini tashkil etish
chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 815-sonli, 2021-yil 15-iyundagi “2021–2022 yillarda
Xorazm viloyatining turizm salohiyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi 369-sonli Qarorlari va sohaga oid boshqa me’yoriy hujjatlarda
ko‘rsatilganvazifalarni amalga oshirish hamda etnologiya fanining ayrim
muammolarini yoritishga xizmat qiladi. Rossiya imperiyasi davrida e’lon qilingan
ishlar bo‘lib, bu ishlarda asosan, turkmanlarning etnik tarkibi, urug‘ qabilaviy
tuzilishi, urf-odat va marosimlari, “turkman” etnonimining kelib chiqishi kabi
masalalar etnografik jihatdan tavsiflangan. Mavzu doirasida bu davrda yaratilgan
asarlarga A.L.Kun, G.I.Danilevskiy, A.V.Kaulbars, I.N.Veselovskiy, Sh. Ibragimov
va N.Muravevlarning tadqiqotlarini kiritish mumkin.
10
1842-yilda Xivaga kelgan polkovnik G.I.Danilevskiy xonlikdagi
turkmanlar haqida to‘liq bo‘lmasa-da, ayrim ma’lumotlarni qoldirgan. Muallif
asosan, Rossiya bosqini arafasida Xiva xonligining turkmanlar bilan munosabatlari
to‘g‘risida to‘xtalgan.
11
Ajdodlarimizning ilmiy va adabiy merosi xalqlarimizning umumiy
mulki sanaladi. Turkmanistonda Hazrat Navoiy, O‘zbekistonda Maxtumquli asarlari
kirib bormagan xonadon yo‘q, desa bo‘ladi.
10
Кун А. Л. От Хивы до Кунграда. – МСТ. Вып. IV. – 1876. – С. 203–222; Поездка по Хивинскому ханству в
1873 г. // ТС. – Ташкент, 1873. Т. 83. – С. 184–189; Данилевский Г. И. Описание Хивинского ханства // Записки
Императорского Русского географического общества. Кн. V. – СПб., 1851; Муравьев Н. А. Путешествие в
Туркмению и Хиву в 1819 и 1820 годах, гвардейского Генерального Штаба капитана Николая Муравьева,
посланного в сии страны для переговоров. – М.: Типография Августа Семена, 1822;
Каульбарс А. В. Низовья Аму-Дарьи, описанные по собственным исследованиям в 1873 г. / Записки ИРГО,
1881. Т. IX.; Веселовский И. Н. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве с древнейших
времен до настоящего времени. – СПб., 1877.; Описание Хивинского ханства и дороги туда из Сарайчиковой
крепости // ЗРГО. Кн. 2. – СПб., 1861.; Ибрагимов Ш. Некоторые заметки о хивинских туркменах и киргизах
(Из записной книжки) // Военный сборник издаваемый по высочайшему повелению. Год семнадцатый. Том.
LXLIXI. – СПб., 1874. – С. 133–163.
11
Данилевский Г. И. Описание Хивинского ханства.... – С. 62–139
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
397
Xususan, 2017-yil 6-martda imzolangan Strategik sheriklik to‘g‘risidagi
shartnoma
va
2022-yil
21-oktyabrda
imzolangan
Strategik
sheriklikni
chuqurlashtirish to‘g‘risidagi deklaratsiya ikki tomonlama hamkorlikning mustahkam
shartnomaviy-huquqiy asosi sifatida xizmat qilmoqda.
Davlatimizning ochiq va pragmatik tashqi siyosati, ikki qardosh xalq
o‘rtasidagi do‘stona aloqalar va o‘zaro ishonch mamlakatlarimiz o‘rtasidagi
munosabatlarni chuqurlashtirish va kengaytirishning muhim omili hisoblanadi.
Buning amaliy ifodasini oliy darajadagi o‘zaro tashriflar soni ortganligida ham
ko‘rish mumkin.
O‘zbekiston va Turkmaniston parlamentlari o‘rtasida hamkorlik
aloqalari ham rivojlanmoqda. O‘zbekiston va Turkmaniston rahbarlari o‘rtasida
o‘zaro ishonch munosabatlari ikki tomonlama va mintaqaviy formatda, shu jumladan,
parlamentlararo yo‘nalishda muvaffaqiyatli rivojlanib borayotgan ko‘p qirrali
hamkorlik uchun asos bo‘lib xizmat qilmoqda.
Shuningdek, qardosh xalqlarimiz o‘rtasida madaniy-ma’rifiy aloqalar yil
sayin faollashib borayapti, turli konsert va festivallar, ko‘rgazmalar tashkil etilmoqda,
madaniyat va kino kunlari o‘tkazilmoqda, yurtimizda turkman milliy madaniyat
markazlari ishlamoqda.
2018-yilda Toshkent shahrining markaziy ko‘chalaridan biriga turkman
xalqining buyuk farzandi, mutafakkir shoir, turkman adabiyotining yorqin
namoyandasi Maxtumquli nomi berilib, so‘lim xiyobon barpo etildi, shoir siymosi
aks etgan barelef o‘rnatildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga
binoan Turkman xalqining milliy yetakchisi, Turkmaniston Xalq Maslahati Raisi
Gurbanguli Berdimuhamedov 23-24 aprel kunlari tashrif bilan Samarqand shahrida
bo‘ldi. Ushbu kunda ikki davlat o‘rtasidagi aloqalar yanada mustahkamlandi. Joriy
yilda Xiva shahrida uchinchi Hududlar forumini hamda O‘zbekistonda Turkmaniston
madaniyati kunlarini o‘tkazishga kelishib olindi.
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari mintaqaviy sheriklikka doir
masalalar, shu jumladan, “Markaziy Osiyo plyus” formatidagi bo‘lajak sammitlar va
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
398
Toshkent shahrida o‘tkaziladigan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining yettinchi
Maslahat uchrashuviga tayyorgarlik ko‘rish yuzasidan fikr almashdilar. Davlatimiz
rahbari Turkmaniston tashabbusi bilan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh
Assambleyasi tomonidan e’lon qilingan “Xalqaro tinchlik va ishonch yili” doirasida
joriy yil dekabr oyida Ashxobod shahrida o‘tkaziladigan forum va boshqa xalqaro
tadbirlar muhim ahamiyatga ega ekanini alohida ta’kidladi. Uchrashuvda O‘zbekiston
Prezidenti Turkman xalqining milliy yetakchisiga uning qalamiga mansub “Tafakkur
gavhari” kitobining o‘zbek tilidagi nusxasini topshirdi.
Xulosa sifatida shuni aytishimiz mumkinki ikki qo‘shni, do‘st, tarixi, urf-odati,
dini, madaniyati, tili o‘xshash davlatlarni bir-birisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi.
Turkmaniston davlati rahbari ham buni inkor qila olmaydi. Shu o‘rinda o‘zbek
xalqining bir maqolani keltirishni joiz topdim. “Mol sotsang qo‘shningga sot bir
chekkasida o‘zing o‘tirasan. Hozirgi betartib dunyoda ikki davlat har tomonlama
madaniy gumanitar sohada bo‘ladimi, savdo sotiq, transport, ta’lim, sport, turizm
sohalarida o‘zaro yaqin hamkor bo‘lishlari lozim deb o‘ylayman. O‘zbekiston
Respublikasi ko‘p sohalarda oldingi o‘rinlarda. Bu yutuqlarni qo‘shni Turkman
birodarlarimiz bilan bo‘lisha olamiz. Tarixdan ham ma’lumki bizlar do‘st bo‘lganmiz
va bu do‘stligimiz yanada mustahkamlanishi kerak.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
J.Kabirov, A.Sagdullayev. O‘rta Osiyo arxeologiyasi. Toshkent o‘qituvchi
1990-yil
2.
Туркмены / Отв. ред. Н. А. Дубова. – М.: Наука, 2016
3.
Ashirov. A. Etnologiya: O’quv qo’llanma.Toshkent, 2014
4.
Doniyorov А. X., Boʼriyev O. B., Аshirov А. A. Markaziy Osiyo xalqlari
etnologiyasi. Darslik. – Toshkent 2020
5.
Толстов С. П. Древний Хорезм: Опыт историко-археологического
исследования. – Москва, 1948
6.
Кун А. Л. От Хивы до Кунграда. – МСТ. Вып. IV. – 1876
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
399
7.
Поездка по Хивинскому ханству в 1873 г. // ТС. – Ташкент, 1873
Данилевский Г. И. Описание Хивинского ханства // Записки Императорского
Русского географического общества. Кн. V. – СПб., 1851;
8.
Муравьев Н. А. Путешествие в Туркмению и Хиву в 1819 и 1820 годах,
гвардейского Генерального Штаба капитана Николая Муравьева, посланного в
сии страны для переговоров. – М.: Типография Августа Семена, 1822;
Каульбарс А. В. Низовья Аму-Дарьи, описанные по собственным
исследованиям в 1873 г. / Записки ИРГО, 1881.
9.
Т. IX.; Веселовский И.Н. Очерк историко-географических сведений о
Хивинском ханстве с древнейших времен до настоящего времени. – СПб., 1877
10.
Описание Хивинского ханства и дороги туда из Сарайчиковой крепости
// ЗРГО. Кн. 2. – СПб., 1861.; Ибрагимов Ш. Некоторые заметки о хивинских
туркменах и киргизах (Из записной книжки) // Военный сборник издаваемый по
высочайшему повелению. Год семнадцатый. Том. LXLIXI. – СПб., 1874
11.
Данилевский Г. И. Описание Хивинского ханства.... – СПБ 1851
12.
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil
qo‘shnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
13.
Дала ёзувлари. Хоразм вилояти Янгиариқ тумани Гулланбоғ қишлоғи.
2020 йил
