MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
378
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI VA TURKMANISTONNING MADANIY
GUMANITAR HAMKORLIGI TARIXI. (1991-2025-yillar)
Mirzayev G’ulom Rizoqulovich
Jamoat xavfsizligi universiteti o‘qituvchisi. Tarix fanlari doktori, dotsent
+99893 581-56-67
Tajimuratov Doniyor Baxromovich
Urganch davlat pedagogika instituti mustaqil tadqiqotchisi
tajimuratovdoniyor55@gmail.com
Tel: +99899 650-19-19
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek va turkman xalqarining o‘zaro
do‘stligi, Navoiy va Mahtumquli ijodi, o‘zbek va turkman xalqlarini bir-biriga
bog‘lab turadigan o‘zaro hamkorlik aloqalari, Iqtisodiyot va savdo, transport,
energetika, sog‘liqni saqlash, madaniyat, ta’lim va mudofaa sanoati kabi sohalardagi
hamkorlik, “O‘zbekiston – umumiy uyimiz” shiori ostidagi hamkorligimiz, Arxeolog
olimlarimiz tomonidan Janubiy Turkmanistonda olib borilgan qazishma ishlari,
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2024-yil 19-fevraldagi “Buyuk turkman shoiri
va mutafakkiri Maxtumquli Firog‘iy tavalludining 300 yilligini keng nishonlash
to‘g‘risida”gi qarori, “Ulli hovli” yodgorlik majmuasi haqida, Ikki qardosh el
uchun birdek ardoqli bo‘lgan shoirning barkamol asarlari mamlakatimizda
muntazam ravishda, yirik adadlarda nashr etilayotganligi to‘g‘risida, Gurbanguli
Berdimuhamedovning mamlakatimizga tashrifi, 2025-yil 4-iyun kuni “Avaza” milliy
turistik zonasida “Do‘stlik yurti” xalqaro raqs va folklor festivalining tantanali
ochilish marosimining bo‘lishi, Davlatimiz rahbari qizi Saida Mirziyoyeva nutqi
Kalit so‘zlar: Ashxobod zilzilasining oqibatlarini bartaraf etishda yordam,
ikki davlat rahbarlari o‘rtasida o‘rnatilgan iliq va do‘stona munosabatlar, o‘zbek va
turkman xalqlarini bir-biriga bog‘lab turadigan tarix, madaniyat va urf-odatlar,
“Buyuk turkman shoiri va mutafakkiri Maxtumquli Firog‘iy tavalludining 300
yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qaror, 2025-yil 4-iyun kuni “Avaza” milliy
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
379
turistik zonasida “Do‘stlik yurti” xalqaro raqs va folklor festivalining tantanali
ochilish marosimi bo‘lishi, “Tinchlik va ishonch yili” deb e’lon qilinishi
O‘zbek va turkman xalqlari qadim zamonlardan beri o‘zaro do‘stlik va
hamjihatlikda yashab, o‘z madaniyatlarini o‘zaro boyitib kelmoqdalar. O‘zbeklar va
turkmanlarning o‘ziga xos do‘stlik ildizlari mavjud. Ikki qardosh xalqlar asrlar
davomida bitta daryodan suv ichib keladi. O‘zbeklarda shunday maqol bor “do‘st
kulfatda bilinadi”. O‘zbek va turkman xalqlarining do‘stlik munosabatlari asrlar
davomida sinovdan o’tgan. Qiyin damlarda ikki mamlakat xalqi doimo bir-birini
qo‘llab-quvvatlab kelgan, shuningdek, turkman xalqining azob-uqubatlarini o‘zbek
xalqi o‘ziniki sifatida qabul qilgan.
“Turkman” iborasi odatda, “turk” atamasi bilan uzviy bog‘liq holda talqin
etiladi. Bunday qarash oddiy xalq orasida ham saqlanib qolgan bo‘lib, jumladan,
turkman millatiga mansub ayrim axborotchilarning fikriga ko‘ra, “turk” –
“birlashgan”, “kuchli”, “qudratli”, “man” – “odam”, yani “kuchli odam” degan
ma’noni anglatadi.
1
Mazkur atamaga Abulg‘ozi Bahodirxon tomonidan “turkmonand”, ya’ni
“turkka o‘xshash, keyinchalik oddiy xalq ushbu so‘zni aytolmasdan, ularni
“turkman” deb atay boshladi” – deya tarif berilgan.
2
V.V.Bartold 1929 yilda “Turkman xalqi tarixi” asarini yozgan. Mazkur asarda
turkman xalqining paydo bo‘lishidan to XIX asrgacha bo‘lgan davrni o‘z ichiga olib,
o‘g‘uz (turkman)lar tarixi to‘g‘risida ma’lumot berilgan.
3
.
Xorazm arxeologiya–etnografiya ekspeditsiyasi rahbari S.P.Tolstov o‘zining
ko‘plab tadqiqotlarida turkmanlar etnogenezi va etnik tarixi masalasiga alohida
to‘xtalgan. U o‘zining “Qadimgi Xorazm” asarida “Massaget etnik qatlami aynan
turkman etnogenezida eng katta rolga ega bo‘lib, teke urug‘i vakillari esa daxlarning
bevosita avlodi hisoblanadi” – deya ta’riflagan.
4
Ammo, muallifning ushbu fikri
1
Дала ёзувлари. Хоразм вилояти Янгиариқ тумани Гулланбоғ қишлоғи. 2020 йил.
2
Абулғозий Баҳодирхон. Шажарайи тарокима.... – Б. 32.
3
Бартольд. В. В. Очерк истории туркменского народа. Сочинения. Т. 2. Часть 1. – Москва: Изд. Восточной
литературы, 1963. – С. 547–627.
4
Толстов С. П. Древний Хорезм: Опыт историко-археологического исследования. – Москва, 1948. – 351 с.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
380
ancha munozarali bo‘lib, alohida tadqiqot doirasida o‘rganishni talab etadi. Bundan
tashqari, S.P.Tolstovning boshqa bir asarida Xorazm vohasida o‘zbeklar bilan
yonma-yon xo‘jalik faoliyati olib borgan qoraqalpoq va turkmanlar haqidagi qiyosiy
ma’lumotlar uchraydi.
5
Bu orqali Xorazm hududidagi Turkmanlar haqida ko‘plab
ma’lumotlarga ega bo‘lishimiz mumkin.
Xususan O‘zbekiston birinchlardan bo‘lib Turkmaniston xalqiga 1948-yil
Ashxobod zilzilasining oqibatlarini bartaraf etishda yordam bergan. Ushbu voqea
xronikasida qayd etilganidek, Toshkent zilzila haqidagi ma’lumotlarni birinchi bo‘lib
qabul qildi. O‘zbekiston shifokorlari darhol Ashxobodga jo‘nab ketishdi. Minglab
yaradorlar va yetim bolalar O‘zbekistonga ko‘chirildi. Bu esa gumanitar yordamning
ikkinchi jahon urushi vaqtida ham mavjud ekanini anglatadi.
Ta’kidlash joizki, madaniy meros ikki mamlakat o'rtasidagi munosabatlarda
alohida o'rin tutadi. Navoiyni o‘qimaydigan turkman oilasini yoki Maxtumquli ijodi
bilan tanish bo‘lmagan o‘zbekni topish qiyin. Maxtumquli ijodiyoti O‘zbekiston
maktablarida va o‘zbek olimlari tomonidan keng o‘rganiladi.
Ikki davlat rahbarlari o‘rtasida o‘rnatilgan iliq va do‘stona munosabatlar,
Prezidentlarning siyosiy irodasi va uzoqni ko‘zlagan oqilona siyosati natijasida
keyingi yillarda, ayniqsa, 2017-yildan keyin munosabatlarimiz butunlay yangi
bosqichga chiqdi. Xalqlarimiz o‘rtasida ishonchli do‘stlik atmosferasi yaratildi. 2017-
yilning mart oyida “Strategik sherikchilik to'g'risidagi” Shartnoma imzolandi.
Alohida ta'kidlash joiz, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning O'zbekiston
Respublikasi Prezidenti sifatida ilk xorijiy tashrifi 2017-yil 6-7 mart kunlari
Turkmanistonga bo‘lgan edi. Mazkur tarixiy tashrif O‘zbekiston tashqi siyosatida
yaxshi qo‘shnichilik munosabatlariga alohida ahamiyat qaratayotganining yorqin
dalili, davlatimiz rahbarining qo‘shni mamlakatlar bilan do‘stlik va hamkorlikni
mustahkamlashga intilishining ifodasi sifatida e’tirof etildi. Mintaqaviy xavfsizlikni
mustahkamlash mamlakatlarimiz hamkorligida alohida ahamiyat kasb etadi.
O‘zbekiston va Turkmaniston Markaziy Osiyoda tinchlik va barqaror rivojlanishning
5
Толстова Л. С. Каракалпаки за пределами Хорезмского оазиса в XIX – начале ХХ века. – Нукус-Ташкент,
1963. – 228 с.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
381
samarali mexanizmlarini yaratish tarafdoridir. Mamlakatlarimiz Afg‘onistondagi
vaziyatni barqarorlashtirish bo‘yicha yakdil fikrga ega. O‘zbekiston va Turkmaniston
vakillari ikki mamlakatda tashkil etilayotgan turli madaniy tadbirlar, konsertlar,
festivallar va tanlovlar, sport musobaqalarida faol ishtirok etmoqda. 2017-yil may
oyida o'zbek va turkman xalqlari boqiy do‘stligi hamda qardoshligining ramzi sifatida
Toshkent shahrida Maxtumquli nomidagi ko‘cha va unga bag‘ishlangan me’moriy
yodgorlik ochilgan edi.
6
Bugun ikki davlat o‘rtasida do‘stlik va qardoshlikka asoslangan munosabatlar
modeli yaratilgan. Iqtisodiyot va savdo, transport, energetika, sog‘liqni saqlash,
madaniyat, ta’lim va mudofaa sanoati kabi sohalarda ikki tomonlama hamkorligimiz
tobora ortib borayotir. Ikkala davlat do‘st bo‘lib birgalikda harakat qilsa
Afg‘onistondagi notinchlik, beboshlik muammosi tinch yo‘l bilan hal qilinishi
mumkin.
Aytish joizki, o‘zbek va turkman xalqlarini bir-biriga bog‘lab turadigan tarix,
madaniyat va urf-odatlar xalqlarimizning umumiy mulkiga aylangan. Bu yaqinlik
madaniy-gumanitar rishtalarni rivojlantirish uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat
qilmoqda. Yana bir muhim jihat. Yurtimizda turkman tili, madaniyati, urf-odatlarini
asrab-avaylash va rivojlantirish uchun barcha sharoit yaratilgan. Xususan,
O‘zbekistonda turkman tilida ta’lim beradigan 44 ta maktab mavjud. Qoraqalpoq
davlat universiteti turkman filologiyasi, Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika
institutida turkman tili o‘qituvchilari tayyorlanmoqda. hamkorligimizni yanada
yuqori bosqichga ko‘taradi.
7
Shu o‘rinda aytish joizki, bugungi kunda mamlakatimizda istiqomat
qilayotgan 130 dan ortiq millat va elat vakillari orasida 206 mingdan ziyod turkman
birodarlarimiz jonajon yurtimiz taraqqiyoti yo‘lida mehnat qilmoqda. Bugungi kunda
mamlakatimizda turkmanlarning milliy madaniyati, tili, an'analari va urf-odatlarini
6
https://old.uzavtoyul.uz/uz/post/ozbekiston-turkmaniston-hamkorlikning-yangi-bosqichi.html
7
https://parliament.gov.uz/news/ozbekiston-turkmaniston-dostlik-rishtalari-yanada-mustahkamlanmoqda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
382
asrash hamda rivojlantirish maqsadida Respublika turkman madaniy markazi
faoliyati uchun barcha imkoniyatlar va shart-sharoitlar yaratilgan.
8
Xorazm viloyati Urganch tumanidagi “Turkmanlar” mahallasida joylashgan
qadimiy “Ulli hovli” yodgorlik majmuasi qayta ta’mirlanib, foydalanishga topshirildi.
Poytaxtimiz markazida bunyod etilgan “Ashxobod” bog‘i minglab vatandoshlarimiz
va poytaxtimiz mehmonlarining sevimli go‘shasiga aylanib ulgurdi.
Rasmiy Ashxobod ko‘plab buyuk insonlar, alloma va shoirlarga beshik
bo‘lgan mo‘tabar diyor. Jumladan, turkman xalqining benazir farzandi Maxtumquli
Firog‘iy ijodi nafaqat Sharq, balki jahon adabiyotida alohida o‘ringa ega. Uning
o‘lmas adabiy merosi asrlar davomida umuminsoniy qadriyatlar bilan uyg‘un bo‘lib,
tinchlik-totuvlik, mehr-oqibat va qardoshlik kabi olijanob fazilatlarni ulug‘lab
kelmoqda.
Turkman shori Mahtumqulini o‘zbekiston xalqi hurmat bilan tilga oladi.
Shoirning asarlari mard va matonatli, mehnatkash turkman xalqining ezgu
qadriyatlari va olijanob fazilatlarini tarannum etishi, hamisha xalq bilan hamdard
bo‘lishga, turli millat va elatlar o‘rtasida o‘zaro ahillik va hamjihatlik rishtalarini
mustahkamlashga qaratilgan
mazmun-mohiyati bilan barchamiz, ayniqsa,
yoshlarimiz uchun ibrat namunasidir.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2024-yil 19-fevraldagi “Buyuk
turkman shoiri va mutafakkiri Maxtumquli Firog‘iy tavalludining 300 yilligini keng
nishonlash to‘g‘risida”gi qarori ham o‘zbek xalqining Maxtumquli Firog‘iy
siymosida qardosh Turkmaniston xalqiga, uning boy tarixi va madaniyati, urf-odat va
qadriyatlariga hurmat-ehtiromining yorqin ifodasi, desak mubolag‘a emas. Ikki
qardosh el uchun birdek ardoqli bo‘lgan shoirning barkamol asarlari mamlakatimizda
muntazam ravishda, yirik adadlarda nashr etilmoqda. Toshkent va Xiva shaharlarida
shoir xotirasiga bag‘ishlab bunyod etilgan yodgorlik majmualari tabarruk
ziyoratgohlarga aylangan. Teatrlarimizda shoir haqida spektakllar qo‘yilib, o‘zbek va
turkman kino ustalari hamkorligida badiiy film suratga olinyapti.
8
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil-qoshnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
383
Davlatimiz
rahbarining
Turkmaniston
Prezidenti
Serdar
Berdimuhamedovning taklifiga binoan ushbu mamlakatga amaliy tashrifi
mamlakatlarimiz chuqur tarixiy ildizlarga ega bo‘lgan yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro
manfaatli hamkorlik va madaniyatlararo muloqotni mustahkamlashga xizmat qilishi,
shubhasiz.
Ushbu tashrifni xalqimiz yakdillik bilan qo‘llab-quvvatlab, uning doirasidagi
tadbirlarni katta qiziqish va hayajon bilan kuzatib bordi. Ayniqsa, Ashxobod shahrida
turkman shoiri va mutafakkiri Maxtumquli Firog‘iy tavalludining 300 yilligiga
bag‘ishlangan “Zamon va sivilizatsiyalarning o‘zaro bog‘liqligi — tinchlik va
taraqqiyot asosi” mavzusidagi xalqaro forum xalqlarimiz qalbining izhoriga aylandi.
Bunday muhim ma’naviy-ma’rifiy qadam, O‘zbekiston va Turkmaniston
o‘rtasidagi do‘stlik hamda yaxshi qo‘shnichilik munosabatlari tarixida yangi davr
boshlangan hozirgi paytda muhim o‘rin tutadi. Zotan, yuqori saviyada o‘tgan tadbir
ikki xalqni bog‘lab turgan o‘zaro manfaatli va faol muloqotning mantiqiy davomidir.
Umuman olganda, O‘zbekiston bilan Turkmanistonni avvalo, ma’naviy-ruhiy
yaqinlik birlashtiradi, tarix birlashtiradi, qon-qardoshlik birlashtiradi. Ushbu tashrif
mamlakatlarimiz o‘rtasida ko‘p qirrali va o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada
rivojlantirishga xizmat qiladi. Asosiysi, davlatlarimiz o‘rtasidagi munosabatlarni sifat
va mazmun jihatidan boyitgan holda, o‘zaro manfaatli hamkorligimizni yanada
yuqori bosqichga ko‘taradi.
9
2017-yil
1-iyun
kuni
O'zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston
Respublikasi bilan Turkmaniston o‘rtasida strategik sheriklik to‘g‘risida shartnomani
(Ashxobod, 2017-yil 6-mart) ratifikatsiya qilish haqida”gi qonuni qabul qilindi.
O‘zbekiston
Prezidentining
2018-yil
24-avgustdagi,
2019-yil
10-
oktyabrdagi, 2021-yil 29-apreldagi Turkmanistonga amaliy tashriflari davomida ham
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasidagi do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik va strategik
sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash, ko‘p qirrali hamkorlik va
mintaqaviy sheriklikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
9
https://parliament.gov.uz/news/ozbekiston-turkmaniston-dostlik-rishtalari-yanada-mustahkamlanmoqda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
384
Gurbanguli Berdimuhamedovning mamlakatimizga bu galgi rasmiy tashrifi
yuqoridagi ustuvor maqsad va vazifalarni ro'yobga chiqarish barobarida, joriy yilning
6-7 avgust kunlari Turkmanistonning Avaza shahrida bo‘lib o‘tgan Markaziy Osiyo
davlatlari rahbarlarining uchinchi maslahat uchrashuvida ko'tarilgan ikki qardosh
xalqning hayoti va taqdiri uchun muhim bo‘lgan ustuvor masalalarni yana bir bor
muhokama qilishga, asrlar mobaynida shakllanib kelgan do‘stlik rishtalari
mustahkamlanishiga, xalqaro siyosat maydonida yuzaga kelayotgan dolzarb
masalalar yuzasidan fikrlar almashishga xizmat qilishi, shubhasiz.
10
2025-yil 4-iyun kuni “Avaza” milliy turistik zonasida “Do‘stlik yurti” xalqaro
raqs va folklor festivalining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Ushbu keng
ko‘lamli forum dunyo ahlini qadimiy folklorning noyob milliy raqs san’ati bilan
tanishtirish, shuningdek, madaniyatlararo aloqalarni sezilarli darajada kengaytirish
maqsadida tashkil etildi. Madaniyat sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish va yanada
kengaytirishdir. Bizga Turkmaniston raqslari, lazgilari, turli xil raqslari,
Toshkentdagi raqslari, raqslari, raqslari tayyorlandi raqs va musiqa katta ishtiyoq
bilan Turkmanistonda boʻlib oʻtgan raqs va musiqiy jamoalarning koʻpchiligi turli
xalqlarning musiqiy janrlari va anʼanaviy anʼanalarining boy palitrasi namoyish
etildi. Tinchlik va doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga bagʻishlangan tadbirda
tomoshabinlar raqs va musiqa olamiga mahliyo boʻlib, xalq raqslari va qoʻshiqlari
ishtirokchilarning oʻziga xos isteʼdodlarini namoyish etishdi va qadimgi kelib
chiqishi bilan tanishdilar, bu raqs 2017 yilda YUNESKOning nomoddiy madaniy
merosi Reprezentativ ro‘yxatiga kiritilgan. Bu joy tarix va zamonaviylikni
birlashtirgan kuchli hayotni tasdiqlovchi xabarga ega.
Festivalning 3-kunida ishtirokchilar ijodiy uchrashuvlar, xoreografiya
mahorat saboqlari, xalq amaliy san’ati jamoalari va folklor-etnografik ansambllar har
oqshom o‘z xalqining milliy san’atini aks ettiruvchi raqamlar bilan tomoshabinlarni
xushnud etdi.
10
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil-qoshnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
385
Turkman xalqining milliy yetakchisi, Turkmaniston xalq maslahati raisi
Gurbanguli Berdimuhamedov 2025-yil 23-aprel kuni tashrif bilan Samarqandga
keldi. Samarqandga kelgan Turkmaniston Xalq maslahati raisi Gurbanguli
Berdimuhamedov va prezident Shavkat Mirziyoyev Hazrati Xizr majmuasiga borib,
Islom Karimov qabriga gul qo‘ydi, so‘ng “Boqiy shahar”dagi madaniy tadbirlarda
ishtirok etdi. Oliy martabali mehmon O‘zbekiston xalqining boy madaniy merosini
aks ettiruvchi ko‘rgazmalar, hunarmandchilik va amaliy san’at namunalari bilan
tanishdi. Raqs jamoalarining chiqishlaridan iborat madaniy dastur namoyish etildi.
Oliy martabali mehmon xalqimizning boy madaniy merosini aks ettiruvchi
ko‘rgazmalar, hunarmandchilik va amaliy san’at namunalari bilan tanishdi.
Tashrif dasturiga muvofiq ikki tomonlama uchrashuv o‘tkazish ko‘zda
tutilgan. Muzokaralarda O‘zbekiston — Turkmaniston do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik
va strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash masalalari ko‘rib
chiqildi.
11
Bundan ikki davlat o‘rtasidagi madaniy gumanitar hamkorlik kundan
kunga kengayib borayotganini ko‘rishimiz mumkin.
Birgalikda “Shovot — Toshovuz” chegaraoldi savdo zonasi tashkil
etilmoqda. Faol hududlararo muloqotlar yo‘lga qo‘yilgan, madaniy-gumanitar
almashinuv bo‘yicha katta dasturlar amalga oshirilmoqda. Joriy yilda Xiva shahrida
uchinchi Hududlar forumini hamda O‘zbekistonda Turkmaniston madaniyati
kunlarini o‘tkazishga kelishib olindi. O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari
mintaqaviy sheriklikka doir masalalar, shu jumladan, “Markaziy Osiyo plyus”
formatidagi bo‘lajak sammitlar va Toshkent shahrida o‘tkaziladigan Markaziy Osiyo
davlatlari rahbarlarining yettinchi Maslahat uchrashuviga tayyorgarlik ko‘rish
yuzasidan fikr almashdilar. Madaniy-gumanitar hamkorlik yuksak e’tirofga loyiq.
Masalan, o‘tgan yili Ashxobod va Toshkentda Maxtumquli asarlarining o‘zbek
tilidagi to‘plami taqdimot qilindi, shuningdek, Ashxobod xalqaro kinofestivalida
o‘zbek — turkman badiiy filmining premerasi bo‘lib o‘tdi. Turkman xalqining milliy
yetakchisi, Turkmaniston Xalq Maslahati Raisi Gurbanguli Berdimuμamedov
11
2025 йил 24 апрель, № 83 (8978)
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
386
ko‘rsatilgan yuksak hurmat va ehtirom uchun Prezident Shavkat Mirziyoyev va
o‘zbek xalqiga minnatdorlik izhor etdi. Azaldan qardosh bo‘lib, yaqin qo‘shnichilik
an’analari asosida yashab kelayotgan o‘zbek va turkman xalqlari o‘rtasidagi do‘stlik,
hamkorlik bundan buyon ham mustahkamlanishi, bu ezgu ishga hissa qo‘shish u
uchun sharaf ekanligini ta’kidladi. Marosimda so‘zga chiqqanlar Gurbanguli
Berdimuhamedovga O‘zbekiston Respublikasining oliy mukofoti topshirilishi ko‘p
millatli xalqimizning atoqli davlat arbobi, bugungi Turkmanistonning milliy
yetakchisi va me’mori sifatida unga nisbatan samimiy hurmat ehtiromi ifodasi
bo‘lganini ta’kidladilar. Rasmiy tadbirlar yakunlangach, Shavkat Mirziyoev va
Gurbanguli Berdimuhamedov Kongress markazining Faxriy mehmonlar xiyobonida
birgalikda eman daraxtini ekdilar. Marosim ikki qardosh xalq o‘rtasidagi ko‘p asrlik
mustahkam do‘stlik va yaxshi qo‘shnichilik rishtalari, O‘zbekiston — Turkmaniston
strategik sheriklik munosabatlarini yanada rivojlantirish borasidagi qat’iy intilishning
ramzi bo‘ldi.
12
Turkman va oʻzbeklar shunchaki qoʻshni emas. Biz tili, madaniyati, dini
bilan bogʻlangan, oʻtmish, bugun va kelajakdagi yagona taqdirini his etayotgan
qardoshlarmiz. Bu haqda soʻz yuritganda, uchta qadim naqlni keltirmoqchiman:
- qoʻshni keldi – koʻmak keldi;
- mehmon otangdan ulugʻ;
- qiyomat kuni - qoʻshnidan.
Oʻzbek birodarlarimizga nisbatan his-tuygʻularimizning asl mohiyati,
birgalikda barpo etish, rivojlanish, oʻzaro hamkorlik qilishga doir tasavvurlarimiz
aynan shu maqollarda mujassam deb ta'kidlagan Turkmaniston milliy kengashi xalq
maslahati
raisi
Gurbanguli
Berdimuhamedov.
2002-yil
11-noyabr
kuni
Samarqanddagi sammit doirasidagi marosimda Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev
qo'llaridan “Turkiy dunyoning oliy ordeni”ni olayotganida shu haqda koʻp
oʻylaganini aytib o'tgan. Bilaman, Siz, qardoshim qoʻllab-quvvatlagani uchun ushbu
12
Xalq so‘zi gazetasi. 2025 йил 25 апрель, № 84 (8979)
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
387
yuksak mukofotga sazovor boʻldim. Buning uchun chuqur minnatdorligimni qabul
qiling degan edi.
13
“Tugʻishgan ikki xalq” ning oʻzaro hamfikrligi, ochiq ruhdagi va samimiy
muloqoti ellarimizga, birinchi galda yosh avlodlarimizga ibrat va namuna boʻlib
xizmat qilishi shubhasiz deb aytgan edi davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev.
2025-yil 24-aprel kuni Turkman xalqining milliy yetakchisi,
Turkmaniston Xalq Maslahati Raisi Gurbanguli Berdimuhamedovga O‘zbekiston
Respublikasining yuksak davlat mukofoti – “Oliy Darajali Do‘stlik” ordenini
tantanali topshirish marosimi bo‘lib o‘tdi. Qardosh Turkmanistonning barcha ulkan
yutuqlari, keng ko‘lamli yangilanishlari va xalqaro maydondagi nufuzi yuksalishi
sizning nomingiz bilan chambarchas bog‘liq, - dedi O‘zbekiston Prezidenti.
Shu munosabat bilan Gurbanguli Berdimuhamedovning 2025-yilni “Tinchlik
va ishonch yili” deb e’lon qilish to‘g‘risidagi taklifi xalqaro miqyosda keng qo‘llab-
quvvatlangani ta’kidlandi. Turkmaniston yetakchisining shaxsiy sa’y-harakatlari
tufayli O‘zbekiston-Turkmaniston munosabatlari bugungi kunda yuksak darajaga
chiqqani, haqiqatdan namunaviy tus olgani ta’kidlandi.
14
Davlatimiz rahbari qizi Saida Mirziyoyeva 2025-yil mart oyida Arqadag‘
shahrida Oguljahan Gurbanguliyevna Atabayeva taklifiga binoan Arqadag‘ shahrida
bo‘lib o‘tgan xalqaro konferensiyaga tashrif buyurdi. Prezidentimiz qizi, davlat
maslahatchisi tashrif davomida Turkman shoiri Mahtumquli Firog‘iyning quyidagi
she’rini o‘qib berdi. Bundan ko‘rishimiz mumkinki, ikki davlat do‘stligi azaldan
mavjud bo'lgan.
Go‘zu mehrki sensiz ko'rinmas jahon ey do‘st,
Ne jahon, bilki tende bo‘lsa jon ey do‘st.
13
https://xs.uz/uz/post/ozbekiston-prezidenti-va-turkmaniston-khalq-maslahati-raisi-khalqlarimiz-ortasidagi-kop-
asrlik-dostlik-va-yakhshi-qoshnichilik-munosabatlarini-yanada-mustahkamlashga-intilishlarini-tasdiqladilar
18
https://yuz.uz/uz/news/shavkat-mirziyoev-gurbanguli-berdimuhamedovni-oliy-darajali-dostlik-ordeni-bilan-
mukofotladi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
388
O‘zbek va turkman xalqlari bir daryoning ikki sohili, bir daraxtning ikki
shoxi, bir g‘azalning ikki satri kabi yaqindir. Bizni nafaqat qo‘shnichilik, balki asrlar
davomida shakllangan qon-qardoshlik aloqalari, umumiy madaniyat va buyuk tarix
bog‘lab turadi deb Prezidentimiz qizi Saida Mirziyoyeva. Davlat maslahatchisi
aytgan gaplari qanchalik to‘g‘ri ekanini ko‘rishimiz mumkin..
Xulosa sifatida shuni aytishim mumkinki, biz turkman birodarlarimizsiz
ular bizlarsiz yashay olmaydilar. Qo‘shniga yopiq bo‘lishni baribir muammoga olib
keladi. Hayotda ham shunday. Yordam berging keladi qo‘shning yordam so‘ramasa
sen bormasang nima muammo, qanday yordam kerak deb so‘rash lozim ekan.
Hayotiy tajribamda bu narsani guvohi bo‘ldim. Bo‘lmasa qandaydir yomon voqea
bo‘lishi mumkin. Qo‘shni, do‘stlarimizda ham yechilmagan muammolari bor.
O‘zbekiston Respublikasi 2017-yildan deyarli barcha sohalarda oldingi o‘rinlarga
chiqdi. Qo‘shnimizga yordam bera oladigan darajada. Shuning uchun eng yaqin
do‘stlar bo‘lib bu do‘stlikni yanada mustahkamlashimiz kerak. Bu yerda faqat
davlatimiz rahbari emas boshqa vazirlarimiz ham nima yordam kerak deb
qo‘shnilarimizdan so‘rashi maqsadga muvofiq.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
https://old.uzavtoyul.uz/uz/post/ozbekiston-turkmaniston-hamkorlikning-
yangi-bosqichi.html
2.
https://parliament.gov.uz/news/ozbekiston-turkmaniston-dostlik-rishtalari-
yanada-mustahkamlanmoqda
3.
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil-
qoshnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
4.
https://parliament.gov.uz/news/ozbekiston-turkmaniston-dostlik-rishtalari-
yanada-mustahkamlanmoqda
5.
https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston--turkmaniston-dostona-va-ahil-
qoshnichilik-munosabatlari-rivojlanmoqda
6.
2025 йил 24 апрель, № 83 (8978)
7. Xalq so‘zi gazetasi. 2025 йил 25 апрель, № 84 (8979)
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–5_Июнь –2025
389
8. https://xs.uz/uz/post/ozbekiston-prezidenti-va-turkmaniston-khalq-maslahati-raisi-
khalqlarimiz-ortasidagi-kop-asrlik-dostlik-va-yakhshi-qoshnichilik-munosabatlarini-
yanada-mustahkamlashga-intilishlarini-tasdiqladilar
9. https://yuz.uz/uz/news/shavkat-mirziyoev-gurbanguli-berdimuhamedovni-oliy-
darajali-dostlik-ordeni-bilan-mukofotladi
