MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–4_Июнь –2025
269
UMUMTA’LIM MAKTABLARI TEXNOLOGIYA FANI “SERVIS
XIZMATI YO‘NALISHI” PAZANDACHILIK BO‘LIMINI O'QITISHDA
KEMBRIDJ TAJRIBASIDAN FOYDALANISHNING SAMARADORLIGI
Utayeva Naima Normuratovna
Nizomiy nomidagi Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti o‘qituvchisi
Kirish
Bugungi globallashuv davrida kasbiy ta’limda texnologiya fanining o‘rni
alohida ahamiyatga ega bo‘lib, o‘quvchilarda hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirishda
muhim vosita hisoblanadi. Xususan, servis xizmati yo‘nalishida oziq-ovqatlarga
ishlov berish texnologiyasi bo‘limi orqali o‘quvchilarda sog‘lom ovqatlanish
madaniyati, amaliy pazandachilik ko‘nikmalari va texnik madaniyat shakllanadi.
Kembridj yondashuvi o‘quvchilarning bilish, tushunish, qo‘llash, tahlil qilish,
baholash va yaratish qobiliyatlarini bosqichma-bosqich rivojlantirishga asoslanadi.
Ushbu maqolada o‘quv maqsadlarini aynan shu yondashuv asosida o‘sish tartibida
shakllantirish metodikasi yoritiladi.
Asosiy qism
1. Kembridj yondashuvi va Bloom taksonomiyasi
Kembridj ta’lim tizimi
Bloom taksonomiyasi asosida o‘quv maqsadlarini quyidagi 6 bosqichga ajratib, ularni
o‘quvchilar bilimining o‘sish tartibida shakllantiradi:
1.
Bilish (Remembering)
2.
Tushunish (Understanding)
3.
Qo‘llash (Applying)
4.
Tahlil qilish (Analyzing)
5.
Baholash (Evaluating)
6.
Yaratish (Creating)
D.
Al-Samarraie
(2022) ta’kidlaganidek: “Kembridj yondashuvi
o‘quvchilarning ko‘nikma, tushuncha va ijodiy fikrlashini bosqichma-bosqich
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–4_Июнь –2025
270
rivojlantirishga asoslanadi. Bu, ayniqsa, oziq-ovqat texnologiyalari singari
amaliyotga yo‘naltirilgan fanlarda yuqori samaradorlik beradi” (ERIC, EJ1322160).
2. Oziq-ovqatlarga ishlov berish texnologiyasi bo‘limida o‘quv
maqsadlarini o‘sish tartibida shakllantirish
Quyida servis xizmati yo‘nalishining pazandachilik kichik sohasida 5-9
sinflar uchun o‘quv maqsadlari bosqichma-bosqich shakllantiriladi:
2.1. Bilish bosqichi:
Oshxona xavfsizligi qoidalarini bilish;
Oziq-ovqat mahsulotlarining turlarini ajrata olish;
Anjomlarning nomi va vazifasini eslab qolish.
2.2. Tushunish bosqichi:
Gigiyena qoidalarining ahamiyatini tushuntirish;
Oziq-ovqat tarkibidagi oqsil, yog‘, uglevodlar haqida asosiy tushunchani
izohlash;
Oziq-ovqat yorliqlarini o‘qish va tahlil qilish.
2.3. Qo‘llash bosqichi:
Oddiy retsept asosida taom tayyorlash;
Oshxona anjomlaridan to‘g‘ri foydalanish;
Meva va sabzavotlarni tozalash va kesish amaliyotini bajarish.
2.4. Tahlil qilish bosqichi:
Pishirish texnologiyasida xatolarni tahlil qilish;
Mahsulot tarkibini sog‘liq uchun foydaliligi nuqtai nazaridan tahlil
qilish;
Oshxona texnikasining ishlash tamoyilini tahlil qilish.
2.5. Baholash bosqichi:
Tayyorlangan taom sifatini mezon asosida baholash;
Taom tayyorlash jarayonini tanqidiy ko‘rib chiqish;
Texnologik bosqichlar va natijaviy mahsulot o‘rtasidagi bog‘liqlikni
aniqlash.
2.6. Yaratish bosqichi:
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–4_Июнь –2025
271
Yangi taom retseptini ishlab chiqish;
Texnologik xarita asosida ijodiy loyiha tayyorlash;
Mahsulotni estetik tarzda bezash va dizaynga e’tibor qaratish.
3. Ilmiy va metodik asoslar
Servis xizmati yo‘nalishida o‘quvchilarning
amaliy faoliyatiga asoslangan yondashuv ularning mustaqil fikrlashi, muammoli
vaziyatlarni hal etish va kasbiy malaka hosil qilishini ta’minlaydi.
Xulosa
Servis xizmati yo‘nalishi bo‘yicha oziq-ovqatlarga ishlov berish texnologiyasini
Kembridj yondashuvi asosida o‘qitish, nafaqat o‘quvchilarning bilim va
ko‘nikmalarini shakllantiradi, balki ularni hayotiy muammolarni hal qilishga
tayyorlaydi. O‘sish tartibidagi o‘quv maqsadlari orqali o‘quvchilar bosqichma-
bosqich rivojlanib, mustaqil, ijtimoiy mas‘uliyatli va kasbiy tayyorgarlikka ega
shaxsga aylanishadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Al-Samarraie, D. (2022). Teaching Practical Skills in Technology Education.
ERIC Institute of Education Sciences
https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1322160.pdf
2.
Cambridge Assessment International Education. (2021).
Curriculum
Frameworks
https://www.cambridgeinternational.org
3.
Cambridge
Assessment
International
Education
metodologiyasida:
"Technology education should empower learners with the ability to make decisions,
create new ideas and take responsibility in their learning process. Practical skills must
be
scaffolded
with
theoretical
understanding."
www.cambridgeinternational.org
