MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–5_Май –2025
91
YOSHLARNING ILM-FANGA BO’LGAN QIZIQISHI VA
ZAMONAVIY TAʼLIM TIZIMI
MAVLONOVA ZULAYHO ALLAMUROD QIZI
Axborot texnologiyalari va menejment universiteti talabasi
Annotatsiya: Ushbu maqolada yoshlarning ilm-fanga bo‘lgan qiziqishini
oshirish va zamonaviy taʼlim tizimining bu jarayondagi roli tahlil qilinadi. Ilm-fanga
bo‘lgan qiziqish nafaqat shaxsning shaxsiy rivojlanishiga, balki jamiyatning
innovatsion rivojlanishiga ham ta'sir etadi. Zamonaviy taʼlim tizimi, o‘quvchilarning
ilmiy kimaoliyatini rag‘batlantirish va ularning qiziqishini oshirishda muhim
ahamiyatga ega. Maqolada zamonaviy taʼlim metodlari, o‘quvchilarning ilm-fanga
bo‘lgan qiziqishini oshirish usullari va ularning kelajakdagi muvaffaqiyatlariga
ta'siri ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: Yoshlar, ilm-fan, taʼlim tizimi, zamonaviy metodlar, qiziqish,
innovatsiya.
Kirish
Yoshlar – jamiyatning eng faol va ijodiy qismi bo‘lib, ularning ilm-fanga
bo‘lgan qiziqishi kelajakda mamlakatning rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi.
Bugungi kunda zamonaviy taʼlim tizimi yoshlarni ilm-fanga yo‘naltirishda va
ularning qiziqishini oshirishda yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Ilm-fanga bo‘lgan
qiziqishni oshirish nafaqat o‘quv jarayonida, balki turli tadbirlar, loyihalar va ilmiy
izlanishlar orqali amalga oshiriladi. Ushbu maqolada yoshlarning ilm-fanga bo‘lgan
qiziqishini oshirishda zamonaviy taʼlim tizimining ahamiyati ko‘rib chiqiladi.
Asosiy qism
Bugun biz davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarini tubdan yangilashga
qaratilgan innovatsion rivojlanish yo ’liga o’tmoqdamiz. Bu bejiz emas, albatta.
Milliy taraqqiyotimizning yangi davrida xalqmizda yangicha dunyoqarashni
shakllantirish, ayniqsa, yoshlarni milliy yuksalish g’oyasi atrofida birlashtirish, ularni
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–5_Май –2025
92
ilm-fan yutuqlari hamda raqamli texnologiyalar bilan qurollantirish orqali kuchli
fuqarolik jamiyatini shakllantirishda dastur-ul amal bo’lib xizmat qiladi.
Zamonaviy taʼlim tizimi o‘quvchilarga bilim berishdan tashqari, ularning ilm-
fanga bo‘lgan qiziqishini oshirishga ham qaratilgan. Bu tizimda quyidagi asosiy
jihatlar muhim ahamiyatga ega:
• Innovatsion metodlar: Taʼlim jarayonida interaktiv va innovatsion
metodlardan foydalanish o‘quvchilarning faol ishtirokini ta'minlaydi. Guruhli
muhokamalar, loyiha asosida o‘qitish va tajriba o‘tkazish kabi usullar yoshlarning
bilim olish jarayonida qiziqishini oshiradi.
• Axborot texnologiyalarining qo‘llanilishi: Zamonaviy texnologiyalar
yordamida o‘quvchilarga keng ko‘lamli ma'lumotlarga erishish imkoniyati yaratiladi.
Onlayn platformalar, virtual laboratoriyalar va interaktiv dasturlar yoshlarni ilm-
fanga jalb qilishda muhim rol o‘ynaydi.
• Ilmiy tadqiqotlar va loyihalar: O‘quvchilarni ilmiy tadqiqotlar va loyihalarda
ishtirok etishga rag‘batlantirish ularning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini
rivojlantiradi. Bu jarayon ilm-fanga bo‘lgan qiziqishni oshiradi va yoshlarni
innovatsion g‘oyalar bilan tanishtiradi.
Yoshlarning ilm-fanga bo‘lgan qiziqishini oshirish uchun zamonaviy taʼlim
tizimida bir nechta usullar qo‘llanilishi mumkin:
• Muloqotga asoslangan taʼlim: O‘quvchilarni faol muloqotga jalb qilish,
ularning fikrlarini erkin ifoda etishiga yordam beradi. Bu usul orqali yoshlar bir-
biridan o‘rganadilar va ilmiy muhokamalarda ishtirok etadilar.
• Amaliy tajriba: O‘quvchilarga amaliy tajribalar o‘tqazish orqali nazariy
bilimlarni amaliyotda qo‘llash imkoniyati yaratiladi. Bu jarayon yoshlarning
qiziqishini oshiradi va ilm-fanga bo‘lgan ishtiyoqini kuchaytiradi.
• Ilmiy-tadqiqot faoliyati: O‘quvchilarni ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish,
ularning mustaqil fikrlash va analitik qobiliyatlarini rivojlantiradi. Bu jarayonda
mentorlik va rahbarlik qilish ham muhimdir.
Yoshlarning
ilm-fanga
bo‘lgan qiziqishi ularning kelajakdagi
muvaffaqiyatlariga bevosita ta'sir qiladi. Ilm-fan sohasida faoliyat yurituvchi yoshlar
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–5_Май –2025
93
innovatsion g‘oyalar yaratishda, yangi texnologiyalarni ishlab chiqishda va
jamiyatning rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Ularning qiziqishi va bilimlari
kelajakda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga hissa qo‘shtiradi. Hozirgi kunda
O‘zbekistonda 1500 mingdan ziyod 30 yoshgacha bo‘lgan yoshlar turli xil ixtirolari
uchun patentlar olgan. Bu ko‘rsatkich faqatgina O‘zbekistondagi davlat oliy ta’lim
muassasalari
miqyosidagi
statistik
ma’lumotlar
bo‘lib,
aslida
yosh
ixtirochilarimizning soni bundan-da ko‘pligi quvontiradi. Aynan shunday yoshlarni
qo‘llab-quvvatlash maqsadida 2019 yildan boshlab, yosh olimlar, talabalar, umuman
tashabbuskor fuqarolar «Innovatsion g‘oyalar yetakchisi» ko‘krak nishoni bilan
taqdirlanadilar. Joriy yilning 1 aprelidan 30 aprelgacha ko‘krak nishoni bilan
taqdirlashga oid davlat va nodavlat notijorat tashkilotlari, tadbirkorlik sub’ektlari
taqdim etayotgan dastlabki takliflar tuman va shahar hokimliklarida tuzilgan
komissiyalar tomonidan qabul qilinmoqda. Tadqiqotlar bilan, tadqiqotlarni amalga
tatbiq qilish bilan shug‘ullanayotgan yoshlarning e’tirof etilishi yurtimizda ilm-fan
bilan shug‘ullanish qay darajada nufuzli ekanini anglatadi.
Xulosa
Yoshlarning ilm-fanga bo‘lgan qiziqishi zamonaviy taʼlim tizimining
ajralmas qismidir. Innovatsion metodlar, axborot texnologiyalaridan foydalanish va
ilmiy tadqiqotlarga jalb qilish orqali o‘quvchilarning qiziqishini oshirish mumkin. Bu
jarayon nafaqat shaxsiy rivojlanishga, balki jamiyatning innovatsion rivojlanishiga
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–5_Май –2025
94
ham xizmat qiladi. Kelajakda muvaffaqiyatli yosh avlodni tarbiyalash uchun
zamonaviy taʼlim tizimini rivojlantirish zarur. Koʻhna Xitoy mutafakkiri
Konfutsiy: “Agar rejangiz bir yillikboʻlsa, sholi eking, oʻn yillik boʻlsa, daraxt eking,
yuz yillik boʻlsa – bolalaringizga taʼlim bering”, deya bejiz taʼkidlamagan. Kelajakda
kutilgan “hosil”ni yigʻish uchun Oʻzbekistonimizda hozirdan keng imkoniyatlar
yaratilyapti, yoshlarni ilm-u maʼrifatga ragʻbatlantirish, ilm egalarini qadrlashga
qaratilgan tizim shakllantirilyapti.
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
1. "Milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari", Yoshlar nashriyot uyi Toshkent-2019,
55-bet.
2. Shuxrat Sattorov, "Biz g'alaba qozonamiz","Bilim va intellektual salohiyat"
nashriyoti 2018
3.https://mininnovation.uz/oz/news/2322https://xs.uz/uz/post/alisher-sadullaev-
yoshlar-uchinchi-renessans-drajverlari-bolaoladimi
4. O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 28 may kuni ilm-fan va oliy ta'lim
sohasini rivojlantirish bo'yicha belgilangan vazifalar ijrosiga bag'ishlangan
yig'ilishdagi nutqidan. https://kun.uz/uz/news/2019/05/28
5. PF-6097 sonli "Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash
to'g'risida"gi prezident farmoni. https://lex.uz/docs/-5073447
6. "O'zbekiston respublikasi oliy ta'lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasini tasdiqlash to'g'risida" gi O'zbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni.
https://www.lex.uz/ru/docs/-4545884
7. "Yoshlarni ilm-fan sohasiga jalb etish va ularning tashabbuslarini qo'llab-
quvvatlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi O'zbekiston
Respublikasi Prezidenti qarori. https://lex.uz/docs/-4571490
