Authors

  • To’raqulova Shahnoza

Author Biography

  • To’raqulova Shahnoza

    Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetuti

    39A-24 Logistika guruhi 1-bosqich talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mead.117479

Keywords:

qayta ishlanadigan qadoqlash ekologik barqarorlik ta’minot zanjiri bio-plastik chiqindilarni kamaytirish yashil logistika korxona strategiyasi atrof-muhitga ta’sir.

Abstract

Zamonaviy ekologik muammolar fonida qayta ishlanadigan qadoqlash materiallariga talab ortib bormoqda. Ushbu tadqiqotda qayta ishlanadigan materiallar (qog'oz, karton, bio-plastik, shisha va alyuminiy) ta'minot zanjiriga qanday ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatishi o'rganiladi. Qayta ishlanadigan qadoqlash ekologik barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi, u chiqindilar miqdorini kamaytiradi va resurslardan samarali foydalanishni rag‘batlantiradi. Ta’minot zanjirida bu esa logistik xarajatlarni kamaytirish, brend imidjini yaxshilash va iste’molchilar ishonchini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ushbu turdagi qadoqlash materiallarini joriy etish ma’lum texnologik, moliyaviy va tashkiliy muammolarni ham yuzaga keltiradi. Tadqiqot natijalari ekologik toza qadoqlash materiallarini ta’minot zanjiriga integratsiya qilish bo‘yicha samarali strategiyalar ishlab chiqishga yo‘naltirilgan.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

201

QAYTA ISHLANADIGAN QADOQLASH MATERIALLARI VA

ULARNING TA’MINOT ZANJIRIGA TA’SIRI

Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetuti

39A-24 Logistika guruhi 1-bosqich talabasi

To’raqulova Shahnoza

shaxnoza.turaqulova.bk@gmail.com

Annotatsiya: Zamonaviy ekologik muammolar fonida qayta ishlanadigan

qadoqlash materiallariga talab ortib bormoqda. Ushbu tadqiqotda qayta ishlanadigan

materiallar (qog'oz, karton, bio-plastik, shisha va alyuminiy) ta'minot zanjiriga qanday

ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatishi o'rganiladi. Qayta ishlanadigan qadoqlash ekologik

barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi, u chiqindilar miqdorini kamaytiradi

va resurslardan samarali foydalanishni rag‘batlantiradi. Ta’minot zanjirida bu esa

logistik xarajatlarni kamaytirish, brend imidjini yaxshilash va iste’molchilar

ishonchini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ushbu turdagi qadoqlash

materiallarini joriy etish ma’lum texnologik, moliyaviy va tashkiliy muammolarni ham

yuzaga keltiradi. Tadqiqot natijalari ekologik toza qadoqlash materiallarini ta’minot

zanjiriga integratsiya qilish bo‘yicha samarali strategiyalar ishlab chiqishga

yo‘naltirilgan.

Kalit so‘zlar: qayta ishlanadigan qadoqlash, ekologik barqarorlik, ta’minot

zanjiri, bio-plastik, chiqindilarni kamaytirish, yashil logistika, korxona strategiyasi,

atrof-muhitga ta’sir.

Kirish

Bugungi kunda atrof-muhitni muhofaza qilish va resurslardan samarali

foydalanish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Shu munosabat bilan, qayta

ishlanadigan qadoqlash materiallari sanoat va logistika sohasida katta ahamiyat kasb

etmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi — qayta ishlanadigan qadoqlash

materiallarining ta’minot zanjiriga ta’sirini har tomonlama tahlil qilish, ularning


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

202

afzalliklari va cheklovlarini aniqlash hamda amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdir.

Qayta

ishlanadigan qadoqlash materiallari turlari

Qayta ishlanadigan materiallar quyidagilarga bo‘linadi:

Qog‘oz va karton: oson qayta ishlanadi, ekologik xavfsiz, lekin namlikka

chidamsiz.

Bio-plastiklar: tabiiy manbalardan olinadi, parchalanadi, biroq ishlab chiqarish

xarajati yuqori.

Shisha va metall (alyuminiy): ko‘p marta ishlatilishi mumkin, ekologik jihatdan

foydali, lekin tashishda ehtiyotkorlik talab qiladi.

Ta’minot zanjiri tushunchasi va uning tarkibi

Ta’minot zanjiri — mahsulotning xom ashyodan tortib, yakuniy

iste’molchigacha bo‘lgan harakatini ta’minlaydigan jarayonlar yig‘indisidir. Bu zanjir

quyidagi bosqichlardan iborat:

Xomashyo yetkazib beruvchilari

Ishlab chiqaruvchilar

Saqlash va logistika xizmatlari

Chakana savdo va iste’molchilar

Qayta ishlanadigan qadoqlashning ta’minot zanjiriga ijobiy ta’siri

Ekologik foyda: chiqindilarni kamaytiradi, karbon izini pasaytiradi. ADFV

Xarajatlarni kamaytirish: uzoq muddatda qayta ishlanadigan materiallar

iqtisodiy jihatdan foydali.

Brend qiymatini oshirish: korxonalarning ijtimoiy mas’uliyatli imiji

mustahkamlanadi.

Iste’molchilar ishonchini oshirish: “yashil” mahsulotlarga talab oshmoqda.

Muammolar va cheklovlar

Narx va texnologiya: ayrim qayta ishlanadigan materiallar ishlab chiqarish

xarajatlarini oshiradi.

Logistika: maxsus saqlash va tashish sharoitlarini talab qiladi.

Qayta ishlash infrastrukturasi: ayrim hududlarda yetarlicha rivojlanmagan.

Xulosa va takliflar


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

203

Qayta ishlanadigan qadoqlash materiallari ta’minot zanjirining ekologik va

iqtisodiy samaradorligini oshirish imkonini beradi. Ammo bu borada davlat siyosati,

sanoat hamkorligi va iste’molchi xabardorligi muhim rol o‘ynaydi. Tavsiya qilinadigan

choralar: Qonunchilikni kuchaytirish, yashil logistika tizimlarini qo‘llab-quvvatlash,

ta’lim va targ‘ibot orqali xabardorlikni oshirish

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.

Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ

СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В РАЗВИТИИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.

Экономическое развитие и анализ

,

2

(8),

448-457.

2.

Ашурова, Н., Чекулаева, К., & Ачилов, М. (2025). АНАЛИЗ

ЗАРУБЕЖНОГО

ОПЫТА

МОДЕЛЕЙ

КСО:

РОЛЬ

БИЗНЕСА

В

ПРЕОДОЛЕНИИ ГЛОБАЛЬНЫХ КРИЗИСОВ.

Передовая экономика и

педагогические технологии

,

2

(1), 248-261.

3.

Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ

УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ

ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.

Экономическое развитие и анализ

,

2

(9),

234-242.

4.

Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ СОЦИАЛЬНОГО

ПАРТНЕРСТВА В СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ НАЛОГОВОЙ ПОЛИТИКИ

РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН.

Передовая экономика и педагогические

технологии

,

1

(1), 232-240.

5.

Bakoev, K. N., & Chekulaeva, K. A. (2021). ECONOMETRIC ANALYSIS OF

INDUSTRIAL PRODUCTION’S VARIANCE IN THE SECTION OF CITIES AND

DISTRICTS OF THE NAVOI REGION.

Frontline Marketing, Management and

Economics Journal

,

1

(08), 7-14.

6.

Бакоев, Х. Н., & Чекулаева, К. А. (2021). ДИСПЕРСИОННЫЙ АНАЛИЗ

ПРОМЫШЛЕННОГО ПРОИЗВОДСТВА В РАЗРЕЗЕ ГОРОДАХ И РАЙОНАХ

НАВОИЙСКОЙ ОБЛАСТИ. In

ЭКОНОМИКА В ТЕОРИИ И НА ПРАКТИКЕ:

АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ И СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ

(pp. 149-152).


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

204

7.

Чекулаева, К. А. (2021). ОСОБЕННОСТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ

ГЕОЛОГО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ

ОЦЕНКИ

И

РАЦИОНАЛЬНОГО

ИСПОЛЬЗОВАНИЯ

ОСВОЕНИЯ

МРАМОРНЫХ

МЕСТОРОЖДЕНИЙ.

Universum: технические науки

, (12-2 (93)), 62-66.

8.

Чекулаева, К. А. (2011).

Разработка организационно-экономического

механизма рационального использования месторождений мрамора

(Doctoral

dissertation, Московский государственный горный университет).

9.

Чекулаева, К. А., & Эйрих, В. И. Экономика и управление на предприятии

(по отраслям).

Экономика и управление

,

100

, 87-90.

10.

Rabbonaqulovich, C. S. (2020). Advantages and distinctive features of venture

capital. SAARJ Journal on Banking & Insurance Research, 9(3), 17-22.

11.

Rabbonaqulovich, C. S. (2022). VENTURE CAPITAL AS AN ECONOMIC

CATEGORY. European International Journal of Multidisciplinary Research and

Management Studies, 2(05), 83-87.

12.

Rabbonaqulovich, C. S. (2021). The role of venture capital in the innovative

development of a transformed economy. ACADEMICIA: An International

Multidisciplinary Research Journal, 11(10), 1746-1752.

13.

Rabbonaqulovich,

C.

S.

(2024).

VENCHUR

KAPITALI

SHAKLLANISHINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI.

Economics and Innovative

Technologies

,

12

(5), 22-33.

14.

Chulliyev, S. (2024). INNOVATSION JARAYONLAR BILAN VENCHUR

KAPITALI O ‘RTASIDAGI BOG ‘LIQLIK VA UNGA TA’SIR QILUVCHI

OMILLAR.

Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil

,

2

(5), 67-74.

15.

Чуллиев, С. (2024). O ‘ZBEKISTONDA INNOVATSION TADBIRKORLIK

VA VENCHUR FONDLARINI QO ‘LLAB-QUVVATLASHNING USTUVOR YO

‘NALISHLARI.

Economics and Innovative Technologies

,

12

(3), 1-14.

16.

Latipov, N., Komilova, N., Makhmudov, B., Berdiev, K., Moslemzadeh, M.,

Chulliyev, S., ... & Hamroyev, M. (2024). Econometric modeling and forecasting of

environmental conditions of cities and population health problems: Case study of


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

205

Navoi and Zarafshan cities. Macedonian Journal of Ecology and Environment, 26(2),

169-181.

17.

Cho‘lliyev,

S.

(2022).

O

‘ZBEKISTONDA

TRANSFORMATSIYALASHAYOTGAN IQTISODIYOTNING INNOVATSION

RIVOJLANISHIDA VENCHUR KAPITALNING O ‘RNI.

Economics and Innovative

Technologies

,

10

(5), 297-306.

18.

Chulliyev, S. R. (2021). VENCHUR KAPITALI IQTISODIYOTNI

INNOVASION RIVOJLANTIRISH OMILI SIFATIDA.

Oriental renaissance:

Innovative, educational, natural and social sciences

,

1

(10), 596-602.

19.

Чуллиев, С. Р. (2020). СОСТОЯНИЕ ВЕНЧУРНОЙ ИНВЕСТИЦИИ В

УЗБЕКИСТАНЕ.

РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ

,

67

.

20.

Чўллиев, С. Р. (2021). ЎЗБЕКИСТОНДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ

ШАКЛЛАНИШИ.

Scientific progress

,

2

(7), 543-547.

21.

Чўллиев,

С.

Р.

(2020).

ИҚТИСОДИЁТНИ

ИННОВАЦИОН

РИВОЖЛАНТИРИШДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ

ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ.

Иқтисодиётда инновация

,

4

(3).

22.

Чуллиев, С. Р. (2024, October). РАҚАМЛИ ИҚТИСОДИЁТНИНГ

РИВОЖЛАНИШИДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ РОЛИ. In

International

Conference on Adaptive Learning Technologies

(Vol. 10, pp. 16-18).

23.

Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). The Significance of Venture

Capital on the Digital Economy. American Journal of Business Practice, 1(7), 47–52.

Retrieved from

https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/508

24.

Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). Scientific-Theoretical Basis of

Venture Capital. American Journal of Business Practice, 1(6), 46–51. Retrieved from

https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/252

25.

Чуллиев, С. (2024). ВЗАИМОСВЯЗЬ ИННОВАЦИОННЫХ ПРОЦЕССОВ

С ВЕНЧУРНЫМ КАПИТАЛОМ И ФАКТОРАМИ, ВЛИЯЮЩИМИ НА

ИННОВАЦИОННЫЕ ПРОЦЕССЫ. Экономическое развитие и анализ, 2(5), 67-

74.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

206

26.

Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН

ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ

ЗАРУРИЯТИ.

Economics and Innovative Technologies

,

11

(4), 175-186.

27.

Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН

ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ

ЗАРУРИЯТИ.

Economics and Innovative Technologies

,

11

(4), 175-186.