MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
159
QISHLOQ XO’JALIGI FANLARINI O‘QITISHDА ZAMONAVIY
TA’LIM TEXNOLOGIYALARI
Munojatxon Sodiqovna Valiyeva
Toshkent davlat agrar universiteti Jismoniy tarbiya va sport kafedrasi
pedagogika va psixologiya fanlari katta o‘qituvchisi
Sobirov Asliddinjon Shavkatjon o’g’li
Toshkent davlat agrar universiteti 4-bosqich talabasi
Annotatsiya. Zamonaviy qishloq xo‘jaligi ta’limi talabalarni o‘quv jarayoniga
faol jalb qilishni talab qiladi. O‘qitishning interfaol usullari kasbiy kompetensiyalarni,
tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga va o‘rganish motivatsiyasini oshirishga yordam
beradi. Maqolada qishloq xo‘jaligi oliy o‘quv yurtlarida interfaol usullardan
foydalanishning nazariy jihatlari yoritilgan.
Kalit so‘zlar: qishloq xo‘jaligi ta’limi, zamonaviy ta’lim texnologiyalari,
interaktiv metodlar.
Kirish.
Bugungi kunda ta’lim tizimidagi islohotlar har bir sohada, jumladan,
qishloq xo‘jaligi fanlarini o‘qitishda ham yangicha yondashuvlarni talab qilmoqda.
Zamonaviy ta’lim texnologiyalari yordamida o‘quvchilar faolligini oshirish, nazariy
bilimlarni amaliy ko‘nikmalarga aylantirish imkoniyati kengaymoqda.
Asosiy qism.
Zamonaviy ta’lim texnologiyalari — bu pedagogik maqsadlarga
erishish uchun innovatsion usullar, vositalar, dasturiy ta’minot va metodikalarni
qo‘llash tizimidir. Bular o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish, interfaol
muloqotga kirishish, amaliyotga yo‘naltirilgan o‘qitishni tashkil etish imkonini beradi.
O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasida «xalqaro tajribalardan kelib chiqib, oliy ta’limning ilg‘or standartlarini
joriy etish, jumladan o‘quv dasturlarida nazariy bilim olishga yo‘naltirilgan ta’limdan
amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan ta’lim tizimiga bosqichma-
bosqich o‘tish; oliy ta’lim mazmunini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
160
ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror rivojlanishiga munosib hissa
qo‘shadigan, mehnat bozorida o‘z o‘rnini topa oladigan yuqori malakali kadrlar
tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish» ko‘zda tutilgan.
Pedagogik texnologiya o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasidagi optimal
tashkil etilgan o‘zaro ta’sir sifatida belgilanadi. Texnologiyaning o‘ziga xosligi
shundaki, u belgilangan maqsadlarga erishishni kafolatlaydigan ta’lim jarayonini
loyihalashtiradi va amalga oshiradi. Shu bilan birga, o‘qituvchining faoliyati va uning
rahbarligida o‘quvchilarning faoliyati shunday tashkil etilganki, ularga kiritilgan
barcha harakatlar ma’lum bir ketma-ketlikda (faoliyat algoritmlari orqali) taqdim
etiladi va ularni amalga oshirish oldindan ishlab chiqilishi mumkin bo‘lgan kutilgan
natijalarga erishish.
YUNESKO ning ta’rifi bo‘yicha: “Pedagogik texnologiya - bu butun o‘qitish va
bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida o‘z oldiga ta’lim shakllarini samaradorlashtirish
vazifasini qo‘yuvchi texnik hamda shaxs resurslari va ularning o‘zaro aloqasini
hisobga olib, bilimlarni yaratish, qo‘llash va belgilashning tizimli uslubidir”.
Qishloq xo‘jaligi fanlari — bu amaliyotga yaqin, tajribaviy yondashuvni
talab qiluvchi yo‘nalishdir. Shu bois interfaol usullar ikkala komponentni
birlashtirishga, dars samaradorligini oshirishga yordam beradi. Masalan:
agroiqtisodiyot, yerdan foydalanish va agrobiznesni o‘rganishda keys
metodlari qo‘llaniladi;
ishbilarmonlik o‘yinlari fermer xo‘jaliklari, qishloq xo‘jaligi bozorlari va
boshqaruv vaziyatlarini taqlid qilish imkonini beradi;
loyiha faoliyati, ayniqsa, “Qishloq xo‘jaligi ekologiyasi”, “Qishloq xo‘jaligi
texnologiyasi”,
“Veterinariya”
fanlari
bo‘yicha
tadqiqot
ko‘nikmalarini
rivojlantirishga yordam beradi.
Interfaol shakllar kelajakdagi kasbiy faoliyat uchun zarur bo‘lgan
muloqot, yetakchilik va o‘zini o‘zi taqdim etish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam
beradi.
Bundan tashqari, multimedia taqdimotlari, simulyatsiya dasturlari, virtual
laboratoriyalar orqali o‘quvchilar murakkab agrotexnik jarayonlarni vizual tarzda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
161
o‘rganishlari mumkin. Masalan, dalalarni sug‘orish modellari yoki o‘simliklar
kasalliklariga qarshi kurashish texnologiyalari virtual muhitda ko‘rsatib beriladi.
Qishloq xo‘jaligi oliy o‘quv yurtlarida interfaol usullarni samarali joriy
etish uchun quyidagilar zarur:
Qishloq xo‘jaligi fanlarining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda
o‘quv-uslubiy majmualarni ishlab chiqish; o‘qituvchilarni interfaol texnologiyalar
bilan ishlashga tayyorlash; muassasalarni zamonaviy multimedia vositalari va internet
platformalari bilan jihozlash; raqamli resurslardan foydalangan holda aralash ta’limni
amalga oshirish; talabalarning ilmiy loyihalar va ishlab chiqarish amaliyotida faol
ishtirok etishini ta’minlash.
Qishloq xo‘jaligi fanlarini o‘qitishda zamonaviy ta’lim texnologiyalarining
qo‘llanilishi nafaqat ta’lim sifati va samaradorligini oshiradi, balki yosh avlodda kasbiy
kompetensiyalarni shakllantirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Har bir pedagog
bu texnologiyalarni o‘z faoliyatiga integratsiyalash orqali yangicha ta’lim muhitini
shakllantirishi zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim
tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida» farmoni.
8.10.2019 yil. PF-5847-son. Toshkent shahri. //Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy
bazasi. [Elektron resurs]. URL: http://lex.uz/ docs/4545884docs. (murojat sanasi:
12.03.2025).
2. Abduqodirov A. (2020). Zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent:
O‘qituvchi nashriyoti.
3. Yo‘ldoshev Q., Qosimova N. (2019). Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va
ta’lim. Samarqand: Samarqand davlat universiteti nashriyoti.
4. Karimov A., Rajabova M. (2021). “Qishloq xo‘jaligi ta’limida innovatsion
yondashuvlar”, Agrar fanlar jurnalining maxsus soni, 4(2), 56-60.
5. Saydaliev B. (2022). “Qishloq xo‘jaligi yo‘nalishida masofaviy ta’limning
afzalliklari”, Pedagogik mahorat, №3, 77-81.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
162
6. Mirzayeva L.E Fanlarni o‘qitishda yangi zamonaviy pedagogik texnologiyalardan
foydalanish. PPTSUTLSC-2024 Volume 4, Issue 7: Special Issue (EJAR)449-452
7. Беспалько, В.П. (2002).
Слагаемые педагогической технологии
. Москва:
Педагогикa
8. Аникина, Е.А. (2018). Интерактивные методы обучения в аграрных вузах.
Педагогическое образование и наука
, №4, 123–127.
9. Колосов, В.В., & Литвиненко, А.В. (2020). Проектная деятельность в
подготовке специалистов АПК.
Аграрное образование и наука
, №2, 45–49
10. Горелова, Е.В. (2021). Цифровизация аграрного образования: проблемы и
перспективы.
Высшее образование в России
, №10, 91–97.
