MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–5_ Март –2025
81
JEK LONDONNING "OQ SO’YLOQ" ASARIDA QO’LLANILGAN
RAMZLAR TAHLILI
Qurbonova Gulmera
Sharof Rashidov nomidagi
Samarqand davlat universiteti
tayanch doktoranti
KIRISH. “Cho'zinchoq quti/tobut” ramzi tahlili
Genri Klondayk bo'ylab olib ketayotgan
"uzun va tor cho'zinchoq
quti" bu yo’lda vafot etgan aristokrat Lord Alfredning qoldiqlarini solingan tobutdir.
Uning tobuti o'limning ramzi bo'lib, Shimoliy mamlakatdagi hayotning mo'rtligini
ta'kidlaydi.
“Yorug'lik” ramzini tahlil qilish
yoshligida birinchi bo'lib o'zi tug'ilgan g'orning kirish qismidan
kelayotgan yorug'likni ko’radi. U yorug'likni otasi
g'orga kirib- chiqadigan
o'tkazuvchan devor deb o’ylaydi. Tashqariga chiqish Oq So‘yloqqa man etilgan
bo‘lsa-da, u yorug‘likka qarab sudraladi, uning nurlari ostida guldek o‘sadi. Shunday
qilib, yorug'lik barcha mavjudotlarning o'sish va rivojlanishga bo'lgan tug'ma
intilishini anglatadi.
“Suv” ramzini tahlil qilish
daryoda suzayotganda deyarli cho'kib ketadi, shuning uchun suv
o'lim va noma'lum narsani anglatadi.
“Go’sht qonuni” ramzini tahlil qilish
Go'sht hayot va ochlikni anglatadi. Yoshligidanoq
go'shtning
hayotdagi rolini tushunib yetadi: u ochlik sabab bo’ladigan halokatli azoblarini
yengillashtirish orqali hayot bilan ta’minlaydi. Ovqatlanish - bu yashash demakdir,
shuning uchun "go'sht yeyishdan maqsad – hayotdir”. “Go'sht qonuni” bo’yicha
barcha hayvonlar potentsial o'lja, ya’ni go'sht (hayot) manbalaridir.
“Jayra” ramzi tahlili
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–5_ Март –2025
82
Jayra imkoniyatni ifodalaydi.
tabiatda ov qilganida, u Jayrani
ovlashga urinayotgan silovsinni ko'radi. Bir Ko'z tasodifiy to'qnashuv va
imkoniyatdan foydalanib, o'z harakatini amalga oshirish uchun Jayra charchoqdan
o'lishini kutadi.
“Qirg’iy” ramzi tahlili
yoshligida qirg'iyning pastlab uchayotganini va ona
kaklikni
o'ldirishini kuzatadi. Oq So'yloq ov qilish xavfli, ammo oxirida mukofotli ekanligini
tushunadi. Shunday qilib, qirg’iy mohirona ovning ramzi va “sen ye yoki seni
yeyishadi” deb nomlangan tabiiy qonunning yaqqol namunasidir.
“Sariq qunduz” ramzi tahlili
Qunduz o'lim va tabiat qonunini ifodalovchi yana bir ramzdir. Qunduz yosh
katta qon arteriyasini tishlab o'ldirishiga bir bahya qoladi. Qunduz
yeyishga harakat qiladi, lekin oxir-oqibat o’zi Oq So’yloqning onasiga o’lja bo’ladi.
“Olov” ramzi tahlili
odamning olov yoqish qobiliyatidan hayratlanadi. Inson qo‘li
bilan yaratilgan yorug‘lik va issiqlik manbai sifatida u insonning jonli va jonsiz
narsalarga nisbatan “hukmronligini” ifodalaydi. Shunday qilib, u insonning qudrati
va tirik mavjudotlar, jumladan, Oq So'yloq kabi itlar ustidan hukmronligi ramzidir.
“Kulgi” ramzi tahlili
Hindlar kuchukchalik chog'ida qo’rqib chiyillagani yoki burnini olovda
kuydirib olgani orqali ojizlik yoki ahmoqlik belgilarini ko'rsatgani uchun
ham Oq So'yloqning g'azabini
qo'zg'atish uchun uning ustidan kuladi. Shunday qilib, Oq so’yloq uchun kulgi
sharmandalikni, xorlikni va hatto yomonlikni anglatadi. Ammo Skottning
g'amxo'rligi ostida Oq So'yloq odamlarning kulgisini qabul qilishni, hatto o'zini
ustidan kulishni o'rganadi.
“Oq so’yloq va yovvoyi tabiat” ramzi tahlili
Yovvoyi tabiat noma'lumlikdan qo'rquvni anglatadi. Oldindan aytib
bo'lmaydigan va xavfli bo’lgani uchun, uy itlari ko'pincha yovvoyi tabiatdan
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–5_ Март –2025
83
qo'rqishadi. Ular yovvoyi tabiat bilan chambarchas bog'liq bo'lgan
“Chorlov” ramzini tahlil qilish
Chorlov
tabiatga qaytishga chorlaydigan
kuchdir. Ammo Oq So'yloq va Kiche insonning chaqirig'iga va u ifodalovchi
hokimiyat va sheriklikka quloq soladi.
“Tayoq” ramzini tahlil qilish
Tayoq zo'ravonlik, tartib-intizom va itoatkorlik ramzidir. Roman davomida
odamlar o'z hayvonlarini itoatkor qilish uchun tayoq kuchidan foydalanadilar.
unga itoat etishi uchun uradi.
shuningdek, Oq So'yloqni tayoq bilan urishga majbur qiladi. Tayoq orqali
London zo'ravonlik va itoatkorlik qanday yonma-yon bo’lishini ko'rsatib o’tadi.
“Odam qo'li” ramzi tahlili
barcha egalari uning xatti-harakatlarini to‘g‘rilash uchun
qo‘llari bilan
urishadi. Oq So'yloq odamning qo'lini xafagarchilik, jazo,
xavf, ayyorlik va ustalik vositasi sifatida qabul qiladi. U insonning teginishi yaxshilik
olib kelishiga ishonmaydi. Ammo Skott Oq So'yloqqa mehr va muhabbat ko'rsatish
uchun qo'llaridan foydalanadi, shuning uchun Oq So'yloq oxir-oqibat odamning
qo'llariga ishonadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Jack London. White Fang. Global grey. 2024
2.
Gʻaybulla as-Salom. Adabiy anʼana va badiiy tarjima“ (1980)
3.
Salomov G‘. Tarjima nazariyasiga kirish. T. 1990.
4.
5.
Esenboev R. Tarjima san’ati. 1,2,3,4 kitoblar. Toshkent. 1986
