MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–2_ Май –2025
43
AVTOMAGISTRAL YO‘LIDA AVTOMOBILLARGA TEXNIK
XIZMAT KO‘RSATISH SERVISINI LOYIHALASH
Bulturboyev Omadbek Qodirjon o‘g‘li, talaba
Hojimamatov Bahodirjon Nabijon o‘g‘li, talaba
Tohirbekov Abduraxmon Abdulvosi o‘g‘li, talaba
Andijon mashinasozlik instituti, Andijon, O‘zbekiston
Avtomobil transportining tez sur’atlar bilan rivojlanib borishi zamonaviy
infratuzilma tizimlarini yanada takomillashtirish zaruratini yuzaga keltirmoqda.
Ayniqsa, avtomagistral yo‘llarda avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish servislari
haydovchilar va transport vositalari uchun ajralmas ahamiyat kasb etadi.
Bugungi kunda avtomobil transporti nafaqat ichki iqtisodiy aloqalarni
rivojlantirishda, balki xalqaro savdo va sayohatni kengaytirishda ham muhim o‘rin
tutmoqda. Avtomagistral yo‘llarda uzoq masofaga qatnovchi transport vositalarining
texnik holatini nazorat qilish va vaqtida xizmat ko‘rsatish yo‘l harakati xavfsizligini
oshirish, yo‘lovchilar va haydovchilarning qulayligini ta‘minlash uchun muhim omil
hisoblanadi.
Loyihalashning asosiy maqsadlari
Avtomagistral yo‘llar bo‘ylab texnik xizmat ko‘rsatish servisini tashkil etish
orqali quyidagi maqsadlarga erishiladi:
Haydovchilarga 24/7 rejimida tezkor texnik yordam ko‘rsatish;
Transport vositalarining ishlash muddatini uzaytirish;
Yo‘l harakati xavfsizligini oshirish;
Haydovchilarga dam olish va qulaylik yaratish imkoniyatlarini
ta‘minlash.
Texnik xizmat ko‘rsatish servisi uchun asosiy talablar. Joylashuvning
ahamiyati.
Texnik xizmat ko‘rsatish punktlari strategik jihatdan muhim joylarda – yuqori
yuklanishga ega avtomagistrallarda, chorrahalarda va aholi yashash punktlariga yaqin
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–2_ Май –2025
44
joylashgan bo‘lishi lozim. Bu xizmatning tezkorligini va ko‘p sonli mijozlarni qamrab
olishni ta‘minlaydi.
Ko‘rsatiladigan xizmat turlari
Servis markazlarida quyidagi xizmatlarni ko‘rsatish rejalashtiriladi:
1.
Operativ xizmatlar: moy almashtirish, g‘ildiraklarni ta‘mirlash, umumiy
diagnostika;
2.
Favqulodda xizmatlar: avtomobillarni evakuatsiya qilish, quvvat
manbalarini tiklash;
3.
Kompleks xizmatlar: dvigatelni ta‘mirlash, elektron tizimlarni sozlash.
Zamonaviy texnologiyalar
Texnik xizmat ko‘rsatish markazlarida quyidagi texnologik echimlar joriy
etilishi lozim:
1.
IoT (Internet of Things) texnologiyalari orqali avtomobil nosozliklarini
masofadan monitoring qilish;
2.
Avtomatlashtirilgan diagnostika tizimlari va sun‘iy intellekt asosida
ishlovchi uskunalar;
3.
Mobil ilovalar orqali xizmatlarga yozilish va to‘lovni amalga oshirish
imkoniyati.
Infratuzilma va jihozlar
Texnik xizmat ko‘rsatish servislari quyidagi infratuzilma va jihozlar bilan
ta‘minlanadi:
Diagnostika laboratoriyalari va ko‘tarish platformalari;
Shinalarni almashtirish va balanslash uskunalari;
Haydovchilarning dam olishi uchun kafe va yuvinish xonalari;
Elektr transport vositalari uchun quvvatlash stansiyalari.
Ekologik xavfsizlik
Servis markazlarini tashkil etishda ekologik xavfsizlikka alohida e‘tibor
qaratiladi. Ishlatilgan moy va boshqa chiqindilarni qayta ishlash tizimi yo‘lga
qo‘yilishi, atrof-muhitni ifloslantiruvchi omillarning oldi olinishi muhimdir.
Loyihaning iqtisodiy jihatlari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-25
Часть–2_ Май –2025
45
Texnik xizmat ko‘rsatish markazlarini tashkil etish orqali iqtisodiyotga
quyidagi ijobiy ta‘sirlar kutiladi:
Yangi ish o‘rinlarini yaratish;
Mahalliy infratuzilmani rivojlantirish;
Transport hodisalarining kamayishi hisobiga sog‘liqni saqlash va sug‘urta
sohasidagi xarajatlarni qisqartirish.
Xulosa
Avtomagistral yo‘llarda avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish servisini
loyihalash – zamonaviy transport tizimining muhim qismi bo‘lib, haydovchilar va
yo‘lovchilarning xavfsizligi, qulayligi hamda transport vositalarining uzoq muddatli
ishlashi uchun xizmat qiladi. Zamonaviy texnologiyalar va ekologik xavfsizlikka
asoslangan ushbu loyihaning amalga oshirilishi iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan ham katta
foyda keltiradi.
Ilmiy raxbar: Muqimova D
ADABIYOTLAR
1.
Ahmedov A. "Transport infratuzilmasini rivojlantirish" – Toshkent: O‘zbekiston
Milliy Universiteti nashriyoti, 2020.
2.
Jones P., "Highway Service Design and Maintenance", Wiley Publishing, 2018.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligining rasmiy ma'lumotlari
(www.mintrans.uz).
4.
Johnson R., "Modern Solutions for Vehicle Maintenance", Springer, 2019.
5.
Ivanov V. "Ekologik xavfsiz transport infratuzilmasi", Moskva, 2021.
