MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_ Май –2025
279
KICHIK YOSHDAGI BOLALARDA O’QISHGA QIZIQISHNI
OSHIRISHDA O’QITUVCHINING ROLI
Akbarova Umidaxon Izzatillo qizi
Qo’qon Universiteti Andijon filiali boshlangich ta’lim yo’nalishi 1- bosqich
talabasi.
Annotatsiya: Ushbu maqolada kichik yoshdagi bolalarda o‘qishga bo‘lgan
qiziqishni shakllantirishda o‘qituvchining tutgan o‘rni va vazifalari yoritilgan.
Ayniqsa, o‘qituvchining shaxsiy namunasi, interfaol va o‘yin asosidagi metodlardan
foydalanishi, shuningdek, dars jarayonida ijobiy psixologik muhit yaratish orqali
o‘quvchilarda bilim olishga bo‘lgan ichki motivatsiyani rivojlantirish usullari tahlil
qilinadi. Maqola boshlang‘ich ta’lim samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy
tavsiyalarni ham o‘z ichiga oladi.
Kalit so'zlar: boshlang‘ich ta’lim, o‘qituvchi roli, o‘qishga qiziqish,
motivatsiya, interfaol metodlar, emotsional muhit, kichik yoshdagi o‘quvchilar.
Аннотация: В данной статье освещается роль и задачи учителя в
формировании интереса к обучению у детей младшего школьного возраста.
Особое внимание уделяется личному примеру учителя, применению
интерактивных и игровых методов, а также созданию позитивной
психологической атмосферы на уроке. Анализируются эффективные подходы к
развитию внутренней мотивации учеников и представлены практические
рекомендации по повышению качества начального образования.
Ключевое слово: начальное образование, роль учителя, интерес к
обучению, мотивация, интерактивные методы, эмоциональная среда, младшие
школьники.
KIRISH
Bugungi kunda boshlang‘ich ta’lim bosqichi har bir bola uchun bilim
olishga asos bo‘lib xizmat qiladi. Aynan shu davrda o‘quvchining o‘qishga bo‘lgan
munosabati, o‘quv faoliyatiga qiziqishi shakllanadi. O‘qituvchi esa bu jarayonning
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_ Май –2025
280
markazida turib, bolaning darsga bo‘lgan mehrini uyg‘otuvchi eng muhim shaxs
hisoblanadi.
1. O‘qituvchining shaxsiy namunasi
Bolalar kichik yoshda bo‘lgani sababli o‘qituvchining xulq-atvori, ovozi, nutq
madaniyati va hatto kayfiyati ular uchun o‘rnak bo‘ladi. O‘qituvchi har bir darsda faol,
quvnoq, samimiy va mehribon bo‘lsa, bola o‘qishni ijobiy jarayon sifatida qabul qiladi.
2. Interfaol metodlar va o‘yin texnologiyalari
An’anaviy ma’ruza usullari kichik yoshdagi bolalarni qiziqtirmasligi mumkin.
Shu sababli zamonaviy metodlardan foydalanish muhim:
Savol-javoblar
Guruhlarda ishlash
Rol o‘ynash
Rasm chizish, pantomima
Didaktik o‘yinlar (masalan, “Top va ayt”, “Tez ayt, to‘g‘ri ayt”)
Bu metodlar bolada faol ishtirok, qiziqish va mustaqil fikrlashni
rag‘batlantiradi.
3. Ijobiy psixologik muhit yaratish
O‘quvchining ruhiy holati uning o‘qishga bo‘lgan munosabatida muhim o‘rin
tutadi. O‘qituvchi sinfda:
Har bir bolaning fikriga hurmat bilan qarashi,
Xatoni jazolash emas, tushuntirish orqali tuzatishi,
Darsni erkin, ochiq va quvnoq o‘tkazishi kerak.
Bu orqali o‘quvchilar o‘zini qadrlangan, tushunilgan his qiladi — bu esa
qiziqishni oshiradi.
4. Individual yondashuv
Har bir bola o‘ziga xos. Kimdir tez o‘rganadi, kimdir sekinroq. O‘qituvchi har
bir o‘quvchini o‘rganib, uning xarakteri, qobiliyati, qiziqishlariga mos yondashuvni
qo‘llashi lozim.
5. Rag‘batlantirish tizimi
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_ Май –2025
281
Qiziqishni shakllantirishda rag‘batlantirish muhim rol o‘ynaydi. Bu
quyidagilar orqali amalga oshiriladi:
Yaxshi javoblar uchun tabassum, “Ajoyib!” kabi ijobiy so‘zlar
Yorqin stikerlar, “Yulduzcha” tizimi
Jamoat oldida maqtab o‘tish
Bu orqali bola o‘z yutuqlaridan mamnun bo‘lib, o‘qishga yanada qiziqib ketadi.
6. Texnologiyalardan foydalanishning o‘rni
Zamonaviy o‘quvchilarning axborotga bo‘lgan ehtiyoji tez o‘zgarayotgani
bois, raqamli vositalardan foydalanish ularning qiziqishini oshiradi. Multimediali
darslar, ta’limiy videolar, interaktiv taqdimotlar, qulay ilovalar (masalan, “Kahoot”,
“Wordwall”) orqali o‘quvchilarda darsga nisbatan qiziqish ortadi. Bu nafaqat bilim
berish, balki ularni faol ishtirok etishga undaydi.
7. Ota-onalar bilan hamkorlik
O‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan munosabatini shakllantirishda o‘qituvchi va
ota-ona hamkorligi katta ahamiyatga ega. Ota-onalarni ta’lim jarayoniga jalb qilish,
ularni bolalarning yutuqlari va muammolaridan xabardor qilish orqali o‘quvchida o‘z
ustida ishlashga bo‘lgan ichki ehtiyoj shakllanadi. Bu bolalarning darsdagi faolligini
va motivatsiyasini mustahkamlaydi.
8. Emotsional intellekt va ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirish
O‘qituvchi o‘quvchilarga faqat bilim emas, balki emotsional va ijtimoiy
ko‘nikmalarni ham singdirishi lozim. Jamoada ishlash, bir-birini tinglash, o‘z his-
tuyg‘ularini ifodalash va boshqalarni tushunish — bu barcha jihatlar o‘quv jarayonini
yanada mazmunli va qiziqarli qiladi. Bu orqali o‘quvchilarda o‘zini namoyon qilishga
bo‘lgan ishtiyoq ortadi.
XULOSA
Boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarda o‘qishga bo‘lgan qiziqishni
shakllantirish o‘qituvchining asosiy vazifalaridan biridir. Aynan o‘qituvchi dars
jarayonida interfaol usullar, o‘yin elementlari va ijobiy muhit yaratish orqali
bolalarning bilim olishga bo‘lgan ichki motivatsiyasini uyg‘otadi. Shuningdek, har bir
o‘quvchiga individual yondashuv, rag‘batlantirish va mehr bilan qarash ularning o‘ziga
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_ Май –2025
282
bo‘lgan ishonchini oshiradi. Shu bois, boshlang‘ich ta’limda o‘qituvchining pedagogik
mahorati, shaxsiy fazilatlari va didaktik yondashuvi ta’lim sifati va o‘quvchilarning
rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.A. A. Abduqodirov ., M. M. Nuraliyeva Boshlang‘ich ta’lim metodikasi. (2017).
2. D. U. Tursunova Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qishga bo‘lgan qiziqishni
shakllantirishda o‘qituvchining o‘rni. (2020).
3. S. S. G‘aniyeva Zamonaviy pedagogik texnologiyalari. (2019)
4. D. T. Jabborova Kichik yoshdagi o‘quvchilarda motivatsiyani shakllantirish
yo‘llari. (2021).
5. N. M. Saidova Interfaol o‘qitish metodlari va ularning boshlang‘ich ta’limdagi
o‘rni. (2018).
6. I. I. Ismoilov Boshlang‘ich ta’limda raqamli texnologiyalarni qo‘llashning
pedagogik asoslari. (2022).
7. Z. Z. Mahmudova. O‘quvchilarda emotsional intellektni rivojlantirishning metodik
asoslari. (2023).
