Authors

  • Саидова Садоқат Йўлдошовна

Author Biography

  • Саидова Садоқат Йўлдошовна

    Бухоро давлат тиббиёт институти

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mead.92900

Keywords:

юрак туғма нуқсони ЭХОКГ текшируви оқ нуқсонлар кўк нуқсонлар.

Abstract

Тақдим этилаётган илмий ишда турли шаклдаги  соғлом ва туғма юрак нуқсони билан туғилган чақалоқларда  эхокардиографик кўрсаткичларининг қиёсий таҳлили келтирилган.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-18

Часть–5_ Январь –2025

197

ЭРТА НЕОНАТАЛ ДАВРИДАГИ СОҒЛОМ ВА ТУҒМА ЮРАК

НУҚСОНЛАРИ БИЛАН ТУҒИЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАР

ЭХОКАРДИОГРАФИК КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ

Саидова Садоқат Йўлдошовна

Бухоро давлат тиббиёт институти

Аннотация:

Тақдим этилаётган илмий ишда турли шаклдаги соғлом ва

туғма юрак нуқсони билан туғилган чақалоқларда эхокардиографик
кўрсаткичларининг қиёсий таҳлили келтирилган

.

Калит сўзлар:

юрак туғма нуқсони, ЭХОКГ текшируви, оқ нуқсонлар,

кўк нуқсонлар.

Мавзунинг долзрблиги

Дунёда чақалоқлар ўлимини камайтириш соғлиқни сақлаш тизимининг

давлат даражасидаги муҳим вазифалардан бири ҳисобланади. Сўнгги йилларда

болалар орасида туғма юрак нуқсони билан туғилиш кўрсаткичи ошиб бориши

кузатилмоқда. Ҳозирги кунда туғма юрак нуқсони тарқалиши бўйича

болалардаги бошқа ривожланиш нуқсонларига нисбатан солиштирганда мавқеи

ва ўлим даражаси юқорилиги билан ажралиб туради. Тиббиётда юрак-қон

томир касалликлари ногиронлик ва ўлимнинг асосий сабабларидан бири

ҳисобланади [1,5].

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра,

барча ўлим ҳолатларининг 56 фоизи юрак-қон томир тизими касалликлари

оқибатида келиб чиқади. Европа мамлакатларида юрак-қон томир касалликлари

йилига 4,3 млн (48%) аҳоли ўлимига сабабчи бўлади. Шимолий

мамлакатлардан Aмерикада туғма юрак нуқсони билан туғилиш кўрсаткичи

тирик туғилган болалар орасида - 8,2/1000 тани ташкил этади [4,6].

ТЮН лари орасида қоринчалараро тўсиқ нуқсонлари (ҚТН) энг кенг

тарқалган булиб, умумий тузилишда эса 20% ҳолларда изоляция қилинган ҚТН


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-18

Часть–5_ Январь –2025

198

ли болалар мавжуд. Кичик, гемодинамик жиҳатдан аҳамиятсиз мушак

нуқсонларининг 90% га яқини боланинг 10 ойлигида ўз - ўзидан ёпилиши

аникланган. Ҳажми бўйича ҚТН лар кичик (4 мм гача) ва кенг бўлиши мумкин.

30 - 50% ҳолларда ҚТН юқори ўпка гипертензияси (ЎГ) ривожланиши билан

мураккаблашади, бу эса прогрессив ҳисобланади. Ўпка артериясидаги бу босим

очиқ артериал йўлининг (ОАЙ) диаметрига боғлиқ эмас [3,7,2].

Тадқиқот мақсади.

Бухоро вилоятида cоғлом ва туғма юрак

нуқсонлари билан туғилган чақалоқларда эхокардиографик кўрсаткичларнинг

қиёсий таҳлилини ўрганиш.

Тадқиқот материал ва усуллари

Мазкур ишда Бухоро вилоятида соғлом ва туғма юрак нуқсони билан

туғилган чақалоқларда эхокардиографик текширув таҳлили тақдим этилган.

Текширув мақсадида соғлом ва туғма юрак нуқсони билан туғилган бўлган 48

нафар болаларда ўтказилди.

Тадқиқот натижалари

Чақалоқ болаларда аорта кенглиги 7,1 дан 11,3 мм гача ўзгариб, ўртача

- 9,7±0,29 мм ни, чап бўлмача кенглиги 9,1 дан 12,0 мм гача бўлиб, ўртача -

10,4±0,20 мм ни ташкил этади.

Чақалоқ болаларда ўнг қоринча деворининг қалинлиги 6,1 дан 12,2 мм

гача ўзгариб, ўртача - 9,5±0,42 мм ни, қоринчалараро тўсиқ девори қалинлиги

2,6 дан 5,4 мм гача ўзгариб, ўртача - 4,0±0,19 мм ни, охирги диастолик катталик

7,0 дан 12,0 мм гача бўлиб, ўртача 9,6±0,35 мм ни, чап қоринча орқа девори

қалинлиги 5,0 мм дан 9,0 мм гача ўзгариб, ўртача - 7,0±0,28 мм ни, охирги

систолик катталик 3,0 дан 6,4 мм гача бўлиб, ўртача 4,6±0,23 мм ни ташкил

қилди.

Шу ёшдаги болаларда юракнинг отилиш фракцияси 54,3 дан 75,0% гача

ўзгариб, ўртача - 62,0±1,44 % ни, охирги диастолик ҳажм 2,5 дан 6,5 мл гача,

ўртача - 4,4±0,28 мл, охирги систолик ҳажм 1,40 мл дан 2,0 мл гача ўзгариб,

ўртача - 1,62±0,04 мл, зарб ҳажми 5,2 мл дан 8,8 мл гача ўзгариб, ўртача -

7,2±0,25 мл эканлиги маълум бўлди.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-18

Часть–5_ Январь –2025

199

Чақалоқ болаларда юрак қисқариш сони 66,0 дан 138,0 та гача ўзгариб,

ўртача - 108±5,04 та ни, ўпка артериясида қон айланиш тезлиги 1,15 дан 1,86

м/с гача, ўртача - 1.40±0,04 м/с ни, митрал клапанда қон айланиш тезлиги эса

0,62 м/с дан 1,40 м/с гача ўзгариб, ўртача - 1,0±0,05 м/с ни, трикуспидал

клапанда қон айланиши 0,70 дан 1,30 м/с гача ўзгариб, ўртача -1,0±0,04 м/с ни,

шу ёшдаги соғлом болаларда аортада қон айланиш тезлиги 1,0 дан 1,58 м/с гача,

ўртача - 1,30±0,04 м/с, ўпка стволи асоси кенглиги 6,4 дан 12,0 мм гача, ўртача

- 9,6±0,39 мм ни ташкил этди.

Туғма юрак нуқсони билан туғилган чақалоқ болаларда аорта кенглиги

10,0 дан 14,0 мм гача ўзгариб, ўртача - 11,3±0,36 мм ни, чап бўлмача кенглиги

11,0 дан 13,0 мм гача бўлиб, ўртача - 11,7±0,18 мм ни ташкил этади. Туғма юрак

нуқсони билан туғилган ўғил болаларда ўнг қоринча деворининг қалинлиги 9,6

дан 11,5 мм гача ўзгариб, ўртача - 10,6±0,17 мм ни, қоринчалараро тўсиқ девори

қалинлиги 5,0 дан 6,0 мм гача ўзгариб, ўртача -5,4±0,09 мм ни, охирги

диастолик катталик 12,0 дан 14,0 мм гача бўлиб, ўртача 13,0±0,18 мм ни, чап

қоринча орқа девори кенглиги 4,0 мм дан 5,0 мм гача ўзгариб, ўртача - 4,5±0,09

мм ни, охирги систолик катталик 6,0 дан 10,0 мм гача бўлиб, ўртача 7,5±0,36

мм ни ташкил қилди.

Шу ёшдаги болаларда юракнинг отилиш фракцияси 75 дан 89,0% гача

ўзгариб, ўртача - 82,6±1,28 % ни, охирги диастолик ҳажм 4,0 дан 8,0 мл гача ,

ўртача - 5,5±0,36 мл, охирги систолик ҳажм 1,0 мл дан 4,0 мл гача ўзгариб,

ўртача - 2,4±0,27 мл, зарб ҳажми 3,0 мл дан 5,0 мл гача ўзгариб, ўртача -3,9±0,18

мл эканлиги маълум бўлди.

Чақалоқ болаларда юрак қисқариш сони 130,0 дан 156,0 та гача ўзгариб,

ўртача - 143±2,39 та ни, ўпка артериясида қон айланиш тезлиги 1,88 дан 3,0 м/с

гача, ўртача - 2.33±0,10 м/с ни, митрал клапанда қон айланиш тезлиги эса 1,07

м/с дан 1,40 м/с гача ўзгариб, ўртача - 1,24±0,03 м/с ни, трикуспидал клапанда

қон айланиши 0,97 дан 1,09 м/с гача ўзгариб, ўртача -1,01±0,01 м/с ни, шу

ёшдаги болаларда аортада қон айланиш тезлиги 1,13 дан 1,88 м/с гача, ўртача -


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-18

Часть–5_ Январь –2025

200

1,49±0,06 м/с, ўпка стволи асоси кенглиги 6,0 дан 9,0 мм гача, ўртача - 6,8±0,27

мм ни ташкил этди.

Хулоса.

Тадқиқотларимиз натижаси шуни кўрсатдики соғлом ҳамда

турли шаклдаги туғма юрак нуқсони билан туғилган болалар эхокардиографик

кўрсаткичлари таҳлили таққосланганда туғма юрак нуқсони билан туғилган

чақалоқлар эхокардиографик кўрсаткичлари соғлом болалар эхокардиографик

натижаларидан катта эканлиги исботланди. Бундан кўриниб турибдики туғма

юрак нуқсонли болаларда юрак ҳажми катталашаётганидан дарак беради.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Yuldashevna, S. S. (2022). Analysis of Factors for the Occurrence Congenital Heart

Defects in Children. Miasto Przyszłości, 24, 179-181.

2. Saidova, S. Y. (2022). Echocardiographic and Anthropometric Analyzes of

Children Born with Tetrad of Fallot. Central Asian Journal of Literature, Philosophy

and Culture, 3(11), 369-373.

3. Saidova, S. Y. (2021). Revealing echocardiographic and anthropometric changes

in children from birth to 3 years old with congenital heart defects. ACADEMICIA:

An International Multidisciplinary Research Journal, 11(9), 1071-1075.

4. Cаидова, C. Ю. (2022). Выявление эхокардиографических и

антропометрических изменений у детей, рожденных с врожденными пороками

сердца (0-1 года). Журнал биомедицины и практики, 7(3).

5. Саидова, С. (2021). Юрак туғма нуқсонлари билан янги туғилгандан 3 ёшгача

булган болаларда антропометрик ўзгаришларни аниқлаш. Общество и

инновации, 2(2/S), 439-445.

6. Саидова, С. (2021). Выявление антропометрических изменений у детей от

рождения до 3-х лет с врожденными пороками сердца. Общество и инновации,

2(2/S), 447-454.

7. Saidova, S. Y. (2021). A study regarding revealing echocardiographic and

anthropometric changes in children from birth to 3 years old with congenital heart

defects. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal,

11(10), 395-399.