MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–2_ Февраль –2025
257
O’QUVCHI YOSHLAR O’RTASIDA SOG’LOM TURMUSH
TARZINI SHAKLLANTIRISH IJTIMOIY PEDAGOGIKA SIFATIDA
Abbasova Nigora Furkatovna – “University of Management and Future
Technologies” universiteti S 551-PPO‘ guruh talabasi
Annotatsiya: Ushbu maqolada o’quvchi yoshlar orasida sog’lom turmush
tarzini shakllantirish va ijtimoiy pedagogika doirasida keng yorilgan. Hozirgi paytga
eng dolzarb muammolardan biri bolib kelayotgan . O’quvchi yoshlar o’rtasida
ijtimoiy pedagogika yoshlar bilan ishlash jismoniy va ruhiy salomatlikni saqlash
sog’lom turmush tarzini targi’b qilish va ular orasida ma’suliyatli ijtimoiy
munosabatlarni oz ichiga oladi . Shuningdek oq’uvchi yoshlar orasida sog’lom
turmush tarzini shakllantirish va ijtimoiy pedagogik muammolarni hal qilishdagi
ahamiyati ham ko’rib chiqilgan. Tanasining sog’lom bo’lishi, energiya , ichki
hotirjamligi , jismoniy faolligi ,sog’lom uyqu ruhan tetiklik ,shaxsiy gigiyena , tog’ri
ovqatlanish , sport mashqlarini bilan shug’ullanish zararli odatlardan voz kechish
roli tahlil qilingan. Zamonaviy hayotda o’quvchilar orasida sog’lom turmush tarzini
tadbiq etish ham ruhan ham aqlan soglom bol’ishni ijtimoiy masalalarni hal
qilishda muhim vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. Muammolarni hal qilishdagi
ahamiyati ham ko‘rib chiqilgan.. Shuningdek, oquvchi yoshlar orasida sog’lom
turmush tarzini muammolarni hal qilishdagi ahamiyati ham ko‘rib chiqilgan.
Kalit so’zlar: Sog’lom turmush tarzi ,ruhiy salomatlik ,ijtimoiy pedagogik
muammo , jismoniy faollik , sog’lom uyqu , ruhan tetiklik, shaxsiy gigiyena,tog’ri
ovqatlaish sport mashlari ,zararli odatlarlar aqlan soglomlik, energiya .
Kirish
Ijtimoiy pedagoglar soglom turmush tarzini ta’lim orqali or’ganishdi.
Ijtimoiy
pedagoglar sog‘lom turmush tarzini yoshlar orasida targ‘ib qilishda ta’limning ro’lini
ta’kidlaydilar. Yoshlarni sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik, shaxsiy gigiena va
ruhiy salomatlik haqida ma’lumot berish orqali ularning hayot tarzini yaxshilash
mumkin deb hisoblaydilar .
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–2_ Февраль –2025
258
Hozirgi paytda o’quvchi yoshlar orasida sog’lom turmush tarzini
shakllantirish deganda har bir o’quvchi kun tartibiga rioya qilishi zarur . Sog’lom
turmush taziga toliq amal qilishi va zararli odatlardan tiyilishi Ta’lim muasasalarida
ijtimoiy pedagoglarimiz tomonidan oquvchilarda dars soatlarini tog’ri tashkil
etilganligi va ularni ozlashtirish .Sog’lom turmush tarzini shakllantirishda keng
qamrovli tushuncha unda jismoniy salomatlikni mustahkamlash va kasallikni oldini
olish bilan chegaralanib qolmasdan , o’quvchining shaxsiy sifatlarini oshirish va o’z
salomatligi uchun o’zi masulligi ,irodali va qa’tiyatlik bolishi , salomatligini oliy
qadriyat sifatida qadrlay bilishi lozim .
Olimlar tomonida sog’lomturmush tarzi sohasida o’tkazilgan tadqiqotlaga
qaraganda , o’quvchi yoshlarni salomatligi va sog’lom turmush tarzini
shaklllaantirishning tibbiy jihatlarini shaxsiy gigiyena jamoa sog’ligini himoya qilish
tashqi muhitni muhofaza qilishni tizimlarga ajratadilar.
Salomatlik o’quvchi yoshlar tomonidan egallangan boy ijtimoiy boylik
hisoblanadi, bu davlat tashkilotlari tomonidan o’quvchi yoshlar salomatligini yaratib
,dolzarb muammolar biri sifatida sog’lom turmush tarzini shakllantirishga olib keladi
. O’quvchilar hayotda oz o’rnilarini endi topayotgan va rivojlanayotgan bir paytda
sog’lom turmush tarzini shakllantirish muhim ahamiyatga egadir. Chunki yoshlik
davrida orttirilgan malakaviy konikmalar butun umrga asos bolib hizmat qiladi .
Sog’lom turmush tarzini shakllantirish o’quvchi yoshlarda turli xil
kasallliklarni kelib chiqishi va avj olishiga sabab boladigan xavfli omillarni chetlab
o’tish va yengishga qaratilgan ijtimoiy va shaxsiy faolligi ,amaliy harakat shakli ,
usuli va turlari , majmuasidan iborat bir qator chora tadbirlar tizimidan iborat bolib
, uning tub maqsadi aholining o’rtacha umr korishini uzaytirish , o’quvchilarning
mamalakat ishlab chiqarish jarayonida faol va samarali ishtirokini yagona ezgu
maqsad – yurtimizning gullab yashnashi xalq farovonligi uning milliy daromadini
ostirishga hissa qoshishini ta’minlashga qaratilgandir.
Sog’lom turmush tazini shakllantirish deganda avvalo kasalliklarning
birlamchi profilaktikasini tushunishimiz kerak Salomatlik bu inson hayotida, ayniqsa
, yoshlik chog’larida eng muhim ahamiyatga ega. Insonning salomatligi uchun kasbiy
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–2_ Февраль –2025
259
qobilyatiga , ijodiy osishiga katta ta’sir korsatadi .Salomatlik inson omilining tabiiy
asoslariga ta’sir etishini qayd etish muhim ahamiyat kasb etadi.Sog’lom inson
salomatligi yomon insonga nisbatan ogirroq ishni bajarish va moddiy foyda keltirish
imkoniyatiga ega hisoblanadi.
Jamiyatning zamonaviy tarbiya konsepsiyasi inson shaxsini , ya’ni yetuk
qo’yilgan maqsadga erkin va oz kuchi bilan erisha oladigan yoshlarni
shakllantirishga asoslangandir . Bu bir tomondan shaxsning har tomonlama
rivojlanishini , ikkinchi tomondan uning butun rivojlanishi jarayonida ham ruhiy
ham jismoniy ham ma’naviy sog’lom osishini ta’minlashni o’z ichiga oladi.
Inson hayoti va sog’ligi eng katta ijtimoiy boylikdir. Bu esa oil ava inson
tarbiyasi bilan shug’illanuvchi tashkilotlar oldiga sog’lom turmush tarzini
shakllantirish masalasini qoyadi. Millat sog’ligi tabiiiy ravishda , sog’lom turmush
tarzi orqali ham hal etiladi. Inson hayoti tarzi tabiati bilan uyg’unlikda kechadi.
Insonlar tomonidan sodir etilgan salbiy xatti axrakatlar natijasida tabiat muvozanati
ham buzilishi mumkin.
Bundan korinib turibdiki uchbu xatti harakatlar inson salomatligiga salbiy
ta’sir ko’rsatadi. Tabiat atrof muhit musaffoligiga erishish kishilar o’rtasida keng
yoyiladigan va inson salomatligiga jiddiy xavf soladigan kasallliklarni oldini
olishga xizmar qiladi. Yuqumli kasalliklarni kelib chiqishida asosiy manba
bo’luvchi omillar bu issiq va sovuq havo , ochlik va ruhiy istirob buzilgan taomlarni
iste’mol qilish , tozalikka rioya qilmaslik va atrof muhit ozodaligiga rioya qilmaslik
, turli zarali kemiruvchi va hashorotlarning ko’payishi kabilar havoning ifloslanishiga
misol bo’ladi
So’lom turmush tarzini targ’ib qilish turli xil yo’nalishlarda olib borilishi
mumkin. Bu bir tomondan yoshlarga soglom turmushga oid ma’lum bir tibbiy
bilimlarni brishga unga oz vaqtida mal qilishmogi zarurdir. Zero yosh avlodning
salomatligiga ota onalari ma’suldirlar . Yoshlar yurtimiz kelajagi ularning salomatligi
yolida barcha sharoitlar yutimizda yaratilgan Sogliq tuman bylik deb bejiga etib
otilmagan .
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–2_ Февраль –2025
260
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Sulaymon Amirqulovich Xaydarov. (2024). O’quvchilarni tarbiyashda ijtimoiy
fanlarni o’qitishni didaktik imkoniyatlari. SCIENCE AND EDUCATION
SCIENTIFIC JOURNAL. 5.1.B.271-275.
2.
Хайдаров, С. (2023). Pedagogik faoliyatda oʼqituvchi oʼzida kompetentlik
sifatlarini shakillantirishi. Цифровизация современного образования: проблема и
решение, 1(1), 64–67.
3.
Ҳайдаров, С. А. (2023). ТАРИХ ДАРСЛАРИДА САНЪАТ
АСАРЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ УСУЛЛАРИ. Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences, 3(1/2), 92-96.
4.
Xайдаров C. (2024). Spiritual influence on child education in families. Web
of Teachers: Inderscience Research. 2 (11). 203-205.
5.
Xайдаров C. (2025). Oилаларда фарзанд тарбиясига руҳий таъсир
ўтказиш. Modern Education and Development. 3 (17). 23-27.
6.
Khaydarov S.A. (2025). The role of the use of fine arts in teaching the history
of the country. Modern Education and Development. 3 (17). 28-33.
7.
Xaydarov S.A. (2025). Ijtimoiy-gumanitar fanlarda raqamli metodlardan
foydalanish yo’llari. NEW RENAISSANCE international scientific journal. 2(1).
91-94.
