Authors

  • X. Mamadaliyeva

Author Biography

  • X. Mamadaliyeva

    Oriental Universiteti

    Ta’lim menejmenti yo’nalishi magistranti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mead.94648

Keywords:

oliy ta’lim pedagog farmon rag’batlantirish kasaba uyushmasi mutaxassis. высшее образование педагог указ стимулирование профсоюз специалист. higher education teacher decree motivation trade union specialist.

Abstract

Mustaqillik yillarida O’zbekistonda ta’lim tizimi, jumladan, oliy ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilarni hamda boshqa xodimlarni rag’batlantirish maqsadida hukumatimiz tomonidan bir nechta farmon, farmoyish va qarorlar qabul qilingan. Ushbu maqolada 10 ga yaqin meyoriy hujjatlar tahlil qilingan.  

В годы независимости в Узбекистане в системе образования, в том числе в системе высшего образования, были приняты несколько указов, постановлений и решений правительства с целью стимулирования профессорско-преподавательского состава и других сотрудников. В данной статье проанализировано около 10 нормативных документов.

During the years of independence in Uzbekistan, several decrees, resolutions, and decisions have been adopted by the government to encourage professor-teachers, and other staff working in the education system, including higher education. This article analyzes nearly 10 regulatory documents.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

130

OLIY TA’LIM MUASSASASI XODIMLARINING

RAG‘BATLANTIRISH TIZIMINI MEYORIY HUJJATLARDA AKS

ETILISHI

Oriental Universiteti

Ta’lim menejmenti yo’nalishi magistranti

X. Mamadaliyeva

Annotatsiya: Mustaqillik yillarida O’zbekistonda ta’lim tizimi, jumladan, oliy

ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilarni hamda boshqa

xodimlarni rag’batlantirish maqsadida hukumatimiz tomonidan bir nechta farmon,

farmoyish va qarorlar qabul qilingan. Ushbu maqolada 10 ga yaqin meyoriy hujjatlar

tahlil qilingan.

Kalit so’zlar: oliy ta’lim, pedagog, farmon, rag’batlantirish, kasaba

uyushmasi, mutaxassis.

Аннотация: В годы независимости в Узбекистане в системе

образования, в том числе в системе высшего образования, были приняты

несколько указов, постановлений и решений правительства с целью

стимулирования профессорско-преподавательского состава и других

сотрудников. В данной статье проанализировано около 10 нормативных

документов.

Ключевые слова: высшее образование, педагог, указ, стимулирование,

профсоюз, специалист.

Annotation: During the years of independence in Uzbekistan, several

decrees, resolutions, and decisions have been adopted by the government to

encourage professor-teachers, and other staff working in the education system,

including higher education. This article analyzes nearly 10 regulatory documents.

Keywords: higher education, teacher, decree, motivation, trade union,

specialist.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

131

O‘qituvchi – jamiyat taraqqiyotining asosiy tayanchlaridan biri bo‘lib, yosh

avlodga bilim va tarbiya beruvchi eng muhim kasblardan biridir. O‘qituvchilarning

jamiyatdagi roli talabalarga o‘rgatish bilan cheklanmaydi, balki ular insoniyatning

kelajagini yaxshilashda beqiyos xizmat qiladilar.

O‘zbekiston Respublikasida mustaqillik yillarida ta’lim tizimi, istedodli

o‘quvchilarni qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, o‘qituvchilarning pedagogik

jarayonlardagi vazifalalari, ularni rag‘batlantirish chora tadbirlari to‘g‘risida hukumat

tomonidan bir nechta qonun hujjatlari qabul qilingan. Biz pedagoglar, oliy ta’lim

tizimida faoliyat yuritayotgan ustoz va murabbiylarning faoliyatini muvofiqlashtirish

hamda rag‘batlantirishga qaratilgan bir nechta meyoriy hujjatlarni tahlil qilib

chiqamiz.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy

ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi

2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son, “Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish

konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” 2018-yil avgustdagi PF-5505-son farmonlarida

belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash hamda professor-o‘qituvchilar va xodimlar

mehnatini budjetdan tashqari mablag‘lar hisobidan munosib rag‘batlantirish tizimini

takomillashtirish maqsadida 2020-yil 26-avgustda Vazirlar Mahkamasining

“Respublika oliy ta’lim muassasalarining professor-o‘qituvchilari va boshqa toifadagi

xodimlarini budjetdan tashqari mablag‘lar hisobidan moddiy rag‘batlantirish tartibi

to‘g‘risida”gi Nizomni tasdiqlash haqidagi 517-sonli qarori tasdiqlangan [1]. Ushbu

qarorning nizomi 4 bobdan iborat. Birinchi bob “Umumiy qoidalar” deb nomlanib,

15 ta banddan iborat. Unda oliy ta’lim muassasalarida faoliyat yuritishi davomida

yutuqlarga erishgan xodimlarga pul va ustamalar belgilash budjetdan tashqari

mablag‘lar hisobiga amalga oshirish kerakligi; oliy ta’lim muassasasi faoliyati

samaradorligi va natijadorligini oshirishga qo‘shgan shaxsiy hissasiga qarab berilishi;

oliy ta’lim muassasasi rahbarlariga mukofotlar yuqori turuvchi tashkilotlarning

tegishli qarorlari bilan berilishi; oliy ta’lim muasasasi rahbariyati tomonidan har yili

professor-o‘qituvchi va xodimlarga moddiy rag‘batlantirish tartibi va hajmlarini

belgilashi shart ekanligi; oliy ta’lim muassasasi rahbariyati yoki boshqa boshqaruv


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

132

organlari tomonidan butun bir jamoa, kafedra, fakultet, ilmiy laboratoriya va boshqa

bo‘linmalar xodimlarini rag‘batlantirish tartibi; xodim erishgan yutuqlari to‘g‘risida

noto‘g‘ri ma’lumot berganda, rag‘batlantirish bekor qilinishi; rag‘batlantirishni butun

bir o‘quv yili davomida amalga oshirish mumkinligi; aniq bir xodim yoki jamoani

mukofotlash miqdorining chegarasi; rag‘batlantirish to‘g‘risidagi buyruqni chiqishida

rahbar, kasaba uyushmasi, yuqori turuvchi tashkilot tomonidan bajariladigan ishlar

ketma-ketligi;

birgina

mehnat

intizomining

buzilishi

belgilangan

(yoki

belgilanadigan) rag‘batlantirishni bekor qilishga asos bo‘lishi mumkinligi; oliy ta’lim

muassasasi rahbarini qanday holatlarda ustamalarni bekor qilish yoki kamaytirish

imtiyozlariga ega ekanligi; qanday hollarda oliy ta’lim muassasalari xodimlariga

ularning murojaatiga asosan kasaba uyushmasi tashkilotining tashabbusi bilan oliy

ta’lim muassasasining budjetdan tashqari mablag‘lari hisobidan moddiy yordam

to‘lanishi; O‘n beshinchi bandida ish sifati yomonlashganda, topshiriqlar o‘z vaqtida

bajarilmaganda, mehnat va ishlab chiqarish intizomi buzilganda ustamalarni bekor

qilish yoki kamaytirish intizomiy jazo chorasi hisoblanmaydi deb ko’rsatilgan.

Ikkinchi bob “Moddiy rag‘batlantirish miqdori va manbalari”ga

bag‘ishlangan bo‘lib u ikkita banddan iborat. Birinchi bandida rag‘batlantirish

miqdoriy ko‘rsatgichkari O‘zini o‘zi moliyalashtirish tizimiga o‘tgan oliy ta’lim

muassasalarida rag‘batlantirish turlari va miqdorlari moliyaviy imkoniyatdan kelib

chiqib, mustaqil belgilanishi tartibi belgilab qo‘yilgan. Ikkinchi bandida to‘lov-

kontrakt asosida o‘qitishdan tushadigan mablag‘larning 30 foizdan ko‘p bo‘lmagan

qisminigina

birlamchi xarajatlardan keyin rag‘batlantirishga yo‘naltirish

mumkinligini, Oliy ta’lim muassasalaridagi O‘zbekiston yoshlar ittifoqining

boshlang‘ich tashkilot yetakchisining maoshiga har oyda ellik foiz ustama qanday

tartibda berilishi, Shuningdek, “Mehribonlik” uylari va Bolalar shaharchalarining

tarbiyalanuvchilar bilan turli ko‘rinishdagi mashg‘ulotlar olib borgan yetakchi

professor-o‘qituvchilarga ustama berish tartibi belgilangan.

Qarorning 3-bobida “Oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari va

boshqa toifadagi xodimlarini moddiy rag‘batlantirishning asosiy mezonlari” talablari

belgilangan bo‘lib uchta banddan iborat. Birinchi bandda oliy ta’lim muassasalarining


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

133

barcha xodimlarini rag‘batlantirishga qo‘yilgan quyidagi mezonlari keltirilgan: o‘quv

jarayonida taraqqiyotni belgilaydigan sohalarda maxsus kurslar tashkil etish; o‘quv

va o‘quv-uslubiy ishlarning samaradorligi va sifatini ta’minlovchi o‘qitishning ilmiy-

metodik darajasiga ega bo‘lish; o‘qitishning faol usullaridan foydalanish va besh

tashabbus yo‘nalishlari bo‘yicha yutuqlarga erishish; yangi avlod darsliklari va o‘quv

qo‘llanmalarini yaratish va ishlab chiqish; barcha turdagi ishlab chiqarish

amaliyotlarini tashkil etish va iqtidorli talabalar bilan turli ko‘rinishdagi tanlovlarda

faol qatnashish; o‘quv jarayonida o‘qitishning yangi shakllari va usullarini ishlab

chiqish va joriy etish, talabalarning mustaqil ta’lim olishini shakllantirish; oliy

ta’limning dolzarb masalalari bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlarida qatnashish va ularni

o‘quv-tarbiyaviy jarayoniga tatbiq etish; ilmiy-uslubiy kengashlar va o‘quv-uslubiy

birlashmalarda samarali ish olib borish va mutaxassislar tayyorlash bo‘yicha aniq

takliflarni ishlab chiqish; maqolalar, monografiyalar va kitoblarni nashr etish; turli

xildagi ijtimoiy-siyosiy va ommaviy tadbirlarda faol ishtirok etish; doktorantlarga

ilmiy rahbarlik qilishda ijobiy natijalarga erishish; xorijiy tilda dars o‘tish; oliy ta’lim

muassasasi moddiy-texnika bazasini homiylik asosida mustahkamlash borasida

shaxsiy tashabbus ko‘rsatish; har bir xodimning berilgan vazifalarni o‘z vaqtida va

sifatli bajarishi hamda jamoat ishlarida faol qatnashishi kabilar.

Ikkinchi bandida esa Oliy ta’lim muassasasi rahbarlarini rag‘batlantirishda

quyidagi mezonlar belgilab qo‘yilgan: tayyorlangan mutaxassislarning sifat

ko‘rsatkichlari; professor-o‘qituvchilarning ilmiy salohiyati bo‘yicha tarkibi va

ularning malakasini oshirganlik darajasi, oliy ta’lim muassasasida faoliyat

yuritayotgan xorijdan jalb qilingan malakali professor-o‘qituvchilarning (mutaxassis)

salmog‘i; O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishga

qo‘shgan ilmiy salohiyati; oliy ta’lim muassasasidagi tadbirkorlik faoliyatini

rivojlantirish darajasi va budjetdan tashqari mablag‘larni jalb qilish usullari; ta’lim

muassasasining daromadlari va xarajatlari smetasining ijrosi natijalari (oxiri yillar

o‘sish dinamikasi tahlili asosida); yuqori tashkilotlarga oliy ta’limni isloh qilish

hamda milliy iqtisodiyot va madaniyatni rivojlantirish muammolari bo‘yicha takliflar


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

134

kiritish; oliy ta’lim muassasasida jamoaning ma’naviy, axloqiy va psixologik

muhitining holatiga ko‘rsatayotgan ijobiy ta’siri.

Uchinchi bandida xodimlarning ilg‘or tajribasini va faoliyati samaradorligini

ommaviy axborot vositalarida yoritish hamda oliy ta’lim muassasasi veb-saytiga

joylashtirish zarurligi belgilab qo‘yilgan.

Nizomning to‘rtinchi bobida yakuniy qoidalar berilgan. U to‘rtta banddan

iborat. Ushbu bandlarda oliy ta’lim muassasasining shtatdagi xodimlariga mehnatga

haq to‘lashning amaldagi tizimida nazarda tutilgan rag‘batlantirish bo‘yicha

qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa to‘lovlar ham qo‘llanilishi mumkinligi;

ustama haqlarini qat’iy mezonlarga muvofiq belgilash va to‘lash uchun javobgarlik

oliy ta’lim muassasasi rahbari zimmasiga yuklatilishi; ushbu Nizomni qo‘llashda

yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etilishi;

Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida

belgilangan tartibda javob berishi belgilangan.

Bugungi kunda oliy ta’lim muasasalarining barcha xodimlarini moddiy

rag‘batlantirish Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 26-avgustdagi 517-son Qaroriga

[2] asosan amalga oshiriladi. Bu qaror qabul qilingunga qadar ham oliy ta’lim

muassasalarining professor-o‘qituvchilari va boshqa toifadagi xodimlarini budjetdan

tashqari mablag‘lar hisobidan moddiy rag‘batlantirish tartibi mavjud edi. Jumladan

quyidagilar:

1995-yil 31-mayda Viloyatlar markazlarida tashkil etilgan oliy o‘quv

yurtlarida mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish, ularning ilmiy-intellektual

potensialini va moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida “O‘zbekiston

Respublikasi mintaqaviy oliy o‘quv yurtlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari

to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 196-sonli Qarori

qabul qilingan lekin, mazkur qaror O‘zbekistan Respublikasi Vazirlar

Mahkamasining 2021-yil 22-fevraldagi 87-sonli “O‘zbekiston Respublikasi

Hukumatining o‘z ahamiyatini yo‘qotgan ayrim qarorlarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb

hisoblash to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘z ahamiyatini

yo‘qotgan qonunchilik hujjatlarini qayta ko‘rib chiqish tizimini joriy etish orqali


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

135

mamlakatda ishbilarmonlik muhitini yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil

27-sentabrdagi PF-6075-son Farmoni)”gi Qaroriga [3] asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-iyuldagi “Respublika

oliy ta’lim muassasalari xodimlari mehnatiga haq to‘lash tizimini takomillashtirish va

uni moddiy rag‘batlantirishni kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-926-sonli

Qarori [4] da Oliy ta’lim muassasalari xodimlarining mehnatiga haq to‘lash tizimini

yanada takomillashtirish va ta’lim-tarbiya ishlari darajasi hamda sifatini oshirishda

ularni moddiy rag‘batlantirishning samarali mexanizmini joriy etish, mamlakat

iqtisodiyoti tarmoqlari hamda sohalarida ehtiyoj sezilayotgan yuqori malakali,

raqobatdosh kadrlar tayyorlashda professor-o‘qituvchilar tarkibi qo‘shayotgan hissasi

munosib baholanishini ta’minlash ko‘zda tutilgan. Mazkur Qaror yettita banddan

iborat bo‘lib, birinchi bandida O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim

vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda Moliya

vazirligining 2008-yil 1-sentabrdan boshlab oliy ta’lim muassasalari professor-

o‘qituvchilar tarkibi va rahbar xodimlarining maoshlariga doimiy ustama va

qo‘shimcha to‘lovlarni qo‘shgan holda takomillashtirilgan tizimini joriy etish

to‘g‘risidagi takliflari ma’qullanishi, ikkinchi bandida oliy ta’lim muassasalarining

professor-o‘qituvchilar tarkibi va rahbar xodimlariga joriy etilayotgan bazaviy

lavozim maoshlarini o‘rtacha 25 foiz miqdorida, jami esa 1,5 barobarga oshirishi,

uchinchi bandida xodimlarning lavozim maoshlariga alohida ish sharoitlari, xorijiy

tillarni bilishi, muayyan xizmat muddatini ado etganligi uchun qo‘shimcha haq

to‘lash va qonun hujjatlarida belgilangan boshqa qo‘shimcha haq to‘lashning

amaldagi turlari va miqdorlari saqlab qolinishi, to‘rtinchi bandida esa O‘zbekiston

Respublikasi Moliya vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, oliy ta’lim

muassasalariga ega bo‘lgan vazirliklar va idoralar mazkur qarorda belgilangan

tadbirlarni amalga oshirish bilan bog‘liq xarajatlarning o‘z vaqtida va to‘liq

moliyalashtirilishini ta’minlanishi lozimligi belgilab qo‘yilgan. Beshinchi bandida

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki xafta muddatda bazaviy lavozim

maoshlarini, nizomni tasdiqlashi lozimligi, oltinchi bandida esa O‘zbekiston

Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

136

bilan bir oy ichida ushbu qaror yuzasidan o‘zgartish va qo‘shimchalar to‘g‘risida

Vazirlar Mahkamasiga takliflar berilishi belgilab qo‘yilgan.

“Respublika oliy ta’lim muassasalari xodimlari mehnatiga haq to‘lashning

takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash to‘g‘risida”[5] gi O‘zbekiston Respublikasi

Vazirlar Mahkamasining 164-sonli Qarori 2008-yil 1-avgustda qabul qilingan. 164-

sonli PQ-926-son qarorni bajarish yuzasidan qabul qilingan. Qaror jami olti banddan

iborat. Birinchi bandda 2008-yil 1-sentabrdan maoshlarni oshirilgan miqdorda

to‘lanishi, ikkinchi bandida Oliy ta’lim muassasalari xodimlari mehnatiga haq to‘lash

to‘g‘risidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq belgilanishi, yordamchi xodimlarining

mehnatiga haq to‘lash razryadlari tasdiqlangan. Uchinchi bandida oliy ta’lim

muassasalari xodimlari mehnatiga haq to‘lashning takomillashtirilgan tizimini joriy

etish bo‘yicha zarur tushuntirish ishlarini va tashkiliy ishlarni amalga oshirilishi

belgilangan. To‘rtinchi bandida tizimida oliy ta’lim muassasalari bo‘lgan vazirliklar

va idoralarning kunduzgi ta’lim shakli bo‘yicha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari va

magistratura mutaxassisliklariga qarab bir o‘qituvchiga to‘g‘ri keladigan talabalar

soni nisbati tuzilgan, oliy ta’lim muassasasi kengashlariga, zarur hollarda, mazkur

nisbatlarni 50 foizgacha o‘zgartirish vakolatini berish belgilangan. Beshinchi bandida

qanday tartibda o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish ko‘rsatilgan.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-

sonli “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” Qarori

[6] ning birinchi bandida oliy ta’lim tizimini kelgusida yanada takomillashtirish va

kompleks rivojlantirish bo‘yicha eng muhim vazifalar qatorida har bir oliy ta’lim

muassasasi jahonning yetakchi ilmiy-ta’lim muassasalari bilan yaqin hamkorlik

aloqalari o‘rnatish, o‘quv jarayoniga xalqaro ta’lim standartlariga asoslangan ilg‘or

pedagogik texnologiyalar, o‘quv dasturlari va o‘quv-uslubiy materiallarini keng joriy

qilish, o‘quv-pedagogik faoliyatga, master-klasslar o‘tkazishga, malaka oshirish

kurslariga xorijiy hamkor ta’lim muassasalaridan yuqori malakali o‘qituvchilar va

olimlarni faol jalb qilish, ularning bazasida tizimli asosda respublikamiz oliy ta’lim

muassasalari magistrant, yosh o‘qituvchi va ilmiy xodimlarining stajirovka

o‘tashlarini, professor-o‘qituvchilarni qayta tayyorlash va malakasini oshirishni


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

137

tashkil qilish, oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining ilmiy tadqiqot

faoliyati samaradorligi va natijadorligini oshirish kabilar keltirilgan. Mazkur

Qarorning uchinchi bandida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga ikki oy

muddat ichida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yosh pedagog va ilmiy

xodimlar malakasini oshirish bo‘yicha “Iste’dod” fondining faoliyatini tubdan qayta

ko‘rib chiqish bo‘yicha takliflar tayyorlash vazifasi qo‘yilgan.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-iyundagi PQ-3775-sonli

“Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga

oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha

qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” Qarorining 4/g bandida 2018/2019 o‘quv

yilidan boshlab oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining vaqtini o‘quv

jarayoniga xos bo‘lmagan ishlarga sarflashning oldini olish hamda ularni talabalar

bilan ko‘proq ishlashga yo‘naltirish, shu jumladan “ustoz — shogird” tizimini joriy

etish maqsadida o‘quv yuklamalarini hisobga olgan holda professor-o‘qituvchilar

“vaqt me’yorlari”ning yangi mexanizmlarini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda

tasdiqlangan. Beshinchi bandida Oliy ta’lim muassasalarining professor-

o‘qituvchilarini ularning vazifalari va faoliyat yo‘nalishlari bilan bog‘liq bo‘lmagan

yig‘ilishlarga va boshqa tadbirlarga jalb etish taqiqlanishi yozib qo‘yilgan.

2020-yil 23-sentabrda qabul qilingan O‘RQ-637-sonli “Ta’lim to‘g‘risida”gi

O‘zbekiston Respublikasining Qonuni [7] ning 7-bo‘limi 53-moddasida (Ta’lim

tashkilotlarining xodimlarini ijtimoiy himoya qilish) pedagoglarga quyidagi

imtiyozlar belgilangan: a) Ta’lim tashkilotlarining xodimlarini ijtimoiy himoya qilish

davlat tomonidan kafolatlanadi. b) Ta’lim tashkilotlarining pedagog xodimlariga

qisqartirilgan ish vaqti davomiyligi belgilanadi, haq to‘lanadigan har yilgi

uzaytirilgan ta’til va boshqa imtiyozlar va kafolatlar taqdim etiladi. d) Ta’lim

tashkilotlarining pedagog va boshqa xodimlariga sanitariya-gigiyenaga oid,

epidemiyaga qarshi hamda profilaktika choralari bilan amalga oshiriladigan sog‘liqni

saqlash kafolatlanadi. e) Ta’lim tashkilotlari mehnatga haq to‘lash uchun mavjud

bo‘lgan mablag‘lar doirasida mustaqil ravishda ish haqiga, lavozim maoshlariga


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

138

tabaqalashtirilgan ustamalar belgilashga va mehnatga haq to‘lash hamda uni

rag‘batlantirishning turli shakllarini qo‘llashga haqli.

2024-yil 1-fevralda qabul qilingan “Pedagogning maqomi to‘g‘risida” O‘RQ-

901-sonli O‘zbekiston Respublikasining Qonuni [8] 21 moddadan iborat bo‘lib, uning

13-moddasida “Pedagoglarni rag‘batlantirish” masalasi belgilab qo‘yilgan. Yani,

pedagog belgilangan tartibda davlat mukofotlari bilan taqdirlanishi mumkin, xalqaro

va respublika olimpiadalari g‘oliblarini tayyorlaganligi uchun mukofot pullari, budjet

mablag‘lari va budjetdan tashqari mablag‘lar hisobidan amaldagi qonunchilikka

muvofiq moddiy rag‘batlantirishning boshqa turlari bilan mukofotlanishi mumkin.

14-moddasida esa pedagoglarning ijtimoiy himoya qilish masalasi yoritilgan.

Hukumatimiz tomonidan oliy ta’lim tizimi, unda faoliyat yuritayotgan

professor-o‘qituvchilar va boshqa xodimlarni o‘z ustilarida ishlashlari, ularni

rag‘batlantirish shart-sharoitlari, xususan, ijtimoiy himoya tizimi qonun, qaror, va

qonunosti hujjatlari bilan tasdiqlangan. Bundan ko‘zlangan yagona maqsad yurtimiz

kelajagi uchun yetuk kadrlarni yetishtirib berayotgan professor-o‘qituvchilarni har

tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularni jamiyatdagi mavqeyini mustahkamlashdir.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1.

Lex.uz Vazirlar Mahkamasining Respublika oliy ta’lim muassasalarining

professor-o‘qituvchilari va boshqa toifadagi xodimlarini budjetdan tashqari

mablag‘lar hisobidan moddiy rag‘batlantirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash

haqidagi 517-sonli qarori

2.

https://lex.uz/docs/-4969845

3.

https://lex.uz/docs/-5300195

4.

Lex.uz Respublika oliy ta’lim muassasalari xodimlari mehnatiga haq to‘lash

tizimini takomillashtirish va uni moddiy rag‘batlantirishni kuchaytirish chora-

tadbirlari to‘g‘risida PQ-926-sonli qarori

5.

Lex.uz “Respublika oliy ta’lim muassasalari xodimlari mehnatiga haq

to‘lashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash to‘g‘risida” gi O‘zbekiston

Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 164-sonli Qarori


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-20

Часть–3_ Февраль –2025

139

Lex.uz “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-

2909-son. 2017-yil 20-aprel.

6.

https://lex.uz/docs/-5013007

7.

https://lex.uz/docs/-6786401