Vol. 20 No. 3 (2025)
Articles
TEACHING PRESCHOOL CHILDREN: EFFECTIVE STRATEGIES AND ADAPTATION
This article explores effective strategies for teaching preschool children, emphasizing play-based learning, multi-sensory activities, social interaction, and routine establishment. It highlights the importance of adaptation in preschool education, including individualized learning approaches, cultural considerations, and support for children with special needs. The role of teachers and parental involvement in early childhood development is also discussed. The article is supported by relevant theories and research, ensuring a comprehensive and evidence-based approach to preschool teaching.
ПРЕПОДАВАНИЕ БИОХИМИИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ВИРТУАЛЬНЫХ ЛАБОРАТОРИЙ ДЛЯ ОБУЧЕНИЯ СТУДЕНТОВ МЕДИЦИНСКИХ ВУЗОВ
Вызовы и этические аспекты: Несмотря на потенциал, внедрение ВЛ сталкивается с проблемами: цифровое неравенство, недостаточная валидация коммерческих платформ и риск формирования "симуляционной зависимости", снижающей навыки работы с реальным оборудованием (Herga et al., 2016). Ключевым направлением становится разработка стандартизированных оценочных матриц, интегрирующих анализ Big Data (логов взаимодействия студентов) с компетентностным подходом (Talan et al., 2021).
MEHRIBONLIK UYI TARBIYALANUVCHILARI BILAN OLIB BORILADIGA IJTIMOIY-PEDOGOG FAOLIYATDA SHAXSGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIM TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari bilan olib boriladigan ijtimoiy-pedagogik faoliyatda shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalaridan foydalanish masalasi yoritilgan. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim yondashuvi bolalarning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda o‘qitish va tarbiyalashni nazarda tutadi. Maqolada ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy texnologiyalar, interaktiv metodlar hamda psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu yondashuvning tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy moslashuvi va kelajak hayotiga tayyorgarligi uchun ahamiyati ko‘rsatib o‘tiladi.
IJTIMOIY PEDAGOG KASBI VA UNING VAZIFALARI VA HUQUQLARI
Ushbu maqolada ijtimoiy pedagog kasbining jamiyatdagi ahamiyati, uning asosiy vazifalari va huquqlari keng yoritiladi. Ijtimoiy pedagogning roli nafaqat ta’lim jarayonida, balki yoshlarning ijtimoiy hayotga moslashishi, huquqlarini himoya qilish va psixologik yordam ko‘rsatishda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, maqolada ijtimoiy pedagoglarning bolalar, o‘smirlar va ehtiyojmand guruhlar bilan ishlash usullari, ularning jamiyatdagi o‘rni va huquqiy imkoniyatlari haqida ham so‘z boradi.
YOSH AVLODNI TARBIYALASHDA MILLIY QADRIYATLARDAN FOYDALANISHNING USTUVOR JIHATLARI
Imkoniyati cheklangan bolalarni tarbiyalash masalasi bugungi kunda eng dolzarb masalalardan biriga aylanib bormoqda. Hozirgi kunda Respublikamizda alohida yordamga muhtoj bolalarning rivojlanish darajasi, imkoniyatlari, xususiyatlari va qobiliyatlariga ko'ra maxsus yoki umumiy ta'lim tizimida ta'limni amalga oshirish maqsadida inklyuziv ta'lim tizimi amalga oshirilmoqda. Uning maqsadlari jinsi, irqi, madaniyati, ijtimoiy millati, dini, individual imkoniyati va qobiliyati farqlar sabab ijtimoiy segregatsiya oldini olish uchun emas. Inklyuziv ta'lim mohiyati bilim va bilim hali jamiyatda etarli emas. "Inklyuziv "va" integrallashgan " terminlari ko'pincha bir xil ma'noda ishlatiladi.
TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDAGI IJTIMOIY PEDAGOGIK DOLZARB MUAMMOLAR
Ushbu maqolada ta’lim-tarbiya jarayonidagi ijtimoiy-pedagogik muammolar tahlil qilinadi. Ta’lim sifati, o‘quvchilarning motivatsiyasi, o‘qituvchilarning kasbiy rivojlanishi, axborot texnologiyalarining ta’limga ta’siri va oilaviy tarbiyaning ahamiyati kabi muhim masalalar ko‘rib chiqiladi. Muammolarning sabablari va ularni bartaraf etish yo‘llari bo‘yicha ilmiy-tahliliy yondashuvlar keltirilgan. Maqola ta’lim sifatini oshirish va yosh avlodni ma’naviy barkamol etib tarbiyalashga yo‘naltirilgan taklif va tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
SHARQ MUTAFAKIRLARI ASARLARIDA SHAXS IJTMOIYLASHUVI MASALALARINI YORITILISHI
Mazkur maqolada Sharq mutafakkirlarining shaxs ijtimoiylashuvi haqidagi qarashlari tahlil qilinadi. Abu Nasr Forobiy, Yusuf Xos Hojib, Jaloliddin Rumiy va Alisher Navoiy kabi allomalarning asarlarida inson va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar qanday yoritilgani ko‘rib chiqiladi. Ularning asarlarida shaxsning jamiyatga moslashuvi, axloqiy va ma’naviy qadriyatlarni o‘zlashtirish jarayoni muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada mutafakkirlarning ijtimoiylashuv borasidagi fikr-mulohazalari tahlil qilinib, ularning hozirgi zamon uchun dolzarbligi yoritiladi.
IJTIMOIY PEDAGOGIKA VA PEDAGOGIK SOTSIOLOGIYA EHTIYOJ VA ZAMONAVIY JAMIYAT RIVOJINING ZARURIY SHARTLARI
Mazkur maqolada ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyaning zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, ahamiyati hamda ehtiyojlari tahlil qilinadi. Ijtimoiy pedagogika insonning jamiyatga moslashuvi va uning turmush tarzini yaxshilashga qaratilgan ta’lim shakllari bilan bog‘liq bo‘lsa, pedagogik sotsiologiya esa ta’lim tizimining jamiyatga ta’siri, uning rivojlanishi va ta’lim jarayonining sotsiologik jihatlarini o‘rganadi. Ushbu maqolada ta’lim jarayoni va uning jamiyatdagi roli, ijtimoiy tengsizlikni kamaytirish, barqaror taraqqiyot va innovatsion ta’lim texnologiyalarini ishlab chiqish kabi muhim jihatlar keng yoritiladi.
O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY PEDAGOGIKANING PAYDO BO‘LISHI MADANIY TARIXIY IJTIMOIY XULQIY SHART SHAROITLARI
Mazkur maqolada Oʻzbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakllanishi, uning rivojlanishiga ta’sir etgan tarixiy, madaniy va ijtimoiy xulqiy shart-sharoitlar tahlil qilinadi. Ijtimoiy pedagogika jamiyatda ta’lim va tarbiya jarayonlarini tashkil etish hamda bolalar va yoshlarni ijtimoiy hayotga moslashishida muhim rol oʻynaydi. Ushbu maqolada Oʻzbekiston hududida qadimdan mavjud boʻlgan tarbiya tizimlari, mahalla institutining oʻrni, sovet davridagi ta’lim islohotlari va mustaqillik yillarida ijtimoiy pedagogikaning rivojlanishiga oid jihatlar yoritilgan. Bundan tashqari, zamonaviy Oʻzbekistonda ijtimoiy pedagogikaning dolzarb muammolari va istiqbollari tahlil qilinadi.
XORIJDA VA O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY PEDAGOGIKANING RIVOJLANISH TARIXI
Mazkur maqolada xorijiy mamlakatlarda va Oʻzbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Xorij tajribasida ijtimoiy pedagogika tarixiy jarayonlar, turli ilmiy yondashuvlar va amaliy dasturlar bilan boyitilgan bo‘lsa, O‘zbekistonda bu soha asosan mustaqillik yillarida alohida yo‘nalish sifatida shakllandi. Maqolada ijtimoiy pedagogikaning asosiy tamoyillari, uni rivojlantirishga hissa qo‘shgan mutaxassislar, shuningdek, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar yoritiladi. Ijtimoiy pedagogikaning bugungi jamiyatdagi roli va ahamiyati ham batafsil ko‘rib chiqiladi.
MILLIY TEATRLAR XALQ PEDAGOGIKASINING TARBIYA VOSITASI SIFATIDA
Ushbu maqolada teatr san'atining ahamiyati, uning ma'naviy o'rni, yoshlar orasida teatr ro'lini kuchaytirishning muhimliligi, shuningdek, maktab davridan boshlab yoshlarning teatr orqali estetik tarbiyalashning afzallik tomonlari haqida ma'lumot berilgan.
This article provides information about the importance of theater art, its spiritual place, the importance of strengthening the role of theater among young people, as well as the advantages of aesthetic education of young people through theater from school age. В данной статье представлена информация о значении театрального искусства, его духовном месте, важности усиления роли театра среди молодежи, а также о преимуществах эстетического воспитания молодежи посредством театра со школьного возраста.
INKLYUZIV TAʼLIMNI JORIY QILISH BOʻYICHA DASTLABKI TAJRIBA VA SINOV ISHLARI
РАК МОЧЕВОГО ПУЗЫРЯ КЛИНИКА БИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ СОВРЕМЕННАЯ ОСОБЕННОСТИ
Рак мочевого пузыря занимает одно из ведущих мест среди злокачественных опухолей, особенно у мужчин. Современные исследования выявляют важные биологические особенности данного заболевания, которые влияют на его диагностику, лечение и прогноз. В данной статье рассматриваются клинические аспекты, биологические характеристики и современные подходы к терапевтическому воздействию на рак мочевого пузыря.
BUYRAK USTI BEZLARI MORFOFUNKSINAL HOLATIGA OZUQA QO’SHIMCHALARI TA’SIRLARI
Buyrak usti bezlari tanadagi turli tizimlar va organlarga ta'sir qiluvchi gormonlar ishlab chiqaradigan endokrin bezlardir. Ular buyraklar ustida joylashgan va har tomondan har xil shaklga ega. Tashqi qatlam kortikal qatlam deb ataladi, ichki qatlam esa miya moddasidir.Tadqiqotdan maqsad buyrak usti bezlariga ozuqa qo’shimchalarining ta’sirini o’rganishdir.
YURAK VA MUSHAKLARNI ISHLASHIDA FERMENTLARGA BOG’LIQLIGI
Mavzuning dolzarbligi: Yurak va mushaklarni ishlashi ularni faoliyatini ta’minlashda bevosita ishtirok etuvchi ko’pgina fermentlarga bo’g’liq. Bu fermentlardagi o’zgarishlar yurak va mushaklarda turli xil patologik jarayonlarning vujudga kelishiga sabab bo’ladi. Hozirgi kunda eng keng tarqalgan kasallanish va o’lim ko’rsatkichi bo’yicha yurak-qon tomir tizimi kasalliklari 1-o’rinda turadi. BJSS tashkilotining xabar berishicha har yili taxminan 17.9 million kishi ushbu kasalliklar sabab vafot etadi. Bu esa o’lim hodisasining 31 foizini tashkil etadi. Bundan tashqari mushak distrofiyasi va denervatsiyadagi biokimyoviy o’zgarishlar, Kreatin metobolizmining buzilishiga sabab bo’ladi.
MAXSUS YORDAMGA MUHTOJ BOLALAR UMUMTA’LIM SHAROITIDA O‘QITISHDA O‘QUV TARBIYA JARAYONINI MOSLASHTIRISH METODLARI
The issue of education of children with disabilities is becoming onw of the most pressing issues today. At present, in order to carry out education in a special or education to the level of development, opportunities, featured and abilities of children in need of special assistance in the Republic, the inclusive education sysrem is being implemented.
РАЗРАБОТКА МЕТОДИКИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВИРТУАЛЬНОЙ ЛАБОРАТОРИИ ПО БИОМЕДИЦИНСКИМ НАУКАМ В ВЫСШИХ МЕДИЦИНСКИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ
В статье рассматриваются возможности использования виртуальных лабораторий для преподавания биохимии студентам медицинских вузов. Виртуальные лаборатории представляют собой интерактивные платформы, которые моделируют биохимические эксперименты и процессы, позволяя студентам получать практические навыки в безопасной и контролируемой среде. В статье представлены современные данные о преимуществах виртуальных лабораторий, описаны материалы и методы их внедрения, а также результаты исследования, подтверждающие их эффективность в обучении биохимии. Обсуждаются перспективы использования виртуальных лабораторий в медицинском образовании.
TIBBIYOT OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA BIOKIMYO FANINIDA QO‘LLANILADIGAN PEDAGOGIK OMILLARNING ROLI
Ijtimоiуlаshuv оmillаri. Ijtimоiуlаshuv bоlаlаr, о’smirlаr, уоshlаrlаrning rivоjlаnishigа tа’sir qiluvchi kо’p sоnli shаrt-shаrоitlаr bilаn о’zаrо munоsаbаtidа уо’zаgа kelаdi. Insоngа tа’sir qiluvchi bu shаrоitlаr оmil deуilаdi. Аslidа ulаrning hаmmаsi hаm аniqlаnmаgаn. О’rgаnilgаn оmillаr hаqidа bilimlаr уetаrli emаs. Ijtimоiуlаshuvning оmillаri 4 guruhgа bо’linаdi;
CONNECTIVE TISSUE PROTEINS
Bone tissue is a specialized mineralized type of connective tissue. Being the basis of the musculoskeletal system, it performs the function of mechanical protection of internal organs from external influences. Bone tissue stores up to 95% of inorganic substances, including 99% of calcium reserves, 87% of phosphorus and 58% of magnesium. Bone tissue contains 4 types of cells: osteoblasts, osteocytes, osteoclasts and stem cells.
CURRENT STATUS OF LIAMBLIA INFECTION IN UZBEKISTAN
Relevance. According to the World Health Organization, approximately 200 million people worldwide are infected with giardiasis annually, of which 500 thousand (0.25%) develop clinical manifestations. In Russia, up to 150 thousand cases are registered annually, 80% of which occur in children under 14 years of age. In particular, this indicator is increasing significantly in Uzbekistan.
CARBOHYDRATE METABOLISM CHARACTERISTICS IN THE FETUS DURING THE ANTENATAL PERIOD
The biochemical characteristics of the fetus in the late antenatal period largely determine the chemical composition and metabolic processes in the newborn's body. Fetal metabolism and biochemical indicators are influenced by both processes occurring within the fetus itself and those taking place in the mother's body, including the transport of metabolites through the placental barrier from the mother to the fetus.
SUBSTRATE SUPPLY FOR ENERGY PROCESSES IN CHILDREN
The use of substrates as energy sources changes during the first months of a child's life. Since anaerobic glycolysis predominates in newborns, which provides relatively little energy, and energy expenditure per unit of body mass is very high, the newborn utilizes energy reserves accumulated in utero during the first days after birth to sustain vital processes. The presence of these reserves determines the effectiveness of the child's adaptation to extrauterine life.
ИЗУЧЕНИЕ ГИПОГЛИКЕМИЧЕСКИХ И ГИПОЛИПИДНЫХ СВОЙСТВ ХИТОЗАНА НА АЛЛОКСАНОВОЙ МОДЕЛИ ДИАБЕТА
Актуальность. По данным Международной диабетической федерации, более 425 миллионов человек во всем мире страдают от етого заболевания, и большинство из них больны сахарным диабетом 2 типа. В 1980 году во всем мире диабетом болели 108 миллионов человек, а к 2014 году ето число достигло 422 миллионов. (Всемирная организация здравоохранения [ВОЗ], 2020 г.). По оценкам, к 2045 году 700 миллионов взрослых во всем мире будут страдать диабетом. (Международная диабетическая федерация [ИДФ], 2020 г.)
YONG’OQ MEVASINING KIMYOVIY TARKIBI VA MOY AJRATIB OLISH USULLARI
Yong’oq o’simligi mevasi qadim zamonlardan beri oziq- ovqat va shifobaxs hususiyatlari bilan odamlarni ehtiyojlarini qondirib kelgan. Ajoyib ta’mga va ozuqaviy qiymatga ega bo’lgan va tabiiy shaklda ham ko’plab joylarda o’sa oladigan o’simlik turi hisoblanadi. Yong’oq mevasi bugungi kunda turli xil holva, shirinliklar tayyorlash uchun ishlatiladi. Bu maqolada yong’oq mevasining xalq tabobatida va ozuqa uchun foydalanilishi va yong’oq moyini qanday ajratib olinishi haqida ma’lumotlar beriladi.
Walnuts have been satisfying people’s needs with their nutritional and medicinal properties since ancient times. It is a type that has excellent taste andnutritional value and can grow naturally in many places. Walnuts are used today to make various sweets and pastries. This article provides information on the use of walnut fruit in folk medicine and for food, also how to extraxt walnut oil.
OLIY TA’LIM MUASSASASI XODIMLARINING RAG‘BATLANTIRISH TIZIMINI MEYORIY HUJJATLARDA AKS ETILISHI
Mustaqillik yillarida O’zbekistonda ta’lim tizimi, jumladan, oliy ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilarni hamda boshqa xodimlarni rag’batlantirish maqsadida hukumatimiz tomonidan bir nechta farmon, farmoyish va qarorlar qabul qilingan. Ushbu maqolada 10 ga yaqin meyoriy hujjatlar tahlil qilingan.
В годы независимости в Узбекистане в системе образования, в том числе в системе высшего образования, были приняты несколько указов, постановлений и решений правительства с целью стимулирования профессорско-преподавательского состава и других сотрудников. В данной статье проанализировано около 10 нормативных документов.
During the years of independence in Uzbekistan, several decrees, resolutions, and decisions have been adopted by the government to encourage professor-teachers, and other staff working in the education system, including higher education. This article analyzes nearly 10 regulatory documents.
BOLALARNI TO'G'RI OVQATLANTIRISH USULLARI
Ushbu maqola bolalarni to'g'ri ovqatlantirishning nazariy va amaliy jihatlarini o'rganishga, bolalarga eng to'g'ri oziq-ovqatlar va ovqatlanish odatlarini tanlashda yordam berishga qaratilgan. Yoshi va faoliyatiga mos ravishda ovqatlanish bolalarning sog'lig'ini mustahkamlash va ularni to'liq rivojlantirishga yordam beradi. Bolalar uchun to'g'ri ovqatlanish ularning jismoniy, ruhiy va intellektual rivojlanishiga yordam beradi. Oqsillar, yog'lar, uglevodlar, vitaminlar va minerallarni muvozanatli ravishda iste'mol qilish bolalarning normal o'sishini va immun tizimini mustahkamlashga yordam beradi.
THE CONCEPT OF DIASPORA AND ITS IMPACT ON LITERATURE
This article defines various interpretations of the concept of diaspora. Although many scholars have studied the concept of diaspora for a long time, there is still no complete information on this topic. The article provides the names of some writers who created diaspora literature and brief information about their work.
Ushbu maqolada diaspora tushunchasining turli talqinlari aniqlangan. Juda ko’p olimlar diaspora tushunchasini ko’p vaqtdan beri o’rganib kelishsadaa-da, ―bu mavzu haqida to’liq ma’lumot hali mavjud emas. Maqolada diaspora adabiyotida ijod qilgan ba’zi adiblar nomlari va ular asarlari haqida qisqacha ma’lumot beriladi.
В статье рассматриваются различные трактовки понятия диаспоры. Хотя многие ученые уже давно изучают концепцию диаспоры, «полной информации по этой теме до сих пор нет». В статье дается краткий обзор имен некоторых писателей, работавших в диаспорной литературе, и их произведений.
KICHIK BIZNES VA TADBIRKORLIK TURLARI
O’zbekistonda kichik biznesni barqaror iqtisodiy o’sish garoviga aylantirish davlatning asosiy maqsadlaridan biri hisoblanadi. ‘O’zbekiston 2030 strategiyasi maqsadlari doirasida ham kichik va o’rta biznesni xalqaro bozorlarga chiqishiga keng imkoniyatlar yaratish va startaplarni qo’llab-quvvatlash kabi belgilangan vazifalar davlat biznesning bunday turlarini rivojlanishidan manfaatdorligini tasdiqlaydi.