MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–3_ Февраль –2025
16
MEHRIBONLIK UYI TARBIYALANUVCHILARI BILAN OLIB
BORILADIGA IJTIMOIY-PEDOGOG FAOLIYATDA SHAXSGA
YO‘NALTIRILGAN TA’LIM TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Homidova Sarvinoz – “University of Management and Future
Technologies” universiteti 550- guruh talabasi
Annotatsiya: Ushbu maqolada mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari bilan olib
boriladigan
ijtimoiy-pedagogik
faoliyatda shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
texnologiyalaridan foydalanish masalasi yoritilgan. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
yondashuvi bolalarning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda o‘qitish va
tarbiyalashni nazarda tutadi. Maqolada ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy
texnologiyalar, interaktiv metodlar hamda psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash
usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu yondashuvning tarbiyalanuvchilarning
ijtimoiy moslashuvi va kelajak hayotiga tayyorgarligi uchun ahamiyati ko‘rsatib
o‘tiladi.
Kalit so‘zlar: Mehribonlik uyi, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, ijtimoiy-
pedagogik faoliyat, interaktiv metodlar, psixologik qo‘llab-quvvatlash, bolalar
tarbiyasi, moslashuvchan ta’lim texnologiyalari.
Kirish
Mehribonlik uylarida tarbiyalanuvchi bolalar o‘ziga xos ijtimoiy va
psixologik sharoitda ulg‘ayadi. Ularning to‘laqonli ta’lim olishi va jamiyatga
moslashuvi uchun an’anaviy o‘qitish metodlaridan ko‘ra, shaxsga yo‘naltirilgan
ta’lim yondashuvini qo‘llash samaraliroq hisoblanadi. Ushbu yondashuv bolalarning
individual ehtiyojlari, qobiliyatlari va qiziqishlarini inobatga olgan holda ta’lim
jarayonini tashkil etishga asoslanadi.
Bugungi kunda mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilari bilan ishlashda
zamonaviy pedagogik texnologiyalar, interaktiv metodlar va psixologik-pedagogik
qo‘llab-quvvatlash usullaridan foydalanish tobora dolzarb bo‘lib bormoqda. Shaxsga
yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalari bolalarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish,
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–3_ Февраль –2025
17
ularni ijtimoiy hayotga tayyorlash va kasbiy yo‘nalish berishda muhim ahamiyat kasb
etadi. Ushbu maqolada mehribonlik uylarida ta’lim jarayonining samaradorligini
oshirish uchun qo‘llaniladigan shaxsga yo‘naltirilgan texnologiyalar, ularning
afzalliklari hamda tarbiyalanuvchilarning hayotiga ta’siri tahlil qilinadi.
Shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning mohiyati
Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim – bu har bir o‘quvchining individual
xususiyatlarini inobatga olgan holda o‘qitish jarayonini tashkil etish tizimi bo‘lib,
uning asosiy maqsadi bolaning qobiliyatlari, qiziqishlari va ehtiyojlariga mos
keladigan ta’lim muhitini yaratishdir. An’anaviy ta’lim tizimida o‘quv jarayoni
asosan sinfning umumiy darajasiga mos ravishda olib borilsa, shaxsga yo‘naltirilgan
ta’limda har bir bolaning o‘ziga xos imkoniyatlari va rivojlanish sur’ati hisobga
olinadi. Bu yondashuv ta’limning samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning mustaqil
fikrlash qobiliyatini rivojlantirish hamda ularning ijtimoiy moslashuvini ta’minlashda
muhim rol o‘ynaydi.
Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim bir necha muhim tamoyillarga asoslanadi:
Individuallik va moslashuvchanlik
Har bir bolaning qobiliyatlari va ehtiyojlari inobatga olinadi.
O‘quv dasturi va metodlari bolaning shaxsiy rivojlanish sur’atiga mos
ravishda moslashtiriladi.
O‘quvchi mustaqil fikrlashga, muammolarni hal qilishga va ijodiy
yondashuvga o‘rgatiladi.
Motivatsiya va faollik
Ta’lim jarayoni bolalar uchun qiziqarli va rag‘batlantiruvchi bo‘lishi kerak.
O‘quvchilarni bilim olish jarayoniga faol jalb qilish orqali ularning o‘rganishga
bo‘lgan qiziqishi oshiriladi. O‘quvchilarning shaxsiy maqsadlarini shakllantirishga va
erkin tanlov qilishiga imkon beriladi. O‘qituvchi bolaga shaxsiy rivojlanish yo‘lida
yordamchi va yo‘lboshchi sifatida qaraladi. O‘qituvchi bolaning kuchli va zaif
tomonlarini aniqlab, uni rivojlantirish strategiyalarini ishlab chiqadi. O‘qituvchi faqat
bilim beruvchi emas, balki o‘quv jarayonining tashkilotchisi hamdir.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–3_ Февраль –2025
18
Ta’lim faqat nazariy bilimlarni o‘z ichiga olmay, balki hayotiy muammolarni
hal qilishga yo‘naltirilgan bo‘lishi lozim. O‘quvchilarga ijtimoiy ko‘nikmalar, kasbiy
yo‘nalish va mustaqil qaror qabul qilish qobiliyatlari o‘rgatiladi. Shaxsga
yo‘naltirilgan ta’limning afzalliklari
Shaxsga yo‘naltirilgan ta’limdan foydalanish o‘quvchilar uchun bir qator
muhim afzalliklarni taqdim etadi:
Bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi
O‘z qobiliyatlarini erkin namoyon qilish va mustaqil qaror qabul qilish
imkoniyati bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini mustahkamlaydi.
Ijodkorlik va innovatsion fikrlashni rivojlantiradi
Standart yondashuvlardan farqli o‘laroq, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
bolalarning yangicha fikrlash va ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat
qiladi.
O‘quvchilarning individual qobiliyatlarini ro‘yobga chiqaradi
Har bir bolaning tabiiy qobiliyatlari va iste’dodini rivojlantirish uchun
mos sharoit yaratiladi.
Mustaqil va tanqidiy fikrlashni shakllantiradi
Bolalar o‘qituvchi tomonidan tayyor bilimlarni qabul qilish o‘rniga,
mustaqil izlanish va xulosa chiqarish orqali bilim oladi.
Ijtimoiy moslashuv jarayonini osonlashtiradi.
Jamiyatda muvaffaqiyatli hayot kechirish uchun zarur bo‘lgan
kommunikativ va ijtimoiy ko‘nikmalar rivojlantiriladi.
Mehribonlik uylarida tarbiyalanuvchilarning ta’lim olishi va ijtimoiy
moslashuvi uchun shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalarini qo‘llash alohida
ahamiyat kasb etadi. Chunki bunday muassasalarda tarbiyalanayotgan bolalar turli xil
psixologik va ijtimoiy muammolarga duch keladi. Shu sababli, ularga moslashuvchan
va individual ta’lim yondashuvi talab etiladi. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari
odatiy maktab o‘quvchilariga qaraganda ko‘proq psixologik yordamga muhtoj
bo‘lishi mumkin. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim esa bolalarning hissiy va psixologik
holatini inobatga olgan holda ularning ehtiyojlariga mos ravishda ta’lim berishni
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–3_ Февраль –2025
19
ta’minlaydi. Har bir bolaning qobiliyatini inobatga olgan holda o‘qitish ularning
kelajak hayotini yaxshiroq rejalashtirishga yordam beradi.
Xulosa
Mehribonlik uylarida tarbiyalanuvchi bolalar uchun ta’lim nafaqat bilim
berish jarayoni, balki ularning shaxsiy rivojlanishi, ijtimoiy moslashuvi va kelajak
hayotiga tayyorgarligi uchun muhim vositadir. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
texnologiyalari esa bu jarayonni yanada samarali va natijador qilishga yordam beradi.
Ushbu yondashuv har bir bolaning individual xususiyatlarini, qiziqishlarini va
ehtiyojlarini inobatga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil qilishga asoslanadi.
Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini
mustahkamlash, mustaqil fikrlashni rivojlantirish va ularni hayotiy muammolarni hal
qilishga o‘rgatish imkonini beradi. Ayniqsa, mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilari
uchun bu yondashuv ularning ijtimoiy ko‘nikmalarini shakllantirish, kasbiy yo‘nalish
berish va kelajakda muvaffaqiyatli hayot kechirishlari uchun muhim omil bo‘lib
xizmat qiladi.
Ushbu maqolada mehribonlik uylarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
texnologiyalarini qo‘llashning afzalliklari, asosiy tamoyillari va samaradorligi tahlil
qilindi. Xulosa qilib aytganda, bu yondashuv bolalarning shaxsiy rivojlanishini
ta’minlash, ularning ijtimoiy integratsiyasini kuchaytirish va har bir
tarbiyalanuvchining imkoniyatlarini to‘liq ro‘yobga chiqarish uchun muhim
pedagogik strategiya hisoblanadi. Shu sababli, mehribonlik uylarida ta’lim sifatini
oshirish va tarbiyalanuvchilarga yanada samarali ta’lim berish uchun shaxsga
yo‘naltirilgan metodlardan keng foydalanish tavsiya etiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. Sulaymon Amirqulovich Xaydarov. (2024). O’quvchilarni tarbiyashda ijtimoiy
fanlarni o’qitishni didaktik imkoniyatlari. SCIENCE AND EDUCATION
SCIENTIFIC JOURNAL. 5.1.B.271-275.
2. Хайдаров, С. (2023). Pedagogik faoliyatda oʼqituvchi oʼzida kompetentlik
sifatlarini shakillantirishi. Цифровизация современного образования: проблема и
решение, 1(1), 64–67.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-20
Часть–3_ Февраль –2025
20
3. Ҳайдаров, С. А. (2023). ТАРИХ ДАРСЛАРИДА САНЪАТ АСАРЛАРИДАН
ФОЙДАЛАНИШНИНГ УСУЛЛАРИ. Oriental renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences, 3(1/2), 92-96.
4. Xайдаров C. (2024). Spiritual influence on child education in families. Web of
Teachers: Inderscience Research. 2 (11). 203-205.
5. Xайдаров C. (2025). Oилаларда фарзанд тарбиясига руҳий таъсир ўтказиш.
Modern Education and Development. 3 (17). 23-27.
6. Khaydarov S.A. (2025). The role of the use of fine arts in teaching the history of
the country. Modern Education and Development. 3 (17). 28-33.
7. Xaydarov S.A. (2025). Ijtimoiy-gumanitar fanlarda raqamli metodlardan
foydalanish yo’llari. NEW RENAISSANCE international scientific journal. 2(1).
91-94.
8. Xaydarov S.A. (2025). Yoshlarda vatanparvarlik hissini tarbiyalashda Boburnoma
asariga ishlangan miniatyuralarning ahamiyati. Til va adabiyot.uz. 2.11-12.
