MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
57
MODIFIKATSIYALANGAN ADGEZIV MODDALARNING ISHLATILISH
SOHALARI
Jo’rayeva Laylo Rahmatillayevna
Buxoro muhandislik-texnologiya instituti dotsenti
Narzitosheva Sevinch Salaydin qizi
Axmatova Ozoda Shuxrat qizi
Buxoro muhandislik-texnologiya instituti
502-24 Mat guruhi talabalari
https://doi.org/10.5281/zenodo.14061883
Modifikatsiyalangan adgeziv moddalar hozirgi kunda hayotimizda,
sanoatda eng zarur, kerakli mahsulot hisoblanadi.
Hayotimizni polimer moddalarsiz tassavvur qilib bo’lmaydi. Jahonda yuqori
adgezion himoya qoplamalarida sodir bo‘ladigan fizik va termokimyoviy
jarayonlar mexanizmlarining modellarini yaratilishini o‘z ichiga olgan
yo‘nalishlar bo‘yicha maqsadli ilmiy tadqiqotlar amalga oshirilmoqda. Bu
borada, to‘ldiruvchilar ta’sirini baholashning kompakt, aniq va tezkor usullarini
yaratish, keng tarqalgan tabiiy resurslar asosida yuqori samarali adgeziv
qoplamalarning yangi avlodini yaratish, yangi modifikatsiyalangan polimerlarni
sintez qilish, ularning xossalarini aniqlash va ular asosida kompozitsiyalar
yaratish texnologiyasini ishlab chiqishga alohida e’tibor berilmoqda.
Misol tariqasida tibbiyotni oladigan bo’lsak, jarrohlik amaliyoti jarayonida
to'qimalarni choksiz, yopishqoq birlashtirishga bo’lgan e'tibor tobora oshishi
sababli yangi yopishtiruvchi kompozitsiyalar yaratilmoqda va sinovdan
o'tkazilmoqda. Yangi tibbiy yopishtiruvchi moddalarni ishlab chiqishda kimyo
sanoatidagi yutuqlar muhim rol o'ynadi, bu esa bozorda mavjud bo'lgan
yopishtiruvchi kompozitsiyalarning turlarini sezilarli darajada oshirish va
kamchiliklarni bartaraf etish yo’llarini izlab topish aniq maqsad qilib qo’yilgan.
Tibbiyotda biologik va sintetik yopishtiruvchi moddalar keng qo'llanilib
kelinmoqda. Biologik materiallarga asoslangan yopishtiruvchi moddalar, bizga
ma’lumki oqsillarni o'z ichiga oladi, ammo ulardan foydalanish yuqumli va
allergik reaksiyalarni keltirish xavfi mavzud. Lekin ular sintetik
kompozitsiyalarga qaraganda yuqori biomoslashuvchan va elastiklikka ega. Bu
moddalarga liyofillangan plazma, fibrinli yelimlar va polisaxarid yelimlar kiradi.
Fibrin yelimlari qon koagulyatsiyasining oxirgi bosqichidagi biokimyoviy
reaksiyalarni takrorlaydi. Ular inson yoki qoramol qon zardobidan olinadi.
Biologik yopishtiruvchi moddalarning kamchiliklari qanchalik bartaraf
etilmasin baribir sintetik yopishtiruvchilardan natijasi pastroqdir.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
58
Sintetik yopishtiruvchi kompozitsiyalarning bir nechta turlari mavjud:
epoksi, jelatin asosidagi, akrilat, polietilen glikol, poliuretan, akril latekslarga
asoslangan yopishtiruvchi - lateks mato yopishtiruvchi moddalar misol bo’la
oladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Fozilov S. et al. Development of Technology for Depressor Additives for
Diesel Fuel Production from Polymer Wastes //Young Scientist USA. – 2014. – С.
33-45.
2.
Ramazanov B., Juraeva L., Sharipova N. Synthesis of modified amino-
aldehyde oligo (poly) mers and study of their thermal stability //IOP Conference
Series: Earth and Environmental Science. – IOP Publishing, 2021. – Т. 839. – №.
4. – С. 042096.
3.
Шарипова Н. У., Мухамадиев Б. Т., Шарипова Н. У. ХРАНЕНИЕ,
ТРАНСПОРТИРОВКА
И
РЕАЛИЗАЦИЯ
КРИО ИЗМЕЛЬЧЕННЫХ
И
ЗАМОРОЖЕННЫХ ПРОДУКТОВ РАСТИТЕЛЬНОГО ПРОИСХОЖДЕНИЯ
//Universum: технические науки. – 2021. – №. 2-2 (83). – С. 100-103.
4.
Жумаев Ж. Х., Шарипова Н. У. Структурно-механические
характеристики
композиций
на
основе
электрохимического
модифицированного крахмала и полимеров //Universum: химия и
биология. – 2019. – №. 11-1 (65). – С. 74-76.
5.
Жумаев Ж. Х., Ахмедов В., Шарипова Н. У. Влияние природы и
количества катализатора при синтезе морфолиновых ненасыщенных
продуктов при участии винилацетилена //Universum: химия и биология. –
2021. – №. 2 (80). – С. 58-61.
6.
Жумаев Ж. Х., Шарипова Н. У. Влияние растворителей на процесс
взаимодействия морфолина с винилацетиленом //Universum: химия и
биология. – 2020. – №. 11-2 (77). – С. 4-7.
7.
Мухамадиев Б. Т., Шарипова Н. У. Нетепловые механизмы действия
электромагнитного поля (ЭМП) низких частот (нч) на растительное сырье
//Universum: химия и биология. – 2020. – №. 6 (72). – С. 89-91.
8.
Шарипова Н. У. Химическая промышленность и окружающая среда
//Universum: химия и биология. – 2022. – №. 5-1 (95). – С. 19-21.
9.
Жумаев Ж. Х., Шарипова Н. У. СТРУКТУРНО-МЕХАНИЧЕСКИЕ
ХАРАКТЕРИСТИКИ КОМПОЗИЦИЙНА ОСНОВЕ ЭЛЕКТРОХИМИЧЕСКОГО
МОДИФИЦИРОВАННОГО КРАХМАЛА И ПОЛИМЕРОВ //Интернаука. – 2017.
– №. 5-2. – С. 34-36.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
59
10. Sharipova N., Axmadova D. GLYUKOZIDLAR, ULARNI KIMYO
LABORATORIYASIDA AJRATIB OLISH USULLARI //Theoretical aspects in the
formation of pedagogical sciences. – 2022. – Т. 1. – №. 7. – С. 42-44.
11. Sharipova N., Amonova N., Qosimova N. MAHALLIY XOM-ASHYOLAR
ASOSIDA YUQORI ADGEZION MODDALARNI OLISH VA XOSSALARI //Models
and methods in modern science. – 2023. – Т. 2. – №. 12. – С. 187-189.
12. Sharipova N., Amonova N., Qosimova N. ADGEZION MODDALARNING
SHISHALANISH XOSSASI //Models and methods in modern science. – 2023. – Т.
2. – №. 12. – С. 190-193.
13. Akhmedov V., Jumaev J., Sharipova N. INFLUENCE OF THE NATURE AND
QUANTITY OF THE CATALYST ON THE SYNTHESIS OF MORPHOLINE
UNSATURATED PRODUCTS WITH THE PARTICIPATION OF VINYL ACETYLENE
//Scientific Bulletin of Namangan State University. – 2021. – Т. 3. – №. 3. – С. 58-
61.
14. Uktamovna S. N., Temurovich M. B. Transgenic food products //Archive of
Conferences. – 2021. – С. 63-65.
15. O’ktamovna S. N., Rizayevna A. N. ORGANIZMLARDA UCHRAYDIGAN
KIMYOVIY ELEMENTLAR TASNIFI //SCIENTIFIC ASPECTS AND TRENDS IN THE
FIELD OF SCIENTIFIC RESEARCH. – 2023. – Т. 1. – №. 8. – С. 281-283.
16. O‘ktamovna S. N., Rizayevna A. N. O ‘ZBEKISTONDA O ‘SADIGAN DORIVOR
O ‘SIMLIKLARDAN ESKTRAKSIYA USULI BILAN EFIR MOYLARINI OLISH //E
Conference Zone. – 2022. – С. 281-283.
17. O‘ktamovna S. N., Siddiqovna A. D. THE ROLE OF THE CHEMICAL
INDUSTRY IN ENVIRONMENTAL POLLUTION //E Conference Zone. – 2022. – С.
34-35.
18. O’ktamovna S. N. MAHALLIY XOMASHYO ASOSIDA YUQORI DARAJALI
YOPISHTIRUVCHI
MODDALARNI
TAYYORLASH,
XOSSALARI
VA
TEXNOLOGIYASI //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2023. – Т. 11.
– №. 4. – С. 164-168.
19. O’ktamovna S. N. O’SIMLIKLAR TARKIBIDAGI ELEMENTLAR VA
ULARNING
KIMYOVIY
TAHLILI
//O'ZBEKISTONDA
FANLARARO
INNOVATSIYALAR VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI. – 2023. – Т. 2. – №. 19. –
С. 5-9.
20. Uktamovna S. N. CHEMICAL ANALYSIS OF AMINO ACIDS //American
Journal of Pedagogical and Educational Research. – 2023. – Т. 18. – С. 94-97.
21. Temirovich M. B., O’ktamovna S. N. Polymers And Fluid Carbon Dioxide
//The Peerian Journal. – 2022. – Т. 13. – С. 33-37.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
60
22. Фозилов С. Ф. и др. Исследование самопроизвольной полимеризации
эпихлоргидрина с бензоксазолинонами и альфа-аминокислотами
//Молодой ученый. – 2014. – №. 6. – С. 62-64.
23. O’ktamovna S. N. MAHALLIY XOMASHYO ASOSIDA YUQORI DARAJALI
YOPISHTIRUVCHI
MODDALARNI
TAYYORLASH,
XOSSALARI
VA
TEXNOLOGIYASI //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2023. – Т. 11.
– №. 4. – С. 164-168.
24. O’ktamovna S. N., Rizayevna A. N. ORGANIZMLARDA UCHRAYDIGAN
KIMYOVIY ELEMENTLAR TASNIFI //SCIENTIFIC ASPECTS AND TRENDS IN THE
FIELD OF SCIENTIFIC RESEARCH. – 2023. – С. 290.
25. Uktamovna S. N. EXTRACTION OF FIBER-BINDING SUBSTANCES IN FIBER-
POLYMER COMPOSITES AND THEIR PROPERTIES //Ta'lim innovatsiyasi va
integratsiyasi. – 2024. – Т. 20. – №. 5. – С. 75-78.
26. O’ktamovna S. N. et al. TOLALI POLIMER KOMPOZITLARDAGI TOLA-
BOG'LOVCHI MODDALAR OLISH VA ULARNING XOSSALARI //FORMATION OF
PSYCHOLOGY AND PEDAGOGY AS INTERDISCIPLINARY SCIENCES. – 2024. – Т.
3. – №. 28. – С. 31-34.
27. O’ktamovna S. N. et al. MODIFIKATSIYALANGAN POLIMERLARNING
ADGEZION XUSUSIYATLARI VA ULARNING TAHLILI //FORMATION OF
PSYCHOLOGY AND PEDAGOGY AS INTERDISCIPLINARY SCIENCES. – 2024. – Т.
3. – №. 28. – С. 27-30.
