Авторы

  • Bektosh Botirov
    Tadqiqotchi,Toshkent arxitektura-qurilish universiteti
  • A.A. Akramov
    t.f.n., dots. Tojikiston texnika universitet
  • Jamshid Irgashev
    Jizzax politexnika instituti talabasi
  • Shahzod Ismatillayev
    Jizzax politexnika instituti talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mmms.52786

Ключевые слова:

beton chaqiqtosh bog‘lovchi to‘ldiruvchi portlandsement qolip.

Аннотация

Maqolada mualliflarning bino va inshootlarning konstruksiyalarini mustahkamlash va rekonstruktsiya qilishda O‘zbekistonda ishlab chiqariladigan kimyoviy qo‘shimchalarni qo‘llash asosida olinadigan B30 hamda B40 sinfidagi betonlarning tavsiflari bilan solishtirish maqsadida etalon sifatida qabul qilinadigan beton  mustahkamligi bo‘yicha natijalari taxlil qilingan.


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

25

KIMYOVIY QO‘SHIMCHASIZ BETON NAMUNALARINING

MUSTAHKAMLIGINI TADQIQ QILISH.

Botirov Bektosh Farhod o‘g‘li

Tadqiqotchi,Toshkent arxitektura-qurilish universiteti

Akramov A.A.

t.f.n., dots. Tojikiston texnika universitet

Irgashev Jamshid Turdiqul o’g’li

Jizzax politexnika instituti talabasi

Ismatillayev Shahzod Akram o’g’li,

Jizzax politexnika instituti talabasi

https://doi.org/10.5281/zenodo.13897524

Annotatsiya:

Maqolada mualliflarning bino va inshootlarning

konstruksiyalarini mustahkamlash va rekonstruktsiya qilishda O‘zbekistonda
ishlab chiqariladigan kimyoviy qo‘shimchalarni qo‘llash asosida olinadigan B30
hamda B40 sinfidagi betonlarning tavsiflari bilan solishtirish maqsadida etalon
sifatida qabul qilinadigan beton mustahkamligi bo‘yicha natijalari taxlil qilingan.

Аннотация:

В статье проанализированы результаты авторов по

прочности бетона, принимаемого в качестве эталона, в целях сравнения с
характеристиками бетонов классов В30 и В40, получаемых на основе
применения химических добавок, производимых в Узбекистане, при
укреплении и реконструкции конструкций зданий и сооружений.

Kalit so‘zlar:

beton, chaqiqtosh, bog‘lovchi, to‘ldiruvchi, portlandsement,

qolip.

Ключевые слова:

бетон, щебень, вяжущее, наполнитель,

портландцемент, форма.

Yuqori sifatli betonlar ko‘p komponentli materiallar bo‘lib, ularda

kompozit biriktiruvchilar, tuzilish, xususiyatlar va texnologiyaning kimyoviy
modifikatorlari, faol mineral komponentlar va kengaytiruvchi qo‘shimchalar
qo‘llaniladi va betonning ko‘p komponentli xususiyati texnologiyaning barcha
bosqichlarida strukturaning shakllanishini nazorat qilish imkonini beradi.

Kompleks qo‘shimchalar asosida olingan og‘ir betonlarning fizik-mexanik

xossalariga va uzoqqa chidamliligi hamda sementli kompozitsiyalarning
strukturasi va xossalariga ta’sirini aniqlash maqsadida dastlabki hozirgi kunda
kimyoviy

qo‘shimchalarsiz

qo‘llaniladigan

yuqori

markali

betonlar

mustahkamligi bo‘yicha eksperimental tadqiqotlar olib borildi.

Eksperimental tadqiqot ishlarida beton tayyorlash uchun “JIZZAKH

CEMENT PLANT” MCHJning ЦЕМ II/A-I 42,5 N(ГОСТ 31108-2020) markali,
“QIZILQUMSEMENT” AJning ЦЕМ I 42,5 N va “BEKOBODSEMENT” AJning ЦЕМ I


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

26

42,5 Н portlandsement turlaridan foydalanildi.

1-rasm. “Bekobodsement” AJ portlandsementning 28 kunlikdagi mustahkamlik

natijalari.

GOST 31108-2020 “Цементы общестроительные” ga muvofiq

tajribalarni davom ettirish uchun “BEKOBODSEMENT” AJ ЦЕМ I- 42,5 Н markali
portlandsementi tanlab olindi.

1-jadval

Sementning fizik-mexanik xossalari

Nomlanis

hi

Si

ta

dagi

qol

di

q 0

,04

5

mm

%

Si

ta

dagi

qol

di

q 0

,08

mm

%

B

leyn

g/s

m

2

Q

oti

sh

bosh

lani

sh

v

aqt

i, mi

n

Q

oti

sh

tugas

h vaq

ti

, min

Sem

en

tning

nor

ma

l qat

ti

ql

ig

i, %

Soli

sh

ti

rma

og‘

ir

ligi,

g/dm

3

M

ustah

ka

m

lik

2

sut

ka

7

sut

ka

28

sut

ka

ЦЕМ II/A-I 42,5 Н

24,

4

5,

9

3157 210 310

30,

0

1284

20,

0

29,

3

39,

8

ЦЕМ I 42,5 Н

4,4

0,

3

3469 190 290

31,

2

1050

22,

5

29,

3

38,

9

ЦЕМ I 42,5 Н

6,2

0,

5

3315 180 305

32,

0

1047

22,

4

33,

4

40,

5


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

27

2-rasm. Portlandsementning MIG-1000 rusumli gidravlik pressda

mustahkamligini sinash jarayonlari.

Tajriba natijalari shuni ko‘rsatadiki tanlab olingan 3 xil turdagi sement

namunalari orasida “BEKOBODSEMENT” AJ ЦЕМ I- 42,5 Н markali
portlandsementi 28 sutkada eng yuqori mustahkamlikka erishganligi
uchun(40,5 MPa) tanlab olindi

Tahlil natijalari asosida beton qorishmasining 3 xil tarkibi tanlab olinib (2-

jadval), shu tarkib asosida namunalar tayyorlandi. Laboratoriya tahlillari
natijasida 3 va 7 kunlik siqilishga mustahkamlik chegaralari tekshirildi.

Tayyorlangan B40(M500) sinfli betonning 10x10x10 namunalari 3-

rasmda, B30(M400) sinfli betonning 10x10x10 namunalari 4-rasmda, B40
(M500) sinfli betonning gidravlik pressda siqilishga bo‘lgan mustahkamligini
sinash ishlari 5-rasmda keltirilgan.

Tekshirilgan natijalar bo‘yicha har bir beton sinflar (B30, B40) ning eng

yuqori qiymatga erishilgan ishchi tarkiblari 6-rasmda keltirildi.

2-jadval

Harakatla-

nuvchanlik

Beton sinfi

(mustahkamligi)

1 m³ beton qorishmasining ishchi tarkibi

ЦЕМ II/A-I

42,5 Н

Chaqiq

toshining

maydalangan

qumi

Chaqiq

tosh

(10-20

mm)

Suv

kg

kg

kg

l

1

П4(16-20)

B40 (M500)

460

1018

728

210

2

B40 (M500)

434

794

972

200

3

B40 (M500)

410

788

963

206

4

B30 (M400)

430

1054

722

210

5

B30 (M400)

391

823

1006

180


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

28

3-rasm. B40(M500) sinfli betonning 10x10x10 namunalari

4-rasm. B30(M400) sinfli betonning 10x10x10 namunalari

5-rasm. B40 (M500) sinfli betonning gidravlik pressda siqilishga bo‘lgan

6

B30 (M400)

450

743

970

212


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

29

mustahkamligini sinash

6-rasm. Kimyoviy qo‘shimchasiz betonlarning siqilishga bo‘lgan mustahkamligi

Tajriba natijalari shuni ko‘rsatadiki 3 va 7 kunlik sinov natijalariga muvofiq: B40
(M500) sinfli betonning 3-namunada ya’ni, (S=460 kg, chaqiqtosh 1018 kg, qum
728 kg, suv=210 l) 7 kunlikda eng yuqori mustahkamlikka erishgani (42,9 MPa)
va B30(M400) sinfli betonning 6-namunada yani, (S=450 kg, chaqiqtosh 743 kg,
qum=970 kg, suv=212 l) 7 kunlikda eng yuqori mustahkamlikka(37,5 MPA)
erishganligi kuzatildi.

Adabiyotlar:

1.

Botirova, N., Abdikomilova, M., Botirov, B., & Abdullayev, M. (2022).

DEVELOPMENT OF CONCRETE COMPOSITION WITH THE HELP OF CHEMICAL
ADDITIVES OF HIGH STRENGTH HEAVY CONCRETE. Академические
исследования в современной науке, 1(17), 99-106.
2.

Botirova, N., Abdikomilova, M., & Botirov, B. (2022). SANOAT BINOLARINI

LOYIHALASHNING UMUMIY ASOSLARI. Models and methods in modern science,
1(17), 75-81.
3.

Botirov, B. F. (2023). BАZАLT FIBRASI АSОSIDАGI FIBRОBETОN ОLISHDА

QО’LLАNILАDIGАN BОG’LОVCHI MОDDАLАR. Journal of Academic Research and
Trends in Educational Sciences, 265-267.

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

B40 namuna 1 B40 namuna 2 B40 namuna 3 B30 namuna 4 B30 namuna 5 B30 namuna 6

3 kunlik

7 kunlik


background image

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

International scientific-online conference

30

4.

Botirov, B. F., & Botirova, N. S. (2023). BАZАLT FIBRАSI АSОSIDА

ОLINGАN BETОNNING QОRISHMАSINI MEXАNIK XОSSАLАRINI АNIQLАSH.
Центральноазиатский журнал образования и инноваций, 2(9), 115-119.
5.

Bolotov, T. T., Botirov, B., Botirova, N., & Abdikomilova, M. (2023). BАZАLT

FIBRASI АSОSIDАGI FIBRОBETОN ОLISHDА FОYDАLАNILGАN XOM ASHYO
MАTERIАLАRINING XARAKTERISTIKASI VА ILMIY IZLАNISHLАR METОDIKАSI.
Interpretation and researches, 1(16).
6.

Нарбеков, Н. Н., Игамбердиев, Д. Х., & Ботиров, Б. Ф. (2019).

ПАРАДИГМА В ФОРМИРОВАНИЕ И РЕШЕНИЕ ПРОИЗВОДСТВЕННЫХ ЗАДАЧ.
ББК 3 П27, 61.
7.

Ботиров, Б. Ф., Ботирова, Н. Ш., Абдикомилова, М. Ж., & Ахмедов, Р. А.

(2024). ИЗГОТОВЛЕНИЕ ОПЫТНОЙ ПАРТИИ СБОРНЫХ ЭЛЕМЕНТОВ ИЗ
СТАЛЕФИБРОБЕТОНА ДЛЯ СТРОИТЕЛЬСТВА ЗДАНИЙ В НАТУРАЛЬНУЮ
ВЕЛИЧИНУ. Новости образования: исследование в XXI веке, 2(17), 14-21.
8.

Ботиров, Б. Ф., & Номозова, Н. Ш. (2019). Особенности

государственного

регулирования

национальной

экономики

в

современных условиях.
9.

Ботиров, Б. Ф., Муминжанова, У. А., & Номозова, Н. Ш. ОСОБЕННОСТИ

СТРОИТЕЛЬСТВА НА СКЛОНАХ И СЛОЖНЫХ РЕЛЬЕФАХ ГОРНОЙ
МЕСТНОСТИ УЗБЕКИСТАНА. УЧЕНЫЙ XXI ВЕКА, 17.
10.

Ботиров, Б., Ботирова, Н., & Абдикомилова, М. (2023). Определение

механических свойств бетонной смеси, полученной на основе базальтовых
волокон. Тенденции и перспективы развития городов, 1(1), 426-429.
11.

Матниязов, Б. И., Ботиров, Б. Ф., & Ботирова, Н. Ш. (2024).

ТОНКОСТЕННЫХ

ЖЕЛЕЗОБЕТОННЫХ

ПРОСТРАНСТВЕННЫХ

КОНСТРУКЦИЙ ЗДАНИЙ ПАВИЛЬОННОГО ТИПА. Журнал академических
исследований нового Узбекистана, 1(1), 137-141.
12.

Матниязов, Б. И., Ботиров, Б. Ф., & Ботирова, Н. Ш. (2024).

ТОНКОСТЕННЫЕ ГНУТОФОРМОВАННЫЕ КОНСТРУКЦИИ С ДИСПЕРСНЫМ
АРМИРОВАНИЕМ

ДЛЯ

БЫСТРОВОЗВОДИМЫХ

ЗДАНИЙ.

Центральноазиатский журнал междисциплинарных исследований и
исследований в области управления, 1(1), 178-181.

Библиографические ссылки

Botirova, N., Abdikomilova, M., Botirov, B., & Abdullayev, M. (2022). DEVELOPMENT OF CONCRETE COMPOSITION WITH THE HELP OF CHEMICAL ADDITIVES OF HIGH STRENGTH HEAVY CONCRETE. Академические исследования в современной науке, 1(17), 99-106.

Botirova, N., Abdikomilova, M., & Botirov, B. (2022). SANOAT BINOLARINI LOYIHALASHNING UMUMIY ASOSLARI. Models and methods in modern science, 1(17), 75-81.

Botirov, B. F. (2023). BАZАLT FIBRASI АSОSIDАGI FIBRОBETОN ОLISHDА QО’LLАNILАDIGАN BОG’LОVCHI MОDDАLАR. Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences, 265-267.

Botirov, B. F., & Botirova, N. S. (2023). BАZАLT FIBRАSI АSОSIDА ОLINGАN BETОNNING QОRISHMАSINI MEXАNIK XОSSАLАRINI АNIQLАSH. Центральноазиатский журнал образования и инноваций, 2(9), 115-119.

Bolotov, T. T., Botirov, B., Botirova, N., & Abdikomilova, M. (2023). BАZАLT FIBRASI АSОSIDАGI FIBRОBETОN ОLISHDА FОYDАLАNILGАN XOM ASHYO MАTERIАLАRINING XARAKTERISTIKASI VА ILMIY IZLАNISHLАR METОDIKАSI. Interpretation and researches, 1(16).

Нарбеков, Н. Н., Игамбердиев, Д. Х., & Ботиров, Б. Ф. (2019). ПАРАДИГМА В ФОРМИРОВАНИЕ И РЕШЕНИЕ ПРОИЗВОДСТВЕННЫХ ЗАДАЧ. ББК 3 П27, 61.

Ботиров, Б. Ф., Ботирова, Н. Ш., Абдикомилова, М. Ж., & Ахмедов, Р. А. (2024). ИЗГОТОВЛЕНИЕ ОПЫТНОЙ ПАРТИИ СБОРНЫХ ЭЛЕМЕНТОВ ИЗ СТАЛЕФИБРОБЕТОНА ДЛЯ СТРОИТЕЛЬСТВА ЗДАНИЙ В НАТУРАЛЬНУЮ ВЕЛИЧИНУ. Новости образования: исследование в XXI веке, 2(17), 14-21.

Ботиров, Б. Ф., & Номозова, Н. Ш. (2019). Особенности государственного регулирования национальной экономики в современных условиях.

Ботиров, Б. Ф., Муминжанова, У. А., & Номозова, Н. Ш. ОСОБЕННОСТИ СТРОИТЕЛЬСТВА НА СКЛОНАХ И СЛОЖНЫХ РЕЛЬЕФАХ ГОРНОЙ МЕСТНОСТИ УЗБЕКИСТАНА. УЧЕНЫЙ XXI ВЕКА, 17.

Ботиров, Б., Ботирова, Н., & Абдикомилова, М. (2023). Определение механических свойств бетонной смеси, полученной на основе базальтовых волокон. Тенденции и перспективы развития городов, 1(1), 426-429.

Матниязов, Б. И., Ботиров, Б. Ф., & Ботирова, Н. Ш. (2024). ТОНКОСТЕННЫХ ЖЕЛЕЗОБЕТОННЫХ ПРОСТРАНСТВЕННЫХ КОНСТРУКЦИЙ ЗДАНИЙ ПАВИЛЬОННОГО ТИПА. Журнал академических исследований нового Узбекистана, 1(1), 137-141.

Матниязов, Б. И., Ботиров, Б. Ф., & Ботирова, Н. Ш. (2024). ТОНКОСТЕННЫЕ ГНУТОФОРМОВАННЫЕ КОНСТРУКЦИИ С ДИСПЕРСНЫМ АРМИРОВАНИЕМ ДЛЯ БЫСТРОВОЗВОДИМЫХ ЗДАНИЙ. Центральноазиатский журнал междисциплинарных исследований и исследований в области управления, 1(1), 178-181.