Том 3 № 14 (2024): Models and methods in modern science

Ushbu maqolada O'zbekistonda mustaqillik yillarida nodavlat oliy ta'lim muassasalarining paydo bo'lishi va rivojlanish jarayoni tahlil qilingan. Tadqiqot davomida nodavlat OTMlarning paydo bo'lishi sabablari, huquqiy asoslari, rivojlanish bosqichlari va hozirgi holati o'rganilgan. Shuningdek, ushbu sohada mavjud muammolar va istiqboldagi vazifalar ham ko'rib chiqilgan.

Many people have never heard of homocycteine, yet elevated levels of this naturally occurring amino acid can actually increase risk of some serious helth conditions. Homocysteine is an amino acid. Amino acids are chemicals in your blood that help create proteins. Vitamin B12, vitamin B6 and vitamin B9 (folate) break down homocysteine to generate other chemicals your body needs. Many people have never heard of homocycteine, yet elevated levels of this naturally occurring amino acid can actually increase risk of some serious helth conditions.

Adabiy tanqid adabiyotshunoslikning asosiy  va operativ sohalaridan biri sifatida o’z janriy tarkibiga ega. Adabiy tanqidning mustaqil janri bo‘lgan adabiy parallel adabiyotni rivojlantirishda, adabiy jarayonni faollashtirishda katta ahamiyatga ega. Shu bilan birga har bir adabiy  parallel chuqur mantiqiy  ildizga ega   bo‘lib,  asosli, mulohaza  va  muhokamalari  ilmiy-nazariy jihatdan puxta bo‘lishi zarur. Ushbu maqolada Alisher Navoiy ijodi o‘rganilgan  adabiy parallellar tahlil qilingan.

Ushbu maqolada shahar ko‘chalarida transport-ekspluatatsion holatini baholash keltirilgan bo‘lib, transport-ekspluatatsion ko‘rsatkichlarga quydagilar kiradi:

Ushbu maqolada biz raqamli iqtisodiyotda innovatsiyalarning muhim rolini va u sanoat, iqtisodiyot va jamiyat kelajagini qanday shakllantirishini hamda raqamli iqtisodiyotda innovatsiyalarning asosiy afzalliklaridan biri uning iqtisodiy o'sishini rag'batlantirish va yangi qiymat manbalarini yaratishni o'rganamiz.

Maqolada mualliflarning bino va inshootlarning konstruksiyalarini mustahkamlash va rekonstruktsiya qilishda O‘zbekistonda ishlab chiqariladigan kimyoviy qo‘shimchalarni qo‘llash asosida olinadigan B30 hamda B40 sinfidagi betonlarning tavsiflari bilan solishtirish maqsadida etalon sifatida qabul qilinadigan beton  mustahkamligi bo‘yicha natijalari taxlil qilingan.

Языковая экономия — это ключевая концепция в изучении человеческой коммуникации, подчеркивающая склонность говорящих и пишущих передавать информацию с использованием минимальных языковых ресурсов. Это явление проявляется в различных формах, включая использование аббревиатур, упрощений и контекстуально зависимых выражений. Сокращая сложность языка, люди могут повысить эффективность и скорость общения, что особенно важно в условиях быстрого темпа, таких как цифровая коммуникация и профессиональная среда. Понимание языковой экономии не только помогает в изучении языка, но и обогащает возможность эффективно взаимодействовать с различными аудиториями. Эта тема исследует принципы языковой экономии, её проявления в разных языках и её последствия для эффективной коммуникации.

This thesis analyzes the role and importance of music pedagogy in the higher education system. Music pedagogy is considered not only as a means of forming musical skills, but also as a means of developing students' creative potential and expanding aesthetic thinking. Music pedagogy in higher education allows students to familiarize themselves with music theory and practice, as well as national and world musical culture. The article examines the educational, social and cultural aspects of music education in higher education institutions, and also highlights the role of innovative pedagogical approaches in this process.

This article widely reveals the importance of the level of competence in pedagogical activity.

This article provides a comparative analysis of the semantic and methodological features of paronyms in Uzbek and English. The study found similar and different aspects of paronyms in both languages, their use in speech, and their importance in linguistics. The article examines the linguistic nature of paronyms, their lexical-semantic properties and methodological tasks.

Maqolada oʻzbek tilida baxt konseptining lugʻaviy maʼnosi ochib berilgan. Maqola tavsifiy matn koʻrinishida yozilgan.Baxt soʻzining hayotdagi lingvomadaniy talqini xususida fikr yuritilgan.

В данном тезисе исследованы такие вопросы, как передовой зарубежный опыт работы с проблемными кредитами в коммерческих банках, проблемы в практике работы с проблемными кредитами в коммерческих банках и пути их устранения, пути эффективного управления кредитными рисками банков, а также прогнозирования и планирования проблемных кредитов в коммерческих банках на основе модели ARIMA и по данным проблемам в конце главы сформулированы научные выводы.

Mycopolysaccharidoses are a group of rare lysosomal accumulation diseases that exhibit numerous organic and severe symptoms. Although they are relatively rare, mucopolysaccharidoses are found all over the world in various forms. The manifestation of this serious disease in childhood or the appearance in children indicates a more serious problem Early diagnosis of mucopolysaccharidosis at an asymptomatic stage can be effective for preserving organic functions and improving results. However, delayed diagnosis is common due to the latent onset of the disease and limitations of sensitive laboratory parameters [1,2,3]. As a result, it is extremely important to study new diagnostic methods based on molecular mechanisms and pathological changes caused by mucopolysaccharidoses. In this regard, the presented manuscript examines the main clinical signs specific to each type, which are most often found in the diagnosis of mucopolysaccharidosis [4,5, 6].

this thesis is the main content of English and Uzbek paremiology devoted to the analysis of one of the large groups of proverbs. To diligence and laziness related proverbs are taken as an example of two languages, and various semantic features are mutually analyzed.

To implement the provisions of the Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated November 29, 2017, No. PP-3413 "On Measures to Fundamentally Improve the Procedure for Working with Personnel of Internal Affairs Bodies and the Organization of Their Service," it is necessary to consider it an important part of personnel policy in organizing educational work with employees of internal affairs bodies.

Ҳаво транспорти объектларида жиноятларнинг олдини олиш ва уларга қарши курашишда тезкор-қидирув тадбирлари муҳим аҳамият касб этади. Бу тадбирлар хавфсизлик тизимини мустаҳкамлаш, жиноятларнинг олдини олиш ва тезкорлик билан бартараф этишга қаратилган. Замонавий технологиялардан фойдаланиш, ахборот тизимларини жорий қилиш ва халқаро ҳамкорлик жиноятчиликка қарши курашда асосий омиллар ҳисобланади.

Maqolada Jongeldi zavod tipidagi qora rangli qorako‘l qo‘zilarining tirik vazn va eksterer ko‘rsatkichlarini baholash natijalari yoritilgan. Olingan natijalarga biometrik ishlov berilib, raqamlar asosida yoritib berilgan.

Ushbu maqolada talabalarning  ijodkorlik qobilyatlarini robototexnika elementlari asosida rivojlantirishning  bosqichlari haqida so’z boradi. Maqolada  robototexnika fanini o’rganish natijasida talabalarning   aqliy  taffakurining rivojlanishida robototexnika elementlari dasturiy qurulmalarining roli, shuningdek talabalarning bilim, malakalari amaliy faoliyatda ilgarilab borish uchun samarali nazariy ko’nikmalari ta’kidlab o’tiladi.

This article examines the tasks of educators in preschool educational institutions, their contribution to child development, as well as the responsibilities of educators based on modern pedagogical approaches. The personal, intellectual and social development of children is directly dependent on the work of the educator in the educational process. Also, the article analyzes the tasks of educators in increasing the child's self-confidence, forming his interest in education and helping him socialize.

Одной из главных задач научно-технического прогресса является внедрени в промышленность технологических процессов, обеспечивающих повышение производительности труда, увеличение коэффициента использования материалов, уменьшение энергоемкости и себестоимости восстановления деталей, за счет внедрения прогрессивных ресурсосберегающих технологических методов их обработки.

Assessment practices in education have undergone significant transformations in recent years, driven by technological advancements and evolving pedagogical approaches. This paper explores the diverse range of assessment methods employed in modern education, including traditional, performance-based, authentic, and technology-enhanced assessments. The benefits and challenges of each method are examined, with a particular focus on their impact on student learning and engagement. By providing a comprehensive overview of assessment methods, this paper aims to highlight the importance of using a variety of approaches to accurately measure student achievement, provide meaningful feedback, and inform instructional decisions.

Badiiy asarlarni o'qitish jarayoni, talabalar uchun adabiy bilimlarni shakllantirishdan tashqari, ularning badiiy fikrlash va tahlil qilish ko'nikmalarini rivojlantirishga ham qaratilgan. Badiiy asarlar, insoniyatning turli his-tuyg'ularini, fikrlarini va tajribalarini ifodalovchi muhim madaniy merosdir. Ular nafaqat estetik qiymatga ega, balki ijtimoiy, tarixiy va psixologik kontekstlarda ham chuqur ma'no va ahamiyatga ega. 

The article discusses the need for the use of digital technologies in the educational process and the creation of conditions for the use of digital technologies to improve the quality of education. Modern digital technologies and the need to introduce them into the educational process are also considered.

Translation studies is the science of translation as a process and as a text, which studies the problems of translation, the main stages of its formation and development, its theoretical foundations - general and specific, the methodology and technique of the translation process, the formation of translation skills and abilities to transmit information from one language to another in oral and written form. Thus, the main specificity of translation studies lies in the study of speech and language activity in a bilingual situation, when the process of communication (oral and / or written) is carried out by means of two languages.

In order to develop tourism, special economic zones are being created in our republic, tourist clusters are being created, strategic partners are being attracted to the sector, tourism infrastructure and tourism industry are being developed rapidly. Also, bold steps are being taken to rationally use the tourism potential of the regions, to produce national tourist products and bring them to the world market.

Oziq-ovqat xavfsizligi milliy xavfsizlikning muhim elementidir, shuning uchun uning ta'minot har qanday mamlakatning eng muhim vazifalaridan biridir. Ta'minlash strategiyasi va taktikasi mamlakatning oziq-ovqat xavfsizligi uning darajasini xolis baholash natijalariga asoslanishi kerak mintaqalar kesimida.

It is known that labor protection is a system of legal, socio-economic, organizational, technical, sanitary-hygienic, treatment-prophylactic, rehabilitation measures and tools to ensure the safety, life and health of a person in the work process, and the preservation of working ability. . Labor protection, firstly, significantly reduces the losses of the state, society and enterprises from accidents, and secondly, it ensures the health and safety of people, and it has a social effect by reducing the number of days of incapacity for work and reducing the probability of early disability pension.

Ushbu maqolada Ontogenez psixologiyasiga yangicha yondashish mavzusida juda kerakli aniq va batafsil ma’lumotlar aytib o‘tilgan. Bu mavzuni o‘qir ekansiz o‘zingizga kerakli ko‘plab ma’lumotlarni topishingiz mumkin.

Loyihalarda risk va daromadlilik muvozanatini ta'minlash, loyiha boshqaruvi va investitsiya strategiyalarida muhim bir masala hisoblanadi. Ushbu muvozanatni ta'minlash uchun bir nechta asosiy tamoyillar va strategiyalar mavjud:

Ҳаракатланувчи тупроқ ва қумларни мустаҳкамлашнинг ишлаб чиқилган икки қатламли мустахкамлаш усулининг экологик самарадорлигини объектив баҳолаш учун атмосферада, ер юзасида,  амалга оширилгандан кейин ўзгаришларни ҳисобга оладиган комплекс ёндашувдан фойдаланиш тавсия этилади.

Transparency International халқаро ташкилоти коррупциянинг қуйидаги таърифини ишлаб чиқди ва ўз фаолиятида қўллаб келмоқда: «Коррупция, бу – мансабдор шахснинг шахсий бойлик орттириш мақсадида зиммасига юклатилган ваколатларни суистеъмол қилиши» .

Ushbu maqola inklyuziv ta'lim doirasida boshlang'ich sinf o'quvchilarini tarbiyalashning pedagogik va psixologik xususiyatlarini o'rganadi. Bu ta'lim amaliyotlarini o'quvchilarning, jumladan, nogironlar va o'rganishdagi farqlari bo'lganlarning turli ehtiyojlarini qondirish uchun moslashtirish muhimligini ta'kidlaydi. Tadqiqot tabaqalashtirilgan ta'lim, hamkorlikda o'qitish strategiyalari va qo'llab-quvvatlovchi ta'lim muhitini yaratish uchun ijtimoiy-emotsional ta'limning integratsiyasi rolini ta'kidlaydi. Boshlang'ich o'quvchilarning o'ziga xos rivojlanish bosqichlari va psixologik ehtiyojlarini tushunib, o'qituvchilar barcha o'quvchilar uchun tenglik, ishtirok etish va akademik muvaffaqiyatga yordam beradigan inklyuziv sinflarni yaratishi mumkin. Natijalar shuni ko'rsatadiki, inklyuziv ta'lim nafaqat alohida ehtiyojli o’quvchilarga foyda keltiradi, balki ularning o'rganish tajribasini ham oshiradi

Diniy tashkilotlar qaysi konfessiyaga taalluqliligidan qat’i nazar, faoliyat borasida bir xil huquqqa egadirlar. Ushbu diniy tashkilotlarning emin-erkin faoliyat olib borayotgani ham yurtimizda hukm surayotgan diniy bag‘rikenglikning amaliy ifodasidir.

в данной статье на основе обсуждений проанализированы научные подходы к проблеме семьи и семейных отношений. Также выдвигались научные соображения о развитии семьи с древнейших времен.

The goal of diabetes treatment is to eliminate the pathogen, restore and maintain the structure and function of the spine, smooth out neurological deficits, and relieve pain. Conservative therapy Conservative treatment, which is the standard of care, is indicated in the absence of lesions and spinal cord compression on CT and MRI. There is no disagreement on conservative methods of therapy, and currently it includes antibacterial, immunocorrective , detoxification therapy, physiotherapy and immobilization.

Мазкур мақолада биринчи ҳомиладорликдан кейин замонавий контрацептив воситаларни қўллашнинг аҳамияти ва самарадорлиги таҳлил қилинган. Замонавий контрацептивлар, жумладан, гормонал, барьерли, механик ва хирургик усулларнинг афзалликлари, самарадорлиги ва қўллашдаги тавсиялар ҳақида илмий маълумотлар келтирилган. Шунингдек, контрацепция воситаларини тўғри танлашнинг аёллар саломатлигига бўлган ижобий таъсири, махсус тиббий маслаҳатларнинг аҳамияти ёритилган. Илмий манбалар асосида контрацепцияни мақбуллаштириш йўналишлари кўриб чиқилган ва келгуси репродуктив режаларни тўғри бошқариш учун тавсиялар берилган.

Internetni, uning jamiyat hayotidagi rolini o‘rganar ekanmiz, Internetning muqobillariga to‘xtalib o‘tmasdan bo‘lmaydi. Darhaqiqat, Internetning o‘zi yer sharining katta qismida inson hayotini jiddiy o‘zgartirib yuborgan turli-tuman fundamental ilmiy tadqiqotlar mahsulidir. Albatta, texnologiyalarning rivojlanishi va davlatlarning Internetga nisbatan siyosati u yoki bu darajada uning muqobili sifatida qaralishi mumkin bo‘lgan hodisalarni keltirib chiqaradi. Bu muqobillarga e’tibor qaratish muhim, chunki ular ham axborot texnologiyalari taraqqiyoti natijasi bo‘lib, Internet bilan funksional o‘xshashlikka ega. O‘z navbatida, Internet muqobillarining tadqiqi ularga xos bo‘lgan afzallik va kamchiliklarni tushunish va ularning fonida Internetning inson va fuqaro huquqlari obyekti sifatidagi qiymatini aniqlash imkonini beradi.

The development of our country as a result of the large-scale domestic and foreign policy pursued in our country in today's rapidly developing time, not seeing progress in various fields, in particular, progress in the religious and educational sphere, avoiding punishment for their extremist and terrorist actions and promoting radical Islamic ideas under the guise of "religious ulema" from the outside, These may include Rashod Kamolov and Zofir Gafforov.

Ўзбекистон Республикасида солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар йиғилувчанлигининг зарур даражасини таъминлаш, Йирик солиқ тўловчилар фаолиятини ташкил этиш, солиқ тўловчиларнинг солиқ маъмуриятчилигини амалга ошириш ҳамда солиқ мажбуриятларини бажариш бўйича ўзаро ҳамкорлик асосида сервис-техник хизмат кўрсатилишини тубдан такомиллаштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. 2018 йил 28 декабрдаги Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида “солиқдан қочиш эмас, уни вақтида тўлашдан манфаатдор бўлиши керак. Янги таҳрирдаги Солиқ кодексида мамлакат тараққиётининг таянчи бўлган инсофли, ҳалол солиқ тўловчиларни рағбатлантириш, яширин фаолият юритадиганларни эса жазолаш кўзда тутилиши шарт. Солиқ юкини камайтириш ҳисобига барчага бир хил адолатли солиқ режимини жорий этиш, солиқ имтиёзларини босқичма-босқич бекор қилиш лозим” дея таъкидланиши бу борадаги муҳим вазифалардан бири сифатида белгилаб берилишидир.

Endokrin oftalmopatiya (EOP) qalqonsimon bezning disfunksiyasi natijasida kelib rivojlanuvchi autoimmun kasallik bo'lib, surunkali progressiv shaklda orbita yumshoq to‘qimalarining yallig‘lanishi va ekstraokulyar mushaklar (EOM) qalinlashishi bilan namoyon bo‘ladi. Oxirgi o‘n yillik davomida EOP asosan yosh, mehnatga layoqatli va reproduktiv yoshdagi odamlar o‘rtasida ko‘paymoqda [1]. Ilmiy adabiyotlarda EOP fonida ko‘z olmasi hamda uning yordamchi qismlarida kuzatiladigan patologik jarayonlar haqida ko‘plab ma’lumotlar keltirilgan, lekin ular o‘rtasidagi bog‘liqlik (masalan: ko‘z ichki bosimi, EOP og‘irlik darajasi va EOM shishi) haqidagi tadqiqot natijalari kamchilikni tashkil qiladi [2,3,4,5].  Klinik tadqiqotlar xulosasiga ko‘ra EOP kasalligi bor bemorlarning ¼ qismida ko‘z ichki bosimi oshishi aniqlangan. Buning asosiy sababi sifatida esa quyidagilar ko‘rsatib o‘tilgan: orbital venoz dimlanish, orbital yumshoq to‘qimalar hajmining oshishi va shishgan EOMning ko‘z olmasini bosishi [6,7,8].

The thesis discusses the concept and types of stress, its impact on the human body.

In recent years, a number of measures have been taken to improve the penitentiary system. In particular, comprehensive measures were implemented to involve convicts in productive labor and unconditionally observe their labor rights, respect their honor and dignity, eliminate corruption and abuse of official authority in this area, and strengthen the material and technical base of penitentiary institutions.

Ushbu maqolada hozirgi kunda iqtisodiy tizimga jadal sur’atlar bilan ta’sir etib kelayotgan innovatsiya tushunchasi va bunga yondosh tarzda moliaviy innovatsiyaning kelib chiqishi va ularning banklarning transformatsiyalshuvi jarayonidagi me’yoriy–huquqiy hujjatlarning zarurligi, mavjudlarini takomillashtirish borasida ma’lumotlar o’rganilgan. Xorijiy olimlar fikri alohida keltirilgan va bunga qo‘shimcha tarzda innovatsiya, moliyaviy innovatsiyalarga oid qo‘shimcha takliflar berilgan.

Бугунги иқтисодий шароитда ҳар бир хўжаликдаги маблағларни ўрганиш ҳаракатини давр талаби бўлиб ҳисобланади. Чунки маблағларни қай тарзда фойдаланиш корхонанинг молиявий натижасига боғлиқдир. Товар-моддий захираларнинг ишлаб чиқариш корхоналарида харажатлар қисмини асосини ташкил қилади. Шунинг учун ҳам доимий равишда товар-моддий захираларини ишлатилиши, қолдиғи, ҳаракатини доимий назоратга олиш зарурдир. Шунинг учун ҳам вақти-вақти билан корхоналарнинг ўзларида йил давомида фойдаланилишини таҳлил қилиш зарур ҳисобланади. Таҳлил учун маълумотлар инвентаризация йўли орқали олиб борилади. Айни пйтга келиб корхоналарда асосий харажатлар қисмининг ошиши, харажатларнинг ошиши эса корхоналарнинг молиявий натижаларига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Ўзбекистон Республикасида товар-моддий захираларни ҳисобга олишнинг норматив-ҳуқуқий асослари қонунлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва бухгалтерия ҳисобининг миллий ва халқаро  стандартлари билан тартибга солинади. Ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишнинг асосий жараёнларига товар-моддий захираларни ҳисобга олиш, баҳолаш, инвентаризация қилиш ҳамда молиявий ҳисоботларда ёритиб бериш кабилар киради.

Ҳозирда жиноят ва жиноят-процессуал қонунчилигини такомиллаштириш ва либераллаштириш, алоҳида жиноий қилмишларни декриминаллаштириш, жиноий жазолар ва уларни ижро этиш тартибини инсонпарварлаштириш  қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишнинг устувор йўналишларидан бири сифатида белгиланиб, бу соҳани тадқиқ этиш муҳим аҳамият касб этмоқда.