MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
17
TOSHKENT SHAHRIDAGI MANNON UYG‘UR KO‘CHASINING
TRANSPORT-EKSPLUATATSION KO‘RSATKICHLARINI BAHOLASH.
Isayev Jahongir Azamat o‘g‘li
Toshkent davlat transport universiteti, assistant o‘qituvchisi.
E-mail: isayevjahongir96@gmail.com.
Amanov Atabek Abdumalik o‘g‘li
2-kurs YMAQ-12 guruh talabasi, Toshkent davlat transport universiteti
E-mail: atabekamanov2000@gmail.com
Xamroqulov Jasurbek Faxriddin o‘g‘li
2-kurs YMAE-10 guruh talabasi: Toshkent davlat transport universiteti
E-mail: hamroqulovjasur72@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.13896898
Annotatsiya:
Ushbu maqolada shahar ko‘chalarida transport-ekspluatatsion
holatini baholash keltirilgan bo‘lib, transport-ekspluatatsion ko‘rsatkichlarga
quydagilar kiradi:
Yo‘l to‘shamasi ravonligi;
Yo‘l to‘shamasi mustahkamligi;
Avtomobil g‘ildiragining qoplama bilan ishlashish koeffitsienti;
Avtomobillarning tezligi.
Biz bu ko‘rsatkichlar ichida avtomobillarning tezligi ko‘rsatkichi bo‘yicha
Toshkent shaxridagi M.Uyg‘ur ko‘chasini holatini baholadik.
Kalit so‘zlari:
Harakat tezligi, transport-ekspluatatsion, harakat tarkibi,
zichlik, yig‘ilgan zichlik.
Аннотация:
В данной статье оценено транспортно-эксплуатационные
показатели улиц города, а к транспортно-эксплуатационным показателям
относятся следующие:
Ровность дорожного покрытия;
Прочность дорожной одежды;
Коэффициент сцепления колесо с покрытием;
Скорость автомобилей.
Среди этих показателей мы оценили состояние улицы М. Уйгура в
городе Ташкенте по скорости движения автомобилей.
Ключевые слова:
Скорость движения, транспортно-эксплуатационная,
состав движения, плотность, накопленная плотность.
Abstract:
This article describes the transport-operational indicators of the
city streets, and the transport-operational indicators include the following:
• Roughness of the road surface;
• Durability of road pavement;
• Coefficient of adhesion of the coated wheel;
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
18
• The speed of cars.
Keywords:
Speed of movement, transport-operational, composition of
movement, density, accumulated density.
KIRISH:
Avtomobil yo‘llarda harakat xavfsizligini ta’minlash maqsadida
yo‘llarining transport-ekspluatatsiya holatini baholash ishlari olib boriladi[1].
Avtomobil yo‘llarining transport-ekspluatatsion holatini baholash yo‘l
korxonalarining loyihalash yoki ilmiy-tadqiqot tashkilotlarning buyurtmasi
asosida amalga oshiriladi va bunda yo‘l korxonalarining injener-texnik xodimlari
va bo‘lim boshliqlari ishtirok etishadi. Avtomobil yo‘llarining transport-
ekspluatatsion holatini baholashda quyidagi ko‘rsatkichlarni o‘lchash zarur:
Yo‘l to‘shamasi ravonligi[3,7,9].
Yo‘l to‘shamasi mustahkamligi.
Avtomobil g‘ildiragining qoplama bilan ishlashish koeffitsienti;
Avtomobillar tezligi[5].
Quyida M.Uyg‘ur ko‘chadagi avtomobillarning harakat tezligini aniqlash
natijalarini keltirib o‘tamiz.
TADQIQOT NATIJALARI:
Harakat tezligini o‘lchash ishlari Mannon Uyg‘ur
ko‘chasining, Harakat tezligi yuqori bo‘lgan va qoplama holati yomon joylari biri
bo‘lgan, Suzuk ota masjidi qarshisida 50 m uzunlikdagi yo‘l uchastkasida olib
borildi.
M. Uyg‘ur ko‘chasidagi avtomobil transport vositalarining tezligi jadvali va
taqsimot egriligi grafigi.
1-jadval
Tezlik
turkumlari
(km/soat)
Tezlik
takrorlanishi
Zichlik %
Yig‘ilgan zichlik (%)
20-25
1
0,8
0,8
26-30
9
7,5
8,3
31-35
14
11,7
20,0
36-40
22
18,3
38,3
41-45
25
20,8
59,2
46-50
18
15,0
74,2
51-55
14
11,7
85,8
56-60
11
9,2
95,0
61-65
6
5,0
100,0
Izoh. M.Uyg‘ur ko‘chasida Suzuk ota masjidi ro‘parasida 50 m masofada oqimning
tezliklari o‘rganilganda shu narsa ma’lum bo‘ldiki, eng ko‘p takrorlangan tezlik –
modal tezlik 41-45 km/soat tezlikda kuzatildi.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
19
1-rasm. Harakat tezligining zichligi grafigi
Izoh. Suzuk ota masjidi ro‘parasida o‘lchangan oqimdagi avtomobillar tezligiga
binoan oqimda eng ko‘p takrorlangan tezlik 48 km/soat ni tashkil etdi.
2-rasm. Harakat tezligining yig‘ilgan zichligi grafigi
Izoh. Grafikga ko‘ra 15%, 50%, 85%, 95 % lardagi ta’minlanganlik tezliklar
mos ravishda 30-15 km/soat, 40-41 km/soat, 50-51 km/soat, 55-56 km/soat ni
tashkil etdi.
M.Uyg‘ur ko‘cha bo‘laklarini “Xavfsizlik koeffitsienti” usuli yordamida
ko‘chaning xavflilik darajasini aniqlash.
Avtomobil yo‘lining xarakatlanish uchun xavflilik darajasini aniqlash
yo‘ldan foydalanishda, xarakatni to‘g‘ri tashkil qilishda, shuningdek, xarakat
xavfsizligini oshirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqishda yoki yo‘lni
ta’mirlashda birlamchi asosiy tayanch ma’lumot bo‘lib xisoblanadi.
Xarakat xavfsizligi jihatidan yo‘l bo‘laklarini baxolash usullaridan piri prof.
V.F.Babkov tomonidan ishlab chiqilgan xavfsizlik koeffitsentidir.
0,00
5,00
10,00
15,00
20,00
25,00
20-25
26-30
31-35
36-40
41-45
46-50
51-55
56-60
61-65
48
км
/с
о
ат
1,72
7,76
18,97
36,21
55,17
75,86
87,07
95,69
100,00
0,00
20,00
40,00
60,00
80,00
100,00
120,00
20-25
26-30
31-35
36-40
41-45
46-50
51-55
56-60
61-65
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
20
Xavfsizlik koeffitsienti deb
yo‘lning aniq bir qismidagi harakat tezligining
КИС
V
shu qismga kirib kelishdagi eng yuqori tezlikka nisbatiga aytiladi
КИР
V
КИР
КИС
Х
V
V
К
/
;
2-jadval
Xavfsizlik
koeffitsientlari
0,4
0,4-0,6
0,6-0,8
0,8
Yo‘l
bo‘lagining
xavflilik darajasi
Juda xavfli
Xavfli
Kam xavfli
Amalda
xavfsiz
Avtomobil yo‘lining xavfli bo‘laklarini xavfsizlik koeffitsenti bilan quyidagi
jadvaldagi qiymatlardan foydalanildi.
3-jadval
№
Km
PK
КИР
V
PK
КИС
V
Х
К
1
6
2+20
58
2+70
49
0,85
2
2+90
57
3+40
46
0,81
3
6+10
55
6+60
44
0,80
4
7+35
61
7+85
52
0,85
Izoh. Xavfsizlik koeffitsenti usulida ko‘rilganda ushbu
ko‘chada
xavflilik
darajasi amalda xavfsizdir
.
XULOSA VA TAVSIYALAR: M.Uyg‘ur ko‘chasi bo‘ylab harakat
xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha ishlab chiqilgan tavsiyalar.
M. Uyg‘ur ko‘chasida o‘tkazilgan kuzatuv-o‘lchov ishlari natijasida ko‘chaning
transport-ekspluatatsion ko‘rsatgichlari va ko‘cha bo‘laklarining xavflilik
darajasini aniqladim va quydagi tavsiyalarni ishlab chiqildim.
1.
M. Uyg‘ur ko‘chasida avtomobillarni harakatini to‘g‘iri tashkil qilish va og‘ir
yuk avtomobillarni harakatini cheklash[6],
2.
M. Uyg‘ur ko‘chasida diagnostika ishlarini o‘z vaqtida bajarish,
3.
Ko‘chaning transport-ekspluatatsion ko‘rsatgichlarini vaqtida baholab
borish[3,7,9].
4.
Bahorgi kuzgi va qishgi saqlash ishlarini doimoiy bajarib borish.
5.
Ta’mirlash ishlarida sifatli materiallardan foydalanish[4].
M. Uyg‘ur ko‘chasidagi kesishma va tutashmalarda harakatni to‘g‘iri tashkil
etish[8]
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
K.X.Azizov. Xarakat xavfsizligini tashkil etish asoslari. -T., «Fan va
texnologiya», Toshkent – 2009 y
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
21
2.
MShN 25-05 «Avtomobil yo‘llarida harakat xavfsizligini ta’minlash
bo‘yicha ko‘rsatmalar» Toshkent 2005 y.
3.
Исаев, Жахонгир Азамат Угли, Матчон Бекчонович Тўхтаев, and
Алишер Туракулович Маматмуминов. "ОПРЕДЕЛЕНИЕ РОВНОСТИ
ПОКРЫТИЯ В УЛИЦЕ Ш. РУСТАВЕЛИ В ГОРОДЕ ТАШКЕНТ." Universum:
технические науки 3-1 (108) (2023): 68-71.
4.
O‘Roqov, Asliddin Xushvaqtovich, Qurbon Ochilovich Mo‘Minov, and
Jahongir Azamat O‘G‘Li Isayev. "AVTOMOBIL YO’LLARINI TA’MIRLASHDA
BITUM IMULSIYASINING O’RNI." Academic research in educational sciences
3.TSTU Conference 1 (2022): 342-345.
5.
Исаев, Ж. А., and А. Т. Юлдашев. "ТОШКЕНТ ШАХРИДАГИ Ш.
РУСТАВИЛИ
КУЧАСИНИ
ТРАНСПОРТ-ЭКСПЛУАТАЦИОН
КЎРСАТКИЧЛАРИНИ БАҲОЛАШ." ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA
ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR JURNALI 2.1 (2023): 3-5.
6.
Исаев Дж., Худайбергенов С. и Тохтаев М. "ИЗУЧЕНИЕ КОЛИЧЕСТВА
(СКОРОСТИ) ДВИЖЕНИЯ НА ГОРОДСКИХ УЛИЦАХ (НА ПРИМЕРЕ УЛИЦЫ
ШОТА РУСТАВИЛИ)". Наука и инновации 2.A1 (2023): 43-46.
7.
Касымходжаев, Б. К., М. Б. Тўхтаев, and Ж. А. Исаев. "АНАЛИЗ
СУЩЕСТВУЮЩИХ МЕТОДОВ ОЦЕНКИ РОВНОСТИ ДОРОЖНОГО ПОКРЫТИЯ
АВТОМОБИЛЬНЫХ ДОРОГ." Экономика и социум 6-1 (97) (2022): 625-631.
8.
ИСАЕВ, Ж. А., and СК ХУДАЙБЕРГЕНОВ. "ШАҲАР КУЧАЛАРИ
ТУТАШМАЛАРИДАГИ ЗИДДИЯТЛИ НУҚТАЛАРНИ ЎРГАНИШ УСУЛЛАРИ (Ш.
РУСТАВИЛИ КУЧАСИ МИСОЛИДА)." JOURNAL OF INNOVATIONS IN
SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH 5.4 (2022): 302-306.
9.
Khudaybergenov, S. K., J. A. Isaev, and M. B. Tukhtaev. "ASSESSMENT OF
THE ROUGHNESS OF ROAD PAVEMENTS." Экономика и социум 6-1 (97)
(2022): 137-140.
