MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
11
GО‘SHT-SUT ISHLAB CHIQARISH RENTABELLIGIGA TA’SIR
ETUVCHI OMILLAR TAHLILI
Jasur Abdullayev
tayanch doktorant, Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti, O‘zbekiston
https://doi.org/10.5281/zenodo.14292404
Abstract.
This study explores ways to increase the economic efficiency of
meat and dairy production in the agricultural sector. The current situation in the
production of meat and dairy products is analyzed, and the existing problems,
their economic impact, and issues in technological and organizational systems
are discussed.
Key words:
agriculture, meat production, dairy products, economic
efficiency, innovative technologies, state policy.
Аннотация.
В данном исследовании рассматриваются пути
повышения экономической эффективности производства мяса и
молочных продуктов в сельском хозяйстве. Анализируется текущее
состояние производства мяса и молочных продуктов, выявляются
существующие проблемы, их экономическое воздействие, а также вопросы
технологических и организационных систем.
Ключевые слова:
сельское хозяйство, производство мяса, молочные
продукты, экономическая эффективность, инновационные технологии,
государственная политика
.
Annotatsiya.
Mazkur tadqiqotda qishloq xo‘jaligida go‘sht va sut
mahsulotlarini ishlab chiqarishning iqtisodiy samaradorligini oshirish yo‘llari
o‘rganilgan. Tadqiqotda qishloq xo‘jaligi sektori uchun muhim bo‘lgan go‘sht va
sut mahsulotlari ishlab chiqarishning joriy holati tahlil qilinib, ushbu sohada
mavjud bo‘lgan muammolar, ularning iqtisodiy ta'siri hamda texnologik va
tashkilot tizimidagi muammolar ko‘rib chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
qishloq xo‘jaligi, go‘sht ishlab chiqarish, sut mahsulotlari,
iqtisodiy samaradorlik, innovatsion texnologiyalar, davlat siyosati.
Qishloq xo‘jaligi mamlakat iqtisodiyotining tayanch sohalaridan biri bo‘lib,
uning barqaror rivojlanishi aholi farovonligini ta'minlashda va eksport
salohiyatini oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ayniqsa, go‘sht va sut
mahsulotlarini ishlab chiqarish qishloq xo‘jaligida eng muhim yo‘nalishlardan
biri hisoblanadi. Ushbu sohaning rivoji oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash,
iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish va mahalliy aholini ish bilan ta'minlashga
xizmat qiladi.
Metodologiya.
Tadqiqot davomida quyidagi metodlardan foydalanildi:
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
12
Statistik tahlil: O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida go‘sht va sut ishlab
chiqarish ko‘rsatkichlari tahlil qilindi.
Qo‘shimcha qiymat zanjirini o‘rganish: Ishlab chiqarish, qayta ishlash va
marketing jarayonlarining samaradorligi tahlil qilindi.
Xalqaro tajriba taqqoslash: Dunyodagi ilg‘or mamlakatlarning go‘sht va sut
mahsulotlarini ishlab chiqarishdagi muvaffaqiyatli tajribalari ko‘rib chiqildi.
Intervyu va so‘rovnoma: Fermer va agrotexnologiya mutaxassislari bilan
suhbatlar o‘tkazildi.
Tahlil va natijalar.
Bugungi kunda go‘sht va sut mahsulotlarini ishlab
chiqarish qishloq xo‘jaligining muhim tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Ammo
ushbu sohada quyidagi muammolar mavjud:
Texnologik jihozlarning eskirganligi: Ko‘plab fermer xo‘jaliklarida eski
uskunalar qo‘llanilishi ishlab chiqarish samaradorligiga salbiy ta'sir
ko‘rsatmoqda.
Resurslardan foydalanishning yetarli darajada samarali emasligi: Suv, yem-
xashak va energiya sarfining yuqori bo‘lishi mahsulot tannarxining oshishiga
olib keladi.
Logistika va marketingdagi kamchiliklar: Mahsulotlarni ichki va tashqi
bozorlarga yetkazishdagi infratuzilma muammolari.
Qishloq xo‘jaligida iqtisodiy samaradorlikni oshirish uchun quyidagilar
muhim:
Tannarxni pasaytirish: Resurslardan tejamkorlik bilan foydalanish va
zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali.
Hosildorlikni oshirish: Hayvonlarning naslchilik sifati, to‘g‘ri oziqlantirish
va sifatli veterinariya xizmatlaridan foydalanish orqali.
Qo‘shimcha qiymat yaratish: Sut va go‘sht mahsulotlarini qayta ishlash va
ularni bozorga tayyor holda yetkazib berish.
Innovatsion texnologiyalarni joriy qilish
Qishloq xo‘jaligida davlat siyosati va qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari
muhim ahamiyatga ega. Quyidagilar asosiy yo‘nalishlar hisoblanadi:
Subsidiyalar va grantlar ajratish: Innovatsion texnologiyalarni sotib olish
va fermer xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash uchun moliyaviy yordam.
Imtiyozli kreditlar: Kichik va o‘rta fermer xo‘jaliklarini rivojlantirish uchun
qulay moliyaviy sharoitlar yaratish.
Bozor infratuzilmasini yaxshilash: Mahsulotlarni saqlash va tashishda
zamonaviy logistika tizimlarini rivojlantirish.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
13
Xulosa.
Go‘sht va sut mahsulotlarini ishlab chiqarishning iqtisodiy
samaradorligini oshirish nafaqat qishloq xo‘jaligi tarmog‘ining rivojlanishiga,
balki mamlakatning iqtisodiy barqarorligiga ham xizmat qiladi. Bu borada
zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, davlat ko‘magini kuchaytirish va xalqaro
tajribani tatbiq etish muhim ahamiyatga ega.
Tavsiyalar:
1.
Texnologik jihozlarni modernizatsiya qilish: Zamonaviy energiya
tejovchi texnologiyalarni joriy qilish.
2.
Fermer xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash: Moliyaviy yordam
dasturlarini kengaytirish va subsidiyalarni oshirish.
3.
Kadrlarni tayyorlash va qayta o‘qitish: Qishloq xo‘jaligi sohasida
malakali mutaxassislarni tayyorlash.
4.
Ilmiy izlanishlarni qo‘llab-quvvatlash: Innovatsiyalarni rivojlantirish
uchun ilmiy tadqiqotlarni rag‘batlantirish.
5.
Marketing strategiyalarini kuchaytirish: Mahsulotlarni ichki va
tashqi bozorlarda targ‘ib qilish mexanizmlarini takomillashtirish.
Ushbu chora-tadbirlarni amalga oshirish orqali qishloq xo‘jaligi sektorida
barqaror va samarali rivojlanish ta'minlanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
FAO (Birlashgan Millatlar Oziq-ovqat va Qishloq xo‘jaligi tashkiloti)
ma'lumotlari.
2.
Akramovna O. N. DEHQON XO ‘JALIKLARI VA TOMORQA YER
MAYDONLARIDA MAHSULOT ISHLAB CHIQARISH TENDENSIYASINING QIYOSIY
KO ‘RSATKICHLAR TAHLILI //Лучшие интеллектуальные исследования. –
2023. – Т. 9. – №. 2. – С. 85-93.
3.
Очилова Н. ДЕҲҚОН ХЎЖАЛИКЛАРИ ВА АҲОЛИНИНГ ТОМОРҚА
ЕРЛАРИДА МАҲСУЛОТ ЕТИШТИРИШ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ
ИСТИҚБОЛЛАРИ //THE INNOVATION ECONOMY. – 2023. – Т. 1. – №. 02. – С.
53-61.
4.
Очилова Н. А. ҚАШҚАДАРЁ ВИЛОЯТИНИНГ ДЕҲҚОН ВА ТОМОРҚА
ХЎЖАЛИКЛАРИДА МАҲСУЛОТ ЕТИШТИРИШГА ТАЪСИР ЭТУВЧИ ОМИЛЛАР
ТАҲЛИЛИ //International Congress on Models and methods in modern
investigations. – 2022.
5.
Rustamovna K. N. State Support Areas for the Cultivation of Medicinal
Plants in Agriculture. – 2023.
6.
Khidirovich E. R. et al. Issues of Development of the Pharmaceutical
Industry on the Basis of Improving the Cultivation of Medicinal Plants. – 2023.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
14
7.
Rustamovna K. N. Ways to Improve the State and Efficiency of Growing
Medicinal Plants in the Kashkadarya Region //EUROPEAN JOURNAL OF
BUSINESS STARTUPS AND OPEN SOCIETY. – 2023. – Т. 3. – №. 6. – С. 78-84.
8.
Samiyeva G. T., Yuldashev S. E. Ways to Effectively Organize Employment
of the Population in Ensuring Social and Economic Security of the Region. –
2023.
9.
Самиева Г. Т. РАЗВИТИЕ СОЦИАЛЬНОЙ ИНФРАСТРУКТУРЫ СЛУЖИТ
ПОВЫШЕНИЮ БЛАГОСОСТОЯНИЯ НАСЕЛЕНИЯ //Экономика и социум. –
2024. – №. 5-1 (120). – С. 1597-1600.
10.
Самиева Г. Т. Анализ Бытового Обслуживания В Республике
Узбекистан //Miasto Przyszłości. – 2024. – Т. 51. – С. 167-171.
11.
Самиева Г. Т. ПРИНЦИПЫ СОЦИАЛЬНОЙ ЗАЩИТЫ НАСЕЛЕНИЯ
//Экономика и социум. – 2023. – №. 12 (115)-1. – С. 1391-1394.
