Din

Mazkur maqolada islom shariatida huquqlarni sotish, harid qilish va qandaydir shar ’iy yo ‘liar bilan ayirboshlash mumkin bo ‘Igan moddiy tovar deb e ’tiborga olish Joiz yoki joiz emasligi yoritildi. Islomda huquq tushunchasi, uning turlari, huquqning bugungi kundagi turlari, ular islom huquqida e ’tiborga olinishi va bu borada ulamolar fikrlari orqali tahlil qilindi.

Maqolada insoniyatning Muqaddas kitoblari va Qur'ondan boy materiallardan foydalangan holda, xususan, adabiy aloqaning zamonaviy o'ziga xos muammolarini tushuntirishda madaniyatlar muloqotining muhim jarayoni muammolari ko'rib chiqildi. Qur’oni Karimdagi madaniy va timsoliy matnning mohiyatini abadiy ma’naviy qadriyatlar kvintessensiyasi sifatida ochib berish, islom ma’naviyati va umuminsoniy g‘oyalarni o‘ziga xos tarzda uyg‘unlashtirib, insoniyatning umuminsoniy qadriyatlar koordinatalarini aniqlashga yordam beradi va bu hodisani tahlil qilishning ahamiyati va zarurligini tasdiqlaydi.

Ushbu maqola IX asr O‘rta Osiyo tarixida Imom Al-Buxoriyning hadis ilmidagi o‘ziga xos o‘rnini yoritadi. Buxoroda tug‘ilgan Al-Buxoriy otasi Ismoil va o‘z davrining yetuk muhaddislaridan ta’lim olib, ilmiy faoliyatini boshlagan. 16 yoshida Makkaga safar qilib, keyin Madinada mashhur ulamolardan saboq olgan. Uning “Sahih al-Buxoriy” asari sahih hadislarni tizimga solib, hadis ilmining eng muhim manbayi sifatida e’tirof etilgan. “Al-adab al-mufrad” odob-axloqni, “At-tarix al-kabir” esa O‘rta Osiyo ilmiy muhitini aks ettiradi. Al-Buxoriyning rihlat safarlari va ilmiy metodologiyasi islom olamiga ulkan meros qoldirdi. Maqola uning faoliyatini tahlil qilib, hadis ilmining tarixiy poydevorlarini ochadi va “Al-jome as-sahih”ning keyingi avlodlarga ta’sirini ko‘rsatadi.

Maqolada hayotning diniy va dunyoviy sohalari o'rtasidagi uyg'unlikka ta'sir qiluvchi omillami aniqlash bilan bog'liq masalalar ko'rib chiqiladi. Mualliflar zamonaviy jamiyatda din va dunyoviylikning o'zaro ta'sirining turli jihatlarini tahlil qilib, ular o'rtasidagi uyg'unlikka erishishga yordam beradigan yoki to'sqinlik qiladigan asosiy omillami aniqlaydilar.

Ustrushona aholisining ma’naviy hayoti – diniy e’tiqodlari, aholi diniy tasavvurlari va mifologik qarashlari turli urf-odat va marosimlarga juda boy bo‘lib, bu udum va marosimlarda aholining yashash tarzi bilan bog’liq an’analari haqidagi ma’lumotlar aks etgan.

Maqolada zamonaviy bibleistika (yoki isagogika)ning yo‘nalishidan biri bo‘lgan – Bibliya matnlari tanqidining nazariy va metodologik asoslari ko‘rib chiqilgan. Jumladan uning, tekstologik, tarixiy, adabiy, manbaviy, an’anaviy va tahririy tanqid yondashuvlari keltirib o‘tilgan. Bunday yondashuv va nazariy asoslar bilan diniy manbaning yaratilish va tarqalish vaqtlarini identifikatsiya qilishga yordam beradi.

Maqola Markaziy Osiyo davlatlarining tarixiy, madaniy va ma’rifiy umumiligining ayrim jihatlarini ochib berishga bag‘ishlangan. Mintaqa mamlakatlari mustaqillikka erishgandan keyingi bu sohadagi munosabatlarining o‘ziga xos ba'zi xususiyatlari ham ko‘rib chiqilib, ulaming umumiy madaniy- ma’rifiy merosdan foydalanishga bo'lgan intilishlarining mohiyati ochib berishga alohida e’tibor qaratilgan.