© TOSHKENT БАУЕАУ STOMАTOLOGIYA INSTITUTI “YOSH бЕШЕАИ KUNLАRI” 2022
1
345
I
SIRKON QOPLAMALAR UCHUN QAYSI BOG’LOVCHI MATERIAL
MAQUL: SHISHAINOMER SEMENTLAR YOKI KOMPOZIT
TO'LDIRUVCHI ASHYOLARI
Haydarov M.V., 322 gruppa Stomatalogiya fakulteti TDSI
Ilmiy maslahatchi:Tillahadjayeva M.M.fakultet ortopedik stomatologiya
asistitenti
Toshkent davlat stomatologiya instituti, O ‘zbekiston.
Dolzarblik.
Hozirgi kundasirkon dioksid qoplamalarga fiksatsiya uchun shisha
ionomer sementlar yoki kompozit to'ldiruvchi ashyolari qo‘llash ko‘pchilik
shifokorlarning muhokamalariga sabab bo‘lmoqda. Umuman olganda tashqaridan
qaralsa, bu plomba ashyolarining juda katta farqi yo‘qdek ko‘rinadi, lekin tadqiqotlar
natijalari turfa xil yangi qarashlarni yuzaga keltiradi.
Maqsad
. Shishainomer sementlar (resin modified glass ionomer cement-
RMGIC)
va
efir
asosli
kompozit
plomba
ashyolari
(MDP-based
composites)peskistroy ishlovdan so'ng sirkon asosli qoplamalarga joylashtirilganda
ushbu qoplamalarning mustahkamlik darajasini taqqoslash va ularning ushbu
qoplamalaridagi rolini aniqlash hamda ko‘plab stamatolog shifokorlarga ushbu
vakillardan birining afzalliklarini ko‘rsatish.
Kirish
. Oxirgi yillarda sirkoniy qoplamalar tobora ommalashib bormoqda va
chinni qoplamalardan ko’proq talab bo’la boshlamoqda.Ushbu qoplamalarning 3
avlod farqlanadi. Uch avlod tsirkoniyali materiallarni ularning funktsiyasi va tarkibi
bilan bir-biridan ajratish mumkin. Tarkibi, xususan, ittiriy oksidi miqdori bo'yicha
materialning mikro tuzilishi va xususiyatlariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi.3Y-TZP (3
mol%)(yttria-stabilized tetragonal zirconia),3 mol% itriyani o'z ichiga oladi.Yuqori
darajada qattiqlik va mustahkamlikni (900 - 1500 MPa, qattiqlik: 3,5 - 4,5 MPa.m1/2)
15%dan kamroq kubik faza va 0.25 wt% li alyuminiy beradi.Lekin bu avlod yetarlicha
shaffof bo’lmaganligi uchun asos sifatida ishlatililadi.
2-
avlod (translucent zirconia)shaffof sirkoniy.Monolitik tiklashlarda qo’llanila
boshlandi.Uning 1 avloddan farqi aluminiy kamaytirilgan va tayyorlash uchun
kattaroq harorat talab qiladi.Natijada umumiy shaffoflik o’sdi.lekin shunga qaramay
estetik jihatdan pastroq deb baholandi va oldingi tishlar tavsiya etilmadi.
3-
avlod sirkoniy yuqori shaffof sirkoniy(high translucent” zirconia) 2015 yil
ishlab chiqarildi unda foiz miqdori 4-5 foizgacha ortdi va uning kubik fazasi ham 25-
50 foizgacha ko‘paydi va bu yuqori shaffoflikni berdi. Oldingi tishlarga ham
foydalaniladi va uning mustahkamligi 600-1000 MPa qattiqlik esa 2.5-3,5 MPa.m1/2
tashkil qiladi.
RMGIC-suyuqlik- suyuqlik ko’rinishidagi shisha ionomer sement bo’lib,
yuqori bog’lovchilik xususiyatga ega.
MDP-based composites-efir
asosli
kompozit bog’lovchi material
bo’lib,yopishish darajasi yuqori.
Peskistroy ishlov- 50 pm Al2O3 va 0.5,2.5 bar bosim ostidamaxsus asbob
yordamida qoplamani yoki tishni tozalash uchun ishlatiladi.
Materiallar va Metodlar.
Material Composition ketma-ketligida berilgan
1.
Katana Zirconia bloklariZrO3 , Y2O3
2.
Panavia self adhesive cement Plus (SA)Paste A : 10 - methacryloyloxydecyl
© TOSHKENT БАУЕАУ STOMАTOLOGIYA INSTITUTI “YOSH бЕШЕАИ KUNLАRI” 2022
1
346
I
dihydrogen phosphate , bisphenol A - glycidyl methacrylate , triethylene glycol
dimethacrylate , hydrophobic aromatic dimethacrylate , eHEMA ( hydroxyethyl
methacrylate ) , silanated barium glass filler , silanated colloidal silica , dl
Camphorquinone , peroxide , catalysts , pigments Paste B : hydrophobic aromatic
dimethacrylate , hydrophobic aliphatic dimethacrylate , silanated barium glass filler ,
surface treated sodium fluoride , accelerators , pigments
3.
Panavia V5 (V5) Paste A : bisphenol A - glycidyl methacrylate , triethylene
glycol dimethacrylate , hydrophobic aromatic dimethacrylate , hydrophilic aliphatic
dimethacrylate , initiators , accelerators , silanated barium glass filler , silanated
fluoroalminosilicate glass filler , colloidal silica Paste B : bisphenol A - glycidyl
methacrylate , hydrophobic aromatic dimethacrylate , hydrophilic aliphatic di
methacrylate , silanated barium glass filler , silanated alminium oxide filler , a
ccelerators , dl - Camphorquinone , pigments
4.
Clearfil Ceramic Primer Plus Ethanol , y - Mercaptopropyltrimethoxysilane
( y - MPTS ) , 10 - methacryloyloxydecyl dihydrogen phosphate
5.
GC Fuji Plus kapsulasi (RMGIC) Powder : fluoroaluminosilicate glass ,
initiator , pigments
6.50 mkm ЛЬОЗ (havo zarralari bilan ishqalanish)Liquid : ( 4 -
methacryloyloxyethy trimellitate anhydride , phosphoric acid ester monomer , water ,
urethane dimethacrylateA , dimethacrylate , silica powder , initiator , stabilizer 65-70
% wt
Ushbu tajriba uchun olingan bog’lovchilar
1)
Panavia V5 (self-etch composite cement) + Clearfil Ceramic Primer Plus
(Kuraray Noritake) (V5);
2)
Panavia Self Adhesive Cement Plus (Kuraray
Noritake) (SA) and
3)
GC Fuji Plus Capsule RMGIC (GC Corporation,
Tokyo, Japan).
Dastlab 30 dona sirkon dioksid qoplamalar olingan va 50 pm Al2O3 zarralari
bilan (Danville, Zurich, Switzerland 2.5 barbosimda 5 s davomida1 sm uzoqlikda
sandblasting jarayoni o’tqazildi keyin ushbu tajriba ishlari etanolda tozalanib,3 min
dvomida yana sandblasting o’tqazilib havo yordamida quritiladi. Hamma mahsulotlar
ishlab chiqaruvchilar ko’rsatmasiga binoan fiksatsiya qilindi.Jumladan.V5 uchun
yetarli miqdorda plastic brushlar orqali primer qilinib,60 s qoldirildi.so’ng,10 s yengil
havoda qurutilib komposit massa bilan to’ldirildi. AS primersiz o’z massasi bilan
to’ldirildi.RMGIC ham o’z navbatida ishlab chiqaruvchilar ko’rsatmasiga binoan 2
idishdagi suyuq moddasi aralashtirilib fiksatsiya qilindi.
Natija
.
Tayyor bo’lgan namunalar ICHKI YUZA
MUSTAHKAMLIGI(IFT),egiluvchanlik kuchi, yuza harakteristikasi,kantakt burchak
analizlari o’tqazildi.Hamma natijalar deyarli o’xshashbo’ldi IFT dan tashqari.
Diskussiya
. RMGIC vositalar sirkoniy qoplamalar bilan bog’lanishda hech
qanday kimyoviy bog’ hosil qilmaydi va faqatgina bosimlar farqi tufayli qoplamani
mahkam ushlab turadi.
Efir asosli kompozit plomba ashyolari (MDP-based composites)(self-
etch)qo’shimcha ravishda efir hisobiga kimyoviy kuchli kovolent bog’ hosil
© TOSHKENT БАУЕАУ STOMАTOLOGIYA INSTITUTI “YOSH бЕШЕАИ KUNLАRI” 2022
1
347
I
qiladi.Bog’ mustahkamligi juda yuqori bo’lib quyidagi rasm orqali buni tushunib
olishimiz mumkin.
Xulosa
. Bu tajriba faqatgina nisbiy bo’lib,ayrim ko’rsatgichlar bo’yicha
o’tqazilgan.Hech qanday tavsiyalar bermagan holda,ayrim jihatlar bo’yicha(alyuminiy
oksidi bilan ishlov berib ishlaganda) kompozit tizimning ma’lumdarajada ustunligini
ko’rishimiz mumkin.Keyingi rejalashtirgan analizlarimizda chuqurroq tajriba bilan
ulashishga harakat qilamiz.
Adabiyotlar ro'yxati:
1. Lukovskaya, E. V., Bobyleva, A. A., Pekhk, T. I., Dubitskaya, N. F.,
Petrushenkova, I. A., & Belikova, N. A. (1988). Interaction of cis-bicyclo (4.3. 0)
nona-3, 7-diene with iodine. Synthesis of tricyclo (4.3. 0.0 3, 7) nona-4, 8-diene
(brexa-4, 8-diene). Zhurnal Organicheskoj Khimii, 24(7), 1457-1463.
2. Шомухамедова, Ф., et al. "ОЧИҚ ИСИРИКЛИ БEМОРЛАРГА
ТАШХИС ВА УЛАРНИНГ ОРТОДОНТИК ДАВОЛАШ." Stomatologiya 1.1 (78)
(2020): 37-40.
3. Арипова, Г. Э., Расулова, Ш. Р., Насимов, Э. Э., & Акбаров, К. С.
ОРТОДОНТИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ ДЕТЕЙ С ДИСТАЛЬНОЙ ОККЛЮЗИЕЙ
ЗУБНЫХ РЯДОВ В ПЕРИОД СМЕНЫ ПРИКУСА.
