ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
73
MATEMATIKA O‘QITISHDAGI ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA USULLAR
Imomova Nasiba
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Boshlan‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15621507
Annotatsiya. Matematika fanini o‘qitishda yangi texnologiyalar va usullar qo‘llanilishi
ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning mavzuni chuqur tushunishini ta’minlash va ularning
fanga bo‘lgan qiziqishini kuchaytirishda him rol o‘ynaydi.
Kalit so‘zlar: Interaktiv doskalar, video darslar, animatsiyalar, simulyatsiyalar, grafik
chizish, algebraik hisob-kitoblar.
MODERN TECHNOLOGIES AND METHODS IN MATHEMATICS TEACHING
Abstract. The use of new technologies and methods in teaching mathematics plays a role
in improving the quality of education, ensuring students' deep understanding of the subject, and
increasing their interest in science.
Keywords: Interactive whiteboards, video lessons, animations, simulations, graphic
drawing, algebraic calculations.
СОВРЕМЕННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И МЕТОДЫ В ПРЕПОДАВАНИИ
МАТЕМАТИКИ
Аннотация. Использование новых технологий и методов в обучении математике
играет роль в повышении качества образования, обеспечении глубокого понимания
предмета учащимися, повышении их интереса к науке.
Ключевые слова: Интерактивные доски, видеоуроки, анимации, симуляции,
графическое рисование, алгебраические вычисления.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)
Interaktiv doskalar – matematik formulalarni, grafiklarni real vaqt rejimida ko‘rsatish va
tushuntirishda foydali.
Multimedia vositalari – video darslar, animatsiyalar, simulyatsiyalar orqali murakkab
tushunchalarni sodda tarzda tushuntirish.
Matematika dasturlari va ilovalari:
GeoGebra, Desmos, Mathematica – grafik chizish, algebraik hisob-kitoblar, geometriya
mashg‘ulotlari uchun.
Microsoft Math Solver, Photomath – masalalarni tahlil qilish va yechish bo‘yicha
ko‘makchi vositalar.
Innovatsion o‘qitish usullari
Problema asosidagi ta’lim (Problem-based learning – PBL)
O‘quvchilarga real hayotdan olingan matematik muammolarni yechish orqali bilimlarni
o‘zlashtirishga yordam beradi.
Loyihaviy faoliyat asosidagi ta’lim
Matematika bilan bog‘liq kichik guruh loyihalar tayyorlash orqali fanni amaliyotga
bog‘laydi (masalan: iqtisodiy hisob-kitoblar, statistika asosidagi tahlillar).
Blended learning (aralash o‘qitish)
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
74
An’anaviy darslar bilan onlayn ta’limni uyg‘unlashtirish. Masalan, videodarslar orqali
mustaqil tayyorlanish, darsda esa muhokama qilish.
Flipped Classroom (teskari sinf)
O‘quvchilar mavzuni uyda videodarslar orqali o‘rganadilar, darsda esa amaliy
mashg‘ulotlar bajaradilar.
Differensial yondashuv
Har bir o‘quvchining individual qobiliyatiga mos yondashuvni amalga oshirish:
kuchli o‘quvchilar uchun murakkab topshiriqlar,
yordamga muhtoj o‘quvchilar uchun ko‘proq izohlash va mashq qilish.
Gamifikatsiya (o‘yinlashtirish)
O‘quvchilarning fanga bo‘lgan qiziqishini oshirish uchun matematika darslariga o‘yin
elementlarini qo‘shish (masalan: raqobatli testlar, ball to‘plash tizimi, virtual mukofotlar).
Onlayn platformalar va masofaviy ta’lim vositalari
Khan Academy, Coursera, Udemy, Edmodo, Google Classroom kabi platformalarda
interaktiv matematika kurslari.
Testlar, mashqlar, baholash vositalari.
Sun’iy intellekt asosidagi o‘quv tizimlari
O‘quvchining bilim darajasini aniqlab, moslashtirilgan topshiriqlar taklif etuvchi tizimlar.
AI vositalar yordamida shaxsiy o‘quv yo‘nalishini belgilash.
Sun’iy intellekt (SI) asosidagi o‘quv tizimlari
Sun’iy intellekt (AI yoki SI) – bu kompyuterlarning insoniy fikrlash, o‘rganish va qaror
qabul qilish qobiliyatini taqlid qiluvchi texnologiya. Bugungi kunda SI matematika ta’limida
ham faol qo‘llanilmoqda. Quyidagi yo‘nalishlarda uning ahamiyati katta:
Moslashtirilgan o‘qitish (adaptive learning)
SI texnologiyasi o‘quvchining bilim darajasi, xatolari va o‘rganish tezligini tahlil qilib:
har bir o‘quvchi uchun shaxsiy ta’lim yo‘nalishini taklif etadi;
oson yoki murakkabroq topshiriqlar beradi;
o‘rgatishda individual yondashuvni ta’minlaydi.
Masalan: agar o‘quvchi tenglamalarni yaxshi bilsa, tizim keyingi murakkab bosq
ichga o‘tadi. Agar xatolarga yo‘l qo‘ysa, SI o‘sha mavzuni yana oddiyroq misollar bilan
tushuntiradi.
Avtomatik baholash va tahlil
SI o‘quvchilarning test, masala yoki yozma ishlariga baho beradi;
natijalarni tahlil qilib, o‘quvchining qaysi mavzuda qiynalayotganini aniqlaydi;
o‘qituvchiga aniq ma’lumot beradi, bu esa darsni to‘g‘ri rejalashtirishga yordam beradi.
🟦 Misol: Google Classroom yoki Edmodo’dagi avtomatik testlar tahlili.
Virtual o‘qituvchilar va suhbatdoshlar (AI tutors, chatbotlar)
O‘quvchi savol bersa, SI unga real vaqtda tushunarli javob beradi;
ba'zilar grafik yoki animatsiya orqali tushuntiradi (masalan, matematik formulani chizib
ko‘rsatadi).
🟦 Misol: Khan Academy’s AI coach yoki ChatGPT kabi yordamchilar o‘quvchiga
mustaqil o‘rganishda yordam beradi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
75
Prognoz qilish va rivojlanish monitoringi
SI asosida tuzilgan tizimlar o‘quvchining kelgusidagi natijalarini oldindan bashorat
qiladi:
“agar hozirgi darajada davom etsa, bu o‘quvchi testdan qanday baho oladi?” kabi
tahlillarni chiqaradi;
bu orqali o‘qituvchi oldindan chora ko‘rishi mumkin.
REFERENCES
1.
Abdurahimovna, A. S. (2021, December). Tilshunoslik va tibbiyot integratsiyasi
(AQSHdagi ayrim universitetlar misolida). In
Conferences
.
2.
Rajabova,
H.
(2025).
INTERPRETATION
OF
TIME
AND
SPACEINSHORTS(CHRONOTOPE)(On the example of the stories of the writer
Shukhrat Matkarim“Yilon”,“Maqar”, Kholiyor Safarov “Honor and Life”,“Wingless
Birds”,“The Saddest Joy”).Modern Science and Research, 4(3), 1332-1340.
https://ijmri.de/index.php/jmsi volume 4, issue 3, 2025 7164.
3.
RAJABOVA,
H.
(2025).
EXISTENTIAL
HERO
IN
THE
STORY
ANDHISMOTIVEOFLIVING WITH CREATURES (ON THE EXAMPLE OF THE
STORY“MAQAR”BYSHUHRAT MATKARIM). News of the NUUz, 1(1.2. 1), 318-
320.
4.
Narimova,
G.
(2025).
THE
ESSENCE
OF
WRITTEN
SPEECHINIMPROVINGLANGUAGE
TEACHING
ON
THE
BASIS
OF
APPROACHES.Modern Science andResearch,4(2), 40-45.
5.
Egamova, S. J., & Narimova, G. A. (2021). Lexis features of relevant to ancient
Turkiclanguage words in Alisher Navoi works.Asian Journal of Multidimensional
Research(AJMR),10(2), 90-96.
6.
Adilova,
A.
S.
(2021).
Corpora
and
corpus-based
teaching
Uzbek
to
foreigners.InternationalJournal of Multicultural and Multireligious Understanding
(IJMMU), 8(4), 525-531.
7.
Abdurahimovna, A. S. (2021, December). Integration of Linguistics and
Medicine(ontheexample of some universities in the USA). In Conferences.
8.
Egamova, Shokhida Jalilovna, and Gulnora Abdumannonovna Narimova. "Lexis features
of relevant to ancient turkic language words in alisher navoi works."
Asian Journal of
Multidimensional Research (AJMR)
10.2 (2021): 90-96.
9.
Abdumannonovna,
Narimova
Gulnora.
"Modern
Types
Of
Communicative
Linguistics."
European Scholar Journal
4.5: 39-40.
