Iyun, 2025-Yil
470
ZAIF ESHITUVCHI O‘QUVCHILARNING JISMONIY TARBIYA DARSLARINING
SAMARADORLIGINI “MOTION CONTROL XR” USKUNASI YORDAMIDA
OSHIRISH
R.O.Xursanova
Oriental universiteti Jismoniy tarbiya kafedrasi o‘qituvchisi
El-manzil:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15734525
Annotatsiya.
Ushbu maqola muallifi tomonidan olib borilgan tadqiqotda eshitishida
muommosi bo‘lgan o‘quvchilarning jismoniy tarbiya darslarining samaradorligi “motion control
XR” uskunasi yordamida oshirishilgan. Xronametraj o‘tkazish orqali darsning umumiy va motor
zichligi aniqlangan. Shuningdek, “motion control XR” uskunasining ishlash tartibi ham keltirib
o‘tilgan.
Kalit so‘zlar:
zaif eshituvchi o‘quvchilar, dars jarayoni
,
umumiy zichlik, motor zichlik,
xronametraj, uskuna, jismoniy tarbiya, samaradorlik.
Аннотация.
В исследовании, проведенном автором данной статьи, эффективность
занятий по физическому воспитанию для учащихся с проблемами слуха была повышена с
использованием оборудования «Motion Control XR». Общая и двигательная интенсивность
занятия определялась хронометражем. Также указан порядок работы оборудования
«Motion Control XR».
Ключевые слова:
Слабослышащие учащиеся, учебный процесс, общая плотность,
двигательная плотность, хронометраж, оборудование, физическое воспитание,
эффективность.
Abstract.
In the study conducted by the author of this article, the effectiveness of physical
education classes for students with hearing problems was increased using the “motion control XR”
equipment. The overall and motor intensity of the class was determined by timing. The operating
order of the “Motion Control XR” equipment is also mentioned.
Keywords:
Hearing impaired students, educational process, general density, motor density,
timing, equipment, physical education, efficiency.
Bugungi kunda, eshitishida muammosi bo‘lgan o‘quvchilarning jismoniy tayyorgarligini
oshirish masalasi muhim va dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Tadqiqotlar ko‘rsatmoqdaki,
Eshitishida muammosi bo‘lgan o‘quvchilar ko‘pincha jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlarida
to‘laqonli ishtirok etish imkoniyatidan mahrum bo‘lishadi, bu esa ularning umumiy jismoniy
tayyorgarlik darajasini pasaytirishi mumkin. Bunday o‘quvchilarda motorik qobiliyatlarning
rivojlanishi, tana muvozanati va koordinatsiyasi kabi jismoniy qobiliyatlarni rivojlantirishga alohida
yondashuv zarur. Shu sababli, maxsus mashqlar yordamida eshitishida muammosi bo‘lgan
o‘quvchilarning jismoniy tayyorgarligini oshirish bugungi kunda jahon pedagogikasi va
reabilitatsiya sohasidagi eng muhim yo‘nalishlardan biri sifatida qaralmoqda. Ushbu dissertatsiya
mavzusi dolzarb bo‘lib, eshitishida muammosi bo‘lgan o‘quvchilarning hayot sifatini oshirish va
ularning jismoniy rivojlanishiga yordam beradigan maxsus metodikalarning zarurligini ko‘rsatadi.
Respublikamizda alohida ta’limga ehtiyoji bo‘lgan bunday bolalarning harakatlanish
imkoniyatlaridan kelib chiqib, ularning jismoniy qobiliyatlarini rivojlantirishda o‘quvchilarning
Iyun, 2025-Yil
471
dars
mashg‘ulotlarini boshqarish tizimini tubdan yangilashni shuningdek, maktab dastur
bo‘limlarida mavjud bo‘lgan sport turlarining jismoniy, texnik-taktik
harakatlarini
takomillashtirishni talab etmoqda. Bu borada
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev
“
Bilasizki, davlat xalqqa xizmat qiladi, degan tamoyilni o‘zimizga maqsad qilib olganmiz. Sizlar
ham jamiyatimizning munosib a’zosisizlar. Ushbu sohaga hamma sharoitlarni yaratamiz.
O‘zbekistondagi har bir odam men uchun qadrli” degan edilar. Shuningdek
, e
shitishida muommosi
bo‘lgan bolalarni sportga jalb qilish maqsadida O‘zbekiston Respublikasida “jismoniy imkoniyati
cheklangan va nogironligi bo‘lgan shaxslarning sport bilan shug‘ullanishlari uchun sharoitlar
yaratish bo‘yicha chora-tadbirlari dasturi” tasdiqlanganligi ham fikrimizning yorqin ifodasidir. [1;
12-b]
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga
ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil 13-
oktabrdagi PQ-4860-son qarori, 2021 yil 5-
noyabrdagi PQ-5280-son “Sport-ta’lim muassasalari
faoliyatini 2025 yilgacha
rivojlantirish dasturi to‘g‘risida” gi, O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi “O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-
yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-son Farmoni, O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-yanvardagi PF-5924-son “Jismoniy tarbiya va sportni
yanada takomillashtirish va ommalashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi Farmoni, O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-fevraldagi VMQ-118-son “2019-2023-yillar
davrida O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni rivojlantirish
konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarorlari Qarorlari ushbu faoliyatga tegishli boshqa
me’yoriy huquqiy
hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishda muayyan darajada xizmat
qiladi.
Xronametraj o‘tkazishdan avval u haqida ta’rif bersak. Jismoniy tarbiya darslarida
xronometraj darsning umumiy va motor zichligini aniqlash maqsadida olib boriladi. Darsning
umumiy zichligi deb pedagog nuqtai nazardan to‘g‘ri foydalanilgan vaqtning butun dars davomidagi
nisbatiga aytiladi. Darsning motor zichligi deb, o‘quvching bevosita harakat faoliyatiga, mashq
bajarish uchun sarflangan vaqtga aytiladi. [4; 201-b]
Xronometrajdan olingan ma’lumotlar darsning pedagogik taxlilini ma’lum darajada
chuqurlashtiradi, chunki har xil faoliyat uchun ketadigan vaqtni ratsional sarflash imkonini beradi.
Darsni tekshiruvchi xronometrajning quyidagi hujjatlarni:
xronometraj bayonnomani;
umumiy va motor zichligini;
dars zichligini matnda yozilgan taxlilini olib borish kerak.
Dars boshlanguncha tekshiruvchi xronometraj bayonnomaga dars vazifalarini, shuningdek
har xil bo‘limlarga yoki dars kismlariga belgilangan vaqtni aniqlab olishi kerak. Buning uchun
tekshiruvchi dars o‘tuvchining konspekti bilan tanishishi shart.
Kuzatish davomida dars bir o‘quvchi ustidan olib boriladi va uning familiyasini protokolga
yozish tavsiya etiladi. pedagog faoliyatining mazmuni aniq va mashg‘ulotning ketma-ketligi
yoziladi. Masalan: O‘quvchi saflash. Raport. O‘qituvchi tomonidan dars vazifalarini tushuntirish.
Yurish. Mashqlarni tushuntirish.
Iyun, 2025-Yil
472
Umumrivojlantiruvchi mashqlarni oddiy tarzda yoki qisqacha –egilish, sakrash va b.k. deb
yoziladi. Sekundomer bo‘yicha har qaysi ish faoliyatining tugash vaqti yoziladi. Masalan,
o‘quvching saflanishi va raportiga 2 daqiqa 10 soniya vaqt ketsa, shu ish faoliyatining to‘g‘risiga
yoziladi. O‘qituvchi tomonidan mashqlarni tushuntirishga, ko‘rsatishga, ko‘rgazmali qurollarni
tayyorlashga, mashg‘ulot joyini tayyorlashga, o‘quvching mashqni bajarishga ketgan vaqtlar aniq
kilib tegishli grafaning to‘g‘risiga yoziladi. [4;202-b]
Dars tugagandan keyin xronometraj ma’lumotlarini ishlab chiqish kerak. Bunda har qaysi
faoliyatga ketgan aniq vaqtni topish uchun keyingi sekundomer ko‘rsatgan keyingi vaqtdan
oldingisi olib tashlanishi shart.
Kuzatish davomida dars bir o‘quvchi ustidan olib boriladi. Shuning uchun biz Yusopova
Jasminani tanlab oldik. Pedagog faoliyatining mazmuni aniq va mashg‘ulotning ketma-ketligi
yozildi. Umumrivojlantiruvchi mashqlarni oddiy tarzda qisqartirilgan holatda ya’ni bosh harflarni
katta harflar asosida yoziladi.
Uchinchi grafaga sekundomer bo‘yicha har qaysi ish faoliyatining tugash vaqti yozildi.
O‘qituvchi tomonidan mashqlarni tushuntirishga, ko‘rsatishga, ko‘rgazmali qurollarni tayyorlashga,
mashg‘ulot joyini tayyorlashga, o‘quvching mashqni bajarishga ketgan vaqtlar aniq kilib tegishli
grafaning to‘g‘risiga yozildi.
Dars tugagandan keyin xronometraj ma’lumotlarini ishlab chiqish kerak. Bunda har qaysi
faoliyatga ketgan aniq vaqtni topish uchun keyingi sekundomer ko‘rsatgan keyingi vaqtdan
oldingisi olib tashlanishi shart.
Tashkil qilish uchun bo‘sh ketgan vaqt, ya’ni o‘quv-tarbiyaviy vazifalarni yechishga
taalluqli bo‘lmagan harakatlar yoki vaqtdan oldin darsni tugallash intizomining buzilishi,
o‘quvchining sababsiz ish faoliyatidan ketib kolishi natijasida mashg‘ulot vaqtida xosil bo‘ladigan
tanaffuslar- bularning hammasi dars jarayonining oqlanmagan vaqtiga kiradi. Darsning umumiy
zichligini xisoblaganda, dars uchun ajratiladigan 45 daqiqa vaqt 100% deb olindi. pedagogik
oqlangan vaqtda 31 daqiqa sarflandi, xisob quyidagicha yechiladi:
𝟑𝟏∗𝟏𝟎𝟎
𝟒𝟓
= 68,8%
Darsning umumiy zichligi 68,8% ni tashkil qildi. Jismoniy mashqlar bajariladigan
mashg‘ulotlarda motor zichlik maxsus ko‘rsatkich bo‘lib xisoblanadi.
Harakatlarni bajarishga 18 daqiqa sarflandi, xisob quyidagicha yechiladi:
𝟏𝟖∗𝟏𝟎𝟎
𝟒𝟓
= 40 %
Darsning motor zichligi 40 % ni tashkil qildi. Darsning umumiy va motor zichligini
aniqlagandan so‘ng uni taxlil qilish kerak. Umumiy zichlikning eng yuqori bahosi 45 daqiqaning
xammasini to‘g‘ri va aniq ishlatilishidir. Motor zichlikni optimal darajasi katta yoki kichkinaligi
bilan bir qancha faktorlarga yozish darsni vazifaga, mashg‘ulotni material tomonidan
ta’minlanganligiga bog‘liq.
Zaif eshituvchi o‘quvchilarning sport to‘garagi uchun tanlab olingan o‘quvchilarga “Motion
control XR” uskunasi tushuntirildi. 1 oy davomida ularga ushbu uskunada mavjud bo‘lgan
vibiratsiyali kodlar atamalari bilan o‘rgatildi hamda 6 davomida amaliyotda qo‘llab borildi. “Motion
control XR” uskunasi asosan o‘z ichiga 12 ta atamani kodlashtirgan bo‘lib ushbu atamalar dars
Iyun, 2025-Yil
473
jarayonida eng qo‘llaniladigan so‘zlardir. Qolaversa, tanlab olingan atamalar o‘quvchilarning tezlik
reaksiyasini, diqqat bilan bog‘liq bo‘lgan so‘zlardir. Ushbu uskuna qo‘llanilgandan so‘ng ya’na 6
sinf o‘quvchilari ustida xronametraj o‘tkazildi. Ushbu sinf tanlab olinishining asosiy sababi uning
tarkibidagi bolalar aynan tajriba uchun tanlab olingan hamda sport to‘garagimizda ishtirok etgan
bolalar ekanligidir.
Xronametraj o‘tkazishda Yusopova Jasmina kuzatiladi.
Pedagogik oqlangan vaqtda 36 daqiqa sarflandi, xisob quyidagicha yechiladi:
𝟑𝟔∗𝟏𝟎𝟎
𝟒𝟓
= 80%
Darsning umumiy zichligi 80% ni tashkil qildi.
Harakatlarni bajarishga 25 daqiqa sarflandi, xisob quyidagicha yechiladi:
𝟐𝟓∗𝟏𝟎𝟎
𝟒𝟓
= 55,5 %
Darsning motor zichligi 55,5 % ni tashkil qildi.
Xulosa:
Jismoniy tarbiya darslarida xronametraj o‘tkazish uslubiyati darsning umumiy va motor
zichligini aniqlashdagi eng qulay va yaxshi uslub hisoblanadi. Biz tomonimizdan o‘tkazilgan
xronametraj 6 sinf o‘quvchilarining jismoniy tarbiya darslaridan birini tanlab oldik va hisob
qilinganda darsning umumiy zichligi 68,8% ni tashkil qildi. Motor zichlik esa 40 % ni tashkil qildi.
Albatta bu yomon natija emas. Ammo kuzatishlar davomida ko‘pgina vaqtlar dars jarayonida
ishlatiladigan buyruqlar (atamalar) uchun ham sarflanmoqda. Biz ushbu jarayonni yaxshilash
maqsadida “MOTION CONTROL XR” uskunasi ishlab chiqib, uni amaliyotga joriy qildik. Uskuna
o‘rganilib oradan 6 oy vaqt o‘tgandan so‘ng natijalar ancha yaxshilandi. Albatta o‘rganilgan darslar
2 xil sport turi elemetlaridan tashkil topganligi ham darsda umumiy va motor zichlikning foizlariga
ta’sir qiladi. Ammo tajriba jarayonida jadvalga e’tibor qaratilganda saflanish yoki shunga o‘xshash
buyruqlar uchun vaqt ancha qisqargan. Tajribadan so‘ng natijalar Darsning umumiy zichligi 80%
ni tashkil qildi. Darsning motor zichligi esa 55,5 % ni tashkil qildi. Bu esa ancha yaxshi natija
hisoblanadi.
REFERENCES
1.
Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li, “BELBOG‘LI KURASHCHILARNING
KOORDINATSION
MASHQLAR
YORDAMIDA
TEXNIK
–
TAKTIK
TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH”. Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar
jurnali, volum-3, 272-282.Balsevich V.K. Fizicheskaya kultura dlya vsex i dlya kajdogo.-
Moskva: FiS, 1988.-208 s.il.
2.
Soliyev Sanjarbek Shuhratjon o‘g‘li FUTBOLCHILARNING IRODAVIY SIFATLARINI
RIVOJLANTIRISH ORQALI MUSOBAQA OLDI HAVOTIRINI KAMAYTIRISH
ResearchBib IF-2023: 11.01/ ISSN: 3030-3753 / Volume 2 Issue 4
3.
Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li. Belbog‘li kurashchilarning texnik va taktik
tayyorgarligini takomillashtirish. Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar jurnali. 2024, 4-son. 371-379.
Iyun, 2025-Yil
474
4.
XURSANOVA, R. (2024). ESHITISHIDA MUOMMOSI BO ‘LGAN O
‘QUVCHILARNING JISMONIY TAYYORGARLIGINI ANIQLASH VA TAHLIL
QILISH. «ACTA NUUz», 1(1.6. 1), 242-244.
5.
ESHITISHIDA MUOMMOSI BO ‘LGAN O‘QUVCHILARNING JISMONIY
TAYYORGARLIGINI ANIQLASH VA TAHLIL QILISH Xursanova Ruxsora Olimjon
qizi ACTA NUUz jurnali 242-244 betlar
6.
The role and importance of the principle of continuity in improving the speed ability of 12-
14-year-old hearing and speech impaired children Xursanova Rukhsora Olimjon kizi
MENTAL ENLIGHTENMENT SCIENTIFIC – METHODOLOGICAL JOURNAL 229-
235
7.
Aкрамович, Болтаев Аъзам; ,Ёш волейболчиларнинг жисмоний сифатларини
ривожлантиришда ҳаракатли ўйинларни аҳамияти,Муғаллим ҳем узликсиз
билимлендириў,,6-son,132-135,2019,
8.
BOLTAEYV, A.A.; ,KO‘P YILLIK TAYYORGARLIK BOSQICHIDA SPORTGA
SARALASH
VA
YO’NALTIRISH,МУҒАЛЛИМ
ҲӘМ
ҮЗЛИКСИЗ
БИЛИМЛЕНДИРИЎ
№
6/3
2024
МУҒАЛЛИМ
ҲӘМ
ҮЗЛИКСИЗ
БИЛИМЛЕНДИРИЎ,1,898-904,8,2024,Qoraqolpoq
9.
Mamadaliyev S., Yallaqayev Z. O‘ZBEKISTONDA SPORT EKSTRIMAL TURIZMINI
RIVOJLANTIRISH VA O‘ZGARUVCHAN TURISTLARNI DOIMIY TURISTLARGA
AYLANTIRISH CHORA-TADBIRLARI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3.
– №. 12. – С. 835-839.
10.
Abduraxmonovich M. S., Yusupovich Y. Z. O‘ZBEKISTONDA SPORT EKSTRIMAL
TURIZMINI RIVOJLANTIRISH VA O‘ZGARUVCHAN TURISTLARNI DOIMIY
TURISTLARGA AYLANTIRISH CHORA-TADBIRLARI //International scientific
journal «MODERN SCIENCE АND RESEARCH. – 2024. – Т. 3.
11.
Mamadaliyev S., Yallaqayev Z. O ‘ZBEKISTON SHAROITIDA TURLI AXOLI
QATLAMLARIDA
SPORT-SOG
‘LOMLASHTIRISH
TURIZMI
MASHG
‘ULOTLARINI TASHKIL ETISHDAGI O ‘ZIGA XOS YONDOSHUVLAR //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1253-1262.
12.
PULATOV, LAZIZ A; ,SYSTEM OF PERSONALITY DEVELOPMENT IN HIGHER
EDUCATION
INSTITUTIONS,Mental
Enlightenment
Scientific-Methodological
Journal,5,03,316-323,2024
13.
Ilhom X. Abdullayev. IMPROVEMENT OF THE SPECIAL PHYSICAL TRAINING
MODEL OF GRECO-ROMAN JUNIOR WRESTLERS / MENTAL ENLIGHTENMENT
SCIENTIFIC – METHODOLOGICAL JOURNAL. ISSN: 2181-1547 (E) / 2181-6131 (P)
Vol. 5 No. 08 (2024): Vol.05, Issue08, 2024
14.
BOLTAEYV. A.A.SCIENTIFIC AND THEORETICAL ANALYSIS OF AGGRESSION
IN STUDENTS OF MIDDLE SCHOOL AGE,"Spectrum Journal of Innovation, Reforms
and Development",1,111-116,7,2023,SCIENTIFIC AND THEORETICAL ANALYSIS OF
AGGRESSION IN STUDENTS OF MIDDLE.
Iyun, 2025-Yil
475
15.
DEVELOPMENT OF AGILITY IN FEMALE STUDENTS THROUGH BASKETBALL
GAME ELEMENTS Umida Abdulla qizi Eshmanova THE MULTIDISCIPLINARY
JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY- VOLUME-4, ISSUE-12.
16.
Muidinov M.R, Technical Training In Belbogli Kurash Wrestling Through Coordination
Exercises Development. Mental Enlightenment Scientific – Methodological Journal, 2024
vol (05), 106-115.
17.
Muydinov M.R. The importance of mobile technologies in enhancing technical and tactical
preparation in belt wrestling. Multidisciplinary Journal of Science and Technology
VOLUME-4, ISSUE-12 INDIA. 17-23.
18.
Mamadaliyev, S., & Yallaqayev, Z. (2024). O ‘ZBEKISTON SHAROITIDA TURLI
AXOLI QATLAMLARIDA SPORT-SOG ‘LOMLASHTIRISH TURIZMI MASHG
‘ULOTLARINI TASHKIL ETISHDAGI O ‘ZIGA XOS YONDOSHUVLAR.
Modern
Science and Research
,
3
(12), 1253-1262.
19.
Mamadaliyev, S., & Yallaqayev, Z. (2024). O ‘ZBEKISTONDA SPORT EKSTRIMAL
TURIZMINI RIVOJLANTIRISH VA O ‘ZGARUVCHAN TURISTLARNI DOIMIY
TURISTLARGA
AYLANTIRISH
CHORA-TADBIRLARI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12), 835-839.
20.
Abdullayev Ilhom Xushnudovich. ANALYZING THE COMPETITIVE PERFORMANCE
OF
GRECO-ROMAN
WRESTLING
ATHLETES
(http://econferencezone.org/index.php/ecz/article/view/2387) / International Conference on
Developments
in
Education
Hosted
from
Saint
Petersburg,
Russia
https:
econferencezone.org Aug 23rd 2023.
21.
Abdullaev Ilkhom Khushnudovich. DEVELOPMENT OF SPECIAL PHYSICAL
TRAINING OF GRECO-ROMAN WRESTLERS WITH THE HELP OF SPECIAL
SIMULATORS / 17th-TECH-FEST-2023 International Multidisciplinary Conference
Hosted from Manchester, England https://conferencea.org 25th August 2023.
22.
Soliyev Sanjarbek Shuhratjon o‘g‘li FUTBOLCHILARNING IRODAVIY SIFATLARINI
RIVOJLANTIRISH ORQALI MUSOBAQA OLDI HAVOTIRINI KAMAYTIRISH
ResearchBib IF-2023: 11.01/ ISSN: 3030-3753 / Volume 2 Issue 4
23.
Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar 2024 4-son Jismoniy tarbiya va sport yo‘nalishlari bo‘yicha
kasbiy ijodiy imtihonlarni o'tkazishda zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash metodikasi 341-
345 Sanjarbek Soliyev
24.
International Journal of Advance Scientific Research “Mass participation in sports is an
effective way to Improve women's health” 249-255 MASS PARTICIPATION IN SPORTS
IS AN EFFECTIVE WAY TO IMPROVE WOMEN'S HEALTHKhaidarova
25.
Rahmanova, D. A. (2023). 3-7 YOShLI BOLALARNING SOG ‘LOMLAShTIRUVChI
GIMNASTIKA
VA
XOREOGRAFIYA
BILAN
ShUG
‘ULLANIShINING
SAMARADORLIGI.
Namangan davlat universiteti Ilmiy axborotnomasi
, (8), 606-614.
26.
RAHMANOVA, D. (2024). JISMONIY TARBIYA DARSLARIDA OLIY TA’LIM
MUASSASALARI
TALABALARINI
JISMONIY
SIFATLARINI
RIVOJLANTIRISH.
News of the NUUz
,
1
(1.8), 150-152.
Iyun, 2025-Yil
476
27.
Ma’murbekova, G. (2024). YUQORI MALAKALI SAMBOCHI QIZLARNI
FUNKSIYANAL XOLATIGA TEZKOR KUCHNING TA’SRI. Modern Science and
Research, 3(12), 1387-1390.
28.
Ma’murbekova, G. (2024). IMPROVING THE SPEED AND AGILITY OF NATIONAL
WRESTLERS. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(12), 34-37.
29.
Anvarov
S.,
Xudayberdiyev
N.,
Mamadaliyev
S.
12–14
YOSHLI
YOSH
BOKSCHILARNING
FIZIOLOGIK
XUSUSIYATLARI
ASOSIDA
MAXSUS
JISMONIY VA TEXNIK TAYYORGARLIKNI TAKOMILLASHTIRISH YO ‘LLARI
//Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 4.
30.
Tuychiyev, K., Xudayberdiyev, N., & Mamadaliyev, S. (2025). O ‘SMIR YOSHIDAGI
KIKBOKSINGCHILARDA
MAXSUS
JISMONIY
TAYYORGARLIKNI
OSHIRISH.
Modern Science and Research
,
4
(4), 1848-1852.
31.
Erkinhodjayeva G., Mamadaliyev S. KO‘ZI OJIZLAR VA ZAIF KO‘RUVCHILAR
UCHUN OCHIQ HAVODAGI HARAKATLI O‘YINLARNING AHAMIYATI //Modern
Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 4. – С. 1843-1847.
32.
Mamadaliyev, S. (2024). THE CURRENT STATE OF SPORTS AND WELLNESS
MOUNTAIN TOURISM IN UZBEKISTAN AND MEASURES FOR ITS MASS
DEVELOPMENT.
Multidisciplinary Journal of Science and Technology
,
4
(12), 44-48.
33.
Soliyev,
S.
(2025).
FUTBOLCHILARNING
RAQOBAT
SHAROITIDAGI
FAOLIYATINI MODELLASHTIRISH. Modern Science and Research, 4(6), 176-183.
34.
Soliev, S., & Buvaxonov, O. (2025). YENGIL ATLETIKA VOSITALARIDAN
FOYDALANIB YOSH FUTBOLCHILARNING JISMONIY TAYYORGARLIGINI
TAKOMILLASHTIRISH DOLZARB MUAMMOLARI. Modern Science and Research,
4(6), 170-175.
35.
Turobov, X. X., & Soliyev, S. S. (2022). Zamonaviy O'zbekistonda ommaviy sportni
rivojlantirishning tashkiliy asoslari. Uzluksiz ta'lim, 33-39.
36.
Khaidarova, M. I., Sh, S. S., & Kh, K. S. (2023). MASS PARTICIPATION IN SPORTS IS
AN EFFECTIVE WAY TO IMPROVE WOMEN'S HEALTH. International Journal of
Advance Scientific Research, 3(11), 249-255.
37.
Boltayev.
A.A.
METHODOLOGY
OF
VOLLEYBALL
LESSON
AND
TECHNOLOGICAL
FUNDAMENTALS,Журнал
иностранных
языков
и
лингвистики,5,5,,2023,
38.
Болтев, А.A. Voleybol sport turida sakrashning texnik ko‘nikmalarini shakillantirish
mexanizimlari,Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar jurnali. 2024.,,69-75,69-75,2024,Бухоро
Давлат университети
39.
Болтаев. А.А. Ёш волейболчиларнинг жисмоний сифатларини ривожлантиришда
ҳаракатли ўйинларни аҳамияти,Муғаллим ҳем узликсиз билимлендириў,,6-son,132-
135,2019,
40.
BOLTAEYV. A.A.SCIENTIFIC AND THEORETICAL ANALYSIS OF AGGRESSION
IN STUDENTS OF MIDDLE SCHOOL AGE,"Spectrum Journal of Innovation, Reforms
Iyun, 2025-Yil
477
and Development",1,111-116,7,2023,SCIENTIFIC AND THEORETICAL ANALYSIS OF
AGGRESSION IN STUDENTS OF MIDDLE.
41.
Пўлатов, Л. А. (2021). ЁШ ТАЭКВОНДОЧИЛАРНИНГ ТЕХНИК-ТАКТИК
ТАЙЁРГАРЛИГИНИ РИВОЖЛАНТИРИШДА МУСОБАҚАЛАР БЕЛЛАШУВИ
ТАҲЛИЛИНИНГ АҲАМИЯТИ.
Fan-Sportga
, (4), 30-33.
42.
Po‘latov, L. A. (2025). TALABALARNING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARINI
SHAKLLANTIRISHDA
ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALARNING
AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 1242-1250.
43.
PULATOV, L. A. (2024). SYSTEM OF PERSONALITY DEVELOPMENT IN HIGHER
EDUCATION
INSTITUTIONS.
Mental
Enlightenment
Scientific-Methodological
Journal
,
5
(03), 316-323.
44.
Ugli, P. L. A. (2021). The importance of developing special skills in taekwondo in improving
the technical and tactical training of 12–14 year old taekwondo fighters.
ACADEMICIA: An
International Multidisciplinary Research Journal
,
11
(9), 1031-1036.
45.
Пулатов, Л. А. (2019). СОВРЕМЕННЫЕ ОЗДОРОВИТЕЛЬНЫЕ СИСТЕМЫ.
In
Актуальные проблемы физического воспитания студентов
(pp. 216-218).
46.
Вobur, D., & Abdullayev, I. (2025). TALABA YOSHLARNING AXLOQIY
RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI: PEDAGOGIK VA PSIXOLOGIK JIHATLAR.
Modern Science and Research, 4(6), 116-122.
47.
Абдуллаев, И., & Мелиқўзиева, М. (2025). ИССИҚ ИҚЛИМЛИ ЎЛКАЛАРДА
СПОРТЧИЛАР
ОВҚАТЛАНИШИНИНГ
ЎЗИГА
ХОС
ФИЗИОЛОГИК
ХУСУСИЯТЛАРИ. Modern Science and Research, 4(1), 462-467.
48.
Murodov Kamol Nuritdinovich. Analysis of competitive activity of freestyle wrestlers and
the structure of the training process aimed at the development of power endurance. Eurasian
Journal of Sport Science 2024; 1(2): 256-259
49.
Bakiev, Z. A., Adilov, S. K., Murodov, K. N., & Kirgizbоуev, М. М. Technology
oincreasing the efficiency of technical and tactical actions and development of the physical
abilities of athletes in sports wrestling basis of analysis of sports skills of wrestlers. "
Oeconomia Copernicana". Илмий-назарий журнал. Poland, 2021/3, (136), 66.
50.
Муродов, К. Н. (2023). СПОРТ КУРАШИДА “SMART SPORTSWEAR” ОРҚАЛИ
СПОРТЧИЛАРНИНГ МУШАК КУЧИ ДАРАЖАСИНИ АНИҚЛАШ ВА МАХСУС
ТРЕНАЖЁРЛАР ЁРДАМИДА РИВОЖЛАНТИРИШ ТЕХНОЛОГИЯСИ. Fan-Sportga,
(3), 20-22.
51.
Муродов, К. Н., & Адилов, С. К. (2022). МЕТОДИКА РАЗВИТИЯ СИЛОВОЙ
ВЫНОСЛИВОСТИ БОРЦОВ ВОЛЬНОГО СТИЛЯ. In ПЕРСПЕКТИВНЫЕ
ТЕХНОЛОГИИ И ИННОВАЦИИ В АПК В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВИЗАЦИИ (pp. 621-
623).
52.
Муродов, К. Н., & Адилов, С. К. (2022). ТЕХНОЛОГИЯ РАЗВИТИЯ СИЛОВОЙ
ВЫНОСЛИВОСТИ БОРЦОВ НА ОСНОВЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ СПЕЦИАЛЬНЫХ
ТРЕНАЖЕРОВ И УПРАЖНЕНИЙ В ВОЛЬНОЙ БОРЬБЕ. In
Актуальные проблемы
физического воспитания студентов
(pp. 613-616).
Iyun, 2025-Yil
478
53.
Mo‘ydinov, M., & Jaynarov, N. (2025). O ‘SMIR YOSHDAGI OG ‘IR
ATLETIKACHILARNING
RATSIONAL
OVQATLANISHINI
SAMARALI
TASHKILLASHTIRISHNING USULLARI. Modern Science and Research, 4(6), 398-406.
