2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
427
SPORT O‘YINLARI VA ESTAFETA POYGALAR KATTA YOSHDAGI BOLALAR
UCHUN
Z.X.Tangirov
O‘zbekiston davlat sport akademiyasi huzurudagi jismoniy tarbiya va sport bo‘yicha
mutaxassislarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti Samarqand filiali “Jismoniy
tarbiya va sport nazariyasi va uslubiyati” kafedrasi v.b. dotsenti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15090116
Annotation.
Ushbu maqolada sport o‘yinlari va estafeta poygalar katta yoshdagi bolalar
uchun, mamlakatimizda mazkur sport turlari elementlaridan tashkil topgan harakatli o‘yinlarni
rivojlanish bilan bog‘liq jarayonlar yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
Sport o‘yinlari, estafeta, poyga, sholg‘m, o‘yin, sport, tur, rivojlanish,
to‘plar
,
jim, ov,
Gamsterlar, mushuklar,
quyonlar,
mushuk va sichqon.
Аннотация.
В данной статье рассматриваются спортивные игры и эстафетные
гонки для детей старшего возраста, процессы, связанные с развитием в нашей стране
подвижных игр, состоящих из элементов этих видов спорта.
Ключевые слова:
Спортивные игры, эстафета, гонки, репа, игра, спорт, вид,
развитие, мячи, Джим, охота, хомяки, кошки, кролики, кошки и мыши.
1. “Sholg‘om” estafeta o‘yini.
Maqsad: bolalarning motor va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish.
Xususiyatlari: jamoa uchun ertak qahramoni shlyapalari.
Jarayon: Har biri 6 boladan iborat ikkita jamoa ishtirok etadi. Bu bobo, buvi, nabira, it,
mushuk va sichqon. Zalning qarama-qarshi devorida 2 ta stul bor. Har bir stulda sholg‘om bor -
sholg‘omning surati bilan shlyapa kiygan bola. O‘yinni bobo boshlaydi. Signal bilan u sholg‘omga
yuguradi, uning atrofida yuguradi va qaytib keladi, buvisi unga yopishadi (belidan ushlab oladi)
va ular birgalikda yugurishni davom ettiradilar, yana sholg‘omni aylanib, orqaga yugurishadi,
keyin nevara ularga qo‘shiladi, va hokazo. O‘yin oxirida sichqonchani sholg‘om ushlaydi.
Sholg‘omni eng tez tortib olgan jamoa g‘alaba qozonadi. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi
o‘tkazsa bo‘ladi.
3. “Tarvuzlarni siljiting”.
Ushbu estafeta uchun sizga turli o‘lchamdagi oltita to‘p kerak bo‘ladi (har bir jamoa uchun
uchtadan). Har bir ishtirokchiga vazifa beriladi: uchta "tarvuz" ni aylanuvchi stolga olib borish va
orqaga qaytish. "Tarvuzlar" ni tashlagan kishi ularni to‘playdi va boshlang‘ich chiziqqa qarab
harakat qilishni davom ettiradi. Qo‘lingizda uchta to‘pni ushlab turish va bir vaqtning o‘zida
yugurish - qiyin ish. Shuning uchun o‘yinchilar sekin va ehtiyotkorlik bilan harakat qilishadi. Shu
tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
4. “To‘plar musobaqasi” estafetasi.
Maqsad: tezlik va chaqqonlikni rivojlantirish.
Xususiyatlari: jamoalar soni bo‘yicha to‘plar.
Harakat: Bolalar birin-ketin ustunda turishadi (bir qadam masofada) va to‘pni boshlari
ustidagi qo‘shniga orqalaridagi qo‘shniga uzatadilar. To‘p ustunni to‘ldirayotgan o‘yinchining
qo‘liga tushganda, u oldinga yuguradi va guruh rahbari bo‘ladi, qolganlari bir qadam orqaga
chekinadilar. O‘yin barcha ishtirokchilar o‘zlarini ustun yyetakchi si sifatida sinab ko‘rmaguncha
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
428
davom etadi. Bu o‘yinning yana bir o‘zgarishi bor: to‘pni boshdan emas, balki o‘yinchilarning
oyoqlari orasidan uzating. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
5. “Jim ov” o‘yini
Maqsadlar: fikrlashni, eshitish e‘tiborini rivojlantirish; matematik hisoblash va tasavvurni
mustahkamlash; muvofiqlashtirish va tezlik qobiliyatini yaxshilash.
Materiallar: qo‘ziqorin va rezavorlar qo‘ziqorinlari, 2 savat. Shu tarizda sport musobaqa
estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
O‘yinning borishi
.
O‘yinchilar bir-biriga qaragan holda ikki qatorda turishadi. Ularning oldida bolalarga
tanish bo‘lgan, shu jumladan zaharli mevalar va qo‘ziqorinlar tasvirlangan maketlar yoki rasmlar
joylashtirilgan. Jamoalarning yon tomonida 5-6 metr masofada savatlar bor.
O‘qituvchi buyruq beradi: "Bolalar, qo‘ziqorinlarni oling!" Ikkala jamoaning
ishtirokchilari tegishli rasmlarni yoki qo‘g‘irchoqlarni tanlaydilar. "To‘xtating!" Buyrug‘i bilan
qo‘ziqorinlarni yig‘ish to‘xtaydi. O‘g‘il bolalar savatga yugurib, hosilini qo‘yishadi.
O‘qituvchining buyrug‘i bilan "Qizlar, rezavorlarni oling!" Bolalarning harakatlari tasvirlangan
ketma-ketlikda takrorlanadi. O‘yin savatlarda "jim ov" hosili yig‘ilguncha davom etadi.
O‘qituvchi o‘yin shartlariga rioya qilishni nazorat qiladi. Natija har bir jamoa tomonidan hisoblab
chiqiladi. Zaharli qo‘ziqorin va rezavorlar hosildan chiqariladi.
Eng ko‘p qo‘ziqorin va rezavorlar to‘plagan jamoa g‘alaba qozonadi. Shu tarizda sport
musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
6. “Hayvonlar qiroli” o‘yini.
O‘yinning maqsadi: vosita, aloqa va ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirish, yaxshi xotirani
rivojlantirish.
Xususiyatlari: o‘rta o‘lchamdagi to‘p.
O‘yinning borishi: barcha o‘yinchilar "hayvonlar". Ulardan biri “hayvonlar shohi”. Har bir
o‘yinchi boshqa hayvonlar (quyon, ayiq, bo‘ri, tulki, yo‘lbars va boshqalar) eshitmasligi uchun
“qirol” ga o‘z ismini aytadi. “Hayvonlar” “qirol” qarshisida bir qatorda, undan bir necha qadam
narida joylashgan. “Hayvonlar shohi” ning oyoqlarida to‘p bor va yaqin atrofda chiziq chizilgan.
“Qirol” baland ovozda qandaydir “yirtqich hayvon” deb chaqiradi va u yugurishi kerak va “qirol”
uni to‘p bilan urishga harakat qiladi.
Agar to‘p yuguruvchiga tegsa, u “qirol” ga boradi va unga yordam beradi (to‘pni olib
keladi).
“Qirol” 3 ta hayvonni tutgandan so‘ng: “Hamma yuguring!” - va kimnidir to‘p bilan
urishga harakat qiladi.
Maxsus eslatmalar: “hayvonlar shohi” chiziqdan tashqariga chiqmasdan to‘pni tashlaydi.
4 yoki 5 ta “hayvon” qo‘lga olingandan keyin yangi “qirol” tanlanadi. Shu tarizda sport musobaqa
estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
7. “Gamsterlar va mushuklar” o‘yini.
O‘yinning maqsadi: vosita va aloqa qobiliyatlarini rivojlantirish, reaktsiya tezligi.
O‘yinning borishi: o‘yinchilardan 2 ta haydovchi tanlanadi – “mushuklar”. Qolgan
o‘yinchilar “hamster” dir. Ular aylana bo‘ylab juft bo‘lib, aylana markaziga qaragan holda, xuddi
qo‘sh doira hosil qiladi. Juftlar o‘rtasida 1 m masofa bo‘lishi kerak “mushuklar” aylana orqasida
turishadi.
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
429
“Mushuklardan” biri qochib ketadi, ikkinchisi esa uni yomon ko‘rsatishga harakat qiladi.
Yugurgan “mushuk” “hamster” juftlaridan birining oldida turadi. Keyin orqada turgan o‘yinchi
“mushuk” dan qochishi kerak. Agar yyetib kelgan kishi qochib ketayotganni haqorat qilsa,
ushlangan kishi yyetib boradi va “mushuk” undan qochib, juft “hamster”lar oldida turishga harakat
qiladi.
Maxsus eslatmalar: yuguruvchi aylana bo‘ylab yugura olmaydi. Siz faqat qochib ketgan
yoki juftlik ortida uchinchi o‘rinda turadigan odamni o‘ldirishingiz mumkin. Shu tarizda sport
musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
8. “Pinni yiqitish” o‘yini
Uskunalar: Skittles va ular uchun to‘plar.
O‘yinning borishi:
Bolalar ikkita kichik guruhga bo‘lingan va birin-ketin turishadi. Har bir kichik guruh
oldidan chiziq chiziladi. Undan 2-3 metr masofada bir-biridan 10-15 sm masofada 5-6 pin
o‘rnatiladi. Har bir guruhning bolalari navbatma-navbat chiziqqa yaqinlashadilar va to‘pni (to‘pni)
shiddat bilan aylantiradilar, pinni yiqitishga harakat qilishadi. Barcha bolalar mashqni bajarib
bo‘lgach, qaysi guruh eng ko‘p pinlarni urganini hisoblang. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi
o‘tkazsa bo‘ladi.
9. “Bog‘dagi quyonlar” o‘yini
Uskunalar: chizish uchun bo‘r.
Yoshi: 5-6 yil.
O‘yinning borishi: saytning o‘rtasiga ikkita doira chizilgan: ichki diametri 3 m, tashqisi 7
m va bolalar guruhidan quyonlar tayinlangan. Quyonlar katta doiradan tashqarida joylashgan
maydonda, qo‘riqchi esa kichik doira markazida - bog‘da. O‘qituvchining signaliga ko‘ra,
quyonlar katta aylana bo‘ylab ikki oyog‘iga sakrashadi. Bog‘ bo‘ylab yugurib yurgan qorovul
ularni tutishga harakat qiladi. Qo‘riqchi bir tosh bilan 3-4 qushni tutib olsa, o‘yin to‘xtaydi va
yangi qo‘riqchi tanlanadi. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
10. “Mushuk va sichqon” o‘yini.
O‘yinning maqsadi: vosita qobiliyatlarini, muloqot qobiliyatlarini rivojlantirish.
O‘yinning borishi.
1-variant. O‘yinchilar “mushuk” va “sichqonchani” tanlaydilar, keyin aylanada turishadi.
“Mushuk” aylana orqasida, “sichqoncha” esa doira ichida. “Mushuk” doira ichiga kirib,
“sichqonchani” ushlashi kerak, lekin o‘yinchilar uning oldidagi kirishlarni yopadilar. “Mushuk”
orqali o‘tishga harakat qiladi, lekin bolalar egilib, “sichqonchani” tutishiga yo‘l qo‘ymaydilar.
“Mushuk” baribir aylanaga kirganda, bolalar tezda “sichqonchani” qo‘yib yuborishadi, lekin
“mushuk” ni tashqariga chiqarmaslikka harakat qilishadi. “Mushuk” “sichqonchani” ushlaganida,
yangi o‘yinchilar tanlanadi.
2-variant. O‘yin xuddi shu tarzda o‘ynaydi, lekin “sichqonchani” bir emas, balki ikkita
“mushuk” tomonidan ovlanadi. “Mushuklar” aylanaga faqat ochiq darvoza orqali kirishlari
mumkin - aylanada turgan bolalarning ko‘tarilgan qo‘llari. Agar “mushuk” dan biri
“sichqonchani” ushlasa, ular aylanada turishadi, ikkinchi “mushuk” esa o‘ynash uchun boshqa
sheriklarni tanlaydi.
Maxsus eslatmalar: agar “mushuk” uzoq vaqt davomida “sichqonchani” ushlay olmasa,
boshqa juftlikni tanlashingiz kerak. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
11. “Baba Yaga” o‘yin-estafetasi.
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
430
Maqsad: bolalarning motor va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish.
Atributlar: paqir va mop yoki buyruqlar soniga ko‘ra tayoq.
Ish tartibi: stupa sifatida oddiy chelak, supurgi sifatida esa shvav ishlatiladi. Ishtirokchi bir
oyog‘i bilan chelakda turadi, ikkinchisi yerda qoladi. Bir qo‘li bilan chelakning tutqichidan,
ikkinchi qo‘lida shvavchani ushlab turadi. Bu holatda siz butun masofani bosib o‘tishingiz va ohak
va supurgini keyingisiga o‘tishingiz kerak.
2-variant:
Xususiyatlari: 2 ta supurgi yoki mop, bir nechta rangli skittles.
O‘yinning borishi: o‘yinchilar 2 jamoaga bo‘lingan. Boshlanish va tugatish chiziqlari
chiziladi. Pinlar o‘yin maydoni bo‘ylab bir-biridan 0,3 m masofada joylashtiriladi. O‘yinchilar
boshlang‘ich chiziqdan butun masofani supurgida pinlarga tegmasdan o‘tishlari kerak.
Vazifani boshqalarga qaraganda tezroq va yaxshiroq bajargan jamoa g‘alaba qozonadi. Shu
tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
12. “Juft yugurish”
Uskunalar: Pinlar kublar - havolalar soniga ko‘ra
O‘yinning borishi:
Bolalar chiziqdan tashqarida saytning bir tomonida juft bo‘lib ustunlarda turishadi.
Saytning boshqa tomonida ob’ektlar (pinlar, kublar ...) havolalar soniga ko‘ra joylashtiriladi.
O‘qituvchining signaliga ko‘ra, ustunlardagi bolalarning birinchi juftlari qo‘llarini ushlab,
oldilaridagi narsalarga yugurishadi, ularning atrofida aylanib, ustunlarining oxiriga qaytadilar.
Keyingi signalda ikkinchi juftlar ishlaydi va hokazo. Qo‘llarini ajratib turadigan juftlik mag‘lub
hisoblanadi. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
13. “Qarshi chiziqchalar”
Uskunalar: Bolalar soniga ko‘ra ikki rangdagi lentalar, bo‘r.
O‘yinning borishi:
O‘yinchilar soni teng bo‘lgan ikki guruh bolalar maydonning qarama-qarshi tomonida,
chiziqlar orqasida, saflarda turishadi. Har bir guruh bolalarning qo‘llarida o‘z rangidagi lentalar
bor - ko‘k, sariq va boshqalar. O‘qituvchining signalida: "Ko‘k!" - ko‘k lentali bolalar zalning
qarama-qarshi tomoniga yugurishadi. Qarama-qarshi turganlar kaftlarini oldinga cho‘zadilar va
yugurayotganlar qo‘llari bilan ularga tegishini kutadilar. Tegilgan kishi boshqa tomonga yuguradi
va qo‘lini yuqoriga ko‘taradi. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
14. “Knyazlik otish” o‘yini.
O‘yinning maqsadi: vosita qobiliyatlari va aniqligini rivojlantirish.
Atributlar: 10 ta pin yoki klub, o‘rta o‘lchamdagi rezina to‘plar (ishtirokchilar soni
bo‘yicha).
O‘yin tartibi: O‘yin maydonida 2 ta otish chizig‘i mavjud. Markazda o‘rta chiziq chizilgan,
unga 10 ta pin qo‘yilgan. Barcha o‘yinchilar nishonga otish bo‘yicha mashq qilishga qaror qilgan
“shahzodalar”. Har birining qo‘lida to‘p bo‘lgan o‘yinchilar 2 ta jamoaga bo‘lingan va har biri o‘z
otish chizig‘i orqasida joylashgan. O‘yin boshlovchisi Ivan Tsarevich: “Ot!” Buyruqni beradi va
jamoalardan biridagi barcha o‘yinchilar to‘pni tashlab, pinlarni yiqitishga harakat qilishadi. Urib
tushirilgan pinlar yana joylashtiriladi, lekin boshqa jamoaga 1 m yaqinroq. Keyin boshqa jamoa
to‘plarni tashlaydi. Bu “shahzodalar” jamoasi tomonidan yiqitilgan pinlar ham boshqa jamoa
tomon 1 m harakatlanadi. O‘yinchilar to‘plarini yig‘adilar va o‘yin davom etadi. 5 ta o‘yindan
keyin eng ko‘p ochko to‘plagan jamoa g‘olib hisoblanadi.
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
431
O‘rta chiziqdan boshqa jamoaga qarab 1 m masofada turgan har bir pin uchun “knyazlar”
1 ball, 2 m - 2 ball va boshqalarni oladilar.
Maxsus eslatmalar: otish paytida o‘yinchilar chiziqdan oshib ketish huquqiga ega emaslar.
Bitta jamoaning barcha “shahzodalari” bir vaqtning o‘zida to‘p tashlashlari kerak. Shu tarizda
sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
15. “Tezkor uchlik” o‘yini.
Maqsad: bolalarning motor va aloqa qobiliyatini, reaktsiyasini va e‘tiborini rivojlantirish.
Harakat: O‘yinchilar aylana bo‘ylab uchdan - birin-ketin turishadi. Har uchtasining birinchi
raqamlari qo‘llarni birlashtiradi va ichki doira hosil qiladi. Ikkinchi va uchinchi raqamlar, qo‘llarni
ushlab, katta tashqi doira hosil qiladi. Signalda ichki aylanada turgan yigitlar yon qadamlar bilan
o‘ngga, tashqi doirada turganlar esa chapga yugurishadi. Ikkinchi signalda o‘yinchilar qo‘llarini
bo‘shatib, uchlikda turishadi. Har safar aylanalar boshqa yo‘nalishda harakatlanadi. Eng tez
yig‘ilgan uchta o‘yinchi g‘alaba qozonadi. O‘yin 4-5 daqiqa davom etadi. O‘yinchilar eng ko‘p
ball to‘plagan uchlik g‘alaba qozonadi. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
16. “Hosilni yig‘ib olish” estafeta o‘yini.
Maqsad: bolalarning motor va ijodiy qobiliyatlarini, epchillik va tezlikni rivojlantirish.
Atributlar: har bir jamoada 4-5 sabzavotli mashina, 4-5 aylana teshiklari.
Rivojlanish: Bolalardan “ekish va yig‘ish” so‘raladi. Avtomobillar boshlang‘ich chiziqqa
joylashtiriladi va “teshiklar” bir-biridan 50 sm masofada ularga qarama-qarshi tekis chiziqda
yotqiziladi. Jamoaning birinchisi mashinani boshqaradi, “ilon”dagi “teshik” ni aylanib o‘tadi, unga
bitta sabzavot qo‘yadi, to‘g‘ri chiziqqa qaytib, mashinani ikkinchisiga topshiradi. Keyin boshqa
ishtirokchilar “hosil” va yuklangan mashinani keyingisiga o‘tkazadilar. Shu tarizda sport
musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
17. “Botqoqdan o‘tish” estafeta o‘yini.
Maqsad: bolalarning vosita va aloqa qobiliyatlarini rivojlantirish.
Xususiyatlar: jamoalar soni bo‘yicha halqalar.
Rivojlanish: Bolalar jamoalarda “uchlik” ga bo‘linadi. Har bir jamoaga 2 ta halqa beriladi.
Ularning yordami bilan 3 kishilik guruh “botqoqlik” ni engib o‘tishlari kerak. Signalda birinchi
guruh ishtirokchilaridan biri halqani yerga tashlaydi, uchta o‘yinchi ham unga sakrab tushadi. Ular
ikkinchi halqani birinchisidan shunday masofaga tashlashadiki, ular ichiga sakrab tushishadi,
so‘ngra ikkinchi halqaning bo‘sh joyini qoldirmasdan, qo‘llarini birinchisiga uzatadilar. Shunday
qilib, sakrash va halqa uloqtirish orqali guruh burilish nuqtasiga yetib boradi. Siz “ko‘prik” orqali
boshlang‘ich chiziqqa qaytishingiz mumkin, ya‘ni. faqat halqalarni yerga aylantiring. Va
boshlang‘ich chiziqda halqalar keyingi uchtaga o‘tadi. Oyog‘ingizni halqadan tashqariga chiqarish
qat’iyan man etiladi - siz “cho‘kishingiz” mumkin. Shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa
bo‘ladi.
18. Estafeta o‘yini “Ko‘tarib ko‘ring – tashlamang”.
Maqsad: bolalarning motor qobiliyatini, tezligini, epchilligini va e‘tiborini rivojlantirish.
Atributlar: buyruqlar soniga ko‘ra qoshiq va dumaloq ob’ekt.
Ishning borishi: O‘ynash uchun sizga 2 ta qoshiq va 2 dumaloq narsa kerak bo‘ladi
(bo‘yalgan yog‘och tuxumlar, stol tennisi to‘plari). 7 - 8 m masofada bayroq o‘rnatiladi.
O‘yinchilarga tuxum (yoki to‘p) solingan qoshiq beriladi. Rahbarning signalidan so‘ng,
o‘yinchilar imkon qadar tezroq bayroqqa yugurishlari va orqaga qaytishlari kerak. Agar to‘p tushib
qolsa, ishtirokchi uni tezda poldan olib, qoshiqqa solib, yo‘lida davom etishi kerak. To‘pni boshqa
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
432
qo‘l bilan ushlab bo‘lmaydi. Marraga tezroq yetib kelgan kishi g‘olib hisoblanadi. Shu tarizda
sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
19. “Chiziqdan tortib o‘tkazish” estafeta o‘yini.
Maqsad: bolalarning motor qobiliyatini, kuchini va chidamliligini rivojlantirish.
Harakat: 2 ta jamoa bir-biriga qarama-qarshi qatorda turishadi, ular orasida chiziq chizish.
Qarama-qarshi turgan o‘yinchilar bir-birlariga o‘ng qo‘llarini taklif qilishadi va o‘ng oyoqlarini
chiziqqa qo‘yishadi. Rahbarning signaliga ko‘ra, har bir o‘yinchi ikkinchisini chegara chizig‘idan
sudrab o‘tishga harakat qiladi. Agar o‘yinchi chap oyog‘i chegara chizig‘ining orqasida bo‘lsa, u
yutqazadi va raqibi ochko oladi. Eng ko‘p ochko to‘plagan jamoa g‘alaba qozonadi. Shu tarizda
sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
20. “Qoplarda yugurish” estafetasi.
Maqsad: bolalarning motor qobiliyatini, harakat tezligini va sakrash qobiliyatini
rivojlantirish.
Atributlar: jamoalar soni bo‘yicha sumkalar.
Ishning borishi: Bolalar ikki ustunda saf tortadilar, ustunlar orasidagi masofa 3 qadam.
Qo‘llarini belbog‘lari yonida ushlab, yigitlar navbat bilan belgilangan joyga (bayroq, tayoq yoki
boshqa narsa) sakrab o‘tishadi. Uning atrofida yugurib, bolalar o‘z ustunlariga qaytib,
sumkalardan chiqib, keyingilariga o‘tishadi. Bu barcha bolalar sumkalardan o‘tib ketguncha
davom etadi. O‘yinchilar vazifani tezroq bajargan jamoa g‘alaba qozonadi. Shu tarizda sport
musobaqa estafetasi o‘tkazsa bo‘ladi.
21. “O‘t o‘chiruvchilar mashg‘ulotlarda” estafeta o‘yini.
Maqsad: bolalarning motor qobiliyatini rivojlantirish, vertikal zinapoyaga ko‘tarilish
qobiliyati.
Xususiyatlari: jamoalardan bir nechtasi bo‘lgan devor panjaralari.
Rivojlanish: bolalar buyruqlardan biriga rioya qilib, devorga ko‘tarilishlari, qo‘ng‘iroqni
chalishlari, devorning keyingi qismiga yon tomonga o‘tishlari va pastga tushishlari kerak.
Qo‘lingiz bilan yelkasiga tegib, tayoqchani keyingi odamga uzating.
Xulosa: Umumiy o‘rta ta’lim maktablari va Maktabgacha ta‘lim muassasasi bolalar
bog‘chasi hamda tashkilotlar sport mutaxassislari shu tarizda sport musobaqa estafetasi o‘tkazsa
bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
О‘zbekistоn Respublikаsi Prezidentining 2020-yil 24-yаnvаrdаgi “О‘zbekistоn
Respublikаsi Jismоniy tаrbiyа vа spоrtni yаnаdа tаkоmillаshtirish vа оmmаlаshtirish
chоrа-tаdbirlаri tо‘g‘risidа”gi PF-5924-sоn Fаrmоni.
2.
M.А.Qurbоnоvа vа M.U.Qоsimоvа. Milliy vа hаrаkаtli о‘yinlаr. -T.: О‘zDJTI nаshriyоti,
2009. -100 b.
3.
J.Eshnаzаrоv. Jismоniy mаdаniyаt tаrixi vа bоshqаrish. -T.: Fаn vа texnоlоgiyа
nаshriyоti, 2008.- 388 b
4.
Т.Usmаnxоdjаyev vа bоshq. Spоrt vа hаrаkаtli о‘yinlаr (Milliy vа hаrаkаtli о‘yinlаr
dаrslik).- Т.:
5.
Chо‘lpоn, 2018. - 328 b.
2025-YIL
28-29-MART
“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA
YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”
Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi
433
6.
https://news.sportbox.ru/O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning
Jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi
PQ-3031-sonli 2017 yil.
7.
Umumiy o‘rta ta’limning “DAVLAT TA’LIM STANDARTI” Vazirlar Mahkamasining
2017 yil 6 apreldagi
187-son qarori
8.
O‘zbekiston Respublikasining Xalq a’limi vazirligi Nizomni tasdiqlash to‘g‘risida” gi 25
fevral 52 sonli buyrug‘i, T., 2020 yil
9.
Грецов А. Игры для детей среднего и старшего о возроста.[Текст ] / ил. Бедаревой
Т.- СПб,: Питер, 2009. – 210с,(Серия
«Книги Грецова»)
10.
.Загумёнова Л.Л. Внеклассные мероприятия:7класс .[Текст ]
/
М,:ВАКО, » 2008. -
176с. (Мозайка детского отдыха)
11.
11.Литвинова М.Ф. Спортивные конкурсы для детей младшего школьного возроста:
Практическое посбие. .[Текст ] / М.: Айрис – пресс, 2009. – 192с.
12.
12.Семёнова В.Ю. Как оттянуться со вкусом: игры, конкурсы, развлечения. .[Текст ]
/ Вологда книга М, 2008. – 215с.ил.:
a.
Internet saytlari
13.
14.
15.
16.
www. Sport. Uz
