Authors

  • Yulduz Xalimova

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.80767

Keywords:

Jigar sirrozi

Abstract

Gematologik tadqiqotlar jigar fibrozini tashxislash va kuzatishda muhim rol o'ynaydi, chunki ular gematopoetik tizimning holatini baholashga va jigar funktsiyasining buzilishi bilan bog'liq mumkin bo'lgan asoratlarni aniqlashga imkon beradi. Ushbu maqolada jigar fibrozini tashxislash va davolashda hisobga olinishi kerak bo'lgan asosiy gematologik parametrlar keltirilgan.

background image


Aprel, 2025-Yil

409

JIGAR SIRROZIDAGI GEMATOLOGIK TADQIQOTLAR

Xalimova Yulduz Saloxiddinovna

Osiyo Xalqaro Universiteti

https://doi.org/10.5281/zenodo.15272458

Gematologik tadqiqotlar jigar fibrozini tashxislash va kuzatishda muhim rol o'ynaydi,

chunki ular gematopoetik tizimning holatini baholashga va jigar funktsiyasining buzilishi bilan

bog'liq mumkin bo'lgan asoratlarni aniqlashga imkon beradi. Ushbu maqolada jigar fibrozini

tashxislash va davolashda hisobga olinishi kerak bo'lgan asosiy gematologik parametrlar

keltirilgan.

Jigar sirrozi turli xil surunkali jigar kasalliklarining yakuniy va qaytarilmas bosqichini

tashkil etadi, shu jumladan alkogolli jigar kasalligi, surunkali virusli gepatit, alkogolsiz

steatohepatit (NASH) va autoimmun gepatit. Kasallik o'sib borishi bilan normal jigar arxitekturasi

tolali to'qima va regenerativ tugunlar bilan almashtiriladi, bu jigarning muhim metabolik, sintetik

va detoksifikatsiya funktsiyalarini bajarish qobiliyatini jiddiy ravishda buzadi.

Gematologik tizim jigar faoliyatidagi o'zgarishlarga ayniqsa sezgir. Jigar gematopoezda,

temirni saqlashda, qon ivish omillarini sintez qilishda va trombopoetin orqali trombotsitlar ishlab

chiqarishni tartibga solishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Binobarin, jigar disfunktsiyasi anemiya,

trombotsitopeniya, leykopeniya va koagulopatiyalarni o'z ichiga olgan gematologik

anormalliklarning keng doirasiga olib keladi. Ushbu asoratlarni aniqlash va boshqarish siroz bilan

og'rigan bemorlarni davolash uchun juda muhimdir.

1. Jigar Sirrozidagi anemiya

Anemiya dekompensatsiyalangan siroz bilan og'rigan bemorlarning taxminan 75 foiziga

ta'sir qiladi va hayot sifati va klinik natijalarga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Sirozda anemiya

patogenezi multifaktorial bo'lib, quyidagilarni o'z ichiga oladi:

* Oshqozon-ichakdan surunkali qon ketish, ayniqsa qizilo'ngach va oshqozon varikozlari,

Portal gipertenziv gastropatiya yoki hemoroid.

* Gipersplenizm, bu splenomegaliya va qon hujayralari sekvestrlanishi tufayli

eritrotsitlarning ko'payishini keltirib chiqaradi.

* Alkogolizm va to'yib ovqatlanmaydigan odamlarda uchraydigan temir, folat va B12

vitamini kabi ozuqaviy etishmovchilik.

* Alkogolning toksikligi yoki surunkali yallig'lanish tufayli suyak iligini bostirish.

* Gemolitik anemiya, masalan, rivojlangan jigar kasalligida spur hujayrali anemiya, bu

erda o'zgargan lipid metabolizmi eritrotsitlar membranasini o'zgartiradi.


background image


Aprel, 2025-Yil

410

Klinik jihatdan anemiya asemptomatik bo'lishi yoki charchoq, rangparlik va jismoniy

mashqlar tolerantligining pasayishi bilan kechishi mumkin. Laboratoriya bahosiga to'liq qon

ro'yxati (CBC), retikulotsitlar soni, temir tadqiqotlari va vitamin darajasi kiradi. Davolash asosiy

sababga asoslanadi: temir yoki vitamin qo'shilishi, qon quyish yoki varikeal qon ketishini nazorat

qilish.

2. Trombotsitopeniya

Trombotsitopeniya jigar sirrozidagi eng erta va eng izchil gematologik topilmalardan

biridir. Trombotsitlar soni tez-tez 150,000/RCl ostiga tushadi va og'ir trombotsitopeniya

(<50,000/rc) rivojlangan bosqichlarda kuzatiladi.

Etiologiya:

* Portal gipertenziya tufayli taloq sekvestratsiyasi trombotsitlarni birlashtirish va yo'q

qilishga olib keladi.

* Trombotsitlar ishlab chiqarishning asosiy regulyatori bo'lgan trombopoetin (TPO) ning

jigar ishlab chiqarishining kamayishi.

* Suyak iligini spirtli ichimliklar yoki infektsiyalar (masalan, gepatit C virusi) bilan

bostirish.

* Otoimmun mexanizmlar, shu jumladan ba'zi sirotik bemorlarda antiplatelet antikorlari

mavjudligi.

Klinik ahamiyati:

Trombotsitopeniya o'z-o'zidan shilliq qavatdan qon ketish xavfini oshiradi, invaziv

diagnostika

yoki

terapevtik

muolajalarni

(masalan,

jigar

biopsiyasi,

paratsentez)

murakkablashtiradi va antiviral yoki kimyoterapiya muolajalarini kechiktirishi mumkin. Og'ir

trombotsitopeniya holatlarida trombotsitlar quyish yoki trombopoetin retseptorlari agonistlari

(masalan, eltrombopag, avatrombopag) talab qilinishi mumkin.

3. Leykopeniya

Leykopeniya, ayniqsa neytropeniya, ko'pincha sirozda, ayniqsa gipersplenizm sharoitida

kuzatiladi. Engil leykopeniya asemptomatik bo'lishi mumkin bo'lsa-da, sezilarli pasayish xostni

himoya qilish mexanizmlarini buzishi va spontan bakterial peritonit (SBP), pnevmoniya va siydik

yo'llari infektsiyalari kabi infektsiyalarga moyillikni oshirishi mumkin.

Leykopeniya bilan og'rigan sirotik bemorlarda klinisyenlar sepsis belgilari uchun hushyor

bo'lishlari kerak, ayniqsa kasalxonaga yotqizilgan yoki immuniteti zaif odamlarda. Boshqaruvga

infektsiya profilaktikasi (masalan, SBP profilaktikasida norfloksatsin) va splenomegali yoki suyak

iligi bostirilishini hal qilish kiradi.


background image


Aprel, 2025-Yil

411

4. Koagulopatiya va gemostatik muvozanat

Jigar koagulyatsion omillarning ko'pchiligini sintez qilish uchun asosiy joy hisoblanadi

(VIII omil va fon Villebrand omilidan tashqari). Sirozda jigar sintetik funktsiyasining buzilishi

quyidagilarga olib keladi:

* Ivish omillari darajasining pasayishi (II, V, VII, IX va X omillar).

* Antikoagulyant oqsillar (antitrombin, oqsil C va oqsil s) sintezining pasayishi.

* Uzoq muddatli protrombin vaqti (PT) va yuqori xalqaro normalangan nisbati (INR).

Tarixan siroz gipokoagulyatsion holat sifatida qaraldi. Biroq, so'nggi tadqiqotlar shuni

ko'rsatadiki, bemorlarda protrombotik tendentsiya ham bo'lishi mumkin, ayniqsa VIII omil

darajasining ko'tarilishi va tabiiy antikoagulyantlar darajasining pasayishi tufayli. Natijada, siroz

endi "muvozanatlashgan" gemostatik holat deb hisoblanadi, bu erda ham qon ketishi, ham tromboz

paydo bo'lishi mumkin.

Klinik oqibatlari:

* Gastrointestinal qonash va gemorragik asoratlar xavfi ortadi.

* Paradoksal ravishda, portal tomir trombozi yoki chuqur tomir trombozi xavfi.

* Faol qon ketish bo'lmasa yoki protseduralar rejalashtirilmasa, INRNI profilaktik tuzatish

uchun yangi muzlatilgan plazmadan (FFP) muntazam foydalanish tavsiya etilmaydi.

5. Diagnostika vositalari va laboratoriyani baholash

To'liq gematologik baholash barcha sirotik bemorlarda juda muhimdir. Tavsiya etilgan

testlarga quyidagilar kiradi:

* CBC: anemiya, leykopeniya va trombotsitopeniyani baholash.

* Periferik qon smear: spur hujayralari, makrositoz yoki gemoliz dalillarini ko'rsatishi

mumkin.

* Temir tadqiqotlari: sarum temir, ferritin, transferrinning to'yinganligi.

* Vitamin B12 va folat darajasi.

* Koagulyatsiya profili: PT, INR, faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (aPTT),

fibrinogen.

* Trombopoetin darajasi (agar mavjud bo'lsa).

* Jigar va taloq ultratovush tekshiruvi: splenomegali va portal gipertenziyani baholash.

* Suyak iligi biopsiyasi: pansitopeniya yoki gematologik malignite shubha qilingan

taqdirda ko'rsatiladi

6. Terapevtik Mulohazalar

Sirozda gematologik anormalliklarni davolash etiologiya va zo'ravonlikka asoslangan:


background image


Aprel, 2025-Yil

412

* Anemiya: temir qo'shimchasi (og'iz yoki IV), eritropoezni ogohlantiruvchi vositalar

(kamdan-kam hollarda), qon quyish va qon ketish manbalarini nazorat qilish.

* Trombotsitopeniya: trombotsitlar quyish, tpo retseptorlari agonistlari, refrakter holatlarda

splenektomiya (kamdan-kam).

* Leykopeniya: infektsiya profilaktikasi, tanlangan holatlarda granulotsitlar koloniyasini

ogohlantiruvchi omil (g-CSF).

* Koagulopatiya: k vitamini (agar etishmovchilikka shubha qilingan bo'lsa), faol qon ketish

uchun FFP, antifibrinolitiklar yoki tromboz mavjud bo'lsa antikoagulyatsion terapiya.

Muhimi, jigar transplantatsiyasi jigar kasalligining so'nggi bosqichidagi aniq davolash

usuli bo'lib qolmoqda va vaqt o'tishi bilan ko'plab gematologik anormalliklarni bartaraf etishi

mumkin.

Xulosa

Gematologik buzilishlar jigar sirrozi bilan og'rigan bemorlarda tez-tez uchraydi va

gipersplenizm, jigar sintezining buzilishi, ovqatlanish etishmovchiligi va suyak iligi

funktsiyasining o'zgarishi bilan bog'liq murakkab patofiziologik jarayonlarni aks ettiradi. Ushbu

anormalliklar nafaqat sirozning kasalligi va o'limiga yordam beradi, balki davolash strategiyasi va

prognoziga ham ta'sir qiladi.

Sirotik bemorlarni muntazam baholashga kompleks gematologik baholash kiritilishi kerak.

Qon ketish va tromboz o'rtasidagi dinamik muvozanatni tushunish, leykopeniya tufayli infektsiya

xavfini aniqlash va anemiyaning tuzatiladigan sabablarini aniqlash samarali klinik boshqaruv

uchun juda muhimdir. Gepatologlar, gematologlar va tanqidiy yordam mutaxassislari o'rtasidagi

fanlararo hamkorlik bemorlarning natijalarini optimallashtirish uchun juda muhimdir.

Jigar fibrozi progressiv fibroz va jigar to'qimalarining me'morchiligining buzilishi bilan

tavsiflanadi, bu organ funktsiyasining buzilishiga va tizimli asoratlarning rivojlanishiga olib

keladi. Fibrozda eng ko'p uchraydigan gematologik kasalliklardan biri bu anemiya bo'lib, u turli

mexanizmlar, jumladan surunkali qon yo'qotish, eritropoezning buzilishi, temir va B12 vitamini

etishmovchiligi va gemoliz\bilan yuzaga kelishi mumkin.

Jigar fibrozidagi yana bir muhim gematologik parametr trombotsitopeniya bo'lib, u

splenomegaliya, Portal gipertenziya va taloq funktsiyasining buzilishi bilan bog'liq bo'lishi

mumkin. Trombotsitopeniya qon ketish xavfini oshirishi va kasallik prognozini yomonlashtirishi

mumkin.


background image


Aprel, 2025-Yil

413

Leykopeniya va limfopeniya jigar fibrozida ham kuzatilishi mumkin, bu suyak iligida

gematopoezning inhibatsiyasi yoki periferik qonda oq qon hujayralari va limfotsitlarning

ko'payishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin.

Gematologik tadqiqotlar, shuningdek, jigar fibrozi bo'lgan bemorning koagulyatsion

holatini baholashga imkon beradi. Jigarda pıhtılaşma omillari sintezining buzilishi

koagulopatiyaning rivojlanishiga olib kelishi mumkin, bu qon ketish va tromboz xavfini oshiradi.

Shunday qilib, gematologik tadqiqotlar jigar fibrozining kompleks diagnostikasi va

monitoringining ajralmas qismidir. Ular gematologik kasalliklarni o'z vaqtida aniqlash va

tuzatishga imkon beradi, bu bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga va davolash samaradorligini

oshirishga yordam beradi.

Adabiyotlar ro’yxati

1.

Халимова, Ю. С. (2021). MORPHOFUNCTIONAL ASPECTS OF THE HUMAN

BODY IN THE ABUSE OF ENERGY DRINKS.

Новый день в медицине

,

5

(37), 208-

210.

2.

Халимова, Ю. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ

ЯИЧНИКОВ

КРЫС

ПРИ

ВОЗДЕЙСТВИИ

КОФЕИН

СОДЕРЖАЩИХ

НАПИТОК.

Gospodarka i Innowacje.

,

23

, 368-374.

3.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). INFLUENCE OF EXTERNAL FACTORS ON THE

MALE REPRODUCTIVE SYSTEM.

EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE

AND PRACTICE

,

3

(10), 6-13.

4.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ

ООБЕННОСТИ

ВНУТРЕННИХ

ОРГАНОВ

ПРИ

ХРОНИЧЕСКОМ

АЛКОГОЛИЗМЕ.

Scientific progress

,

3

(2), 782-789.

5.

Halimova, Y. S. (2023). Morphological Aspects of Rat Ovaries When Exposed to Caffeine

Containing Drink.

BEST JOURNAL OF INNOVATION IN SCIENCE, RESEARCH AND

DEVELOPMENT

,

2

(6), 294-300.

6.

Halimova, Y. S., Shokirov, B. S., & Khasanova, D. A. (2023). Reproduction and Viability

of Female Rat Offspring When Exposed To Ethanol.

Procedia of Engineering and Medical

Sciences

, 32-35.

7.

Salokhiddinovna, H. Y. (2023). Morphological Features of the Human Body in Energy

Drink

Abuse.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

3

(5), 51-53.


background image


Aprel, 2025-Yil

414

8.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). СОВРЕМЕННЫЕ ДАННЫЕ О МОРФО-

ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ АСПЕКТОВ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ОРГАНИЗМА ПРИ

ЗЛОУПОТРЕБЛЕНИЕ

ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ

НАПИТКАМИ.

PEDAGOGS

jurnali

,

4

(1), 154-161.

9.

Halimova, Y. S. (2023). Morphofunctional Aspects of Internal Organs in Chronic

Alcoholism.

AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI

,

2

(5), 83-87.

10.

Shokirov, B. S. (2021). Halimova Yu. S. Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis

and salmonella resistance Society and innovations.

11.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2021). Репродуктивность и жизнеспособность

потомства самок крыс при различной длительности воздействия этанола.

In

Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения:

Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых учёных

и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9 апреля

2021): в 3-х т.

. Федеральное государственное бюджетное образовательное

учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский

университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

12.

Khalimova, Y. S. BS Shokirov Morphological changes of internal organs in chronic

alcoholism.

Middle European scientific bulletin

, 12-2021.

13.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2022). ДИСБИОЗ ВЫЗВАННЫЙ

АНИБИОТИКАМИ КИШЕЧНОЙ МИКРОБИОТЫ КРЫС И УСТОЙЧИВОСТЬ К

САЛМОНЕЛЛАМ.

Scientific progress

,

3

(2), 766-772.

14.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Clinical Features of the Course of Vitamin D Deficiency

in Women of Reproductive Age.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION

,

3

(11), 28-31.

15.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Антибиотик-индуцированный дисбиоз

микробиоты кишечника крыс и резистентность к сальмонеллам.

Общество и

инновации

,

2

(4/S), 93-100.

16.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). MORPHOLOGICAL CHANGES IN PATHOLOGICAL

FORMS OF ERYTHROCYTES.

EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE

AND PRACTICE

,

3

(11), 20-24.

17.

Saloxiddinovna, X. Y. (2023). ERITROTSITLAR PATOLOGIK SHAKLLARINING

MORFOLOGIK O'ZGARISHLARI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ

ИДЕИ В МИРЕ

,

33

(1), 167-172.


background image


Aprel, 2025-Yil

415

18.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis

and salmonella resistance.

Общество и инновации

,

2

(4/S), 93-100.

19.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2021). Пищеварительная функция кишечника

после коррекции экспериментального дисбактериоза у крыс бифидобактериями.

In

Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения:

Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых учёных

и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9 апреля

2021): в 3-х т.

. Федеральное государственное бюджетное образовательное

учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский

университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

20.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Anemia of Chronic Diseases.

Research Journal of Trauma

and Disability Studies

,

2

(12), 364-372.

21.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). MALLORY WEISS SYNDROME IN DIFFUSE LIVER

LESIONS.

Journal of Science in Medicine and Life

,

1

(4), 11-15.

22.

Salohiddinovna, X. Y. (2023). SURUNKALI KASALLIKLARDA UCHRAYDIGAN

ANEMIYALAR MORFO-FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI.

Ta'lim innovatsiyasi va

integratsiyasi

,

10

(3), 180-188.

23.

Халимова, Ю. С. (2024). КЛИНИКО-МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ

ВИТАМИНА

D

В

ФОРМИРОВАНИЕ

ПРОТИВОИНФЕКЦИОННОГО

ИММУНИТА.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

36

(3), 86-94.

24.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL FEATURES OF VITAMIN D EFFECTS ON

BONE METABOLISM.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

36

(5), 90-99.

25.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL AND MORPHOLOGICAL ASPECTS OF

AUTOIMMUNE THYROIDITIS.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ

ИДЕИ В МИРЕ

,

36

(5), 100-108.

26.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES BLOOD

MORPHOLOGY IN AGE-RELATED CHANGES.

Лучшие интеллектуальные

исследования

,

14

(4), 146-158.

27.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL MORPHOLOGICAL CRITERIA OF

LEUKOCYTES.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

14

(4), 159-167.


background image


Aprel, 2025-Yil

416

28.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Current Views of Vitamin D Metabolism in the Body.

Best

Journal of Innovation in Science, Research and Development

,

3

(3), 235-243.

29.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES OF THE

STRUCTURE AND DEVELOPMENT OF THE OVARIES.

EUROPEAN JOURNAL OF

MODERN MEDICINE AND PRACTICE

,

4

(4), 220-227.

30.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Modern Views on the Effects of the Use of Cholecalciferol

on the General Condition of the Bod.

JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE

RESEARCH

,

3

(5), 79-85.

31.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И

КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ СТРОЕНИЯ И РАЗВИТИЯ ЯИЧНИКОВ (ОБЗОР

ЛИТЕРАТУРЫ).

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 188-198.

32.

Халимова, Ю. С. (2024). Морфологические Особенности Поражения Печени У

Пациентов С Синдромом Мэллори-Вейса.

Journal of Science in Medicine and

Life

,

2

(6), 166-172.

33.

Xalimova, Y. S. (2024). Morphology of the Testes in the Detection of Infertility.

Journal

of Science in Medicine and Life

,

2

(6), 83-88.

34.

KHALIMOVA, Y. S. (2024). MORPHOFUNCTIONAL CHARACTERISTICS OF

TESTICULAR AND OVARIAN TISSUES OF ANIMALS IN THE AGE

ASPECT.

Valeology: International Journal of Medical Anthropology and Bioethics

,

2

(9),

100-105.

35.

Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMMUNOLOGICAL CRITERIA OF REPRODUCTION

AND VIABILITY OF FEMALE RAT OFFSPRING UNDER THE INFLUENCE OF

ETHANOL.

EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE

,

4

(10),

200-205.

36.

Salokhiddinovna, K. Y., Saifiloevich, S. B., Barnoevich, K. I., & Hikmatov, A. S. (2024).

THE INCIDENCE OF AIDS, THE DEFINITION AND CAUSES OF THE

DISEASE.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2),

195-205.

37.

Nematilloevna, K. M., & Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMPORTANT FEATURES IN

THE FORMATION OF DEGREE OF COMPARISON OF ADJECTIVES IN

LATIN.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 150-

157.


background image


Aprel, 2025-Yil

417

38.

Saloxiddinovna, X. Y., & Ne’matillaevna, X. M. (2024). FEATURES OF THE

STRUCTURE

OF

THE

REPRODUCTIVE

ORGANS

OF

THE

FEMALE

BODY.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 179-

183.

39.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЧАСТОТНЫХ

ОТРЕЗКОВ В НАИМЕНОВАНИЯХ ЛЕКАРСТВЕННЫХ ПРЕПАРАТОВ В

ФАРМАЦЕВТИКЕ.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В

МИРЕ

,

55

(2), 172-178.

40.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). МОТИВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРИ

ОБУЧЕНИИ ЛАТЫНИ И МЕДИЦИНСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 165-171.

41.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). ОСОБЕННОСТИ СОЗРЕВАНИЕ И

ФУНКЦИОНИРОВАНИЕ

ЯИЧНИКОВ.

ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА

И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

55

(2), 188-194.

42.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЛИЦ

ЗЛОУПОТРЕБЛЯЮЩЕЕСЯ

ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ

НАПИТКАМИ.

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 199-207.

43.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). кафедра Клинических наук Азиатский

международный университет Бухара, Узбекистан.

Modern

education

and

development

,

10

(1), 60-75.

44.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ

ЗАБОЛЕВАНИЙ ВНУТРЕННИХ ОРГАНОВ У ЛИЦ, СТРАДАЮЩИХ

АЛКОГОЛЬНОЙ ЗАВИСИМОСТЬЮ.

TADQIQOTLAR. UZ

,

40

(5), 240-250.

45.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И

КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ КОЖНЫХ ПОКРОВОВ.

Modern

education and development

,

10

(1), 76-90.

46.

Khalimova, Y. S. (2024). Features of Sperm Development: Spermatogenesis and

Fertilization.

American Journal of Bioscience and Clinical Integrity

,

1

(11), 90-98.

47.

Salokhiddinovna, K. Y., & Nematilloevna, K. M. (2024). MODERN MORPHOLOGY OF

HEMATOPOIETIC ORGANS.

Modern education and development

,

16

(9), 50-60.

48.

Khalimova, Y. (2025). MORPHOLOGY OF PATHOLOGICAL FORMS OF

PLATELETS.

Modern Science and Research

,

4

(2), 749-759.


background image


Aprel, 2025-Yil

418

49.

Salokhiddinovna, K. Y., & Nematilloevna, K. M. (2025). MODERN MORPHOLOGY OF

HEMATOPOIETIC ORGANS.

Modern education and development

,

19

(2), 498-508.

50.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2025). СОВРЕМЕННАЯ МОРФОЛОГИЯ

КРОВЕТВОРНЫХ ОРГАНОВ.

Modern education and development

,

19

(2), 487-497.

51.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2025). ГИСТОЛОГИЧЕСКАЯ СТРУКТУРНАЯ

МОРФОЛОГИЯ НЕФРОНОВ.

Modern education and development

,

19

(2), 464-475.

52.

Saloxiddinovna, X. Y., & Nematilloevna, X. M. (2025). NEFRONLARNING

GISTOLOGIK

TUZILISH

MORFOLOGIYASI.

Modern

education

and

development

,

19

(2), 509-520.

53.

Saloxiddinovna, X. Y., & Ne’matilloyevna, X. M. (2025). QON YARATUVCHI

A'ZOLARNING

ZAMONAVIY

MORFOLOGIYASI.

Modern

education

and

development

,

19

(2), 476-486.

54.

Xalimova, Y. (2025). MODERN CONCEPTS OF BIOCHEMISTRY OF BLOOD

COAGULATION.

Modern Science and Research

,

4

(3), 769-777.

References

Халимова, Ю. С. (2021). MORPHOFUNCTIONAL ASPECTS OF THE HUMAN BODY IN THE ABUSE OF ENERGY DRINKS. Новый день в медицине, 5(37), 208-210.

Халимова, Ю. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ЯИЧНИКОВ КРЫС ПРИ ВОЗДЕЙСТВИИ КОФЕИН СОДЕРЖАЩИХ НАПИТОК. Gospodarka i Innowacje., 23, 368-374.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). INFLUENCE OF EXTERNAL FACTORS ON THE MALE REPRODUCTIVE SYSTEM. EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 3(10), 6-13.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ООБЕННОСТИ ВНУТРЕННИХ ОРГАНОВ ПРИ ХРОНИЧЕСКОМ АЛКОГОЛИЗМЕ. Scientific progress, 3(2), 782-789.

Halimova, Y. S. (2023). Morphological Aspects of Rat Ovaries When Exposed to Caffeine Containing Drink. BEST JOURNAL OF INNOVATION IN SCIENCE, RESEARCH AND DEVELOPMENT, 2(6), 294-300.

Halimova, Y. S., Shokirov, B. S., & Khasanova, D. A. (2023). Reproduction and Viability of Female Rat Offspring When Exposed To Ethanol. Procedia of Engineering and Medical Sciences, 32-35.

Salokhiddinovna, H. Y. (2023). Morphological Features of the Human Body in Energy Drink Abuse. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 3(5), 51-53.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2022). СОВРЕМЕННЫЕ ДАННЫЕ О МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ АСПЕКТОВ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ОРГАНИЗМА ПРИ ЗЛОУПОТРЕБЛЕНИЕ ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ НАПИТКАМИ. PEDAGOGS jurnali, 4(1), 154-161.

Halimova, Y. S. (2023). Morphofunctional Aspects of Internal Organs in Chronic Alcoholism. AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI, 2(5), 83-87.

Shokirov, B. S. (2021). Halimova Yu. S. Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis and salmonella resistance Society and innovations.

Халимова, Ю. С., & Шокиров, Б. С. (2021). Репродуктивность и жизнеспособность потомства самок крыс при различной длительности воздействия этанола. In Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения: Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых учёных и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9 апреля 2021): в 3-х т.. Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

Khalimova, Y. S. BS Shokirov Morphological changes of internal organs in chronic alcoholism. Middle European scientific bulletin, 12-2021.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2022). ДИСБИОЗ ВЫЗВАННЫЙ АНИБИОТИКАМИ КИШЕЧНОЙ МИКРОБИОТЫ КРЫС И УСТОЙЧИВОСТЬ К САЛМОНЕЛЛАМ. Scientific progress, 3(2), 766-772.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Clinical Features of the Course of Vitamin D Deficiency in Women of Reproductive Age. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 3(11), 28-31.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Антибиотик-индуцированный дисбиоз микробиоты кишечника крыс и резистентность к сальмонеллам. Общество и инновации, 2(4/S), 93-100.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). MORPHOLOGICAL CHANGES IN PATHOLOGICAL FORMS OF ERYTHROCYTES. EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 3(11), 20-24.

Saloxiddinovna, X. Y. (2023). ERITROTSITLAR PATOLOGIK SHAKLLARINING MORFOLOGIK O'ZGARISHLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 33(1), 167-172.

Шокиров, Б., & Халимова, Ю. (2021). Antibiotic-induced rat gut microbiota dysbiosis and salmonella resistance. Общество и инновации, 2(4/S), 93-100.

Шокиров, Б. С., & Халимова, Ю. С. (2021). Пищеварительная функция кишечника после коррекции экспериментального дисбактериоза у крыс бифидобактериями. In Актуальные вопросы современной медицинской науки и здравоохранения: Материалы VI Международной научно-практической конференции молодых учёных и студентов, посвященной году науки и технологий,(Екатеринбург, 8-9 апреля 2021): в 3-х т.. Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Уральский государственный медицинский университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). Anemia of Chronic Diseases. Research Journal of Trauma and Disability Studies, 2(12), 364-372.

Salokhiddinovna, X. Y. (2023). MALLORY WEISS SYNDROME IN DIFFUSE LIVER LESIONS. Journal of Science in Medicine and Life, 1(4), 11-15.

Salohiddinovna, X. Y. (2023). SURUNKALI KASALLIKLARDA UCHRAYDIGAN ANEMIYALAR MORFO-FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 10(3), 180-188.

Халимова, Ю. С. (2024). КЛИНИКО-МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ВИТАМИНА D В ФОРМИРОВАНИЕ ПРОТИВОИНФЕКЦИОННОГО ИММУНИТА. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 36(3), 86-94.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL FEATURES OF VITAMIN D EFFECTS ON BONE METABOLISM. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 36(5), 90-99.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL AND MORPHOLOGICAL ASPECTS OF AUTOIMMUNE THYROIDITIS. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 36(5), 100-108.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES BLOOD MORPHOLOGY IN AGE-RELATED CHANGES. Лучшие интеллектуальные исследования, 14(4), 146-158.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). CLINICAL MORPHOLOGICAL CRITERIA OF LEUKOCYTES. Лучшие интеллектуальные исследования, 14(4), 159-167.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Current Views of Vitamin D Metabolism in the Body. Best Journal of Innovation in Science, Research and Development, 3(3), 235-243.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). MORPHOFUNCTIONAL FEATURES OF THE STRUCTURE AND DEVELOPMENT OF THE OVARIES. EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 4(4), 220-227.

Saloxiddinovna, X. Y. (2024). Modern Views on the Effects of the Use of Cholecalciferol on the General Condition of the Bod. JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE RESEARCH, 3(5), 79-85.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ СТРОЕНИЯ И РАЗВИТИЯ ЯИЧНИКОВ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ). TADQIQOTLAR. UZ, 40(5), 188-198.

Халимова, Ю. С. (2024). Морфологические Особенности Поражения Печени У Пациентов С Синдромом Мэллори-Вейса. Journal of Science in Medicine and Life, 2(6), 166-172.

Xalimova, Y. S. (2024). Morphology of the Testes in the Detection of Infertility. Journal of Science in Medicine and Life, 2(6), 83-88.

KHALIMOVA, Y. S. (2024). MORPHOFUNCTIONAL CHARACTERISTICS OF TESTICULAR AND OVARIAN TISSUES OF ANIMALS IN THE AGE ASPECT. Valeology: International Journal of Medical Anthropology and Bioethics, 2(9), 100-105.

Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMMUNOLOGICAL CRITERIA OF REPRODUCTION AND VIABILITY OF FEMALE RAT OFFSPRING UNDER THE INFLUENCE OF ETHANOL. EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 4(10), 200-205.

Salokhiddinovna, K. Y., Saifiloevich, S. B., Barnoevich, K. I., & Hikmatov, A. S. (2024). THE INCIDENCE OF AIDS, THE DEFINITION AND CAUSES OF THE DISEASE. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 195-205.

Nematilloevna, K. M., & Salokhiddinovna, K. Y. (2024). IMPORTANT FEATURES IN THE FORMATION OF DEGREE OF COMPARISON OF ADJECTIVES IN LATIN. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 150-157.

Saloxiddinovna, X. Y., & Ne’matillaevna, X. M. (2024). FEATURES OF THE STRUCTURE OF THE REPRODUCTIVE ORGANS OF THE FEMALE BODY. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 179-183.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЧАСТОТНЫХ ОТРЕЗКОВ В НАИМЕНОВАНИЯХ ЛЕКАРСТВЕННЫХ ПРЕПАРАТОВ В ФАРМАЦЕВТИКЕ. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 172-178.

Хафизова, М. Н., & Халимова, Ю. С. (2024). МОТИВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРИ ОБУЧЕНИИ ЛАТЫНИ И МЕДИЦИНСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 165-171.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). ОСОБЕННОСТИ СОЗРЕВАНИЕ И ФУНКЦИОНИРОВАНИЕ ЯИЧНИКОВ. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 55(2), 188-194.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЛИЦ ЗЛОУПОТРЕБЛЯЮЩЕЕСЯ ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМИ НАПИТКАМИ. TADQIQOTLAR. UZ, 40(5), 199-207.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). кафедра Клинических наук Азиатский международный университет Бухара, Узбекистан. Modern education and development, 10(1), 60-75.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). КЛИНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЗАБОЛЕВАНИЙ ВНУТРЕННИХ ОРГАНОВ У ЛИЦ, СТРАДАЮЩИХ АЛКОГОЛЬНОЙ ЗАВИСИМОСТЬЮ. TADQIQOTLAR. UZ, 40(5), 240-250.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2024). МОРФО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ И КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ КОЖНЫХ ПОКРОВОВ. Modern education and development, 10(1), 76-90.

Khalimova, Y. S. (2024). Features of Sperm Development: Spermatogenesis and Fertilization. American Journal of Bioscience and Clinical Integrity, 1(11), 90-98.

Salokhiddinovna, K. Y., & Nematilloevna, K. M. (2024). MODERN MORPHOLOGY OF HEMATOPOIETIC ORGANS. Modern education and development, 16(9), 50-60.

Khalimova, Y. (2025). MORPHOLOGY OF PATHOLOGICAL FORMS OF PLATELETS. Modern Science and Research, 4(2), 749-759.

Salokhiddinovna, K. Y., & Nematilloevna, K. M. (2025). MODERN MORPHOLOGY OF HEMATOPOIETIC ORGANS. Modern education and development, 19(2), 498-508.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2025). СОВРЕМЕННАЯ МОРФОЛОГИЯ КРОВЕТВОРНЫХ ОРГАНОВ. Modern education and development, 19(2), 487-497.

Халимова, Ю. С., & Хафизова, М. Н. (2025). ГИСТОЛОГИЧЕСКАЯ СТРУКТУРНАЯ МОРФОЛОГИЯ НЕФРОНОВ. Modern education and development, 19(2), 464-475.

Saloxiddinovna, X. Y., & Nematilloevna, X. M. (2025). NEFRONLARNING GISTOLOGIK TUZILISH MORFOLOGIYASI. Modern education and development, 19(2), 509-520.

Saloxiddinovna, X. Y., & Ne’matilloyevna, X. M. (2025). QON YARATUVCHI A'ZOLARNING ZAMONAVIY MORFOLOGIYASI. Modern education and development, 19(2), 476-486.

Xalimova, Y. (2025). MODERN CONCEPTS OF BIOCHEMISTRY OF BLOOD COAGULATION. Modern Science and Research, 4(3), 769-777.