“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
49
TA’LIM MUASSASASI VA OTA-ONALAR HAMKORLIGINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK ASOSLARI
M.T.Xasanova
Boshlang’ich ta’lim katta o’qituvchisi
Bekmirzayeva D
Boshlang’ich ta’lim III-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15268015
Annotatsiya. O`qituvchilarning oilalar bilan ish olib borishi maktab pedagogik jamoasi
faoliyatining murakkab va muhim qismi sanaladi. Ayniqsa, sinf rahbarlari ta`lim va tarbiya
ishlarini olib borishda o`quvchilar jamoasi hamda ularning ota-onalari bilan parallel tarzda ish
olib boradilar.
Kalit so’zlar: ota-ona, o’qituvchi, sinf rahbari, pedagog, psixolog, oila, faoliyat,
murakkab, maktab.
Аннотация. Работа учителей с семьями — сложная и важная часть
педагогического коллектива школы. В частности, классные руководители ведут
образовательную и воспитательную работу параллельно с ученическим коллективом и их
родителями.
Ключевые слова: родители, учитель, классный руководитель, педагог, психолог,
семья, деятельность, комплекс, школа.
Abstract. Rabota uchiteley s semyami — slojnaya i vajnaya chast pedagogicheskogo
collective school. In particular, the class leaders have educational and educational work in
parallel with the collective of students and parents.
Key words: parent, teacher, class manager, pedagogue, psychologist, family, deyatelnost,
complex, school.
O`qituvchilarning oilalar bilan ish olib borishi maktab pedagogik jamoasi
faoliyatining
murakkab va muhim qismi sanaladi. Ayniqsa, sinf rahbarlari ta`lim va tarbiya ishlarini olib
borishda o`quvchilar jamoasi hamda ularning ota-onalari bilan parallel tarzda ish olib boradilar.
Uning ota-onalar bilan hamkorlikda ish olib borishi tarbiyaviy ishlarning alohida yo`nalishi
bo`lib, bunda sinf rahbarlari bola shaxsining shakllanishiga qaratilgan maktab va oilalarning
hamkorlikda ishlash stragegiyalari va taktikalarini ishlab chiqadilar.
Pedagogika va psixologiya bo`yicha mutaxassis sifatida u oila tarbiyasidagi masalalar
bo`yicha ota-onalarga ko`makdosh, tashqi muhitning bola shaxsiga bo`lgan ta`sirini
korrektsiyalovchi pedagog-konsul`tant sifatida ish olib boradi. Ya‘ni sinf rahbari bola shaxsining
shakllanishi uchun ijobiy muhitni yaratishga doir ota-onalar bilan turli shakllarda ishlarni tashkil
etadi.
Ota-onalar bilan hamkorlikda ishlashda ota-onalarga psixologik, pedagogik, metodik
bilimlar berish, sinf rahbarining o`quvchilar bilan olib boradigan ishlariga ota-onalarni jalb etish,
ba`zi bir o`quvchilarning oila tarbiyasiga korrektirvkalar kiritib borish, pedagogik takt va
deontologiya normalariga amal qilgan holda maktab tomonidan tashkil etiladigan
o`quvtarbiyaviy ishlarning mazmuni bilan ota-onalarni tanishtirish kabi funktsiyalarni bajarishi
ko‘zda tutiladi.
“YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR
MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI”
Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel
50
Pedagogik adabiyotlarda sinf rahbarining ota-onalar bilan ishlashining to'rtta asosiy
bosqichlari mavjud: Boshlang'ich sinf o'quvchilarining ota-onalari bilan ishlash. 5-sinf
o'quvchilarining ota-onalari bilan ishlash (boshlang'ich maktabga o'tishni moslashtirish).
Boshlang'ich maktab o'quvchilarining ota-onalari bilan ishlash (6-8 sinflar). O'rta maktab
va aspirantlarning ota-onalari bilan ishlash.
Har qanday bosqichda sinf rahbari va oila o'rtasidagi hamkorlik oilaviy ta'lim sharoitlari
va mikroiqlimini, bolalar va ota-onalarning individual xususiyatlarini o'rganishdan boshlanadi.
Sinf o'qituvchisiga bir necha yil davomida ishlash uchun dars beriladi. U hali biron bir bolani
yoki ularning ota-onalarini umuman bilmaydi, shuning uchun u o'quvchilarining oilalari
to'g'risida iloji boricha ko'proq ma'lumot to'plashi, o'quvchilarning o'zi bilan tanishishi, oilaning
turmush tarzi, uning urf-odatlari va urfodatlari, ma'naviy qadriyatlari, ota-onalar va bolalar
o'rtasidagi munosabatlar uslubini tushunishi kerak. Bularning barchasi sinfda o'quv ishlarini
to'g'ri, maksimal samaradorlik bilan rejalashtirish uchun zarurdir.
Xulosa o'rnida aytib o'tish joizki, ota-onalar bilan bo'lgan har bir uchrashuvimiz fikr
yuritishga, tahlil qilish va mulohaza yuritish istagini uyg'otadi. So‘nggi paytlarda ota-onalar
yig‘ilishlarini yangicha tarzda o‘tkazish kerak. Bizning ota-onalar yig'ilishlarimiz pedagogik
ta'lim, maslahat, muhokama va oilaviy bayramlardan iborat bo‘lishi lozim. Chunki bu kabi
usullar ota-onalarning majlisga faol qatnashishiga imkon yaratadi.
Foydalangan adabiyotlar:
1.
R. Mavlonova, N.Raxmonqulova, B.Normurodova. Tarbiyaviy ishlar metodikasi 2010yil
Toshkent.
2.
B. Abdullayeva, H. Qodirova. Tarbiyaviy ishlar metodikasi 2015yil.
