May, 2025-Yil
901
ǴANIBAY AMANIYAZOV DÓRETIWSHILIGINDE BALALARǴA ARNAP JAZÍLǴAN
QOSÍQLARDÍŃ TÁRBIYALÍQ ÁHMIYETI
Aysanem Esmaǵambet qızı
Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı
Muzıka tálimi 3 – kusr studenti Dosekeeva
S.M.Tajetdinova
Ilimiy basshı docent
https://doi.org/10.5281/zenodo.15530864
Annotatsiya. Bu maqolada Ǵanibay Amaniyazovning ijodida bolalarga bagishlab yozilgan
qoshiqlarning tarbiyaviy ahamiyati haqida so’z etiladi.
Tayanch soz va iboralar: Kompozitor, vocal ansambl’, tarbiya, musiqa, estetik, ideya,
koncert.
THE EDUCATIONAL SIGNIFICANCE OF POEMS WRITTEN FOR CHILDREN IN
THE WORKS OF ǴANIBAY AMANIYAZOV
Abstract. This article explores the education value of songs written by Ganibai
Amaniyazov for children.
Key words: Composer, vocal ensemble, education, music, aesthetics, idea, concert.
ВОСПИТАТЕЛЬНОЕ ЗНАЧЕНИЕ СТИХОТВОРЕНИЙ ДЛЯ ДЕТЕЙ В
ТВОРЧЕСТВЕ АНИБАЯ АМАНИЯЗОВА
Аннотация. В данной статье рассматривается воспитательное значение песен,
написанных Ганибаем Аманиязовым для детей.
Ключевые слова: Композитор, вокальный ансамбль, воспитание, музыка, эстетика,
идея, концерт.
2022 – 2026 – jillarǵa baǵdarlanǵan “Jańa Ózbekstannıń rawajlanıw strategiyası”
1
islep
shıǵılıp “2024 – jıl Jaslar hám biznesti qollap quwatlaw jılı”
2
onda ámelge asırılıwı kerek bolǵan
jumıslardıń mámleketlik baǵdarlaması xalqımızdıń elede gúllep jasnawına arnalǵan is ilajlardıń
ámelge asırılıwın belgilep beredi. Jas áwladqa hár tárepleme tereń bilim beriw, olardı
Watanımızdıń jetik insanları etip tárbiyalawday ullı isti ulıwma bilim beriw mektepleri úlken
wazıypa etip belgileydi. Muzıka oqıtıwshısı balalardaǵı ádep – ikramlılıq, ana Watanǵa sadıqlıq,
pidayılıq sıyaqlı bir qatar insanıylıq sıpatlardı qáliplestiriwde tálim – tárbiyanı qural etip aladı.
Insan onı qorshap turǵan átiraptı, dúnya gózzallıǵın bahalap, seze biliwi, tábiyat kórinislerinen
zawıqlanıwı, sonday – aq kórkem ónerdiń qaysı tarawınan bolmasın, odan tásirlenip, ruwxıy
kóterińkilikke erise alıw ushın onıń ózi bolıwı kerek. Álbette, muzıkanı esitiw qálbileti bálent, onı
túsingen adam basqalardan kóbirek ózgeshe kórkemlilik sezimlerine iye boladı.
Ǵaniybay Amaniyazov óziniń muzıka dóretiw mamanlıǵına say 350 den aslam qosıq,
romans, xor, oyın, marsh, kameraliq, saxnalıq, xalıq sazları orkestri, saz ásbapları, kishkene
balalar hám jas óspirimler ushın muzıkalıq shıǵarmalar dóretti. Bul muzıkalıq shıǵarmalar balalar
1
Ózbekstan Respublikası Prezidentining
2022 yil 28
yanvardaǵı PF
-60-
sanlı
“20
22-2026
jıllarǵa mólsherlengen jańa
Ózbekstannıń rawajlanıw strategiyası” haqqındaǵı Pármanı
2
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń
2024
jıl
21
fevraldaǵı PF
-37-
sanlı “Ózbekstan –
2030
”
strategiyasıni “
Jaslar
hám biznesti qollap quwatlaw jılı ”da ámelge asırıw haqqındaǵı
Mámleket Давлат дастури
тўғрисидаги Фармони.//
May, 2025-Yil
902
tárepinen úlken qızıǵıwshılıq penen úyrenilip hár qıylı temada ótkerilgen bayram koncertlerinde
atqarılıp kelindi.
Atap aytqanda, onıń dóretiwshiliginen K. Raxmanov sózine ”Watanımdı jırlayman”
kantatası, X. Saparov sózlerine ”Baxıtlı balalıq” atlı tórt bólimli vokal xor syuitası, ”Paxta biziń
baylıǵımız” jeke atqarıw hám oyın aralas xor syuitası, ”Gúbelek”, ”Mektebim”, K. Raxmanov
sózine ”Jasa mektebim”, T. Qabulov sózlerine ”Biziń jaslıǵımız”, ”Nawrız háwjarı”, Sh. Ayapov
sózlerine ”Jetti atańnıń atın bil, balam”, ”Kewlimde Ájiniyaz salǵan naǵıslar”, ”Túrkstan Watan”,
”Ana Watan tilimde”, J. Dilmuratov sózlerine ”Meniń gózzal bostanımda”,”Ardaqlı atalar”, G.
Esemuratov sózlerine ”Yelge muhabbat”, K. Raxmanov sózine, ”Bul biziń jaslıq”, ”Qaylardasań”,
”Dáwir ıǵbalı”, ”Keleseń Nawrız”, Óteniyazova sózi ”Háyiw”, ”Meniń mákenım” hám basqada
qosıqların aytıp ótkenimiz orınlı.
Ǵaniybay Amaniyazovtıń bul dóretken muzıkalarında yoshqınlıq, kewil xoshlılıq penen
birge joqarı optimistlik belgilerge tán bolıp, onda tekstke say melodiyalıq ırǵaqlar arqalı ózine tán
háreketler menen sheber baylanıstırılıp barıladı. Onıń dóretken kópshilik qosıqların esitkenimizde
qulaqtıń qurıshın qandırıp, tıńlawshısına úlken yosh, miynette ilham baǵıshlaydı. Mine, sonday jas
aáladdı gózzallıqqa tárbiyalawshı, olardıń zawqın asırıwshı, tásiri kúshli tapbiyalıq mazmunǵa iye
qosıqları menen oqıwshı jaslarımızdı gózzallıq dúnyasına alıp kiredi.
Ǵaniybay Amaniyzov jaslar turmısın jırlawshı kórnekli kompozitor sıpatında xalqımızǵa
kóp jıllardan beri keńnen tanılıp kelmekte. Onıń kóp sanlı jaslar kásibine, mektep oqıwshıları
turmısına, háweskerler dógereklerine, muzıka mekteplerine hám de jas qosıqshılardıń atqarıwına
arnalǵan qosıqları vokal ansambllerine, saz ásbaplarına, oyınlarǵa jazǵan muzıkaları óziniń
kórkem ideyalıq jaǵınan jas áwladlardı estetikalıq ruwxta tárbiyalawda belgili orınǵa iye. Onıń
balalarǵa hám jas óspirimlerge arnalǵan muzıkaları kewilge unamlılıǵı, úyreniwge jeńilliligi,
aytıwǵa qolaylılıǵı menen ajıralıp turadı. Sonlıqtan da, onıń dóretken qosıq hám muzıkaları,
oyınları háweskerler dógereklerinde, balalar baqshalarında, ulıma bilim beretuǵın mekteplerde
hám muzıka mekteplerinde, koncertlerde, konkrus festival’larında balalar tárepinen atqarılıp
kelinbekte.
Ǵanibay Amaniyazovtıń balalar ushın hár qıylı temada jazılǵan qosıqları, saz muzıkaları
olardıń hár tárepleme jetik insan bolıp qáliplesiwinde úlken tárbiyalıq áhmiyetke iye.
Ádebiyatlar:
1.
Ózbekstan Respublikası Prezidentining 2022 yil 28 yanvardaǵı PF-60-sanlı “2022-2026
jıllarǵa mólsherlengen jańa Ózbekstannıń rawajlanıw strategiyası” haqqındaǵı Pármanı.
2.
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2024 jıl 21 fevraldaǵı PF-37-sanlı “Ózbekstan –
2030” strategiyasıni “Jaslar hám biznesti qollap quwatlaw jılı ”da ámelge asırıw
haqqındaǵı Mámleket Давлат дастури тўғрисидаги Фармони.//
3.
Amaniyazov Ǵ, Tajetdinova S,. “Muzıka”, N.,”Bilim”. 2008.
4.
Nurmatov X., Norxójaev N., Amaniyazov Ǵ., Tajetdinova. Muzıka. 3 – klass ushın
sabaqlıq. Tashkent, “Ǵafur Ǵulam”. 2019.
May, 2025-Yil
903
5.
Tajetdinova S. M. MUZIKA TÁLIMINDE AXBOROT HÁM PEDAGOGIKALIQ
TEXNOLOGIYALARDAN PAYDALANIWDIŃ NÁTIYJELILIGI //Academic research
in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. NUU Conference 1. – С. 275-277.
6.
Mnajatdinovna T. S. Pedagogical Skills in Teaching Music //JournalNX. – Т. 7. – №. 11. –
С. 172-174.
