56
Issue 13(48), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 5.06.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
MAKTABGACHA
TA‘LIM
YO‘NALISHI
TALABALARINI
O‘QITISHDA
INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI
QO‘LLASH
Kimsanboyeva Ruxsoraxon Ziyodbek qizi
Andijon davlat pedagogika instituti
ta’lim
tarbiya nazariyasi va metodikasi
(maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi)
1-kurs magistranti
Annotatsiya:
Mazkur maqolada maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi
talabalarini
o‘qitishda
innovatsion texnologiyalarni
qo‘llashning
o‘ziga
xos jihatlari yoritiladi.
Zamonaviy
ta’lim
jarayonida
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan
foydalanishning samaradorligi, interaktiv usullar va innovatsion texnologiyalar orqali
talabalar bilimini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi.
Kalit
so‘zlar:
innovatsion texnologiyalar, maktabgacha
ta’lim,
ta’lim
sifati,
interaktiv usullar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari.
Аннотация:
В
статье
рассматриваются
особенности
использования
инновационных
технологий
в
обучении
дошкольников.
Анализируется
эффективность
использования
информационно
-
коммуникационных
технологий
в
современном
образовательном
процессе,
вопросы
формирования
знаний
учащихся
посредством
интерактивных
методов
и
инновационных
технологий.
Ключевые
слова:
инновационные
технологии,
дошкольное
образование,
качество
образования,
интерактивные
методы,
информационно
-
коммуникационные
технологии.
Abstract:
This article discusses the specific aspects of the use of innovative
technologies in teaching preschool students. The effectiveness of the use of
information and communication technologies in the modern educational process, the
issues of forming students' knowledge through interactive methods and innovative
technologies are analyzed.
Keywords:
innovative technologies, preschool education, quality of education,
interactive methods, information and communication technologies.
Bugungi kunda
ta’lim
tizimini modernizatsiya qilish jarayonida innovatsion
texnologiyalarning
o‘rni
katta ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi
talabalarini zamonaviy texnologiyalar asosida
o‘qitish
ularning nazariy va
amaliy bilimlarini mustahkamlashga yordam beradi. Innovatsion texnologiyalar
57
Issue 13(48), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 5.06.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
ta’lim
jarayonining samaradorligini oshirish, talabalarning mustaqil fikrlash va
kreativ yondashuv
ko‘nikmalarini
shakllantirishga xizmat qiladi.
Hozirgi kunda interfaol
ta’lim,
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT),
elektron resurslardan foydalanish, raqamli
o‘quv
platformalaridan foydalanish kabi
yangicha yondashuvlar
o‘qitish
samaradorligini oshirishda muhim vosita
bo‘lib
xizmat qilmoqda.Innovatsion texnologiyalar deganda pedagogik jarayonda
zamonaviy yondashuvlar va vositalardan foydalangan holda
ta’lim
samaradorligini
oshirish tushuniladi. Ular quyidagi turlarga
bo‘linadi:
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)
–
elektron darsliklar,
videodarslar, multimedia materiallari, virtual laboratoriyalar orqali
o‘qitish.
Interaktiv
o‘qitish
usullari
–
klaster,
“Aqliy
hujum”,
“Baliq
skeleti”
kabi
metodlar.
O‘qitishda
innovatsion texnologiyalarni joriy etish
ta’lim
sifatini oshirishga
xizmat qiladi.
An’anaviy
usullar bilan solishtirganda, innovatsion texnologiyalar
talabalarning qiziqishini oshirish,
o‘zlashtirish
darajasini yuqori
ko‘rsatkichlarga
olib
chiqish va amaliy
ko‘nikmalarni
mustahkamlash imkonini beradi.
Maqolada maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi
talabalarini tayyorlash jarayonida
innovatsion texnologiyalardan foydalanish usullari va ularning samaradorligi tahlil
qilinadi.
Ta’lim
jarayonida innovatsion texnologiyalarni joriy etish bir qator afzalliklarga
ega. Jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)
–
o‘quvchilarning
mustaqil bilim olishiga imkon yaratadi. Virtual darslar, elektron darsliklar,
multimedia resurslar talabalarning fanga
bo‘lgan
qiziqishini oshiradi.
Interaktiv usullar
–
darslarni qiziqarli va samarali tashkil qilishda yordam
beradi. Munozaralar, rolli
o‘yinlar
va jamoaviy loyihalar orqali talabalar faol ishtirok
etadi.
Elektron
ta’lim
platformalari
–
Moodle, Google Classroom, Zoom kabi tizimlar
ta’lim
jarayonini yanada rivojlantirishga xizmat qiladi.
Ushbu texnologiyalar maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi
talabalarining pedagogik
bilimlarini mustahkamlashda muhim rol
o‘ynaydi.
Maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishida
talabalarni zamonaviy
ta’lim
metodlari asosida
tayyorlash kelajakda ularning professional mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Quyidagi innovatsion yondashuvlar bu jarayonda samarali hisoblanadi:
10
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ta’lim tizimini rivojlantirish strategiyasi” bo‘yicha qarori.
11
Pedagogik innovatsiyalar bo‘yicha xalqaro tadqiqotlar.
58
Issue 13(48), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 5.06.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
Multimedia va vizual texnologiyalar
–
slaydlar, videodarslar, interaktiv doskalar
orqali
o‘quvchilarga
tushuntirish.
Loyiha asosida
o‘qitish
–
talabalarni jamoaviy ish olib borishga
o‘rgatish
va
ijodiy tafakkurini rivojlantirish.
Gamifikatsiya
–
o‘qitish
jarayonida
o‘yin
elementlaridan foydalanish. Bu usul
ayniqsa, bolalar bilan ishlashda pedagoglarga katta yordam beradi.
Innovatsion texnologiyalarni
ta’lim
jarayoniga tatbiq etish quyidagi natijalarga
olib keladi:
Talabalar
o‘qitish
jarayonida faolroq ishtirok etadi.
O‘zlashtirish
darajasi oshadi va bilimlarni eslab qolish muddati uzayadi.
Mustaqil fikrlash va muammolarni hal qilish
ko‘nikmalari
shakllanadi.
Amaliy
ko‘nikmalarni
rivojlantirish imkoniyati ortadi.
Shuning uchun, maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishi
talabalarini tayyorlashda
innovatsion texnologiyalarni
qo‘llash
zamonaviy pedagogik yondashuv sifatida katta
ahamiyatga ega.
Xulosa
Maktabgacha
ta’lim
yo‘nalishida
ta’lim
jarayonini sifat jihatidan yangi
bosqichga olib chiqish uchun innovatsion texnologiyalar muhim rol
o‘ynaydi.
Zamonaviy
o‘qitish
metodlaridan samarali foydalanish talabalar uchun nafaqat
nazariy bilimlarni, balki amaliy
ko‘nikmalarni
ham mustahkamlashga yordam beradi.
Innovatsion texnologiyalar
ta’lim
jarayonining interaktivligini oshirib, talabalar
bilimlarini mustahkamlashda muhim omil
bo‘lib
xizmat qiladi.
Yaqin o'tgan yillarda zamonaviy innovatsion IT texnologiyasi maktabgacha
ta'limda to'g'ridan-to'g'ri o'quv-uslubiy ishlarni tashkil etish uchun keng qo'llaniladi.
O'qituvchilar, kompyuterlar savodxonligini muvaffaqiyatli o'zlashtirgan, o'quvchilar
uchun keng imkoniyatlarni ochishi mumkin va bu faqat taqdimotlar va o'qitish
roliklarini namoyish etish bilan cheklanmaydi. Mahalliy rivojlanayotgan
dasturlarning ulkan tanlov sharoitida ota-onalar yoshga to'liq javob beradigan
narsalarni tanlash juda qiyin va ta'lim ehtiyojlari
ta’minlanadi.
Vakolatli fikrni olish
bu masala faoliyat uchun maqbul sharoitlarni yaratishga imkon beradi. Oila vakillari
bilan samarali hamkorlikni barpo etish uchun zaruriy narsalarni yaratadilar, ota-
onalarning nazarida o'qituvchining nufuzini oshiradi
12
https://cyberleninka.ru/article/n/maktabgacha-ta-lim-tizimida-innovatsion-texnologiyalardan-foydalanish/viewer
59
Issue 13(48), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 5.06.2025
SCIENCE SHINE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
Kelgusida ushbu
yo‘nalishda
ilmiy-tadqiqot ishlarini kengaytirish va amaliyotga
innovatsion yondashuvlarni joriy etish maktabgacha
ta’lim
sifatini yanada oshirishga
xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
ro‘yhati
:
1.
Abdullayeva, M. Sh. Pedagogik texnologiyalar.
–
Toshkent:
O‘qituvchi,
2017.
2.
Raxmonov, B., Xodjayeva, M.
Ta’limda
innovatsion texnologiyalar.
–
Toshkent: Fan, 2019.
3.
Karimova, N. Maktabgacha
taʼlimda
pedagogik texnologiyalar.
–
Toshkent: Noshir, 2020.
4.
Xodjayeva,
G‘
. Maktabgacha
ta’lim
pedagogikasi.
–
Toshkent:
O‘zbekiston
Respublikasi Xalq
ta’limi
vazirligi, 2021.
5.
Abdurahmonova, G. Innovatsion texnologiyalar asosida darsni tashkil
etish.
–
Toshkent: TDPU, 2018.
6.
Jonibekova, M. Maktabgacha yoshdagi bolalarni rivojlantirishda
interfaol metodlar.
–
Samarqand: SamDU, 2022.
7.
Hasanova, Z.
Ta’limda
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari.
–
Toshkent: Iqtisodiyot, 2020.
8.
UNESCO. ICTs in Early Childhood Care and Education.
–
Paris:
UNESCO, 2010.
9.
Prensky, M. Digital Natives, Digital Immigrants.
–
On the Horizon,
2001.
10.
Reigeluth, C. M. Instructional-Design Theories and Models.
–
New
York: Routledge, 2009.
11.
1.O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining
“Ta’lim
tizimini rivojlantirish
strategiyasi”
bo‘yicha
qarori.
12.
2.Pedagogik innovatsiyalar
bo‘yicha
xalqaro tadqiqotlar.
13.
3.Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini
ta’limda
qo‘llash
bo‘yicha
ilmiy maqolalar.
14.
4.Maktabgacha
ta’lim
metodikasi
bo‘yicha
darsliklar va
qo‘llanmalar.
15.
5.
https://cyberleninka.ru/article/n/maktabgacha-ta-lim-tizimida-
innovatsion-texnologiyalardan-foydalanish/viewer
