ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
46
JISMONIY TARBIYA SPORT TASHKILOTLARIDA BOSHQARUV
FAOLIYATINING MAQSAD VA VAZIFALARI
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li
O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining
Jismoniy tarbiya tarbiya va sport menejmenti,
sport tadbirlarini tashkil etish yo‘nalishining 2-kurs magistranti
https://doi.org/10.5281/zenodo.13908534
Annotation:
Sports management is a set of activities that allow you to manage a company
or a sports organization. These include financial management, personnel, equipment and sports
facilities. The main goal of sports management is to ensure the stability of sports activities while
ensuring the quality of services provided to athletes and spectators.
Annotatsiya:
Spor menejmenti – bu kompaniya yoki sport tashkilotini boshqarishga
imkon beradigan tadbirlar to‘plami. Bularga moliyaviy boshqaruv, xodimlar, jihozlar va sport
inshootlari kiradi. Sport menejmentining asosiy maqsadi sportchilar va tomoshabinlarga
ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatini ta’minlash bilan birga sport faoliyatining barqarorligini
ta’minlashdir.
Key words:
Sports management requires strict financial management. In most cases,
sports clubs and federations are organized in a hierarchical structure.
Kalit so‘zlar:
Sport menejmenti qat’iy moliyaviy boshqaruvni, Aksariyat hollarda sport
klublari va federatsiyalari ierarxik tuzilmada tashkil etilgan.
Kirish
Sportni boshqarish ham qiziqarli, ham murakkab bo‘lishi mumkin. Bu sport, qununlar va
qoidalarni puxta bilishni talab qiladigan juda talabchan soha. So‘nggi yillarda u keskin o‘sdi.
Batafsilroq bo‘lsa, sport menejmenti nima? Sport shunchaki sevimli masg‘ulot emas, balki
global miqyosda ulkan biznesga aylandi va bu biznesni boshqarish qobiliyatiga ega bo‘lganlarga
talab kata. Ushbu maqolada biz sport menejmenti kasbi nima ekanligini, shuningdek,
muvaffaqqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan tashkiliy ko‘nikmalarni batafsil ko‘rib chiqamiz.
Sport menejmenti nima?
Sport menejmenti murakkab biznesdir. Maqsadlar ko‘p va ishtirokchilarning motivlari
juda ko‘p. Spor menejmenti – bu kompaniya yoki sport tashkilotini boshqarishga imkon
beradigan tadbirlar to‘plami. Bularga moliyaviy boshqaruv, xodimlar, jihozlar va sport
inshootlari kiradi. Sport menejmentining asosiy maqsadi sportchilar va tomoshabinlarga
ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatini ta’minlash bilan birga sport faoliyatining barqarorligini
ta’minlashdir.
Sport menejmentining maqsadlari nimadan iborat?
Sport menejmentining maqsadlari, tashkiliy nuqtai nazardan, juda ko‘p va xilma-xildir.
Ular moliyaviy, balki marketing yoki aloqa bo‘lishi mumkin. Bu, shuningdek, texnik, sport yoki
sanitariya talablarini qondirish masalasi bo‘lishi mumkin. Shunday qilib, sport menejmentining
maqsadlari quyidagilardan iborat:
- Chipta sotish, homiylik orqali daromadni oshirish;
- muxlislar tajribasini yaxshilash;
- futbolchilar, murabbiylar va xodimlarni rivojlantirish;
- Samarali marketing va reklama strategiyasini yaratish;
- barqaror byudjetni ishlab chiqish;
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
47
- strategic rejalarni ishlab chiqish va amalga oshirish;
- muvaffaqiyatni baholash uchun ishlash ko‘rsatkichlarini monitoring qilish;
- Brend tan olinishi va sportning ta’sirini yaxshilash;
- jamoatchilik ishtirokini va xabardorligini oshirish;
- barcha ishtirokchilar xavfsizligini ta’minlash uchun xavflarni boshqarish.
Sport menejmenti mutaxassislari oldida turgan asosiy muammolar qanday?
Sport menejmenti mutaxassislari oldida bir qancha muammolar mavjud. Birinchidan, ular
sportchilar va jamoaning yaxshi ishlashini ta’minlashi kerak. Keyin ular jamoa va tashkilotning
moliyasini boshqarishlari zarur. Ular jamoatchilik bilan aloqalar va ommaviy axborot
vositalarini ham boshqarishi lozim.
Bunday muammolarga misollar:
- samarali byudjetlarni ishlab chiqish va saqlash;
- futbolchilarni yollash, ijaraga olish va saqlab qolish;
- muxlislar so‘rovlariga javob berish; o‘yinchi salomatligi va xavfsizligini boshqarish;
- sportning biznes tomonini boshqarish;
- qonunlar va me’yoriy hujjatlarga rioya etilishini ta’minlash;
- OAV e’tiborini boshqarish;
- homiylik shartnomalarini muzokaralar olib borish va amalga oshirish;
- uzoq muddatli tashkilot muvaffaqitini yaratish va qo‘llab – quvvatlash;
Sport menejmenti vakolatlari va mas’uliyatining turli sohalari qanday? Sport menejmenti
turli xil tajriba va mas’uliyat sohalarini birlashtirgan intizomdir. Umuman olganda, sport
menejmenti sportning tashkiliy, moliyaviy, marketing va huquqiy jihatlarini qamrab oladi.
Biroq, sport tashkilotining tabiati va hajmiga qarab, menejerlar ko‘proq yoki kamroq
mas’uliyatga ega bo‘lishi mumkin. Sport menejmentining maqsadi tegishli tuzilmani yaratish va
tashkilotning har bir a’zosining roli va mas’uliyatini belgilash orqali tashkilotning uzluksiz
ishlashini ta’minlashdir, Bu, shuningdek, tashkilot ichidagi turli xizmatlarni (ma’muriy,
logistika, texnik) boshqarish haqida.
Moliyaviy jihatdan, sport menejmenti qat’iy moliyaviy boshqaruvni amalga oshirish
orqali tashkilotning moliyaviy hayotiyligini ta’minlashga qaratilgan. Bunga moliyalashtirish
(homiylar, grantlar) qidirish, byudjetni boshqarish va investitsiyalarni rejalashtirish kiradi.
Klublar va sport federatsiyalarida sportni boshqarish qanday tashkil etilgan?
Sport menejmenti – bu klub yoki sport federatsiyasini boshqarishga imkon beradigan
tadbirlar majmui. Bu faoliyatga moliya, xodimlar, jihozlar va sport inshootlarini boshqarish
kiradi. Aksariyat hollarda sport klublari va federatsiyalari ierarxik tuzilmada tashkil etilgan.
Ierarxiyaning yuqori qismida tashkilotning siyosiy qarorlari va strategik rejalarini qabul qilish
uchun mas’ul bo‘lgan Direktorlar kengashi joylashgan. Direktorlar kengashi ostida
murabbiylar, murabbiylar va ma’murlardan iborat xodimlar mavjud. Bu xodimlar klub yoki
federatsiyaning kundalik faoliyatini nazorat qiladi. So‘ngra, murabbiylar rahbarligida
o‘yinchilar va a’zolar sport bilan shug‘ullanadi va uning o‘sishi hamda muvaffaqiyatiga yordam
beradi.
References:
1.
Jismoniy
tarbiya
va
sportda
menejmentning
ahamiyati
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li: DOI:
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
48
2.
Sport tashkilotlari faoliyatini samaradorligini marketing tizimini takomillashtrish orqali
oshirish
yo‘llari.
Safarov
O‘lmasbek
Sulton
o‘g‘li:
04.09.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.13685343
3.
Mamlakatimizda jismoniy tarbiya va sport sohasida davlat-xususiy sheriklik asoslari.
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li: 29.06.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.12589317
4.
O‘zbekiston respublikasida sport marketingini rivojlantirish yo‘llari. 29.06.2024 Safarov
https://doi.org/10.5281/zenodo.12589372
5.
Роль спортивного менеджмента в современной спортивной инустрии узбекской
республики.
29.06.2024
Safarov
O‘lmasbek
Sulton
o‘g‘li:
https://doi.org/10.5281/zenodo.12589420
6.
К вопросам повышения качества образователной деятельности вузов на основе
системного
анализа
и
стратегического
менеджмента.
29.06.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.12593025
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li:
7.
Sport xizmatlari bozorida marketing faoliyatini rivojlantrish. 04.09.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.13685623
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li:
8.
O‘zbekiston va xalqaro sport tashkilotlari aloqalarida marketingning iqtisodiy ahamiyati
04.09.2024 Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li:
https://doi.org/10.5281/zenodo.13685654
9.
Xalqaro
sportda
professional
sportni
boshqarish
modellari
04.09.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.13685676
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li:
10.
Sport
menejerlarni
tayyorlash
o‘ziga
xos
xususiyatlari
04.09.2024
https://doi.org/10.5281/zenodo.13685312
Safarov O‘lmasbek Sulton o‘g‘li:
11.
Sport sohasida samarali boshqarish tizimini takomillashtirish 04.09.2024
