Том 2 № 28 (2024): Наука и инновация

Том 2 № 28 (2024): Наука и инновация
Опубликован: 05-11-2024

Мы рады сообщить вам, что Центр поддержки исследований «Innovative  Academy» организовал Республиканская конференция «Наука и инновация». Это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований.

Статьи

4-9 106 43

ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИ ТОМОНИДАН ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИНГ УМУМИЙ ВА ВИКТИМОЛОГИК ПРОФИЛАКТИКАСИНИ АМАЛГА ОШИРИШ ФАОЛИЯТИ

Мирзабек Тошхўжаев

Мақолада ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тушунчаси, умумий ва виктимилогик профилактика, турлари, йўналишлари, асосий вазифалари атрофлича ёритилган.

10-12 53 33

METAFORIK BIRLIKLARNING TARJIMA JARAYONIDA YUZ BERADIGAN MUAMMO VA YECHIMLAR

Sidikjon Muminov , Mahfuza Nishonboyeva

Ushbu maqolada kundalik hayotimizda eng ko’p qo’llaniluvchi ko’chim turlarida biri bo’lmish metafora hamda uni o’rganish, qo’llash va tarjima jarayonida duch kelinadigan muammolar o’rganiladi va ularga yechim berishga bag’ishlanadi. Muammolar tahlil jarayonida ingliz va o’zbek tillaridan umumiy misol hamda ko’p uchratiladigan muammolar tahlil qilinadi.

13-15 44 37

TYPOLOGY OF ENGLISH DICTIONARIES

Muxammadaziz Xalmirzayev, Munisaxon Toshboyeva

The main emphasis in the article is on the stages of the emergence of English lexicology, the types and forms of the first dictionary samples. In addition, the information on the audience of the dictionaries and the suggestions of lexicographers on the types of dictionaries was comparatively analyzed.

16-19 47 17

BOSHLANG‘ICH TA’LIM O‘QITUVCHILARINING KASBIY RIVOJLANISHIDA DIGITAL TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH

Xilolа Аnvаrbekovа

Yoshlarga bilim berish ularning zamon bilan ham-nafas bo‘lishlarida zamonaviy texnologiyalar asosida ta’lim berish alohida ahamiyatga ega. Kundan-kunga rivojlanib borayotgan zamonda xalqaro tajribalar yordamida darslarni tashkil qilish yoshlarimizning bilim olishlarida alohida o‘rin egallamoqda. Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy rivojlanishida digital texnologiyalardan foydalanish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha muhim ma’lumotlar keltirilgan.

20-22 50 16

SOURCES, FORMATION METHODS, AND FREQUENCY OF ENRICHMENT OF ENGLISH VOCABULARY

Muxammadaziz Xalmirzayev, Munisaxon Toshboyeva

This thesis explores the factors and methods contributing to the expansion of the English lexicon. It delves into the role of modern technology in the creation of new words, examines linguists' estimates of the number of active words in the English language, and provides recommendations for learners of English as a foreign language.

23-24 79 33

LEKSIK MA’NO

Shahlo Ziyamova

Ushbu maqola o‘zbek tilida leksik ma’no, leksika va grammatikaning o‘zaro munosabati va bu sathlarning boyish yo‘llari  tilning lug‘at tarkibi kabi masalalarni o‘rganadi. Leksik birliklarning ma’nolari, ularning to‘liq yoki qisman ma’nolarini yo‘qolishi singari til hodisalarini o‘rganishda ahamiyatlidir.

25-27 40 25

JAMIYAT HAYOTIDA ZIYOLILARNING O’RNI

Sh.U. Tasheva

Данная статья посвящена роли интеллектуалов в социальной, политической и культурной жизни общества. Выделены функции интеллектуалов, заключающиеся в том, что они могут выполнять коммуникативные функции посредством критического мышления, развития идей и инноваций, публичных выступлений, а также деятельности интеллектуалов в сфере образования.

28-31 42 44

РАСЧЕТ РАЗМАХА КОЛЕБАНИЙ УГЛОВЫХ ПЕРЕМЕЩЕНИЙ КОЛКОВОЙ ГАРНИТУРЫ

А.П. Мавлянов, Р.Д. Бахтиёрова, Ш.К. Хаитматова

В статье представлена новая конструктивная схема колкового барабана с композитным упругим элементом машины для очистки хлопка от мелких соров из системы технологии первичной обработки.

32-33 48 24

ТАКОМИЛЛАШТИРИЛГАН МАЙДА ИФЛОСЛИКЛАРДАН ТОЗАЛАШ МАШИНАЛАРИ КОНСТРУКЦИЯСИ ТАҲЛИЛИ

А.П. Мавлянов, Ш.К. Хаитматова, Р.Д. Бахтиёрова

Мақолада пахта хом ашёсини майда ифлосликлардан тозалаш технологиясини такомиллаштириш мақсадида қозиқли барабан ва тўрли сиртнинг самарали конструкцияси тавсия қилинган. Шунингдек, тавсия этилган конструкцияларнинг ишлаш принципи баён қилинган.

34-38 48 34

МЕТОДЫ ОЦЕНКИ СТОМАТОЛОГИЧЕСКОГО СТАТУСА ПРИ ОБСЛЕДОВАНИИ НА ГЕРПЕТИЧЕСКИЙ СТОМАТИТ У ДЕТЕЙ С ВРОЖДЕННОЙ ЦИТОМЕГАЛОВИРУСНОЙ ИНФЕКЦИЕЙ

Г.И. Шарипова, Нигина Каримова

В этой статье приводится ряд научных результатов исследований по совершенствованию методов лечения заболеваний слизистой оболочки полости рта и герпетического стоматита у детей с врожденной цитомегаловирусной инфекцией, в том числе: показано, что “значение любого заболевания в современном обществе определяется распространенностью этого заболевания среди населения, степенью тяжести и серьезностью исходов, экономическими потерями пациента и его семьи или общества в целом.

39-41 31 14

IMPORTANCE OF LIVER IN HUMAN LIFE AND DISEASES

Shukur Baqoev

As a result of the work carried out, data were obtained on the role of population risk factors, as well as some interleukins (receptor for interleukin-1 type II and interleukin-6) in the process of bone tissue remodeling and the development of osteoporosis in early rheumatoid arthritis. For the first time, the influence of the parameters of the course of early rheumatoid arthritis, including the activity and serotype of rheumatoid factor (RF) and the presence of antibodies to cyclic citrullinated peptide (ACCP), on the change in the state of bone mineral density and the change in bone metabolism markers in patients with early rheumatoid arthritis depending on gender and the presence of menopause has been shown. Based on the data of regression analysis, the most significant factors influencing the change in bone mineral density in patients with early rheumatoid arthritis have been identified. For the first time, it has been shown that along with population risk factors, factors associated with the underlying disease (parameters of the course of early rheumatoid arthritis) have a significant effect.

42-45 83 38

MUAMMOLI KREDITLARNI BAHOLASH VA ANIQLASH MODELLARI

Rahimjon Maxmudov

Ushbu maqolada muammoli kreditlar, shuningdek, xarakatsiz kreditlar (NPL) qarz oluvchi to‘lov majburiyatlarini bajarmagan kreditlarni boshqarish bilan bog‘liq muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari o‘rganilgan. Xususan, banklarda muammoli kreditlar moliyaviy barqarorlik va rentabellik uchun katta xavf tug‘diradi. NPLning yuqori darajasi bankning kapital bazasini yemirishi, likvidligini pasaytirishi va kreditlash imkoniyatlarini yomonlashtirishi mumkin. Muammoli kreditlarning vujudga kelishida ko‘pincha kreditni noto‘g‘ri baholash, iqtisodiy tanazzul, sohaga oid inqirozlar va qarz oluvchilarni noto‘g‘ri boshqarish kabi sabablar asos bo‘ladi.

46-48 77 37

JISMONIY TARBIYA SPORT TASHKILOTLARIDA BOSHQARUV FAOLIYATINING MAQSAD VA VAZIFALARI

O‘lmasbek Safarov

Spor menejmenti – bu kompaniya yoki sport tashkilotini boshqarishga imkon beradigan tadbirlar to‘plami. Bularga moliyaviy boshqaruv, xodimlar, jihozlar va sport inshootlari kiradi. Sport menejmentining asosiy maqsadi sportchilar va tomoshabinlarga ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatini ta’minlash bilan birga sport faoliyatining barqarorligini ta’minlashdir.

49-52 63 29

IMPROVING WRITING AND READING: STRATEGIES FOR SUCCESS

The article is about how to develop writing and reading skill, what to do, what to pay attention to. At the same time, the article highlights the problems of mistakes, how to correct them and not to repeat

53-55 29 22

THE IMPACT OF ENGLISH AS A GLOBAL LANGUAGE ON LOCAL EDUCATIONAL SYSTEMS

Ozoda Asrorova

This paper work aims to show and prove how impact on the Global language on local educational system, there are so many languages can prove to teach something to someone but English languages can gain popularity of teaching. A majority of people tend to learn more English languages and spend a lot of time and money to learn English languages the same aim is absorbed by people. This is because English language learn as global languages because a host of amenities people learn how to speak in English not only as a global language but also as a local educational language it can impact on people’s horizons and mindset. Explore issues of language policy, linguistic imperialism and the balancing act between teaching English and preserving local languages. Highlight case studies or research on immersion programs or studying abroad. Contribute to fluency and language mastery. In addition, discuss the importance of tailoring language education to meet the needs of professional and students in specialized fields.

56-60 50 41

НЕУСТАНОВИВШЕЕСЯ ДВИЖЕНИЕ ВОДЫ В КАНАЛАХ, ОБУСЛОВЛЕННОЕ РАБОТОЙ НАСОСНОЙ СТАНЦИИ

З. Ашуралиева, И. Ортиков, Ш. Назаров

В Узбекистане эксплуатируются такие крупные каналы как: Каршинский, Аму-Бухарский, Зангский, Джизакский и другие, подача воды в которые осуществляется крупными насосными станциями. Расходы воды, подаваемые этими машинными каналами и мощность насосных станций – уникальны. Эксплуатация этих сооружений вызывает необходимость постановки и решения сложных научно-технических задач. Одна из них относится к гидравлическому расчету неустановившегося движения воды в каналах, обусловленного случайной остановкой насосных агрегатов. Остановки, связанные со случайными ситуациями на каскадах, вызывают порой катастрофические последствия, при этом особое место занимают ситуации, связанные со случайным отключением электроэнергии на отдельных насосных станциях.

61-65 41 18

ЧИСЛЕННАЯ РЕАЛИЗАЦИЯ ГИДРАВЛИЧЕСКОЙ МОДЕЛИ ВЛАГОПЕРЕНОСА В ГИДРОМОРФНЫХ СРЕДАХ

Ш. Атажонова, Р. Мустафаева, Г. Шукурова, И. Ортиқов

Важнейшей задачей геогидродинамических прогнозов в связи с мелиорацией земель является прогнозирование изменения режима подземных вод и управления режимом влагопереноса в верхних слоях зоны аэрации. В связи с этим, для разработки математических моделей влагопереноса необходимо учесть физико-механические свойства почво-грунта, гидрофизические характеристики пород, условия поступления влаги в почво-грунт и т.д. Известно, что почва представляет собой дисперсное тело, т.е. она состоит из большого числа частичек разного размера, по большей части мелких и весьма мелких.

66-67 38 23

ETNO-KULTUROLOGIYALÍQ IZERTLEWDE ILIMIY JÓNELISLERDIŃ ÁHIMIYETI

Sharapatdin Taırov

Tezistiń maqseti xalqımızdıń ruwhıy mádeniyatı bolģan, ırımlardı keń túrde ilimiy izertlew ushın etnografiya pánindegi qaysı mekteplerdiń ideyalarına tiykarlanıp alıp barsaq durıs bolıwın analizlewden ibarat.

68-70 126 35

KARTOSHKANING BAKTERIAL VA ZAMBURUG’LI KASALLIKLARI

Nurxon Erkayeva

Kartoshka muhim qishloq xo’jaligi o’simliklaridan biri oziq-ovqat va dorivor va yem-xashak sifatida muhim ahamiyatga ega.  Kartoshka vegetatsiya va saqlanish davrida turli xil kasalliklarga uchraydi misol uchun makrosporioz, so‘lish, qora son, fitoftoroz  zamburug‘lar taʻsirida quruq, bakteriyalar taʻsirida esa ho‘l chirish yuzaga keladi. Quyidagi maqolada keng tarqalgan kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash chora tadbirlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.

71-73 81 30

СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ДИАГНОСТИКИ ВРОЖДЕННЫХ ПОРОКОВ СЕРДЦА У ДЕТЕЙ

Нодирахон Муминова

Врожденные пороки сердца (ВПС) у детей являются одной из самых значимых причин младенческой смертности и инвалидности. Важность ранней диагностики этих пороков трудно переоценить, так как своевременное вмешательство может значительно улучшить прогноз пациента. Современные технологии позволяют не только точно определять тип порока, но и проводить мониторинг сердечной функции в динамике, что способствует успешному лечению. В данном тезисе рассматриваются ключевые методы диагностики, такие как фетальная эхокардиография, трансторакальная эхокардиография, магнитно-резонансная томография (МРТ) и компьютерная томография (КТ), а также их значение для клинической практики.

74-75 79 25

YANGI TUZILISHLI IKKI QATLAMLI ARALASH TRIKOTAJ TO‘QIMASINI ISHLAB CHIQARISH

Elmira Usnatdinova, Fazilat Abdurahimova, Baxtiyor Mirusmanov

Ushbu ilmiy ishda yassi fang mashinasida yangi tuzilishli ikki qatlamli trikotaj to‘qimasi olinishi va grafik yozuvi keltirilgan.

76-79 44 37

MUHAMMAD SOLLALLOHU ALAYHI VASALLAMNING OYATLARNI TAFSIR QILISH USLUBLARI

Nurillo Saydullayev

Ushbu maqola tafsir fanidagi eng muhim mavzu – Nabiy Sollalohu alayhi vasallamning tafsir qilish uslublari, U zotning oyatlarni tafsir qilishga bo’lgan yondashuvlarini bayon qiladi. Ushbu uslublarni o’rganish ahamiyati kata ekanligini ta’kidlaydi.

80-82 97 53

SALJUQIYLAR DAVRIDA NIZOMIYA MADRASASI

Nurillo Saydullayev

Saljuqiylar davlatida ilm-fan va madaniyat rivojlangan. Ayniqsa, Eron, Iroq va Movarounnahrda madaniy yuksalish yuqori boʻlgan. Nishopur, Isfaxon, Basra, Xirot, Marv, Buxoro, Samarqandda madrasalar bunyod kilingan. Xususan, buyuk vazir Nizomulmulk qurdirgan Bagʻdoddagi Nizomiya madrasasi (1067) butun jahonga mashhur boʻlgan. Nizomulmulk davlatni boshqarish asoslari haqida “Siyosatnoma” asarini yaratgan. Munajjim va riyoziyotchi olim Umar Xayyom loyihasiga koʻra, Isfahonda rasatxona qurilgan. U Malikshoh topshirigʻiga koʻra, rasadxonada kuzatuv ishlarini olib borgan va sosoniylarning shamsi taqvimini isloh etib, Yangi taqvim (“Malikshoh taqvimi yoxud Jalol erasi”) ni tuzgan (1079). Nizomiya Ganjaviy, Jaloliddin Rumiy, Sa’diy Sheroziy, Umar Xayyom fors she’riyatining soʻnmas durdonalarini yaratishgan. Muhamma Gʻazzoliy, Farididdin Attor, Xoja Yusuf Xamadoniy kabi islom ulamolari va sufiylar ijod qilishgan.

83-86 44 37

ZIDDIYAT VA MUVOZANAT: ITALYAN MAQOLLARIDA ANTINOMIYA VA KORRELYATSIYANING OʻRNI

Bahora Sadikova

Ushbu maqolada Italyan maqollarida ziddiyat va muvozanatning antinomiya va korrelyatsiya orqali qanday ifodalangani oʻrganilgan. Tadqiqot maqsadi – Italyan maqollarida lingvistik struktura va madaniy qadriyatlar oʻrtasidagi bog’liqlikni tahlil qilish. Diskursiv tahlil va struktural tilshunoslik metodlari asosida antinomiya va korrelyatsiya fenomenlari tahlil qilindi. Natijalar Italyan maqollari ziddiyat va muvozanatni aks ettiruvchi boy til birliklari ekanligini koʻrsatdi. Xulosaga koʻra, bu maqollar xalq madaniyati va lingvistik muvozanatni chuqur ifodalaydi.

87-89 54 22

PEDAGOGIK TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI QO’LLASHNING MAZMUN-MOHIYATI

Elmira Xaytimmetova , Gulmira Jumanova

Maqolada pedagogik ta’lim texnologiyalari tushunchasining mohiyati, mazmuni, uni qo’llash usullari, pedagogik ta’lim texnologiyalariga xos bo’lgan muhim belgilar, pedagogik texnologiya tushunchasining darajalari, ajralib turish sabablari, pedagogik texnologiyaning mohiyatini tashkil etuvchi mezonlari bayon etilgan.

90-92 95 68

MEVALARNI QURITISH USULLARI TAHLILI

Toxirjon Xudayberdiev , Shohsanam G’offorova

Ushbu maqolada mevalarni quritish usullari bo’yicha aniq ishlab chiqarish sharoitiga tanlash uchun tahliliy ma’lumotlar keltirilgan.

93-97 133 58

ROSSIYA IMPERIYASINING TURKISTON O’LKASIDA OLIB BORGAN MUSTAMLAKACHILIK SIYOSATI VA UNGA QARSHI MILLIY OZODLIK KURASHINING YUZAGA KELISHI

Jafar Shaymurzayev

Ushbu maqolada XX asr boshlarida Rossiya imperiyasining Turkiston o’lkasiga nisbatan jabr-zulm va adolatsizliklarning tobora ortib borishi natijasida o’lkada yuzaga kelgan milliy ozodlik qo’zg’olonlari va ularning natijalari yoritib beriladi.

98-101 41 21

“SHARH FIQH AL-KAYDONIY” ASARINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Jamila Anarbayeva

Mazkur tezisda Lutfulloh Nasafiyning “Fiqhi Kaydoniy” asarining yozilish tarixi, unda shar’iy ilmlar, zamonaviy fiqhiy masalalarga oid tamoyillar bilan bir qatorda asarning batafsil tavsifi hamda uning tarkibiy qismi yoritilgandir. Islom huquqi sohasida yozilgan jamlovchi asar hisoblangan ushbu kitob hozirga qadar oʻz ahamiyatini yoʻqotmagani bilan ajralib turadi. Asarda nafaqat fiqhga doir sohalar, ibodat hamda muomalat masalalari batafsil yoritib berilgan.

102-104 120 18

XALQARO TASHISHNING MUHIM TURI HISOBLANGAN AVTOMOBILLARDA YUK TASHISH TURLARI VA SHARTLARI

Sitora Bahodirova

Yuklarni avtomobilda tashish yuk tashish bilan bog‘liq bo‘lgan yuk bilan va yuksiz yuk tashish vositalarini o‘z ichiga oladi. Xalqaro ko‘lamda  avtomobilda yuk tashish – yuklarni kamida bitta davlat chegarasidan o‘tuvchi avtomobil qatnovi bo‘lib, bunda ikki tomonlama transport, tranzit va uchinchi davlatlar o‘rtasidagi tashishlar farqlanadi.

105-106 26 14

DEVELOPING AND ENHANCING INTERNET MARKETING TECHNOLOGIES IN SMALL BUSINESS OPERATIONS

Oybek Pirmatov

In the modern digital economy, internet marketing plays a crucial role in shaping and developing small business operations. The adoption of internet marketing technologies allows small businesses to increase their visibility, reach broader audiences, and enhance customer engagement. This article explores the process of establishing and developing internet marketing technologies in small business activities, examining the benefits, challenges, and strategies for successful implementation.

107-108 47 10

ЭФФЕКТИВНАЯ ПЕРЕРАБОТКА НЕФТЯНЫХ ОСТАТКОВ

Д.А. Тошматов

Новизной данной разработки является то, что впервые  предложена технологическая схема, которая работает по способу превращения нефтешлама в селективный продукт - окисленное связующее для применения в межпромысловом дорожном строительстве.

109-112 27 7

МАКТАБ ЎҚУВЧИЛАРИ УЧУН РЮКЗАКЛАРНИ ЛОЙИҲАЛАШДА МУҲИМ ФАКТОРЛАР ВА ОЛИБ БОРИЛГАН ИЛМИЙ ИЗЛАНИШЛАР ТАҲЛИЛИ

МАЛОХАТ ИЛХАМОВА , ХУСНИДДИН МАХМУДОВ

Мақолада ҳозирги кунда мактаб ўқувчилари учун рюкзакларни маҳаллий шароит ҳамда талаблардан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириш мақсадида, ҳисобга олиниши лозим бўлган муҳим факторлар ва уларнинг таъсири таҳлил қилинган. Шунингдек, юқори эргономик ҳусусиятга эга рюкзакларни лойиҳалашда олиб борилган илмий изланишлар ва улар томонидан қўлланилган методлар ўрганилди ҳамда, янги турдаги рюкзакларни лойиҳалаш учун асосий хулосалар олинди.

113-115 41 21

XIZMAT KO’RSATISH SOHASINI INNOVATSION RIVOJLANTIRISHNING YANGI O’ZBEKISTONDA IQTISODIY TARAQQIYOTNI TA’MINLASHDAGI O’RNI

Nargiza Xudayberdiyeva

Ushbu maqolada xizmat ko’rsatish sohasining  iqtisodiyotda tutgan o‘rni, xizmatlarning iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik vazifalari, xizmat ko’rsatish korxonalarida innovatsiya faoliyatini samarali yo’lga qo’yish zaruriyati tahlil qilingan. Shuningdek, mamlakatimizda xizmat ko’rsatish sohasini rivojlantirishga qaratilgan chora tadbirlar va ularni samarasi  alohida ta’kidlangan.

116-119 135 64

BOSHLANG'ICH TA'LIM SHAROITIDA OILA VA MAKTAB HAMKORLIGINING O'ZARO TA'SIRINI MODELLASHTIRISH

Zarena Mamatova

Yosh avlodni yaxshi xulqli, vatanga sadoqatli qilib tarbiyalashda ularning yosh jihatlariga, xarakteriga alohida ahamiyat berish lozim, chunki bularsiz tarbiyada ko‘zlangan maqsadga erishib bo‘lmaydi. Oila, mahalla, maktab hamkorligida quyidagi tamoyillarga va bosqichlarga amal qilinganda samaradorlik yanada yuqori bo‘ladi: ta‘lim va tarbiya sohasida hamkorlik jarayoni ishtirokchilari harakatlarining ish birligi; tarbiyalanuvchiga hurmat va talabning uyg‘unligi; hamkorlik jarayoni subyektlarini teng huquqliligi va yuksak mas‘uliyati; faoliyat jarayonida millat va davlat manfaatlari ustuvorligi; Birinchi bosqich. Yosh oilalar bilan ishlash. Yosh ota-onalarga farzand va uning tarbiyasi haqida falsafiy, tibbiy tushunchalarni berish va bu masalalarga tibbiyot xodimlari, obro‘li xotin-qizlarni, ota-onalarni jalb qilib, yosh onalar va otalar maktablari faoliyatini yo‘lga qo‘yish muhim ahamiyat kasb etadi.

120-121 30 12

СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ЭФФЕКТИВНОСТИ РАЗЛИЧНЫХ МЕТОДОВ ВОССТАНОВИТЕЛЬНОГО ЛЕЧЕНИЯ ПРИ БОЛЕЗНИ ПАРКИНСОНА

Дилрух Пулатова

До начала и на фоне восстановительного лечения при проведении программы БП  с применением и без применения технологий виртуальной реальности оценивали показатели выраженности нарушений в соответствии с доменом МКФ функций (психические, сенсорные, утомляемость, двигательные), активности и участия (мобильность, трансфер, самообслуживание).У пациентов основной группы на фоне восстановительного лечения отмечено достоверное изменение всего спектра нарушений функций в соответствии с доменом МКФ:

122-123 107 31

TILSHUNOSLIKDA SOTSIOPRAGMATIK OMIL TUSHUNCHASI

Rohila Abdullayeva

Ma’lumki, sotsiologiya jamiyat va uning institutlari, xususiyati, holati, ijtimoiy-iqtisodiy vaziyati  va yana aniq talablardan kelib chiqqan holda bir necha jihatlarini o‘rganadigan soha hisoblanadi. Pragmatika tushunchasi ham bevosita jamiyat bilan bog‘liq bo‘lib, ma’lum bir zamon va makon birligida sodir bo‘lgan yoki sodir bo‘layotgan voqea-hodisalar xronikasi, jarayonni anglatadi. Sotsiopragmatika tushunchasi qamrov jihatdan sotsiologiya, sotsiolingvistika, pragmatika va pragmalingvistika sohalarining qo‘shilishidan iborat bo‘lib, tilshunoslikda tobora ko‘proq murojaat etilayotgan, matn, kontekst tadqiqida qo‘llanilayotgan tushunchalardan biriga aylanib bormoqda. Jumladan, o‘zbek tilida badiiy matn sotsiopragmatikasi, diskurs va muloqot jarayonining sotsiopragmatik asoslari xususida bir necha maqolalar yozilgan. Amaliyotda o‘zbek tilshunosligida tobora ko‘proq murojaat etilayotgan va tadqiqot yo‘nalishiga aylanib borayotgan hodisaning asosiy birliklarini ajratib olish, uning mazmun-mundarijasi va tadqiq doirasiga kiruvchi lingvistik hodisalarni ajratib olish zaruriyati tug‘iladi.

124-125 35 19

ПОНЯТИЕ СЛОЖНОГО ПРЕДЛОЖЕНИЯ И ЕГО ТИПЫ

З. Рахимова

Статья посвящена изучению понятия сложного предложения его типология в современном русском языке. Автор кратко изучает отличие между видами сложных предложений и их единицами.

126-129 46 14

INFORMATIKA OʻQITISH METODIKASI FANIDAN KEYSLARNI QO’LLANISHI VA UNING AHAMIYATI

Mirzoxidjon Raxmonov

Ushbu maqolada keys texnolgiyasining ta’limda qo’llanishi, keys turlari, ularni ko’llash yordamida talabalarning ijodiy, mantiqish fikrlashlari, jamoada ishlash ko’nikmalarini shakllantirish bayon etilgan.

130-132 47 11

АRАLАSHTIRILGАN TА'LIM STRАTЕGIYАLАRI: АUDIОVIZUАLNI АN'АNАVIY USULLАR BILАN UYG'UNLАSHTIRISH

Gulhumor Usmonova

Tinglаsh kо‘nikmаlаrini rivоjlаntirishdа sаmаrаli pеdаgоgik yоndаshuv sifаtidа аn’аnаviy yuzmа-yuz о‘qitishning zаmоnаviy rаqаmli vоsitаlаr bilаn uyg‘unlаshgаn аrаlаsh tа’lim о‘z о‘rnigа еgа bо‘ldi. Ushbu mаqоlа аudiоvizuаl vоsitаlаr, jumlаdаn, vidеоlаr, pоdkаstlаr vа intеrаktiv аxbоrоt vоsitаlаrini о‘quvchilаrning fаоlligini оshirish vа tа’lim nаtijаlаrini yаxshilаsh uchun qаndаy qilib аn’аnаviy о‘qitish usullаrigа intеgrаtsiyаlаshuvini о‘rgаnаdi. Аudiоvizuаl tаrkibni аn'аnаviy о'qitish usullаri bilаn birlаshtirib, о'qituvchilаr turli xil о'rgаnish imtiyоzlаrini qоndirishlаri vа yаnаdа dinаmik vа sаmаrаli о'quv muhitini yаrаtishlаri mumkin. Mаqоlаdа аrаlаsh tа'lim strаtеgiyаlаrini аmаlgа оshirish bо'yichа ilg'оr tаjribаlаr, yuzаgа kеlishi mumkin bо'lgаn muаmmоlаr vа о'quvchilаrning tinglаsh mаlаkаsini оshirishgа intilаyоtgаn о'qituvchilаr uchun оqibаtlаri muhоkаmа qilinаdi.

133-134 88 33

O‘ZBEK QISSACHILIGIDA MAJOZIY TASVIR YARATILISHI VA XOSSALARI

Komila Axmadiy

Qissa janrining evolyutsiyasi, janr arxitektonikasi, poetik imkoniyatlari, obrazlar strukturasi, muallif va qahramon oʻrtasidagi parallelizm hodisasini oʻrganish adabiyotshunoslikdagi muhim masalalardandir. “Qissa bugungi adabiy jarayonning qadimiy janrlaridan boʻlib, uzoq adabiy tarixiy jarayonni bosib oʻtib, badiiy mukammallik kasb etgan. Qissa epik turning oʻrta janri sifatida roman va hikoya oraligʻidagi jarayonni aks ettiradi”. Qissaning janriy xususiyatlari xususida adabiyotshunos olimlar oʻrtasida bir qancha qarashlar ilgari surilgan, bahs-munozaralar yuzaga kelgan.