ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
125
MATN VA GRAFIK MUHARRIRLARI BO‘LIMINI O‘QITISH METODIKASI
Normurodova Sadoqat Xoliqulovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Informatika va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi katta o‘qituvchisi.
E-mail: sadoqatnormurodova33@gmail.com
https://orcid.org/0009-0009-1604-7456
Xolyorov Dilshod
Asadova Shaxina Halim qizi
Pedagogika fakulteti “Matematika va informatika” yoʻnalishi talabalari
e-mail: dilshodxoliyorov35@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.14960918
Annotatsiya.
Ushbu maqolada matn va grafik muharrirlarini o‘qitish metodikasi,
zamonaviy axborot texnologiyalari asosida samarali ta’lim berish usullari, o‘quvchilarning
kompyuter savodxonligini oshirish va amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish metodlari tahlil
qilinadi. Xususan, interfaol o‘qitish metodlari, loyihaviy va amaliy yondashuvlar, hamda o‘quv
jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalari yoritiladi.
Аннотация.
В данной статье анализируются методики преподавания текстовых и
графических редакторов, а также эффективные методы обучения, основанные на
современных информационных технологиях. Рассматриваются интерактивные методы
обучения, проектный и практический подходы, а также использование цифровых
технологий в образовательном процессе.
Annotation.
This article examines the methodology of teaching text and graphic editors,
highlighting effective teaching methods based on modern information technologies. It explores
interactive teaching methods, project-based and practical approaches, and the integration of
digital technologies in the educational process.
Kalit so‘zlar:
matn muharriri, grafik muharriri, interfaol metod, dars metodikasi, amaliy
topshiriq, raqamli texnologiyalar, pedagogik yondashuv.
К
лючевые слова:
текстовый редактор, графический редактор, интерактивный
метод, методика урока, практическое задание, цифровые технологии, педагогический
подход.
Keywords:
text editor, graphic editor, interactive method, lesson methodology, practical
task, digital technologies, pedagogical approach.
KIRISH.
Zamonaviy jamiyatda axborot texnologiyalari kundalik hayotning ajralmas
qismiga aylangan. Matn muharrirlari (Microsoft Word, Google Docs, LibreOffice Writer) va
grafik muharrirlari (Adobe Photoshop, CorelDRAW, Canva) turli sohalarda faol qo‘llanilmoqda.
Ushbu dasturlarni puxta o‘rganish nafaqat ofis ishlarini bajarishda, balki ilmiy tadqiqotlar,
dasturlash, muhandislik va dizayn sohalarida ham juda muhim ahamiyatga ega.
Matn muharrirlari matn yaratish va tahrirlashda keng qo‘llaniladi, bu esa biznes, ta’lim va
ilmiy sohalarda samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. Grafik muharrirlar esa dizayn,
marketing va san’at sohalarida ishlatiladigan asosiy vositalardan biri hisoblanadi. Bu dasturlar
yordamida o‘quvchilar nafaqat nazariy bilimlarni o‘zlashtirish, balki amaliy ishlarni bajarish
orqali mustaqil ravishda ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishlari mumkin.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
126
Ta’lim jarayonida matn va grafik muharrirlarini o‘rgatish muhim metodik yondashuvlarni
talab qiladi. Darslarda zamonaviy interfaol usullardan foydalanish, real loyihalar asosida
o‘quvchilarga mustaqil topshiriqlar berish, shuningdek, onlayn platformalardan foydalanish
o‘quv jarayonini yanada samarali qiladi. Ushbu maqolada matn va grafik muharrirlarini o‘qitish
metodikasining muhim jihatlari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan usullar va ularning
samaradorligi haqida so‘z yuritiladi.
Matn va grafik muharrirlarini o‘qitish jarayonida samarali metodlardan foydalanish ta’lim
sifati va o‘quvchilarning qiziqishini oshirishga yordam beradi. Shu bois, ushbu maqolada matn
va grafik muharrirlarini o‘qitishda qo‘llaniladigan eng samarali metodlar, pedagogik
yondashuvlar va amaliy o‘quv dasturlari haqida so‘z yuritiladi.
Matn va grafik muharrirlarini o‘qitishning asosiy yo‘nalishlari.
Matn muharrirlari
hujjatlar yaratish, tahrirlash va formatlash imkoniyatlarini taqdim etsa, grafik muharrirlar
tasvirlarni qayta ishlash va dizayn bilan bog‘liq jarayonlarni boshqarishga yordam beradi.
Ushbu dasturlarni o‘rgatish jarayonida quyidagi metodlar samarali hisoblanadi:
1. Interfaol metodlar.
Dars davomida o‘quvchilarning faolligini oshirish uchun
"Muammoli ta’lim", "Ochiq muhokama" va "Savol-javob" metodlari qo‘llaniladi. O‘quvchilarga
real hayotga oid vazifalar berilib, ularga ijodiy yondashish imkoniyati taqdim etiladi [1].
2. Amaliy topshiriqlar.
O‘quvchilarga real hujjatlar yoki dizayn loyihalarini yaratish
topshiriladi. Masalan, talabalar Microsoft Word yordamida rasmiy hujjatlar tayyorlash yoki
Photoshopda grafik dizayn elementlarini yaratish bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tashadi.
3. Loyihaviy metod.
Talabalarga mustaqil yoki jamoaviy loyihalar ustida ishlash
topshiriladi. Masalan, o‘quvchilar guruh bo‘lib reklama bukleti, plakat yoki rasmiy hujjatlar
yaratishlari mumkin [2].
4. Differensial yondashuv.
O‘quvchilarning bilim darajasiga qarab mos topshiriqlar
beriladi. Boshlang‘ich darajadagilarga oddiy matn tahrirlash, ilg‘or foydalanuvchilarga esa
dizayn elementlari yaratish kabi topshiriqlar topshiriladi.
Matn va grafik muharrirlarini o‘rganish jarayonida modulli o‘qitish tizimi qo‘llanilishi
samaradorlikni oshiradi. Ushbu yondashuvda dars jarayoni kichik modullarga bo‘linadi:
Modul 1: Matn muharrirlarining asosiy funksiyalari
Modul 2: Hujjatlarni formatlash va tahrirlash
Modul 3: Grafik muharrirlar bilan ishlash
Modul 4: Loyihalar yaratish va taqdim etish
Bu modul asosidagi yondashuv o‘quvchilarga bosqichma-bosqich o‘zlashtirish imkonini
yaratadi.[3]
Axborot texnologiyalaridan foydalanish.
Raqamli texnologiyalarni ta’lim jarayoniga jalb qilish darslarni yanada qiziqarli va
samarali qiladi.
Google Classroom, Moodle, va Microsoft Teams kabi onlayn platformalar yordamida
topshiriqlar beriladi va baholanadi.
Video darslar va interaktiv qo‘llanmalar orqali o‘quvchilar mustaqil ravishda bilim olish
imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
127
Virtual laboratoriyalar va dasturlash simulyatorlari yordamida grafik muharrirlar
bo‘yicha tajribalar o‘tkaziladi.[4]
XULOSA.
Matn va grafik muharrirlarini o‘qitish jarayonida zamonaviy pedagogik
yondashuvlardan foydalanish muhim ahamiyatga ega. O‘quvchilarga amaliy mashg‘ulotlar
orqali bilim berish, real hayotga oid loyihalar yaratish va raqamli texnologiyalardan samarali
foydalanish ularning kelajakdagi kasbiy mahoratini oshirishga yordam beradi.
Kelajakda ushbu yo‘nalishda metodik tadqiqotlarni kengaytirish, zamonaviy dasturiy
vositalarni yanada chuqur o‘rganish va ta’lim dasturlarini takomillashtirish muhim ahamiyat
kasb etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
"Ta’limda axborot texnologiyalari" – S.S. Muxlisov, R.U. Kuchkarbayev va F.X. Xazratov
muallifligida 2021 yilda chop etilgan. Ushbu qo‘llanma pedagogika ta'lim yo‘nalishlari
talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, fan dasturi asosida ishlab chiqilgan.
2.
"Qurilishda axborot texnologiyalari" – A.A. Karimov tomonidan 2020 yilda nashr etilgan.
Ushbu o‘quv qo‘llanma arxitektura va qurilish sohasida axborot texnologiyalarini qo‘llashga
bag‘ishlangan.
3.
Qodirov, F. "OPTIMIZATION OF TELECOMMUNICATIONS POWER SUPPLY SYSTEMS
BASED ON RELIABILITY CRITERIA." Science and innovation 2.A12 (2023): 15-20.
4.
F Qodirov. Aholiga tibbiy xizmatlar ko‘rsatishning rivojlanishini iqtisodiy-matematik
modellashtirish. Scienceweb academic papers collection . 2023/1/1.
5.
Нормуродова, Садокат. "РАЗВИТИЕ ВООБРАЖЕНИЯ И НАВЫКОВ ТВОРЧЕСКОГО
МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ 1-ГО КЛАССА ПРИ ОБУЧЕНИИ АЛФАВИТУ С ПОМОЩЬЮ
ПРОГРАММЫ SCRATCH."
Предпринимательства и педагогика
3.3 (2024): 144-150.
6.
Xoliqulovna, Normurodova Sadoqat, and Norova Dilobar Baxromovna. "APP GYVER
PLATFORMA IMKONIYATLARINI OʻRGANISH."
Modern education and development
17.4
(2025): 152-159.
