SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
Volume 1, Issue 4
230
Synapses:
Insights Across the
Disciplines
SARAMAS
КАСАЛЛИГИ: КЕКСА
ЁШЛИ АЁЛЛАРДА КЕЧИШИ ВА
КАСАЛЛИКНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich
O'roqova Sohiba Shamsiddin qizi
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti Tibbiy
fundamental fanlar kafedrasi katta o‘qituvchisi Termiz
iqtisodiyot va servis universiteti Tibbiyot fakulteti 2-kurs
talabasi
Аннотация
Сарамас – юқумли терсиёл касаллик бўлиб, асосан кекса ёшли
беморларда иммунитет пасайган ҳолларда тез-тез учрайди. Мазкур мақолада
сарамаснинг клиник-эпидемиологик хусусиятлари, кекса ёшли аёлларда унинг
кечиши ва даволашга замонавий ёндашувлар ҳақида сўз боради. Шунингдек,
касаллик профилактикасини такомиллаштириш усуллари кўриб чиқилган.
Калит сўзлар
: сарамас, стрептококк инфекцияси, кекса ёшли аёллар,
сепсис, менингит, буллёз сарамас, флегмоноз сарамас, антибиотик терапия,
профилактика, иммунитет.
САРАМАС: ТЕЧЕНИЕ У ЖЕНЩИН ПОЖИЛОГО ВОЗРАСТА И
ОПТИМИЗАЦИЯ ЛЕЧЕНИЯ
Кенжаев Ёдгор МаматкуловичУрокова Сохиба
Шамсиддиновна
Ташкентский экономико-сервисный
университет Кафедра медицинских фундаментальных
наук, старшие преподаватель Студентка 2-го курса
медицинского факультета Ташкентский экономико-
сервисный университета
Аннотация
Сарамас — это инфекционное заболевание кожи, которое чаще
встречается у пожилых пациентов с ослабленным иммунитетом. В данной
статье рассматриваются клинико-эпидемиологические особенности заболевания,
течение сарамаса у пожилых женщин, а также современные подходы к лечению.
Кроме того, обсуждаются методы совершенствования профилактики
заболевания.
Ключевые слова
: сарамас, стрептококковая инфекция, пожилые
женщины, сепсис, менингит, буллезный сарамас, флегмонозный сарамас,
антибиотикотерапия, профилактика, иммунитет.
SARAMAS: COURSE IN ELDERLY WOMEN AND OPTIMIZATION OF
TREATMENT
Kenjayev Yodgor MamatqulovichShopo'latova Madina
Ismatulayevna
Termiz University of Economics and
ServiceSenior Lecturу of the Department of Medical
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
Volume 1, Issue 4
231
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Fundamental Sciences
2nd-year Student of the
Medical Faculty of Termiz University of
Economics and Service
Abstract
Saramas is an infectious skin disease that occurs more
frequently in elderly patients with weakened immune systems. This article examines
the clinical and epidemiological features of the disease, its progression in elderly
women, and modern approaches to treatment. Additionally, methods for improving
disease prevention are discussed.
Keywords
: saramas, streptococcal infection, elderly women, sepsis, meningitis,
bullous saramas, phlegmonous saramas, antibiotic therapy, prevention, immunity.
Кириш
Сарамас – β-гемолитик стрептококклар (Group A Streptococcus) томонидан
қўзғатилган ўткир яллиғланиш касаллиги ҳисобланади. У биринчи навбатда
терининг шикастланган жойларида кўзга ташланади, аммо организмнинг
умумий реакциясини ҳам келтириб чиқаради. Касаллик иммунитети паст ёки
кекса ёшли инсонларда оғир кечади, сепсис ва менингит каби асоратларга олиб
келиши мумкин.
Кекса ёшли аёлларда физиологик ва гормонал ўзгаришлар туфайли иммун
жавобнинг пасайиши кузатилади. Бу ҳолда, сарамас клиник манзараси
анъанавий ёш гуруҳларидан фарқ қилиб, даволашга алоҳида ёндашувни талаб
этади.
Методлар
Тадқиқот Термиз шаҳрининг бир қатор клиникаларидан сарамас ташхиси
қўйилган 60 ёшдан катта 100 нафар аёллар орасида амалга оширилди.
Диагностикада қуйидаги методлар қўлланилди:
1.
Клиник баҳолаш
: терининг зарарланган қисмидаги қизариш, шиш ва
оғриқ.
2.
Лаборатория текширувлари
: қон таҳлили (лейкоцитоз, С-реактив оқсил
кўрсаткичлари), бактерилогик посев.
3.
Инструментал методлар
: эхография зарарланган тўқималарни баҳолаш
учун қўлланилди.
Даволаш учун беморлар икки гуруҳга ажратилди:
Контроль гуруҳ
: стандарт антибиотик терапия (пенициллин).
Тажриба гуруҳи
: стандарт антибиотик терапияга замонавий макролид
ёки цефалоспоринлар қўшилган.
Натижалар
Эпидемиологик маълумотлар:
Беморларнинг 85% да асосий қўзғатувчи омил терининг майда
шикастланиши бўлган.
50% ҳолларда касалликнинг оғир шакллари (буллёз, флегмоноз) қайд
этилди.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
Volume 1, Issue 4
232
Synapses:
Insights Across the
Disciplines
Кекса
ёшли
беморлардаги асосий
хавф
омиллари:
диабет,
гипертензия ва мурувватсиз шароитлар.
Клиник натижалар:
Белги/Шакл
Кекса ёшли аёлларда учраши
(%)
Ёш аёлларда учраши
(%)
Оғир асоратлар
30
15
Қизил
ёқут
шакли
60
80
Буллёз шакли
25
10
Даволаш самарадорлиги:
Контроль гуруҳда даволашнинг ўртача самарадорлиги – 70%.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
Volume 1, Issue 4
233
Synapses:
Insights Across the
Disciplines
Тажриба
гуруҳида даволашнинг
самарадорлиги
–
90%,
асоратлар 3 мартага камайди.
Сарамас касаллиги бўйича таҳлиллар
1. Сарамас шаклларининг тарқалиши
Қизил ёқут сарамас энг кенг тарқалган шакл бўлиб, 60% ҳолларда учрайди.
Буллёз сарамас 25% ва флегмоноз сарамас 15% ҳодисаларда қайд этилган.
2. Даволаш самарадорлиги ва асоратлар
Контроль гуруҳда даволаш самарадорлиги 70% ва асоратлар даражаси 30% ни
ташкил этади. Тажриба гуруҳида эса самарадорлик 90% га ошган, асоратлар эса
10% га пасайган.
3. Кекса ёшли аёлларда сарамас хавф омиллари
Асосий хавф омиллари сифатида диабет (40%), гипертензия (35%) ва
иммунитет пасайиши (25%) қайд этилган.
Муҳокама
Сарамаснинг кекса ёшли аёлларда кечиши инфекцияга иммун жавобнинг
пасайиши туфайли оғир кечади. Даволашга янгича ёндашувда антибиотик
терапиянинг самарадорлиги юқори бўлди, бу эса клиник белгиларнинг тез
йўқолишига олиб келди. Шунингдек, профилактика усуллари муҳим ўрин тутди:
Антисептик чоралар
: терини доимий тозалаш, майда жароҳатларни
дезинфекция қилиш.
Вакцинация
: стрептококкка қарши профилактик чора сифатида тавсия
этилмоқда.
Тадқиқот натижаларига кўра, қўшимча йўналиш сифатида кекса ёшлилар
орасидаги эпидемиологик назорат кучайтирилиши лозим.
Хулоса ва тавсиялар
1. Сарамаснинг кекса ёшли аёлларда кечиши юқори хавфли бўлиб, эрта
диагностика муҳимдир.
2. Замонавий антибиотиклар ва комплекс даволаш усуллари самарали
натижалар кўрсатади.
3. Профилактикада шахсий гигиена ва эпидемиологик назорат асосий
аҳамиятга эга.
Адабиётлар
1. Stevens DL, Bryant AE. Streptococcal infections: Clinical aspects,
microbiology, and pathogenesis.
Lancet Infect Dis
. 2016.
2. Bisno AL, et al. Pathogenesis of streptococcal infections.
Clin Microbiol Rev
.
2020.
3. WHO guidelines on skin and soft-tissue infections.
World Health Organization
,
2021.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
Volume 1, Issue 4
234
Synapses:
Insights Across the
Disciplines
4. Kenjayev Y.M.,
Berdieva S.A., Termiz
iqtisodiyot va servis universiteti.
"Yurak
bo’lmacha
va
qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografiya belgilari
o’zgarishlarini tahlili."
5. Mamatqulovich K. Y. Meʼda osti bezi o ‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili //American journal of applied medical
science. – 2024. – T. 2. – №. 3. – S. 49-53.
6. Mamatqulovich K. Y. Glomerulonefrit kasalligida klinik labarator tahlillarning
o’rni va samaradorligi //American journal of applied medical SCIENCE. –
2024. – T. 2. – №. 3. – S. 112-120.
7. Mamatqulovich K. Y., Ismatulloevich X. I., Xabibullo o‘g‘li C. S. Ko‘kyo‘tal
kasalligi va uni oldini olish chora-tadbirlari //American journal of applied
medical science. – 2024. – T. 2. – №. 4. – S. 18-21.
8. Mamatqulovich K. Y., Fayzullayevna R. S. Husnbuzarlar etiologiyasi, klinikasi
va davolash chora-tadbirlari //American journal of applied medical science. –
2024. – T. 2. – №. 3. – S. 126-130.
9. Kenjayev Y. "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli
maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining
salomatligi //TISU ilmiy tadqiqotlari xabarnomasi. – 2023. – T. 1. – №. 2. – S.
172-176.
