Совершенствование сбалансированности диагностических и терапевтических подходов при синдроме Маллори-Вейса

3

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/socinov/index

Improving the balance of diagnostic and treatment
approaches in Mallory-Weiss syndrome

Oybek SATTAROV

1

, Shokhijakhon ASHURALIEV

2

Tashkent State Medical University

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received May 2025

Received in revised form

15 June 2025
Accepted 25 June 2025

Available online

15 July 2025

This article examines modern diagnostic and treatment

approaches for Mallory-Weiss Syndrome (MWS). The study

proposes an improved clinical classification, a novel treatment

algorithm, and a specially designed probe aimed at reducing

complications. The new strategies demonstrated reduced
bleeding recurrence, minimized discomfort, and improved

therapeutic outcomes for patients with MWS.

2181-

1415/©

2025 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss6/S-pp462-471

This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)

Keywords:

Mallory-Weiss syndrome,
gastrointestinal bleeding,
endoscopic hemostasis,
diagnosis,

specialized probe,
classification,
treatment algorithm.

Mellori-Veys sindromida diagnostika va davolash
yondashuvlari mutanosibligini takomillashtirish

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

Mellori-Veys sindromi,
qon ketishi,

endoskopik gemostaz,
diagnostika,
maxsus zond,

tasnif,
davolash algoritmi.

Ushbu maqolada Mellori-Veys sindromida (MVS) qon

ketishining zamonaviy diagnostikasi va davolash usullari tahlil
qilinadi. Tadqiqot asosida takomillashtirilgan klinik tasnif, yangi

davolash algoritmi va maxsus zond ishlab chiqildi. Yangi

yondashuvlar bemorlarda qon ketish tezligini kamaytirish,

og‘riq sindromini yengillashtirish va reabilitatsiya muddatini

qisqartirishga yordam berdi.

1

Doctor of Medical Sciences, Associate Professor, Tashkent State Medical University.

2

Assistant, Tashkent State Medical University.

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

463

Совершенствование

сбалансированности

диагностических и терапевтических подходов при
синдроме Маллори

-

Вейса

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

синдром Маллори

-

Вейса,

желудочно

-

кишечное

кровотечение,

эндоскопия,

диагностика,

специальный зонд,

классификация,

алгоритм лечения

.

В статье рассматриваются современные подходы к

диагностике и лечению синдрома Маллори

-

Вейса. На

основе

клинических

наблюдений

предложены

усовершенствованная классификация повреждений, новый
лечебный алгоритм и специальный зонд, снижающий риск

осложнений. Использование предложенных методов

показало снижение интенсивности кровотечений и
частоты рецидивов, а также повышение эффективности
терапии

.

MAVZUNING DOLZARBLIGI

Mellori-Veys sindromida (MVS) qon ketishini davolash shoshilinch jarrohlikda dolzarb

muammo bo‘lib qolmoqda. Ba’zi mualliflarning fikriga ko‘ra; oshqozon

-ichak traktining yuqori

qismidan qon ketishi tarkibida MVS 15% gacha yoki undan ko‘pni egallaydi. 80 % hollarda

MVS jigar, buyrak

surunkali kasalliklari, surunkali alkogolizm, oshqozon va o‘n ikki barmoqli

ichak yaralari, surunkali pankreatitning kuchayishi fonida rivojlanadi. [1.18.30]

KIRISH

Mellori-Veys sindromi-

qizilo‘ngach shilliq qavatining va oshqozon kardial qismlarining

degenerativ shikastlanishi (yorilishi), kuchli qusish yoki boshqa patogenetik omil fonida

rivojlanadi. Bundan tashqari, hiqichoq va hatto yo‘tal Mellori

-

Veys sindromi sababi bo‘lishi

mumkin. Kuchli jismoniy faoliyat davomida qorin bo‘shlig‘i bosimining oshis

hi ham mavjud.

Buning sabablari yetarli. Kelib chiqish masalasi individual ravishda belgilanadi. Patologik
holatning qaytalanishining oldini olish va oldini olish hodisaning mohiyatini tushunishga

bog‘liq [12.14.16].

Bu holat o‘tkir patologiya bo‘lib, qizilo‘ngachning pastki uchdan bir qismi va oshqozon

kardiyasining shilliq qavatidagi yorilishlardan kuchli qon ketishi bilan namoyon bo‘ladi
[23.24]. Jahon olimlarining tadqiqotlari natijasida shu narsa ma’lum bo‘ldiki, Mellori

-Veys

sindromi bilan kasallangan

bemorlarda o‘lim ko‘rsatgichi Buyuk Britaniyada 3.8%,

Yaponiyada 9.7%, AQSH da 1.3%, Hindistonda 2.5% ni tashkil qiladi [11.23.28].

Shu munosabat bilan qon ketishini jarrohlik yo‘li bilan nazorat qilish jigar

-buyrak

yetishmovchiligi, alkogolli psixoz va

yuqori o‘lim ko‘rinishidagi og‘ir operatsiyadan keyingi

asoratlar bilan birga keladi. So‘nggi yillarda qon ketishini to‘xtatish uchun endoskopik

usullardan foydalangan holda ushbu kasallikni davolash tendensiyasi kuzatildi [13.14.27].

Biroq endoskopik gem

ostazning mavjud usullari takroriy qon ketishdan to‘liq kafolat

bermaydi, ularning chastotasi 5,6 dan 30,6% gacha.

Mellory-

Veys sindromida o‘tkir oshqozon

-ichakdan qon ketishining zamonaviy

diagnostikasi sezilarli qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi, chunki kasallikning xarakterli klinik

belgilari mavjud emas [16.25]. Bugungi kunga qadar yagona davolash strategiyasi yo‘q.

Zamonaviy tibbiyotda Mellory-

Veysni davolashda ko‘plab yutuqlarga qaramay, ko‘plab

hal qilinmagan vazifalar qolmoqda. [22.29].

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

464

Mellory-Veys sindromi oshqozon-ichak traktidan barcha qon ketishining 10-12%

hollarda uchraydi. Bu holat o‘tkir patologiya bo‘lib, qizilo‘ngachning pastki uchdan bir qismi va

oshqozon kardiyasining shilliq qavatidagi yorilishlaridan kuchli qon ketishi bilan namoyon

bo‘ladi [8.18.]. Gemorragik sindromning og‘irligi shilliq qavatning turli diametrli tomirlari,
shuningdek, qizilo‘ngach va oshqozonning mushak va subseroz qatlamlari tomirlari

shikastlanishiga, bu organlarning devorlarining yorilish chuqurligiga

bog‘liq.

Ushbu sindromning patogenezida yetakchi omil qizilo‘ngach ichidagi bosimning

ko‘tarilishi, ko‘pincha qizilo‘ngachning pastki uchdan bir qismida va qizilo‘ngach

-oshqozon

birikmasida qorin bo‘shlig‘i bosimining bir vaqtning o‘zida ko‘tarilishi hisoblanadi. Asosiy

etiologik omillar: qusish, hiqichoq tutishi, regurgitatsiya. Kamdan-kam hollarda, lekin hali ham

endoskopik tekshiruv bilan bog‘liq shilliq qavat yorilishlari paydo bo‘ladi.

Hozirgi kunda Mellori-Veys sindromini davolashning asosiy usuli sifatida dori

darmonlar bilan davolash qaraladi.

Lekin ba’zi hollarda, masalan, qon ketish epizodi qayta kuzatilganda yoki dori vositalari

bilan davolash samarasiz bo‘lganida endoskopik jarrohlik aralashuvi qo‘llaniladi. Qon ketish

intensiv

ligi yuqori bo‘lgan va qon ketishini endoskopik usullar yordamida to‘xtatishning

imkoni bo‘lmagan hollarda bemorlarga shoshilinch ravishda ochiq usulda jarrohlik amaliyoti
qo‘llaniladi [5.7.]. Yaponiyada o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasida kuzatuv uchun oli

ngan

bemorlarning (84 ta, 18 ta ayol,

66 nafar erkak, o‘rtacha yoshi 43.8) 66 nafarida (78.5% ) dori

vositalari bilan davolash yaxshi samara berdi. 4 nafar bemorda (4.76%) qayta qon ketishi
kuzatilgan. 12 nafar bemorda (14.3%) endoskopik inyeksiyalash amaliyoti bajarilgan. 1 nafar

bemorda (1.19%) ochiq jarrohlik amaliyoti bajarilgan. 1 nafar bemorda (1,19%) o‘lim holati

qayd etilgan [ 1.4.].

Tadqiqot maqsadi:

Mellori-Veys sindromining diagnostikasi va davolashda zamonaviy

kompleks yondashuvlarga asoslangan holda davo natijalarini yaxshilash.

MATERIALLAR VA TADQIQOT USULLARI

Ushbu tadqiqotimiz Mellori-Veys sindromida qon ketishi bilan asoratlangan 124 nafar

bemorni qamrab oldi. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Ko‘p tarmoqli klinikasi Shoshilinch
jarrohlik bo‘l

imida 2019

–

2024-

yil dekabr oyigacha bo‘lgan davrda barcha bemorlarga qon

ketishini to‘xtashish uchun endoskopik manipulyatsiyalar qo‘llanildi.

Barcha bemorlar ikki guruhga bo‘lingan: Asosiy guruhga 2019

-2024 yillarda

endoskopik gemostazning yangi usuli qo

‘llanilgan 64 nafar bemor kirdi. Nazorat guruhiga

2019

–

2024 yillarda Mellori-

Veys sindromida qon ketishini to‘xtatish uchun an’anaviy

endoskopik aralashuvdan o‘tgan 60 nafar bemor kirdi. Taqqoslash uchun aytadigan bo‘lsak

asosiy va taqqoslash guruhida ham erkak jinsiga mansub bemorlar ustunligi sezilarli darajada
kuzatildi: Mos ravishda asosiy guruhda 54 nafar (84.4%) erkak va 10 nafar (15.7%) ayollar.
Nazorat guruhida esa 52 nafar (86.6%) erkak va 8 nafar (13.4%) ayollar tashkil qildi.

Nazorat guruhida qon ketishi bilan asoratlangan Mellori-

Veys kasalligi bilan og‘rigan

bemorlarda Forrest tasnifi bo‘yicha 1A daraja 5 (8,3%)

nafar bemorda kuzatildi va

bemorlarning barchasi erkak jinsiga mansub. 1B darajali qon ketishi umumiy 8 (13.3%) nafar
bemorlarda kuzatildi, shulardan 7 (11.6%) nafari erkak va 1 (1.66%) nafari ayol, 2 A darajali
qon ketishi 20 (33.3%) nafar bemorda aniqlandi shulardan, 17 (28.3%) nafari erkak va 3
nafari ayol, 2B darajali qon ketishi 23 (38.3%) nafar bemorda aniqlandi shulardan, 20 (33.3%)
nafari erkak va 3 (5%) nafari ayol, 2S darajali qon ketishi 4 (6.66%) nafar bemorda aniqlandi
shulardan, 3 (5%) nafari erkak va 1 (1.66%) nafari ayol, 3-darajali qon ketishi nazorat
guruhidagi bemorlarda aniqlanmadi.

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

465

Mellori- Veys sindromida qon ketishi bilan asoratlangan nazorat guruhiga kiritilgan 5

nafar bemorda 1A qon ketish darajasi aniqlangan va 5 nafar bemorning 2 nafariga(40%)

Blekmor zondi 24 soatga qo‘yildi. Dinamikada 24 soatdan so‘ng Blekmor zondi olindi va

bemorda qayta qon ketishi kuzatildi. Qon ketishi bilan asoratlangan va qayta Blekmor zondi

qo‘yilgan bemorlarda qayta qon ketish sababi sifatida yoriqlar hajmining kattaligi sabab
bo‘lgan deb baholandi. Diagnostik endoskopiya vaqtida 1

-bemorda Mellori-

Veys yorig‘i

o‘lchami 2.5x1sm, 2

-bemorda esa yoriqning hajmi 2x1sm ekanligi aniqlandi. Natijada

bemorlarga Blekmor zondi qayta yana 24 soatga qo‘yildi. 24 soatdan so‘ng bemorlarda

Blekmor zondi qayta olindi va bemorlarga diagnostik endoskopiya bajarildi. Nazoratdagi

bemorlarga qizilo‘ngachning

barcha sohalarida qizilo‘ngach ichki shilliq qavatida va Mellori

-

Veys yorig‘i sohasi atroflarida Blekmor zondining uzoq vaqt o‘rnatilganligi sababli infiltrativ
o‘zgarishlar borligi aniqlandi. S

hilliq qavatlar infiltratsiyalangan va giperemiyalangan holatda.

Aktiv qon ketish belgilari aniqlanmaydi. Bemorda qizilo‘ngach shilliq qavatidagi o‘zgarishlarni

hisobga olib bemorlarga endoskopik usulda Mellori-

Veys yorig‘i sohasi atrofini 33% li spirt

yordamida inyeksiyalash amaliyoti bajarildi.

Natijalar:

Ilmiy izlanishimiz natijasida

Mellori-Veys sindromida zamonaviy

takomillashtirilgan tasnif ishlab chiqdik.

Mellori-Veys sindromida yaratilgan takomillashtirilgan tasnif

I. Shikastlanish joyiga ko‘ra

-

EF turi (qizilo‘ngach yorig‘i)

-

qizilo‘ngachning pastki uchd

an bir qismi

-KEF turi (kardio-

qizilo‘ngach yorig‘i) –

kardioezofageal o‘tish sohasi.

-KESF turi (kardio-

qizilo‘ngach

-

oshqozon yorig‘i) –

zararlanishning kardioezofageal

o‘tish sohasidan oshqozon shilliq qavatiga o‘tishi bilan

-

HF turi (churra yorig‘i) –

qizilo‘ngach diafragmal teshigi churrasi sohasidagi yorilishlar.

II. Yoriqlar soni bo‘yicha

:

-Bitta
-Bir nechta

III. Yoriqlar uzunligi bo‘yicha:

-Kichik - 1,0 sm gacha
-

O‘rtacha

- 1,0 dan 2,0 sm gacha

-Katta - 2,0 sm dan ortiq

IV. Yoriqlar chuqurligi bo‘yicha:

1-bosqich - shilliq qavatning yorilishi.
2-bosqich - shilliq qavat va shilliq osti qatlamining yorilishi.
3-bosqich -

dumaloq mushak qatlamini o‘z ichiga olgan yorilish.

4-bosqich -

qizilo‘ngachning barcha qatlamlarining y

orilishi.

V. Qon ketishining intensivligiga ko‘ra

:

1-darajali - davom etayotgan qon ketish

1a -

reaktiv, ko‘p miqdorda arterial qon ketish, qizilo‘ngachni qondan sanatsiya qilish

imkonsizligi sababli qon ketish manbasi ko‘rinmaydi.

1b -

reaktiv, arterial qon ketish, qizilo‘ngachni sanatsiya qilish imkoniyati va qon ketish

manbasini aniqlashga imkonini beradi

1c -

venoz qon ketish, qon quyqalari yo‘q

1d - yoriq yangi qon quyqalari bilan qoplangan, ularning ostidan qon oqishi aniqlanadi.

2-darajali

–

to‘xtagan qon ketishi:

2 a -

yorilish hududida ko‘rinadigan trombozlangan tomir

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

466

2 b - qon ketishsiz yorilish hududida fiksatsiyalangan tromb
2c - yorilish hududi fibrin bilan qoplangan

3 - Qon ketish belgilarisiz yorilish, yoriqning granulyatsiyasi.

Shuningdek Mellori-Veys sindromida bemorlarni davolashda shu vaqtga qadar aniq bir

davolash algoritmining yo‘qligi kasallikni erta tashxislashda va davolash muolajalarini olib
borishda ko‘plab qiyinchiliklarni yuzaga keltirib kelmoqda. Bu esa o‘z navbatida bemorlarni
sifatli tibbiy yordam olishida va bemorlarning kasalxonada yotish kunlarining cho‘zilishida
hamda kasallikdan keyingi davrda reabilitatsiya vaqtining cho‘zilishida asosiy omilligicha

qolmoqda. Ilmiy izlanishimiz natijasida biz yuqoridagi zamonaviy takomillashtirilgan tasnif
asosida yangi davolash algoritmini yaratdik. Davolash algoritmining tibbiy ahamiyati

shundaki, kasallikka biz taklif qilgan tasnif asosida tashxis qo‘yilgach shu tashxis asosida,

kasallikning darajasiga qarab algoritmga asoslanib davo turi tanlanadi.

Shuningdek, Mellori-Veys sindromida yuqoridagi yangi tasnifga asoslanib yangi

takomillashtirilgan maxsus zond ishlab chiqildi. Shu vaqtga qadar Mellori-Veys
sindromida qon ketishi bilan asoratlangan bemorlarga Blekmor zondi ishlatilib kelingan.

Bu esa o‘z

navbatida bemorlarda quyidagi bir qancha noxush sezgilar va asoratlarni

yuzaga kelishiga olib kelgan: nafas siqishi, to‘sh suyagi orti sohasidagi og‘riqlarni,
taxikardiya, nafas olish sonining tezlashishiga shuningdek, qizilo‘ngach shilliq qavatining

giperemiyasi va infiltratsiyalanishi va hokazolar.

Bizning ilmiy ishimiz natijasida ishlab chiqilgan maxsus zondning uziga xos

xususiyati, yuqorida ko‘rsatilgan noxush sezgilar va asoratlarning ko‘rsatgichlarining

kamligidadir.

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

467

Biz ishlab chiqqan maxsus zond s

ilikondan qilingan bo`lib 18 Fr o‘lchamli, 2 ta

ballondan iborat, uzunligi 88mm, ichki diametri-6mm, tashqi diametri-10mm. Ballonlar
va zond bo`shlig`i bir-biri bilan aloqasi yo`q alohida yo`llar orqali tashqariga ochiladi.
Ushbu zondning vazifasi Blekmor

zondining qizilo‘ngach ballon qismining qizilo‘ngach

shilliq qavatiga mexanik ta’siri va uning natijasida yuzaga keladigan asoratlarni oldini

olish.

1- ballon-

oshqozon balloni bo‘lib, zondni o‘rnatilganda oshqozonga fiksatsiyasini

ta’minlaydi.

2- ballon-

qizilo‘ngach pastki qismida shishiriladi va qon ketishi bilan asoratlangan

Mellori-

Veys yoriqlarida qon ketishini to‘xtatish uchun kompression ta’sir ko‘rsatadi.

1-ballon 2-ballondan 1sm masofada joylashgan.

Mellori-

Veys sindromida qo‘llaniladigan maxsus zond

Ushbu maxsus zondning qo‘llanilishi nazorat guruhi va asosiy guruhdagi

bemorlarda asoratlarning kamayishida samarasini berdi.

Biz asosiy guruhimizda bo‘lgan 64 nafar Mellori

-Veys sindromida qon ketishi bilan

asoratlangan bemorlarning endoskopik tahlili natijalarida qon ketishi bilan asoratlangan

yoriqlar sonining turlichaligiga qarab va maxsus zondning qo‘llanilishiga qarab

bemorlarimizni 2 ta guruhga ajratdik (4.2.2 jadval).

Asosiy guruhimizda

bo‘lgan va qon ketishi bilan asoratlangan yoriqlar soni

endoskopik diagnostika natijasida 48 nafar (75%) bemorlarda yoriqlar sonining bitta
ekanligi aniqlandi.

Shulardan diagnostik endoskopiya vaqtida qon ketishi bilan asoratlangan Mellori-

Veys yoriqlari aniqlangan 36 nafar (56.2%) bemorlarga 24 soat muddatga maxsus zond

o‘rnatildi. 24 soatdan keyin zond bo‘shatilganda 33 (53%) nafar bemorda aktiv qon

ketishi aniqlanmadi va shundan keyin barcha bemorlarga Mellori-

Veys yorig‘ini

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

468

endoskopik usulda klipsalash jarrohlik amaliyoti bajarildi. Amaliyotdan keyingi davrda

bemorlarda qon ketish alomatlari kuzatilmadi. Bemorlar shoshilinch jarrohlik bo‘limida

konservativ davo muolajalarini davom ettirishdi. 3 nafar (3.1%) bemor 24 soatdan keyin
maxsus zond olinganda bemorlarda qayta qon ketishi kuzatildi va maxsus zond yana 24

soatga shishirildi. Keyingi 24 soatdan keyin zond bo‘shatilganda bemorda qon ketish
alomatlari aniqlanmadi. Qayta endoskopiya vaqtida qizilo‘ngach

-oshqozon birikmasi

sohasida shilliq qavatlarda giperemiyalar aniqlanganligi sababli 1 ta (1.56%) bemorga

endoskopik usulda 33 foizli spirt yordamida qizilo‘ngach yorig‘ini inyeksiyalash va 1

nafar (1.56%) bemorga esa endoskopik usulda taxokomp yordamida (taxokomp 1 ta
poroshogini natriy xloridning 0.9%-5 ml eritmasida eritib inektor yordamida)

qizilo‘ngach yorig‘ini inyeksiyalash endoskopik gemostaz amaliyoti bajarildi. 1 nafar
(1.56%) bemorga esa qizilo‘ngach

-oshqozon birikmasi sohasi shilliq

–

qavatlarida

giperemiyalar bo‘lmaganligi sababli endoskopik u

sulda Mellori-

Veys yorig‘ini klipsalash

amaliyoti bajarildi. Asosiy guruhdagi 7 nafar bemorga diagnostik endoskopiya qilinganda
5 nafar (7.8%) bemorda yoriq tubida fibrin borligi va 2 nafar bemorda yoriq tubida
fiksatsiyalangan bemorlarda qayt qilish akti

bo‘lganligi sababli bemorga nazorat

maqsadida nazogastral zond 24 soatga o‘rnatildi va bemorga shoshilinch jarrohlik
bo‘limida konservativ davo muolajalari tayinlandi.

Asosiy guruhda bo‘lgan 5 nafar (7.8%) bemorda diagnostik endoskopiya

qilganimizda Mellori-

Veys yorig‘i sohasida qon ketish alomatlari umuman aniqlanmadi,

yoriqlar tubida esa sog‘lom to‘qimalarning granulyatsiyasi aniqlandi. Bemorlarga

konservativ davo muolajalari tayinlandi.

Bemorlarni diagnostik endoskopiya qilgan vaqtimizda 16 ta (25%) asosiy

guruhimizda bo‘lgan bemorlarimizda qon ketishi bilan asoratlangan yoriqlar sonining
bittadan ko‘pligi aniqlandi. Qon ketishi bilan asoratlangan Mellori

-Veys yoriqlari

kuzatilgan 11 nafar

(17.1%) bemorlarga maxsus zond 24 soatga o‘rnatildi. 24 soatdan

keyin maxsus zond bo‘shatilganda 7 nafar (10.9%) bemorlarda qon ketish alomatlari

aniqlanmadi va shuning natijasida ushbu bemorlarga qon ketishi bilan asoratlangan
Mellori-Veys yoriqlarini endoskopik usulda klipsalash amaliyoti bajarildi. 24 soatdan

so‘ng maxsus zondi bo‘shatilgan 4 ta (6.25%) bemorlarda qayta qon ketish alomatlari
kuzatildi va ushbu bemorlarga maxsus zond qayta 24 soatga shishirilib o‘rnatildi. 24
soatdan so‘ng qayta shishirilgan zondlar bo‘shatildi va qayta endoskopiya qilinganda qon

ketish alomatlari kuzatilmadi. Shuning natijasida 2 nafar bemorga (3.1%) bemorlarga
yoriqlar sohasini 33 foizli spirt eritmasi yordamida inyeksiyalash amaliyoti bajarildi.
Qolgan 2 nafar (3.1%) bemorlarga yoriqlar sohasini endoskopik usulda klipsalash
amaliyoti bajarildi.

Asosiy guruhda bo‘lgan 2 (%) nafar bemorni diagnostik endoskopiya qilganimizda

Mellori-Veys yorilarining tubi tromb bilan qoplanganligi va aktiv qon ketish

alomatlarining yo‘qligi aniqlandi. Shularni hisobga olib, bemorga nazorat maqsadida

na

zogastral zond 24 soatga qo‘yildi va shoshilinch jarrohlik bo‘limida konservativ davo

muolajalari tayinlandi. Diagnostik endoskopiya qilganimizda 3 (%) nafar bemorda
Mellori-Veys yoriqlaridan qon ketishi aniqlanmadi va yoriqlar tubining fibrin bilan
qoplanganligi aniqlandi. Bemorga konservativ davo muolajalari tayinlandi.

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

469

XULOSALAR

1. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, nazorat guruhida an’anaviy usullarda bajarilgan

amaliyotlardan keyin to‘sh suyagi ortidagi og‘riq sezilarli 53.3 foizga oshgan, nafas siqishi

va taxipnoe esa 63.3 foizga ortgan. Zonddan keyin shilliq qavatlarning infiltratsiyalanishi
va giperemiyalanishi 16.6 foizga ortgan. Bunga sabab esa Mellori-Veys sindromida ham

Blekmor zondining ishlatilishidir. Bu esa o‘z navbatida Mellori

-Veys sindromida Blekmor

zondidan voz kechishni va shu kasallik uchun mos bo‘lgan va kam zarar keltiradigan

zondni ishlab chiqishni talab etadi.

2. Nazorat guruhida ishlatilgan Forrest tasnifi aslida oshqozon-ichak traktidan qon

ketishi bilan asoratlangan kasalliklarda ishlatiladi. Shu vaqtga qadar Mellori-Veys

sindromida ham ushbu tasnifning qo‘llanilishi va shuning asnos

ida davo muolajalarini

olib borilishi kasallikni to‘g‘ri davolash taktikasida va bemorlarning kasallikdan keyingi
davrda reabilitatsiya muddatining qisqarishida salbiy ta’sirini ko‘rsatadi. Bu esa o‘z

navbatida Mellori-Veys sindromi uchun maxsus va shu kas

allik uchun xos bo‘lgan tasnif

ishlab chiqish kerakligini taqozo etadi.

3. Bemorlarda Mellori-Veys sindromida davolash taktikalarining hamma joyda har

xilligi va davolashning mukammal algoritmining yo‘qligi kasallikni erta aniqlashda, to‘g‘ri

tashxislas

hda, davo taktikasini to‘g‘ri tanlashda shu vaqtga qadar bir nechta

chalkashliklarni keltirib chiqarmoqda. Bu esa o‘z navbatida Mellori

-Veys sindromi uchun

mos keluvchi davolash algoritmini yaratishni talab etadi.

4. Mellori-Veys sindromida bemorlarda ilmiy ishimiz asosida yaratilgan maxsus

zonddan foydalanish, yaratilgan yangi tasnif asosida bemorlarni tashxislash va shu tasnif
asosida yaratilgan algoritmga asosan davolash bemorlarda kasallik natijasida yuzaga
keladigan asoratlarni kamaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi. muhim

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1.

Pantsirev U.M., Fedorov V.D., Timofeev M.E., MikchalevA.I. endoscopic

treatment of bleeding caused by Mallory

—

Weiss syndrome. Surgery, 2023, no. 10, pp.

35

—

40.

2.

Timerbulatov SH.V., Timerbulatov V.M., Hasanov A.G., Sagitov R.B.,

Peculiarities of medical tactics at Mallory

—

Weiss syndrome. Surgery, 2019, no. 4, pp.

33

—

36.

Guruh

Asorat

Nazorat guruh (n)

Foiz (%)

Asosiy guruh (n)

Foiz (%)

P

To‘sh suyagi
orti sohasidagi
og‘riq

32

53.3%

8

12.5%

0.0

01

Nafas siqishi va
taxipnoe

38

63.3%

6

9.8%

0.0

01

Taxikardiya

29

48.3%

5

7.8%

0.0

39

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

470

3.

BorisovA.E.,

Kuzmin-KruteskiyM.I.,

KashenkoV.A.

Krovotecheniya

portalnogo geneza. SPb. eFA, 2021. 126 s.

4.

LitkinM.I., eryuxinI.A., DidenkoV.M. Otdalennie rezultati lecheniya bolnix s

portalnoy gipertenziey, oslojnennoy gastroduodenalnim krovotecheniem // Vestn. xir.

2022. № 12. S. 1115.

5.

Pasiora M.D., SHersingerA.G. Xirurgicheskoe lechenie vnutri pechenochnoy

portalnoy gipertenzii //Xirurgiya portalnoy gipertenzii (oshibkiiopasnosti). M., 2019. S.
6-15.

6.

SHerlokSH., DuliDj. Zabolevaniya pecheni I jelchnix putey: prakt.

rukovodstvo / persangl. [podred. Z.G. Aprosinoy, N.A. Muxina]. M.: GOETAR-Media, 2023.
187 s.

7.

Bambha K., Kim W.R., Pedersen R. et al., Predictors of early rebleeding and

mortality after acute variceal haemorrhage in patients with cirrhosis // Gut. 2018. Vol.
57. P. 814-820.

8.

Cappell M.S., Friedel D. Initial management of acute upper gastrointestinal

bleeding: from initial evaluation up to gastrointestinal endoscopy // Med. Clin. North.
Am. 2022. Vol. 92. P. 491-509.

9.

Llach J. Garcia-Pagan J.C., Bosch J. Relation between portal pressure

response to pharmacotherapy and risk of recurrent variceal haemorrhage in patients
with cirrhosis // Lancet. 2020. Vol. 346. P. 1056-1059.

10.

Garcia-Tsao G., Bosch J., Groszmann R.J. Portal hypertension and variceal

bleeding - unresolved issues. Summary of an American Association for the study of liver
diseases and european Association for the study of the liver single-topic conference //
Hepatology. 2019. Vol. 47. P. 1764-1772.

11.

Gluud L.L., Langholz e., KragA. Meta-analysis: isosorbide-mononitrate alone

or with either beta-blockers or endoscopic therapy for the management of oesophageal
varices // Aliment. Pharmacol. Ther. 2020. Vol. 32. P. 859-871.

12.

Lo G.H., Lai K.H., CHeng J.S. emergency banding ligation versus sclerotherapy

for the control of active bleeding from esophageal varices // Hepatology. 2022. Vol. 25. P.
1101-1104.

13.

Moitinho e., escorsell A., Bandi J.C. Prognostic value of early measurements

of portal pressure in acute variceal bleeding // Gastroenterology. 2022. Vol. 117. R. 626-
631.

14.

North Italian endoscopic Club for the Study and Treatment of esophageal

Varices: Prediction of the first variceal hemorrhage in patients with cirrhosis of the liver
and esophageal varices. A prospective multicenter study // N. engl. J. Med. 2021. Vol. 319.
P. 983-989.

15.

Paquet K.-J. endoscopicparavariceal injection sclerotherapy of the esophagus

- indications, technique, complications, results of period of nearly 14 years //
Gastrointest. endoscopy. 2021. Vol. 29. P. 317.

16.

Sarin S.K., Lamba G., Kumar M. Comparison of endoscopic ligation and

propranolol for the primary prevention of variceal bleeding // New. engl. J. Med. 2024.
Vol. 340. P. 988-993.

17.

Tiani C., Abraldes J.G., Bosch J. Portal hypertension: pre-primary and

primary prophylaxis of variceal bleeding // Dig. Liver Dis. 2022. Vol. 40. P. 318-327.

Жамият

ва

инновациялар

–

Общество

и

инновации

–

Society and innovations

Special Issue

–

06 (2025) / ISSN 2181-1415

471

18.

Avtorskoe svidetelstvo № 1805918 MKI A61 3 17/00. Sposob lecheniya

yazvennoy bolezni / e.F. CHerednikov [i dr.]; 2019. Byul. №12. –

2 s.

–

Tekst (vizualnыy):

neposredstvennыy.

19.

Адамян, А.А. Исползование полимерного дренируюшего сорбента

«Гелевин» в лечении гнойних ран: методические рекомендасии / А.А. Адамян, С.В.
Добыш, А.А. Сопуев. –

Москва, 2021 –

16 с. –

Текст (визуалний): непосредственний.

20.

Адианов, В.В. Оптимизасия лечения гастродуоденалних кровотечений

у болних повишенного операсионного риска / В.В. Адианов, э.Ф. Чередников. –

Текст (визуалний): непосредственний // Системний анализ и управление в
биомедисинских системах. –

2021.

–

Т. 13, № 4. –

С. 841 –

846.

21.

Атипичние варианти течения синдрома Меллори‒Вейсса / Ш.В.

Тимербулатов, Р.А. Ямалов, Р.Б. Сагитов [и др.]. –

Текст (визуалний):

непосредственний // Медисинский вестник Башкортостана. ‒ 2020. ‒ Т. 5, №3. ‒ С.
27 ‒ 32.

22.

Баев, В.Е. Диагностика язвенних форм рака желудка / В.Е. Баев, Б.Б.

Кравес, э.Ф. Чередников. –

Воронеж: Изд‒во Воронеж гос. ун‒та, 2023. –

112 с. –

Текст (визуалний) : непосредственний.

23.

Баранников, С.В. Применение обогашенной тромбоситами плазми и

гранулированного сорбента в комплексном эндоскопическом лечении язвенних
гастродуоденалних кровотечений: дис. канд. мед. наук / С.В Баранников. ‒ Рязан,
2020. ‒ 103 с. –

Текст (визуалний): непосредственний.

24.

Баткаев, А.Р. Комплексное лечение неязвенних гастродуоденалних

кровотечений с исползованием внутрипросветной эндоскопии (експериментално–
клиническое исследование): дис… д–ра мед. наук / А.Р. Баткаев. ‒ Воронеж, 2020. ‒
220 с. –

Текст (визуалний): непосредственний. 79

25.

Баткаев, А.Р. Применение эндоскопической сорбсионной терапии у

болних с синдромом Меллори‒Вейсса: автореф. дис. канд. мед. наук / А.Р. Баткаев.
‒ Воронеж, 2022. ‒ 25 с. –

Текст (визуалний): непосредственний.

26.

Баширов, Р.А. Рекомендуемие энергетические параметри для

биполярного гемостаза / Р.А. Баширов. –

Текст (визуалний): непосредственний //

Вестник эксперименталной и клинической хирургии. ‒ 2020. ‒ Прил. 1. ‒ С. 13.

27.

Белозерская, Г.Г. Гемостатические средства местного действия (обзор)

/ Г.Г. Белозерская [и др.].–Текст (визуалний): непосредственний // Химико‒
фармасевтический журнал. ‒ 2022. ‒ Т. 40, №7. ‒ С. 9 ‒ 15.

28.

Биологически активние перевязочние средства в комплексном

лечении гнойно–некротических ран: метод. рекомендасии / Ким Ж.

W

, С. В. Добиш,

Л. э. Килимчук [и др.]. –

Москва, 2020. –

39 с. –

Текст (визуалний) :

непосредственний.

29.

Богополский,

В.Е. Хирургия язвенной болезни желудка и

двенадсатиперстной кишки / В.Е. Богополский, А.Ф. Черноусов, Т.В. Хоробрих. ‒

Москва: Издателский дом "Практическая медисина", 2021. ‒ 352 с. –

Текст

(визуалний): непосредственний.

30.

Богун, Л.В. Острие желудочно–кишечние кровотечения. Острие и

неотложние состояния в практике врача / Л.В. Богун. –

2022.

–

Текст

(електронний): непосредственний. –

УРЛ: // ургент. ҳеалт –

уа.

c

ом / арти

c

ле / 45.

ҳтмл..