13
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Expression of the human psyche in poetry (on the example of
Amir Khudoiberdi
’
s poems)
Manzura NAMAZOVA
1
Karshi State University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received September 2021
Received in revised form
15 September 2021
Accepted 20 October 2021
Available online
15 November 2021
In the national poetry, the modern life of the people, the
various changes taking place in the spiritual world of the nation
find their artistic expression. There is a difficulty in expressing
the human spirit and psyche in verses. That is why this article
presents scientific views on the expression of the human spirit in
poetry. Amir Khudoiberdi
’
s poems use the methods of
recollection of memories, internal and external monologue,
dialogue,
dreaming,
hallucinations,
illusions,
portraits,
depictions of nature, and meditation, which are widely used in
modern poetry.
2181-
1415/© 202
1 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol2-iss10/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
human psyche,
psychological thinking,
psychoanalytic theory,
Freud
’
s critique or classical
psychoanalytic criticism,
modern direction of
literature.
Nazmda inson ruhiyati ifodasi (Amir Xudoyberdi she
’
rlari
misolida)
ANNOTATSIYA
Kalit s
o‘
zlar:
inson ruhiyati,
psixologik fikrlash,
psixoanalitik nazariya,
Freyd tanqidi yoki klassik
psixoanalitik tanqid,
adabiyotda modern
y
o‘
nalishi.
Milliy nazmda xalqning hozirgi hayoti, millat ruhiy olamida
sodir b
o‘
layotgan turli xildagi evrilishlar
o‘
zining badiiy ifodasini
topib boradi. Inson ruhi, psixikasini misralarda ifoda etishning
o‘
z qiyinchiligi, mashaqqati mavjud. Shuning uchun ham ushbu
maqolada inson ruhiyatini she
’
riyatda ifodalash haqida ilmiy
qarashlar keltirilgan. Amir Xudoyberdi she
’
rlarida xarakterlar
ruhiyatini tasvirlashda hozirgi zamon she
’
riyatida keng q
o‘
lla-
nilayotgan xotiralarni eslash, ichki va tashqi monolog, dialog,
tush k
o‘
rish, gallyutsinatsiya, illyuziya, portret, tabiat tasviri,
mulohaza yuritish kabi usullari istifoda etilgan.
1
Teacher of
“
Uzbek language and literature
”
department of Pedagogical Institute of Karshi State University. Karshi,
Uzbekistan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
98
Выражение человеческой психики в поэзии (на примере
стихов Амира Худойберди)
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
психика человека,
психологическое
мышление,
психоаналитическая
теория,
критика Фрейда или
классическая
психоаналитическая
критика,
современное направление
литературы.
В национальной поэзии, современной жизни народа
находят свое художественное выражение различные
изменения, происходящие в духовном мире нации. Сложно
выразить в стихах человеческий дух и психику. Поэтому в
данной статье представлены научные взгляды на
выражение человеческого духа в поэзии. В стихах Амира
Худойберди используются широко используемые в
современной поэзии приемы воспоминаний, внутреннего и
внешнего монолога, диалога, сновидений, галлюцинаций,
иллюзий, портретов, изображений природы и медитации.
Adabiyotda mualliflar ramziylik va xarakteristikalar yordamida hayotning qirra-
larini aks ettiradilar. Inson ruhiyati
–
bu hayotning k
o‘
p e
’
tibor qaratadigan jihati. Mashhur
psixolog Zigmund Freyd inson psixikasini uch toifaga ajratadi
: “Id”, “Ego” va “Superego”.
Har bir toifa turli xil psixologik fikrlashni ifodalaydi, natijada turli belgilar
o‘
rtasida turli
reaksiyalar paydo b
o‘
ladi. Xarakterning
o‘
ziga xos xususiyatlari bir-biridan farq qilsa-da,
insoniyatdagi umumiy motivatsiyaning birlashtiruvchi ipi inson psixologiyasining bu
alohida tomonlarini bo
g‘laydi. “Xazinalar oroli” romani Zigmund Freydning inson psixikasi
haqidagi nazariyalarining muallif R.L. Stivensonning har biri insonning turli psixologik
tomonlarini ifodalovchi turli figuralarni tavsiflashi orqali tasvirlaydi.
Tarix, falsafa, sotsiologiya, psixologiya va boshqalar kabi sohalar doirasida bir-
biriga bo
g‘
langan adabiyot
–
bu har doim
o‘
rganilgan va muhokama qilingan inson, borliq
va madaniyat, shaxsiyat va individual farqlarni talqin qilish uchun til ifoda vositasi sifatida
foydalaniladigan fan. Adabiyot va psixologiya
o‘
rtasida juda kuchli bo
g‘
liqlik borki,
ularning har ikkalasi ham insonlar va ularning munosabati, dunyoni idrok etishi,
baxtsizliklari, istaklari, orzulari, q
o‘
rquvlari, ziddiyatlari va yarashuvlari bilan bo
g‘
liq; turli
tushunchalar, usullar va yondashuvlar yordamida individual va ijtimoiy tashvishlarni
ifodalaydi. Muallif hayotni
o‘
z maqsadlari, tasavvurlari, mafkuralari va qadriyatlariga k
o‘
ra
aks ettiradi va nafaqat his-tuy
g‘
ularni uy
g‘
otish, balki hayot va borliq mazmunini ochishga
yordam berish orqali ham
o‘
quvchiga noma
’
lum va k
o‘
rinmas olam eshiklarini ochadi.
Shubhasiz, adabiyot odamlarga ong va tafakkurni oshirish orqali
o‘
z shaxsini bilish va
idrok qilish imkonini beradi. Shuni ta
’
kidlash kerakki, inson va borliq k
o‘
pgina ilmiy
tadqiqotlar, tasviriy san
’
at va adabiyotlarda azaldan asosiy element b
o‘
lib kelgan.
Psixoanalitik nazariyotchilar
o‘
zlarining uslublari, yondashuvlari va idroklari bilan
farq qiladigan Freyd psixoanalizida, asosan, muhim tushunchalar va atamalar, usullar va
tasniflardan foydalanadilar.
Freyd tanqidi yoki klassik psixoanalitik tanqid ... rassomlarning (ijodkorlar, hunar-
mandlar)
o‘
zlari va ular yaratgan narsalar (romanlar, she
’
rlar, rasmlar, haykaltaroshlik,
binolar)
o‘
rtasidagi aloqalarni izlash va kashf qilish (va keyinchalik tahlil qilish) bilan
bo
g‘
liq. Adabiyotga kelsak, u mualliflar tomonidan
“
ixtiro qilingan
”
personajlarni, ular
ishlatadigan tilni va
“
Freyd tasviri
”
deb nomlanuvchi narsalarni tahlil qiladi [2, 332].
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
99
Freyd psixoanaliz usullariga e
’
tibor qaratgan psixoanalitik tanqidchilar nafaqat
muallifning ongi va shaxsiyatini aks ettiradi, balki muallif asarlarini tasavvur kuchining
mahsuli yoki matni sifatida ham k
o‘
rib chiqadi, bu shaxslar, xususan, rassomlar va
mualliflar uchun juda muhimdir. Shu nuqtayi nazardan shuni ta
’
kidlash kerakki, adabiyot
ham, psixologiya ham tasavvur va tuy
g‘
ularga murojaat qiladi. Psixologiya adabiy asarlarni
tahlil qilishda e
’
tiborga loyiq
o‘
rin egallaydi va har bir soha
o‘
z tadqiqoti va tahlillari
markaziga shaxsni q
o‘
yadi. Shu jihatdan,
o‘
quvchi e
’
tiborini
“
Psixologik roman
”
ga qaratish
kerak b
o‘ladi, u “ko‘
pincha qahramonlarning ma
’
naviy, hissiy va ruhiy hayotiga, syujet va
voqealarga emas, balki xarakter tahliliga tegishli” [2, 709
-10]. Inson va borliqning
ma
’
nosini topishga intilish b
o‘
lgan adabiyot k
o‘
plab odamlar va mutaxassislar uchun ham
ilhom manbai hisoblanadi, masalan, psixoanalitik tanqidning yetakchi vakili Zigmund
Freyd, k
o‘
plab adabiy matnlarni, shu jumladan, Shekspir asarlarini tahlil qildi.
Psixoanalitik tanqid dunyo va borliqning timsoli b
o‘
lib xizmat qiladigan
qahramonlar bilan shu
g‘
ullanadi, ular hayotning mazmunini ochib berish uchun namunali
figuralar sifatida taqdim etiladi.
O‘
quvchilar
o‘
zlarini haqiqiy odamlar deb hisoblashlari
mumkin b
o‘lgan qahramonlar bilan tanishtirishlari mumkin: “ularning hayotini xayoliy
qahramonlar naqshlari asosida modellashtiring” [9, 102].
Amir Xudoyberdi oʻzbek sheʼriyatiga XX
-asrning 80-yillarida kirib keldi. Amir
Xudoyberdini elga tanitgan asarlari, ijod namunalari talaygina. U yaratgan ijod namunalari
mavzu doirasiga qarab muxlis tanlaydi. Amir Xudoyberdining “Suho” to‘
plami to
‘
rtlik-
lardan iborat b
o‘lsa, “Dunyo va men” kitobi esa inson ruhiyati va falsafasi, uning psixo
-
logiyasi mos va xos satrlarda, tashbehlar va ifodalarda aks ettirilgan.
Bugungi kunda Amir Xudoyberdi ijodini, she
’
rlarini tahlil qilayotgan, undagi psixik
holatlar, ruhiyat, inson qalbini aks ettirish y
o‘
llarini izohlab berayotgan ishlar sanoqli, ular
orasidan ajratib
o‘
tish kerak b
o‘lganlari qatorida Abdurahmon Primqulovning “Iztirob
inkishofi yoxud shoir Amir Xudoyberdi portretiga chizgilar” [1] asari alohida o‘
rin
egallaydi.
Ami
r Xudoyberdining modern yoʻnalishdagi sheʼrlarida,
koʻpincha, mavjud ijtimoiy
tuzum norasoligidan shikoyat, diydasi qattiq kimsalarga nisbatan shaxsiy nafrat, kinoya
motivlarini kuzatish mumkin [1, 9].
Abdurahmon Primqulov Amir Xudoyberdi ijodidagi modern y
o‘
nalishida bitilgan
misralari yuzasidan shunday psixoanalitik tahlil olib borgan:
Amir Xudoyberdi uchliklari ba
’
zan hayotiy-falsafiy yoxud xayoliy fantaziya hosilasi
sifatida qo
g‘
ozga tushgan. Shoir uchliklari boshdan-oyoq modern she
’
r namunalari
sarasiga kiradi. Bunday she
’
rlarda muallifning tasavvur olami emas, balki taxayyul
olamining cheksiz, chegarasiz ruhiy manzaralari butun chigalliklari bilan namoyon b
o‘
ladi:
Tuyoqlar ostida ezilgan maysa,
Agar daraxt b
o‘
lib
o‘
ssaydi,
Gavronbop b
o‘
lardi har bir novdasi.
Maysa nima? Nega u tuyoqlar ostida ezilgan? Uning daraxt b
o‘
lmasligi, demak,
gavronbop b
o‘
lolmasligi ham aniq. Tuyoq
–
otning tuyo
g‘
i emas. U taraqqiyotga
g‘
ov, fisq-
u fasod egalarining umumlashma timsoli. [1, 9].
Biz esa shoirning modern y
o‘
n
alishidagi “Kechagina” she’
rini oldik.
KECHAGINA...
Kechirimli boʻl, yaxshilikka buyur va johillardan yuz oʻgir... (Aʼrof.199
-oyat)
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
100
Kechagina gulga koʻmganlar
Bugun seni tiqar tuproqqa.
Taqdiriga besoʻz koʻnganlar
Kuch topolmas qarshi turmoqqa.
Togʻlar hayron, yulduzlar ham lol:
“Nahot Oliy jonzot aʼmoli
Riyo erur?” Javobsiz savol
Girdobida ayanchli holi.
Nahot shunday: Inson degan zot
Soxtalikka muk tushgan, gʻarib?
Tebranadi sassiz koinot,
Chaqnar vulqon yer koʻksin yorib.
Buqalamun kabi turlanar
Bir lahzada ming bor, vodarigʻ!
Bir-
birini xoʻrlar,xoʻrlanar,
Qachon boʻlur yuzimiz yorugʻ?!
Amir XUDOYBERDI,
20.07.2021
(Meaning:
Only yesterday
Be forgiving, enjoin what is right, and turn away from the ignorant ... (A
’
raf, 199)
They were buried in flowers only yesterday
Today you are thrown to the ground.
They are accustomed to their destiny
To resist without finding strength.
The mountains are amazing, the stars are amazing:
“
Will the deeds of the Supreme Being dissolve Riya
*
?
”
An unanswered question
It
’
s a sad state of affairs.
Is it so: Is a human being a liar, a stranger?
The vibrating silent universe,
The erupting volcano erupted.
Mankind turns like a chameleon A thousand times in a moment they humiliate each
other,
When will our faces be bright!?)
*
Har bir mo‘min
-
musulmon banda hazir bo‘lishi lozim bo‘lgan qalb xastaliklarining biri riyodir. “Riyo” so‘zi ko‘z bilan
ko‘rish, nazar solish va odamlar ko‘rsin maʼnolarini anglatadi. Oxirgi maʼno riyo uchun xosdir.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
101
She
’
rning tub mohiyati aslida qanchalik chuqur ekanligini kirish qismida keltirilgan
oyatdan his qilish mumkin. “Kechagina” she’
ri yozuvchining bosh estetik, axloqiy
prinsiplarini shakllantiruvchi asar sifatida ham qimmatlidir.
Modernistlar olamni mantiqqa tayanmagan, hissiy “tafakkur” asosidagina to‘
laqonli
tushunish mumkin, deb hisoblaydilar. Ular bunda mantiqiy-tahliliy mushohadaga qarshi
turib, irratsional ongni yetakchi sanaydilar. Shuning uchun modernistlar an
’
anaviy
metodlarni inkor etib, abstrakt, noreal ifoda shakllarida ijod eta boshlaydi. Bu y
o‘
nalish
vakillari ijtimoiylikdan chekinib,
o‘z shuuri tomon yuzlanadi. “Ya’
ni bu
o‘
rinda voqelikni
aks ettirish emas, ijodkorning
o‘
z-
o‘
zini ifodalashi
ustuvor ahamiyat kasb etadi” [8].
“Kechagina”da ham modernistik g‘
oyalar mavjud, shoir she
’
rda z
o‘
r ehtirom bilan
ilgari surgan insondagi eng aziz, muqaddas tuy
g‘
ular
–
vijdon, diyonat, imon e
’
tiqod, adolat
g‘
oyasini ham
o‘
zida ifodalaydi.
Xalq ruhining mustahkamligi nimani anglatadi? Vatanga b
o‘
lgan muhabbatni
qanday omillar belgilaydi? Bu va boshqa savollarga zamonaviy nazm yozuvchisi Amir
Xudoyberdi t
o‘
liq javob beradi.
Muallif tomonidan k
o‘
tarilgan bir qator mavzular ichida eng muhimi tushunarsiz
qalb xarakteri, umumiy milliy ruh muammosi b
o‘
lib tuyuladi. Bu ijtimoiy-falsafiy muammo
insoniyatni asrlar davomida tashvishga solib kelgan. Ruhiyat tasviri keskin ziddiyatlar
asosida namoyon b
o‘
ladi. Ruhiyat tasvirining bu tamoyili uzoq davrlar mobaynida
shakllangan klassik tasvirning mohiyatini tashkil etadi. Ruhiyat tahlili (odatda) onglilikni
ongsizlikdan, intuitsiyadan, ijtimoiylikni individuallikdan qidirish orqali voqealikning
mohiyatini ochishga undaydi.
DUNYO VA MEN
1
Pishmagan bir
boshoq edim, oʻrdi charx,
“Nimang qoldi unda?..” deb na soʻrdi charx.
“Dilim qoldi…” deyolmadim, inchunin,
Necha mendin ulugʻlarni koʻrdi charx.
2
Yetishdim: koʻkka koʻz tikib –
tuproqqa,
Yelib-yugurib, ranj chekib, tuproqqa.
Oʻylaydurman: xurram paytlarim
salom
Berdimmi bir, boshim egib tuproqqa?!
3
Vasl istadim
–
firoq boʻldi nasibam,
Nafas chiqib, bir “oh” boʻldi nasibam.
“Ey, yoronlar! Qanday odam edi u?..” –
Degan soʻnggi soʻroq boʻldi nasibam.
4
Musulmonlar yomonlamas marhumni,
Kulol yasar ayri-ayri har xumni.
Koʻhna bozor, siniq sopol boʻlsam
-da,
Boshqalardan kam qoʻymadi narximni.
5
Charx aylanar
–
armonimga ne parvo?
Gʻamim, quvonch
-u shonimga ne parvo?
Osmon oʻsha osmon, yer ham oʻsha yer –
Uvol ketgan yosh jonimga ne parvo?!
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
102
6
Oʻylaydurman: qolgay bu jahon mensiz,
Yashaydur el, kechadur zamon mensiz.
Unutishar yaqinlarim birma-bir,
O, men gʻarib… Oʻzimga yomon mensiz.
7
Oʻlim soʻnggi devor emas, yupanch –
shu,
Zavolsizdir Ruh
–
xor emas, yupanch
–
shu.
Yangi libos kiyganingda hayitda
Eskisi hech darkor emas, yupanch
–
shu!
8
Sen dunyodan, dunyo sendan judomi?
Labingdagi qotgan soʻz ne? Vidomi?!
Degaydirlar: gar imoning but boʻlsa,
Visoliga erishgaysan Xudoning!
9
Imon nima
–
kech angladim, gʻoʻr edim,
Gʻofil edim, koʻzi ochiq koʻr edim.
Imonsizlar “Sen bizdan!” deb qoʻlimdan
Yetakladi
–
peshonasi shoʻr edim!
10
Kech angladim: tavfiq nadir, sujud na,
Iloh nadir, ruh nimadir, vujud na?
Koʻtarolmay gunohimning qopini
Qolganimda bildim
–
qoʻrquv, umid na?
11
Men olamdan oʻtma
dim, balki olam
Mendan oʻtdi. Emdi mening zuvolam,
Buyuk Kulol ilkidadir, xohlasa
Koʻza yasar, xohlasa yana odam!
12
Sogʻinch qoldi yuragimning unida,
Toshdek qotdi jigarimning xunida.
Diydor uchun bu dunyodan ketdim men,
Koʻrishgaymiz Buyuk visol
kunida!
13
Ketganimdan gʻanim xursand, yo Rabbim?!
Koʻrmadilar manim xursand, yo Rabbim?!
Ular azob ichra qoldi, manim-chi,
Ruhim ozod, tanim xursand, yo Rabbim!
(Meaning: THE WORLD AND ME
1
I was an unripe spike, the wheel hit me,
“
What
’
s left of it?
”
Asked the wheel.
I didn
’
t say,
“
I
’
m heartbroken
”
.
he saw greater than me.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
103
2
I
’
m done: staring at the sky
–
to the ground, running, hurting, to the ground.
I think: did I greet you when I was happy, with my head bowed to the ground?!
3
I wanted love - it
’
s over,
“O fools! What kind of person was she?”
That was my last question.
4
Muslims do not condemn the deceased,
The potter makes each pot separately.
The old bazaar, although I am a broken potter,
He did not set my price lower than others.
5
The wheel spins
–
it doesn
’
t care about my wishes
What do I care about my sorrows and joys?
The sky is the sky and the earth is the earth
–
What does my young soul care about?!
6
I think: this world will remain without you,
the people live without me, time goes by without me.
One by one my loved ones will forget,
Oh, I
’m a stranger… I am bad for myself.
7
Death is not the last wall, comfort is this,
The Spirit is not a chorus, but a consolation.
When you put on a new dress, you don
’
t need the old one for Eid, it
’
s a consolation!
8
Are you out of the world, is the world out of you?
What
’
s the hard word on your lips?
They say: if you have an idol of faith, you will get God
’
s approval!
9
What is faith
–
I realized late, I was buried,
I was ignorant, I was blind.
The unbelievers say,
“
You are from us!
”
He led me by the hand
–
my forehead was
salty!
10
I realized late: tawfiq
*
is rare, sujud is not,
What is God, what is spirit, what is existence?
When I was overwhelmed by my guilt, I knew
–
what is fear, what is hope?
11
I did not die, but the world passed me.
Now my ring is in the hands of the Great Potter,
If he wants, he can make a jug, if he wants, he can make another man!
*
Tavfiq
“
favq
”
so‘zidan olingan bo‘lib, bir narsaga ustun bo‘lish, erishish, muvaffaq bo‘lish ma’nolarini anglatadi.
Islomda esa buni Alloh nasib qilibdi, marhamat qilibdi, inoyat etibdi deb tushunamiz.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
104
12
I miss you in my heart,
It was as hard as stone in the blood of my liver.
I left this world for Meeting,
See you on the day of the Great attainment!
13
I
’
m glad I
’
m gone, my lord!
They didn
’
t see, I
’
m happy, my lord?!
They are in agony, what about me,
My soul is free, my div is happy, O Lord!)
Amir Xudoyberdi she
’
rlarini badiiy noqislikdan asrab, unga
o‘
zgacha estetik tarovat
baxsh etgan omillar-bu ruhiyat tasviri quyuqligi va shakllaridan samarali foydalanil-
ganligidir.
Badiiy adabiyotda “eslash” uslubiga ko‘
p murojaat qilinadi. Ushbu ruhiy holat
insonga xos b
o‘
lib, uning asosida xotira deb atalmish hodisa yotadi. Xotira
o‘
tmishda b
o‘
lib
o‘
tgan va inson ongida mustahkam
o‘
rnashib olgan, hayot taqozosi bilan uning shuurida
qaytadan jamlanuvchi voqea-hodisa yoki kechinmadan iborat. Xotira insonning
o‘
tmishi,
hoziri va kelajagini bo
g‘
lovchi ruhiy k
o‘
prik b
o‘
lib, uning bilish jarayonida ahamiyati
benihoya kattadir. She
’
r misralarida eslash hamda kelajak haqidagi fikrlar uy
g‘
unlashgan.
Insondagi eslash xususiyati barcha uchun xos, lekin aqli raso, komil shaxslarda bu ruhiy
jarayon kuchli, mantiqli va izchil kechadi. Insondagi eslash turli vaziyatlarda turlicha
kechadi. Inson ,beixtiyor, masrur damlarida baxtsiz va mahzun damlarini eslaydi. Ba
’
zan
esa u ,aksincha, o
g‘
ir damlarida xushnud va quvnoq damlarini eslaydi. Inson ruhiyatidagi
mana shunday tabiiy ruhiy holatdan Amir Xudoyberdi juda
o‘
rinli foydalanadi.
Inson ruhiyati
o‘
ta murakkab va rang-barangdir. Shu bois uning namoyon b
o‘
lmish
shakllari ham turlichadir. Amir Xudoyberdining she
’
rida qahramonlarning xatti-harakat-
larini, faoliyatlarini ham ijtimoiy va ruhiy jihatdan asoslash maqsadida
o‘
ylash, mulohaza
yuritish holatlariga katta e
’
tibor qaratadi. Chunki asar qahramonlarining
o‘
y-fikr yuritishi
uning
o‘
zligini, inson sifatidagi mohiyatini kitobxonga aniqlab berishga imkon beradi.
Umuman olganda, mulohaza yuritish,
o‘
ylash psixologik tasvirning eng murakkab,ayni
zamonda,eng samarador usuli hisoblanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Abdurahmon Primqulov. Iztirob inkishofi yoxud shoir Amir Xudoyberdi
portretiga chizgilar. Ikkinchi nashr.
–
T.: “Musiqa”, 2015.
–
B. 75.
2.
Cuddon J.A. Dictionary of Literary terms and literary theory (4th ed.). Penguin
Books, 1999.
3.
Karimov E., Nazarov B. Adabiy turlar va janrlar. 1 tom. T., Fan. 1991.
4.
Karimov H. Janriy yoki uslub. T., Fan. 1991
5.
Mamajonov S. Uslub jilolari. T., Adabiyot va san
’
at, 1992.
6.
Normatov U. Umidbaxsh tamoyillar // Sharq yulduzi, 1993.
–
№ 10–
11.
–
B. 182.
7.
Qodirov P. Xalq tili va realistik proza. T., Fan. 1973.
8.
Quronov D., Mamajonov Z., Sheraliyeva M. Adabiyotshunoslik lu
g‘
ati.
–
T.:
Akademnashr, 2010.
–
B. 201.
9.
Rene Wellek, Austin Warren. Theory of literature. Publisher: Harmondsworth:
Penguin Books, 1963.
–
P. 375.
10.
Xudoyberganov N.
O‘
z dunyosi,
o‘
z qiyofasi: Adabiy
o‘
ylar. T.,
“
Yosh gvardiya
”
,
1986.
