Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Pedagogical assessment of professional activities of
internal affairs employees
Akrom MIRZAKULOV
1
Ministry of Internal Affairs of the Academy of the Republic of Uzbekistan
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2021
Received in revised form
30 January 2022
Accepted 20 February 2022
Available online
15 March 2022
Physical culture is one of the main links in the system of the
Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan. At the
same time, it is included in the system of combat training of
units and subunits and is one of its main elements, as well as an
important and integral part of the education and training of
personnel, cadets and cadets. The main factor that makes up the
system is the goal of physical training, which is formed on the
basis of the requirements for physical training of law
enforcement officers, students and cadets.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
combat and physical
training,
questioning,
operational-search activity,
prevention of offenses,
operational-search activity,
execution of punishments.
Ички ишлар бўлинмалари ходимларининг касбий
фаолияти хусусиятларини педагогик баҳолаш
АННОТАЦИЯ
Калит сўзлар:
жанговар ва жисмоний
тайёргарлик,
анкета,
тезкор кидирув фаолияти,
хукукбузарликлар
профилактикаси,
тергов фаолияти,
жазони ижро этиш.
Жанговар
-
жисмоний
тайёргарлик
Ўзбекистон
Республикаси Ички ишлар вазирлиги тизимида таълим
-
тарбиянинг асосий бўғинларидан бири ҳисобланади. Айни
пайтда, бўлим ва бўлинмаларнин жанговар тайёргарлиги
тизими таркибига кириб, унинг асосий элементларидан
бирини
ташкил қилади, шунингдек, ходимларни, тинг
-
ловчи ва курсантларни тарбиялаш ва ўқитишнинг муҳим
ҳамда ажралмас қисми саналади. Тизимни ташкил қилувчи
асосий омил бўлиб, ички ишлар органлари ходимлари,
тингловчи ва курсантларининг жисмоний тайёргарлигига
қўйиладиган талаблар асосида шаклланадиган жисмоний
тайёргарликнинг мақсади ҳисобланади.
1
Department Lecturer Combat and physical training Ministry of Internal Affairs of the Academy of the Republic of
Uzbekistan. Tashkent, Uzbekistan.
Е
-mail: akrom.mir1988@gmail.com.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
427
Педагогическая оценка профессиональной деятельности
сотрудников внутренних дел
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
боевая и физическая
подготовка,
анкетирование,
оперативно
-
розыскная
деятельность,
профилактика
правонарушений,
оперативно
-
розыскная
деятельность,
исполнение наказаний.
Физическая культура является одним из основных
звеньев в системе МВД Республики Узбекистан. В
то же
время она входит в систему боевой подготовки частей и
подразделений и является одним из ее основных
элементов, а также важной и неотъемлемой частью
воспитания и обучения личного состава, курсантов и
курсантов. Основным фактором, составляющим систему
,
является
цель
физической
подготовки,
которая
формируется на основе требований к физической
подготовке сотрудников правоохранительных органов,
слушателей и курсантов.
Жанговар
-
жисмоний тайёргарлик Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар
вазирлиги тизимида таълим
-
тарбиянинг асосий бўғинларидан бири ҳисобланади.
Айни пайтда, бўлим ва бўлинмаларнинг жанговар тайёргарлиги тизими таркибига
кириб, унинг асосий элементларидан бирини ташкил қилади, шунингдек,
ходимларни, тингловчи ва курсантларни тарбиялаш
ва ўқитишнинг муҳим ҳамда
ажралмас қисми саналади. Жанговар
-
жисмоний тайёргарликнинг асосий вазифа
-
ларидан бири ички ишлар оганлари ходимларини касбий фаолиятида экстремал
вазиятларга, жиноятчиликнинг олдини олишга ҳамда террорчилик ва қўпорув
-
чилик ҳаракатларига қарши курашишга тайёрлашдир.
Тизимни ташкил қилувчи асосий омил бўлиб, ички ишлар органлари
ходимлари, тингловчи ва курсантларнинг жисмоний тайёргарлигига қўйиладиган
талаблар асосида шаклланадиган жисмоний тайёргарликнинг мақсади ҳисоб
-
ланади. Ушбу мақсадлар хизмат бўйича мажбуриятларни муваффақиятли бажариш
учун зарур бўлган сифатлар ва шахсий таркиб касбий фаолиятининг ўзига хослик
-
ларидан келиб чиқади. Касбий фаолиятнинг бу ўзига хосликларига жисмоний ва
руҳий зўриқиш, фаол ҳаракатланиш тартиби, ҳар хил тоифадаги шахслар билан
мулоқот, хизмат муддатлари ва бошқа шу каби касб билан боғлиқ омилларни
киритиш мумкин.
Албатта, ички ишлар органларининг йўналишларига қараб ходимларда
шаклланган жисмоний сифатлар ва кўникмалар, хизмат мажбуриятларидан келиб
чиққан ҳолда, турлича шаклланади.
Жанговар
-
жисмоний тайёргарликнинг мақсади ўзида ходимларнинг қурол
ва махсус техникани бошқара олиш, уларни ҳар хил вазиятларда самарали қўллаш,
жисмоний, асабий
-
руҳий зўриқиш ва хизмат фаолиятининг турли хил салбий
омилларга бардош беришда жисмонан тайёр бўлишни қамраб олади.
Жисмоний ва жанговар тайёргарлик ҳозирги пайтда ички ишлар органлари
ходимлари маҳоратининг асосий элементи сифатида кўриб чиқилар экан, ушбу
соҳа идоралари бўлим ва бўлинмаларининг, ходимларининг ўз олдиларига
қўйилган вазифаларни олий даражада ва сифатли бажаришларида етакчи омил
ҳисобланади. Шу боис ҳам барча тоифадаги раҳбарларнинг жисмоний тайёргар
-
ликнинг ҳар қандай бўлими ёки элементининг хизмат вазифаларини бажариш
-
даги аҳамиятини баҳолашга бўлган интилиши тушунарли ҳолдир.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
428
Тошкент шаҳридаги айрим Ички ишлар бўлинмалари ходимларидан ташкил
топган ходимларнинг касбий фаолиятига хос хусусиятларини аниқлаш, улар
томонидан қонунбузарларни тўхтатиш учун тез
-
тез қўлланадиган воситаларни
ажратиш,
умумлаштириш ва таҳлил қилиш мақсадлари йўлида махсус ишлаб
чиқилган анкета саволлари бўйича сўровномага жавоблар олинди. Анкета сўров
-
номаси ўтказишга Ички ишлар бўлинмаларида фаолият олиб бораётган ходимлардан
861 нафари, шулардан 227 та оддий ходим (ходимлар умумий сонининг 26,36 % и),
232 та кичик бошлиқ таркибидан (26,95 % и), 273 та ўрта бошлиқ таркибидан
129 тани (14,98 %), 26
-
30 ёшлилар 184 тани (21,37 %), 31
-
35 ёшлилар 194 тани
(22,53 %), 36-
40 ёшлилар 218 тани (25,32 %), 41
-
45 ёшлилар 51 тани (5,92 %) ва
45 ёшдан катталар 29 тани (3,37 %) ташкил қилганлар (1
-
диаграмма).
ИИБ
бўлими
ходими
унвони
Хукукбузарликларни
олдини олиш фаолияти
Тезкор
кидирув
фаолияти
ЖКБ
Тергов
умумий
%
оддий
112
100
8
7
227
26,3
6
кичик
116
100
8
8
232
26,9
5
ўрта
134
120
10
9
273
31,7
1
катта
63
59
4
3
129
14,9
8
Жами
425
379
30
27
861
Иштирокчилар
Хизматчи ёши
сони
%
20
56
6,50
25
129
14,98
30
184
21,37
35
194
22,53
40
218
25,32
45
51
5,92
45 дан катта
29
3,37
Анкета саволларига жавоб берган
861 нафар респондентларнинг унвонлари
бўйича тақсимоти 1
-
диаграммада келтирилган.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
429
1-
диаграмма. Ходимларнинг унвонлари бўйича тақсимоти
(умумий ходимлар сонига нисбатан фоизларда).
6,5
14,9
21,4
22,5
25,3
5,9
3,4
0
5
10
15
20
25
30
20 ёш
21-
25 ёш
26-
30 ёш
31-
35 ёш
36-
40 ёш
41-
45 ёш
45 дан
катта
Иштирокчилар, %
6,5
14,9
21,4
22,5
25,3
5,9
3,4
Иштирокчилар, %
20 ёш
21-
25 ёш
26-
30 ёш
31-
35 ёш
36-
40 ёш
41-
45 ёш
45 дан катта
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
430
2-
диаграмма. ИИБ ходимларининг ёши ўзгариб боришига кўра
қонунбузарлар
билан яккакурашлари сонини ўзгариб бориш динамикаси.
ИИБ ходимларининг ёши ортиб боргани сайин уларнинг қонунбузарлар ва
жиноятчилар билан амалга ошириладиган яккакурашлар сонини ҳам ортиб
бориши аниқланган. Чунончи, 20 ёшли ходимларнинг 82,14 фоизи қонунбузарлар
ва жиноятчилар билан яккакурашга киришмаганлар, уларнинг 14,29 фоизи бир
марта ва фақатгина 3,57 фиози кўп марта бундай яккакурашларга дуч келганлар.
Ёшлари 45 ва ундан катта ИИБ ходимларида эса аксинча, яъни атиги 6,9 фоизи
яккакурашларда дуч келмаган, 27,59 фоизи бир мартадан ва 65,52 фоизи кўп марта
яккакурашларда қатнашганлар (2
-
диаграмма).
Хизматчи
ёши
тўқнашмаган
1 марта
Кўп
марта
жами
Хизматчи
ёши
тўқнашмаган
1
марта
Кўп
марта
20
46
8
2
56
20 ёш
82,14
14,29
3,57
25
76
37
16
129
21-
25 ёш
58,91
28,68 12,40
30
84
59
41
184
26-
30 ёш
45,65
32,07 22,28
35
47
76
71
194
31-
35 ёш
24,23
39,18 36,60
40
37
87
94
218
36-
40 ёш
16,97
39,91 43,12
45
6
16
29
51
41-
45 ёш
11,76
31,37 56,86
катта 45
2
8
19
29
45 дан
катта
6,90
27,59 65,52
Қонунбузарларни
ушлаш ва улар билан якакурашлар, асосан, кўчада
(56,45 %) содир бўлиши кузатилган. Бундай тенденция ўрганилган турли
бўлинмаларда яққол намоён бўлди. Хизматдаги турли шарт
-
шароитлар ходим
-
лардан қонунбузарларни
ушлаш ва улар билан якакурашларда, шак
-
шубҳасиз,
юқори даражадаги махсус қобилиятларни (тез югура олиш малакалари, фақат ўз
кучига ишониши, турли тўсиқларни енгиб ўта олиши, психологик зўриқиш
шароитларида шахсий қуролни оқилона қўллай олишларни) талаб қилади.
82,14
58,91
45,65
24,23
16,97
11,76
6,9
14,29
28,68
32,07
39,18
39,91
31,37
27,59
3,57
12,4
22,28
36,6
43,12
56,86
65,52
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
20 ёш
21-
25 ёш
26-
30 ёш
31-
35 ёш
36-
40 ёш
41-
45 ёш 45 дан катта
яккакурашлар сони %
тўқнашмаган
1 марта
Кўп марта
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
431
Сўровномада иштирок этган ёш ходимларнинг кўпчилиги (76,31
%)
қонунбузарлар билан тўқнаш келганида ўзини йўқотиб қўйиш ва ортиқча
ваҳимали ҳолатга учраб қолиши аниқланди. Шунинг билан бирга, ИИБларининг
анча тажрибали ходимларида ёши ортиб боргани сайин уларнинг ўзларига
ишончи ҳам ортиб бориш тенденцияси кузатилди (3
-
диаграмма).
Бундай вазиятларда “Тезкор кидирув фаолияти” ва “Хукукбузарликлар
профилактикаси” бўлинмалари ходимлари бошқаларга нисбатан анча ишончли
ҳаракатланишлари, “Тергов фаолияти” ва “Жазони ижро этиш”
бўлинмалари
ходимлари эса жиддий қийинчиликларга дуч келиши аниқланган. Анкета
сўровларига жавоб берган респондентларнинг кўпчилиги (66,43
%) экстремал
вазиятларда уларга куч чидамлилиги ҳамда самбо усулларини ва шахсий қуролни
қўллаш маҳорати бўйича амалий малака ва кўникмалари етишмаслигини
таъкидлаб ўтганлар.
Хизматчи
ёши
Қонунбузар
билан
тўқнашганда ўзини
йўқотиш ва ваҳима
Қонунбузар
билан
тўқнашганда
етарлича бўлмаган
ишонч
Қонунбузар
билан
тўқнашганда
жанговар тайёрлик
ва ишонч
20
75,73
15,3
6,6
25
61,79
24
11,3
30
42,28
33,6
20,7
35
27,5
38,21
30,20
40
23,9
30,1
41,35
45
13,2
23,7
57,84
45 дан катта
8,8
18,4
72,82
3-
диаграмма. Қонунбузар билан тўқнашганда ИИБ ходимларининг жанговар
тайёрлиги ва ишончини ёшга боғлиқ ўзгариши (фоизларда).
75,73
61,79
42,28
27,5
23,9
13,2
8,8
15,3
24
33,6
38,21
30,1
23,7
18,4
6,6
11,3
20,7
30,2
41,35
57,84
72,82
0
10
20
30
40
50
60
70
80
20
25
30
35
40
45
45 дан катта
Қонунбузар билан тўқнашганда ўзини йўқотиш ва ваҳима
Қонунбузар билан тўқнашганда етарлича бўлмаган ишонч
Қонунбузар билан тўқнашганда жанговар тайёрлик ва ишонч
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
432
Қонунбузарларни
ушлаш жараёнида ИИБ ходимлари кўпроқ зарбалардан
(54,36 %) ва оғритувчи усуллардан (42,86 %) фойдаланишларини билдирганлар.
Шунинг билан қонунбузарлар томонидан қўлланадиган арсенал таркибига ҳам
респондентлар, асосан, зарбаларни (50,29 %) ва улоқтиришларни (41,23 %)
киритганлар. ИИБ ходимларининг учдан биридан кўпроғи (34,15 %) фаолияти
жараёнида қонунбузарлар томонидан ташқи предметларни қўллаш билан ҳужумга
дуч келганлар, ва улар ўта
фаол қаршилик кўрсатаётган қонунбузарлардан нафақт
ўзларини ҳимоя қилишга, балки уларни қувиб бориш ва ушлашга мажбур
бўлганлар. Шу ерда биз қонунбузарларни ушлаш ва уларнинг қаршилигидаги
маълум ўхшашликни кузатдик, уларни яккакурашларда энг самарали деб
ҳисоблаш зарур. Кези келганда ИИБ ходимларининг мазкур элементларни ижро
этилишининг самарадорлиги ва сифатини сезиларли даражада ошириш
зарурлигини таъкидлаб ўтиш мақсадга мувофиқдир.
Қонунбузарлар
томонидан бевосита зарба ва ҳужумларидан ҳимояланиш
усулларини ҳартомонлама таҳлил қилиб ўрганиш катта амалий аҳамият касб
этади. Сўровда иштирок этган ходимларнинг кўпчилиги мазкур вазиятларда чап
бериш (9,18
%) ва шўнғишларга (14,17
%) нисбатан эгилишлар (31,13
%), блок
қўйишлар (26,25
%) ва имо
-
ишора қилувчи
зарбалар (19,25
%%) ҳимоянинг энг
самарали воситаси деб ҳисоблайдилар (4
-
диаграмма).
4-
диаграмма. Қонунбузарларнинг ҳужуми ҳолларида ИИБ ходимлари
томонидан қўлланадиган усуллар (фоизларда).
31,13
26,25
19,28
9,18
14,17
0
5
10
15
20
25
30
35
Эгилиш
Блок қўйиш
Имо
-
ишора
қилувчи зарба
Чап бериш
шўнғиш
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
433
Ўтказилган анкета сўрови натижалари спорт машғулотларида фаол ва
сидқидилдан шуғулланишнинг юксак аҳамиятиникўрсатди (5
-
диаграмма).
Спорт
ўйинлари
Енгил
атлетика
сузиш
Ўқ
отиш
Оғир
атлетика
кураш
бокс
16
14
11
7
17
23
12
5-
диаграмма. ИИБ ходимларининг спорт разрядларига эришган турлари.
Олинган маълумотларнинг таҳлили ИИБ ходимларининг 43,32 фоизи спорт
разрядларига эга эканлигини, 31,59 фоизи эса спорт билан мунтазам шуғул
-
ланмаслигини кўрсатди (6
-
диаграмма).
31,13
26,25
19,28
9,18
14,17
Эгилиш
Блок қўйиш
Имо
-
ишора
қилувчи зарба
Чап бериш
шўнғиш
16
14
11
7
17
23
12
0
5
10
15
20
25
Спорт разрядли ходимлар
Спорт ўйинлари
Енгил атлетика
сузиш
Ўқ отиш
Оғир атлетика
кураш
бокс
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
434
Хизматчи ёши
Шуғулланмаган
Разрядга эга
20
38
62
25
55
45
30
57
43
35
62
38
40
67
33
45
76
24
45 дан катта
63
37
6-
диаграмма. Турли ёшдаги ИИБ ходимларининг спорт машғулотларига
муносабати кўрсаткичлари (мазкур ёшдагиларга нисбатан фоизларда).
Афсуски, қонунни ҳимоя қилувчи органлар ходимларининг ҳаракатланиш
фаоллигини етарли даражада эмаслиги хизмат фаолияти самарадорлигини анча
пасайишига олиб келади. Шунинг билан бирга, қонунбузарларни ушлашда
ходимнинг иш тажрибасининг (стажининг) яққол кузатиш мумкин, шунинг учун
ҳам
ёши нисбатан катта ИИБ ходимларида жисмоний тайёргарлиги бироз пастроқ
бўлишига қарамай 20
-
25 ёшли ҳамкасбларига нисбатан анча юқори самарадорлик
кузатилган.
Анкета саволларига жавоблар “Тезкор қидирув фаолияти” ва “Жиноят
қидирув
бўлими” ходимларини янги шарт
-
шароитларга тезроқ мослашишини
(адапация) кўрсатди. Шунинг билан бирга, қонунбузарларни ушлашда тезкор
қидирув
бўлими ходимлари кўпроқ зарбалардан (65,16
%) ва зарбалардан
ҳимояланишдан (38,21
%) фойдаланишларини таъкидлашган. Усулларни қўллаш
самарадорлиги қуйидагича тақсимланди: юқори –
17,4 %, ўртадан юқори –
20,3 %,
ўрта –
32,7
%, ўртадан паст –
18,7 % ва паст –
11,4 %.
Тезкор қидирув фаолити бўлим ходимлари томонидан нисбатан кўпроқ чап
беришлар (61,79
%) ва эгилишлар (52,61
%) қўлланган, ҳужум ҳаракатлари эса
асосан қўллар (64,92
%) билан амалга оширилган. Мазкур усуллар қўлланишининг
38
55
57
62
67
76
63
62
45
43
38
33
24
37
0
10
20
30
40
50
60
70
80
20
25
30
35
40
45
45 дан катта
Ходимларни спортга муносабати
Шуғулланмаган
Разрядга эга
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
435
самарадорлик даражаси етарлича юқори. Тезкор қидирув фаолияти бўлими
ходимларининг 31,48 фоизига нисбатан буюмларни (тош, таёқ, бутилка ва бошқа
-
лар) улоқтириш қўлланганлигини таъкидлаш лозим. Афсуски, мавжуд ўқув
дастурида бундай махсус малака ва кўникмаларга ўргатиш назарда тутилмаган.
Қонунбузарларнинг
бундай ҳаракатларидан ҳимояланишнинг асосий усуллари
чап бериш (62,37 %), эгилиш (38,56 %%), қайтариш (41,35 %) ва блок қўйишлар
(20,67 %)
ҳисобланади.
Хукукбузарликларни олдини олиш фаолияти бўйича ходимлар қонунбузар
-
ларни ушлаш жараёнида бошқаларига нисбатан кўпроқ зарбалардан (67,02
%) ва
ҳимояланиш усулларидан (64,58 %) фойдаланадилар. Улар қонунбузарларни
ушлашда қўллар билан зарбаларни энг самарали восита деб ҳисоблайдилар,
ходимлар ҳимоя воситаси сифатида бошқалардан кўпроқ чап беришлардан ва
эгилишлардан (75,84 %), булардан бироз камроқ блок қўйиш ва уриб
қайтаришлардан
(42,74 %) фойдаланадилар.
Хулоса қилиб шуни айтиш жоизки хукукбузарликларни олдини олиш
фаолияти ходимлари билан бўлган суҳбатларда ИИВ Академиясининг жисмоний
тайёргарлик бўйича таълим дастурларида камчилик сифатида ўзини
-
ўзи ҳимоя
қилиш
усулларини чекланган (тор) фазода (хонадон ёки квартирада, қаватли
уйнинг подъезди зиналарида ушланган қонунбузарларни олиб юриш, қўлга кишан
солиш, автомобилга ўтқазиш ва ундан тушириш, хизмат формасиди зарбаларни
ўргатиш) қўллаш малака ва кўникмаларини шакллантиришга етарлича эътибор
қаратилмаганлиги
таъкидлангани аниқланди. Хукукбузарликларни олдини олиш
фаолияти ходимлари қонунбузар аёлларни ушлашда, вақт танқислиги ва
кутилмаганлик омилларида зарбадан ҳимояланишда маълум қийинчиликларга
дуч келаётганликларини таъкидлаганлар.
Анкета саволларига жавобларини таҳлил қилиш жараёнида хизматчиларни
жисмоний тайёргарлик жараёнида айрим хизмат фаолиятига хос бўлган хусусият
-
лари аниқланди. Моделлаштириш методикасидан жисмоний тарбия назарияси ва
услубиётида кенг фойдаланилади, бироқ афсуски, ички ишлар органларидаги
жисмоний тайёргарлик амалиётида ушбу ёндашув деярли қўллан
-
майди. Бундай
ҳолатнинг асосий сабаби қонунбузарларни махсус ва қўлбола воситалардан
фойдаланиб ушлашда ички ишлар ходимларига содир этилган ҳужумларнинг
тезкор
-
хизмат амалиётини илмий асосда умумлаштириб ва ҳарто
-
монлама таҳлил
қилиб борилмаслиги ҳисобланади. Амалга оширилган умумжисмоний ва махсус
тайёргарлик жараёнини таҳлили ИИБ шахсий тарки
-
биини жисмоний тайёрлаш
бўйича амалдаги дастурлар сезиларли тузатмалар ва янада такомиллаштиришга
муҳтож деб фараз қилишга етарлича асос бўлиб хизмат қилади.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ:
1.
Ананьин
А.С., Денисова
В.М., Чуй
К.Г., Контроль специальной физической
подготовленности юных волейболистов, ТПФК,
Физическая культура: воспитание,
образование, тренировка, 2021, 3, 68.
2.
Ахматжон, Акбаров. Взаимосвязь показателей технических действий и
скоростно
-
силовых способностей на этапе углубленной подготовки молодых
дзюдоистов.
Теория и методика физической культуры,
2021, 64(2), 50
–
56.
https://doi.org/10.48114/2306-5540_2021_2_50.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
436
3.
Отношение студентов педагогического вуза к двигательной активности,
А
.
Акбаров, Б
.
У
.
Буриев, М
.
У
.
Адашева, Олимпийский спорт и спорт для всех,
162-164, 2020.
4.
Педагогическая оценка роли ведения поединка в разных стойках
квалифицированных борцов
.
Б
.
Х
.
Холиков, А
.
Акбаров, Достижения науки и
образования, 50
-52, 2020.
5.
Педагогические измерения в спорте: методы, анализ и обработка
результатов / В.П.
Губа, Г.И.
Попов, В.В.
Пресняков, М.С.
Леонтьева. –
Москва: Спорт,
2020.
–
С
.
24. ил. –
URL: https://biblioclub.ru/index.php? page=book&id=596076:
С
. 291
–
293.
–
ISBN 978-5-907225-47-3.
–
Текст: электронный.
6.
Платонов
В.Н. Двигательные качества и физическая подготовка
спортсменов / В.Н.
Платонов. –
Москва: Спорт, 2019. –
657 с.: –
URL:
https://biblioclub.ru/index.php?page=book&id=499925
–
ISBN 978-5-9500183-3-6.
7.
Потребность и роль здорового образа жизни в сознании молодежи,
Д
.
Х
.
Умарова, А
.
Акбаров, Физическое воспитание и студенческий спорт глазами
студентов, 479
-480.
8.
Потребность и роль здорового образа жизни в сознании учащейся
молодежи, А
.
Акбаров Проблемы и перспективы физического воспитания,
спортивной тренировки и
…, 2016
.
9.
“Спортда математик таҳлил усуллари”, ўқув қўлланма,
http://library.
uzdjtsu.uz/files/pdf/Sportda matematik tahlil.pdf.
10.
Акбаров Ахматжон, УзДЖТСУ, 2020, –
С.
228.
11.
Спортда педагогик тадкикот натижаларини интерпретация килиш
усулларини солиштириш, А
.
Ахматжон, Фан
-
спортга, 62
-
64, 2021, № 6
.
12.
Спорт метрологияси, дарслик, http://library.uzdjtsu.uz/files/pdf/Sportda
matematik tahlil.pdf
МББ Акбаров Ахматжон, Тафаккур қаноти, Тошкент, 2014, 459 с.
13.
Ашуркова
С.Ф., Возможности использования элементов дзюдо для
развития ловкости волейболистов
,
Игровые виды спорта: актуальные вопросы
теории
…, 2018 –
elibrary.ru.
14.
Отношение студентов педагогического вуза к двигательной активности
,
А
.
Акбаров, Б
.
У
.
Буриев, М
.
У
.
Адашева, Олимпийский спорт и спорт для всех,
162
–
164, 2020
15.
Педагогическая оценка роли ведения поединка в разных стойках
квалифицированных борцов, Б
.
Х
.
Холиков, А
.
Акбаров, Достижения науки и
образования, 50
-52, 2020.
16.
Пулатов
А.А., Умматов
А.А.
Объективная диагностика прыжковой
работоспособности волейболистов с использованием сенсорно
-
компьютерной
установки
, -
Физическая культура. Спорт. Туризм
…, 2019 –
cyberleninka.ru.
17.
Умматов
А.А.
Методика
оценки
прыжковой
выносливости
у
волейболистов как ведущего фактора сохранения результативности атаки и
…
,
Игровые виды спорта: актуальные вопросы теории
…, 2018
- vgifk.ru.
18.
Умматов
А.А.,
15-
16 ёшли волейболчиларнинг куч сифатини анъанавий
машқлар ёрдамида ошириш услубияти
,
Фан
-
Cпортга, 2021 –
elibrary.ru.
19.
Умматов
А.А., Шанк
В.В. Эффекты нового подхода к развитию и оценке
прыжковых качеств в волейболе, Central asian journal of the oretical &
…, 2021
.
20.
Ummatov
А
.
А
., Prioritetnosti evaluation hopping endurance of volleyball
players using a touch-computer installation, Scientific Bulletin of Namangan State
University, 2019
–
uzjournals.edu.uz.
