Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Methodological-integrated model of teaching audiovisual
translation (on the example of English)
Gulbahor MIRRAHIMOVA
1
Tashkent Medical Academy
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2021
Received in revised form
30 January 2022
Accepted 20 February 2022
Available online
15 March 2022
In this article, the problem of teaching students to translate
educational videos is considered. Namely, as a small type of
audiovisual translation. Also, the ability of medical students to
communicate in English, quickly and efficiently translate
information based on new technologies.
The known methods of enigma methods are considered.
Educational video materials
–
the study of complex audiovisual
translations to facilitate the assimilation and consolidation of
subject concepts through a combination of textual and other
methods. The most popular didactic materials in audiovisual
format are a variety of lessons, exam preparation, self-study.
The author analyzes various integrative models.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
video,
audiovisual materials,
traditional text,
illustrated text,
images,
slides,
audio,
mobile application,
materials in English,
subtitles.
Audiovizual tarjimani
o‘
qitishning metodik-integrativ
modeli (Ingliz tili misolida)
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
videomaterial,
audiovizual,
an
’
anaviy matn,
tasvirli matn,
rasmlar,
slaydlar,
audio,
mobil ilova,
ingliz tilidagi materiallar,
Ushbu maqolamizda audiovizual tarjimaning kichik turi
sifatida talabalarni
o‘
quv videomateriallarini tarjima qilishga
o‘
rgatish muammosi hamda tibbiy OTM talabalarining ingliz
tilida muloqotga kirishishi, yangi zamonaviy texnologiyalar
asosida ma
’
lumotlarni tez va samarali usullar orqali tarjima
qilish, sifatli
o‘
zlashtirish k
o‘
nikmalari metodlarining ma
’
lum
usullarini k
o‘
rib chiqamiz.
O‘
quv videomateriallari matn
–
tasvirni va boshqa usullarini uy
g‘
unlashtirish orqali mavzu
1
senior lecturer, department of Uzbek and Foreign Languages, Tashkent Medical Academy, Tashkent,
Uzbekistan
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
218
subtitrlar.
tushunchalarini
o‘
zlashtirish va mustahkamlashni osonlash-
tirishga qaratilgan yaxlit audiovizual tarjimalarni
o‘
rganish,
audiovizual formatdagi eng ommabop
o‘
quv materiallar: turli xil
mash
g‘
ulotlar, imtihonlarga tayyorgarlik,
o‘
z-
o‘
zini
o‘
qitish,
integrativ modellarni tahlil qilamiz.
Методически
-
интегрированная
модель
обучения
аудиовизуальному переводу (на примере английского
языка)
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
видео,
аудиовизуальные
материалы,
традиционный текст,
иллюстрированный текст,
изображения,
слайды,
аудио,
мобильное приложение,
материалы на английском
языке,
субтитры.
В данной статье, рассматривается проблема обучения
студентов переводу учебных видеоматериалов. А именно,
как малому виду аудиовизуального перевода. Также,
умение студентов
-
медиков общаться на английском языке,
быстро и качественно переводить информацию на основе
новых технологий.
Рассматриваются известные методы методов нигмы.
Учебные видеоматериалы –
изучение комплексных
аудиовизуальных переводов для облегчения усвоения и
закрепления предметных понятий за счет сочетания
тексто
-
образных
и
других
методов.
Наиболее
популярными
дидактическими
материалами
в
аудиовизуальном формате являются разнообразные уроки,
подготовка
к
экзаменам,
самообучение.
Автором
анализируется различные интегративные модели.
KIRISH
Audiovizual asarlarni yaratish va ulardan foydalanishning asosiy maqsadi didaktik
b
o‘
lib, ularning tarjimasi odatiy audiovizual materiallarni tarjima qilishdan farq qiladi.
Subtitrlash ingliz tilidagi taʼlim dasturlarini
o‘
zbek tiliga audiovizual tarjima qilishning
eng a
’
lo turi hisoblanadi.
O‘
quv videomateriallarini ingliz tilidan tarjima qilishda
ekrandan tashqari tarjimadan foydalanish tavsiya etiladi. Bunday materiallarning asosiy
lingvistik xususiyati yuqori terminologik toʻyinganlik boʻlib, bu tarjimaga maʼlum
cheklovlar qoʻyadi, lekin avtomatlashtirilgan tarjima vositalaridan foydalanish maqsadga
muvofiqdir.
O‘
quv videomateriallarini audiovizual tarjimasi b
o‘
yicha
o‘
quv kursini qurishda
shuni hisobga olish kerakki, u audiovizual tarjima kabi
o‘
qitish, mavzu mazmunini
o‘
rgatish, shuningdek, avtomatlashtirilgan tarjima vositalaridan foydalanishni
o‘
rgatishi
kerak. Videomateriallarini tarjima qilish bugungi kunning dolzarb talabidir.
Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili.
Bugun dunyoda masofaviy ta’lim jadal
sur’atlar bilan rivojlanmoqda va bu jarayonda videomateriallar qimmatli rol o‘
ynaydi.
O‘
quv materiallari shakllanishi ingliz tilidagi videomateriallarning afzalliklarini talaba-
larga
o‘
rgatishdan iborat. Texnologiyalarning rivojlanishida ular orasida quyidagi guruh-
larni ajratib k
o‘
rsatish maqsadga muvofiqdir:
1)
an’anaviy matn;
2) tasvirli matn;
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
219
3) rasmlar;
4) slaydlar bilan taqdimot;
5) audio;
6) kompyuter ekranini ovozli izohlar bilan videoga olish;
7) an
’
anaviy video;
8) mobil ilova;
Tadqiqot metodologiyasi. Pedagogik kuzatuv, pedagogik tajriba, modellashtirish,
suhbat, test, s
o‘
rovnomalar, pedagogik eksperiment, matematik-statistik tahlil metodlari
umumlashtirish usullaridan, tibbiyotga oid tasvirli, rasmlar, slaydlar, audio va ingliz tili
adabiyotlari va q
o‘
llanmalaridan, kommunikativ kompetensiyalarni tarkib toptirishning
samaradorligini oshirishga xizmat qiladigan amaliy tavsiyalardan, shakllantirishga
qaratilgan uslubiy metodlardan foydalaniladi.
Tahlil va natijalar.Bu shakllarning har biri
o‘
zining afzalliklari va kamchiliklariga
ega va u yoki bu shaklni tanlash, k
o‘
pincha, foydalanuvchilarning shaxsiy imtiyozlari
bilan belgilanadi.
O‘
quv materiallarining shakli b
o‘
yicha imtiyozlar materiallar turiga va
ularga murojaat qilish maqsadiga bo
g‘
liq. Bundan tashqari, hayotiy tajriba va shaxsning
individual xususiyatlari
o‘
quv materiallarining u yoki bu s
haklini tanlashga sezilarli ta’sir
k
o‘
rsatadi. K
o‘pincha, ma’lum bir shakl foydasiga tanlashda asosiy rolni turli texnologiya
-
lardan foydalanish tajribasi va ularni bilish darajasi
o‘
ynaydi.
O‘
quv videomateriallarida
tomoshabinga shovqin-musiqiy serial sif
atida ta’sir qilish usullaridan foydalanishga
ruxsat beriladi. Biroq k
o‘
ngilochar audiovizual materiallardan farqli
o‘
laroq, bu yerda
talabalarning his-tuy
g‘
ularini boshqarish vazifasi ikkinchi darajali b
o‘
lib, unchalik
dolzarb b
o‘
lmasa-da,
o‘
quv y
o‘
nalishidagi audiovizual asarlarni yaratish va ulardan
foydalanishning asosiy maqsadi didaktik b
o‘
lib, birinchi
o‘
rinda ilmiy faktlar,
tushunchalar, statistik va boshqa miqdoriy ma’lumotlar, o‘
ziga xos ismlar va boshqalarni
o‘
z ichiga olgan mazmundir.
Xulosa va takliflar. Tarjimaning asosiy maqsadi
–
materiallar, ularni
o‘
quv
jarayonida foydalanishga tayyorlash usulini aniqlashdir.
O‘
quv materiallarini tarjima
qilishning eng yaxshi usuli
–
bu
o‘
quvchining diqqatini chal
g‘
itmaydigan usuldan
foydalanish. Ingliz tilidagi materiallar uchun subtitrlar tarjima qilish,bilimlarni audio-
vizual kontent orqali
o‘
zlashtirishga ur
g‘
u berish, ifoda shakllarini ixchamlashtirish va
o‘
zgartirish,
o‘
yinlashtirish va bilish jarayonining
“
yangi darajalari
”
va
o‘
quv jarayonining
o‘
tishini talabalarni ra
g‘batlantirishga yordam beradi. Zamonaviy ta’limda audiovizual
tarjimani
o‘
qitishda samarali natijalar beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Bekmuratova
U.B. “Ingliz tilini o‘qitishda innovatsion texnologiyalarda
n
foydalanish” mavzusida referat.
Toshkent
–
2012-yil.
2.
Отабоева
М.Р. Chet tilini o‘qitishda zamonaviy innоvatsion texnologiyalaridan
foydalanish va uning samaradorligi / М.Р.
Отабоева. –
Текст: непосредственный,
электронный // Молодой ученый. –
2017.
–
№ 4.2 (138.2). –
С. 36–
37.
3.
N.Q. Xatamova, M.N. Mirzayeva.
Муминова
Ф
.
М. Ingliz tilini o‘qitishda
zamonaviy inn
о
vatsion texnologiyalaridan foydalanish /
Ф
.
М
.
Муминова
.
–
Текст
:
непосредственный
//
Молодой
ученый
.
–
2020.
–
№ 18 (308).
4.
Выготский
Л.С. Педагогическая психология. –
М.: 1996 г.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
220
5.
Mavlonova R.A., Arabova M., Salohiddinova
G‘. Pedagogik texnologiya. –
T.
: “Fan”
nashriyoti. 2008-yil.
6.
Васильев
И.А., Магомед Эминов
М.Ш. Мотивация и контроль за действием.
М.
: 1991.
–
C. 143.
7.
Вилюнас
В.К. Психологические механизмы мотивации человека. –
М.: 1990
.
8.
Деси
Е.Л и д.р. Мотивация и образования.
1991.
–
C. 325
–
326.
9.
Ziyomuxamedov
B. Pedagogika. Oliy o‘quv yurtlari uchun o‘quv qo‘llanma. –
T.
: “Turon
-
Iqbol”.
10.
www.tdpu.uz.
11.
www.ziyonet.uz.
12.
www.google.uz.
