Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Stages of development of physical activity and physical
education in pedagogical activity
Darmen NURISHOV
1
Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received February 2021
Received in revised form
28 February 2022
Accepted 15 March 2022
Available online
25 April 2022
To teach an adolescent to think, feel and act ecologically
requires a complex set of activities involving various forms
of
interdependent,
extracurricular,
extracurricular
and
extracurricular activities. Students should be maximally involved
in various activities, based on the characteristics of adolescence.
Natural science subjects can make a significant contribution
to the process of educating ecological culture. It is these
disciplines that play a leading role in the selection of
environmentally significant materials, in the development of
curricula, in the selection of extracurricular and extracurricular
activities.
The direction of environmental ethics-modern pedagogy is
the development of ethics and norms of human interaction with
the environment, their joint evolution: as well as a system of
moral norms and rules that harmonize human relations with
the outside world. Morality is what helps to preserve life on
earth based on this principle of life.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss2-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
educational environment,
ecological ethics,
ecological culture,
sport,
educational space,
demographic,
ecological,
social requirements.
Pedagogik faoliyotda ekologik madaniyat bilan jismoniy
tarbiyani rivojlantirish bosqichlari
ANNOTATSIYA
Kalit s
o‘
zlar:
ta’lim muhiti,
ekologik etika,
ekologik madaniyat,
sport,
ta’lim fazosi,
demografik,
O‘
spirinni fikrlash, his qilish va ekologik haqorat qilishga
o‘
rgatish uchun boshqacha,
o‘
quv, darsdan va sinfdan tashqari
o‘
zaro bo
g‘
lik faoliyatlarining har xil shakllarini
o‘
zida
mujassamlashtirgan kompleks tadbirlar kerak.
O‘
quvchilar
o‘
spirinlik yoshi xususiyatlariga tayangan holda faoliyatning har
xil turlariga maksimal jalb qilingan b
o‘
lishlari kerak.
1
Doctor of Philosophy in Educational Sciences (PhD),
Head of the Department of “Physical Education” of the
Faculty
of “Physical Culture” Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz
.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Issue
–
3
№
2 (2022) / ISSN 2181-1415
145
ekologik,
ijtimoiy
talablar.
Ekologik madaniyatni tarbiyalash jarayonida tabiiy ilmiy
y
o‘
nalish
o‘
quv predmetlari katta ulush q
o‘
shishlari mumkun.
Aynan shu predmetlarga ekologik mazmunga ega materiallarni
tanlab olishda,
o‘
quv dasturlarini tuzishda darsdan tashqari va
sinfdan tashqari darslarni tanlab olishda yetakchilik roli
taalluqli.
Ekologik etika-zamonaviy pedagogikaga oid y
o‘
nalish
insonning atrof-muhit bilan
o‘
zaro munosabatlarining axloqiy
va me’yorlarini ishlab chiqish, ularning birgalikda evolyutsiyasi,
shuningdek, axloqiy normalar tizimi va insonning
o‘
z atrofidagi
dunyo bilan munosabatini uy
g‘
unlashtiruvchi qoidalardir. Axloq
bu yashash tamoyili asosida yerda hayotni saqlab qolishga
k
o‘
maklashadi.
Этапы
развития
физической
деятельности
и
физического
воспитания
в
педагогической
деятельности
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
образовательная среда,
экологическая этика,
экологическая культура,
спорт,
образовательное
пространство,
демографические,
экологические,
социальные требования.
Чтобы научить подростка мыслить, чувствовать и
действовать экологически, требуется сложный набор
мероприятий,
включающих
различные
формы
взаимозависимой, внеучебной, внеучебной и внеучебной
деятельности. Учащиеся должны быть максимально
вовлечены в разные виды деятельности, исходя из
особенностей подросткового возраста.
Значительный вклад в процесс воспитания экологической
культуры могут внести естественнонаучные предметы.
Именно эти дисциплины играют ведущую роль в подборе
экологически значимых материалов, в разработке учебных
программ, в выборе внеаудиторных и внеаудиторных
мероприятий.
Направлением
экологической
этики
-
современной
педагогики
является
разработка
этики
и
норм
взаимодействия человека с окружающей средой, их
совместная эволюция: а также системы нравственных норм
и правил, гармонизирующих отношения человека с
окружающим миром. Нравственность –
это то, что
помогает сохранить жизнь на земле, основанную на этом
принципе жизни.
KIRISH
Ta’lim muhitining shaxsiy mohiyati “
barcha jonli kuchlar
”
taraqqiyoti va
o‘
spirinning ijodiy potensiali va shu asnoda ekologik madaniyat jarayonini muvaffaqiyatli
b
o‘
lishi uchun bazis yaratish uchun sharoitlar yaratishdan iborat b
o‘
ladi.Bunday
muhitning ijtimoiy ma’nosi ekologik fikr yurituvchi o‘
quvchini ekologik madaniyatning
shakllanganlik darajasining ijobiy dinamikasiga ega b
o‘
lgan holda tayyorlashdan
iboratdir.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Issue
–
3
№
2 (2022) / ISSN 2181-1415
146
MAVZUGA OID ADABIYOTLARNING TAHLILI
Adabiyotlarning kompleks tahlili bizga shuni aniqlashda yordam beradi, maktab
ta
’
lim sharoitida maktab yoshdagi bolalarning sog
‘
lom turmush tarzi madaniyatini
shakllantirishning pedagogik modellari yetarli darajada rivojlanmagan jismoniy tarbiya
darslarida ekologik madaniyatni shakllantirish muammosi jismoniy faoliyatining tashkil
etilishi va mazmuniga yangi yondashuvlar (hayotga ochiqlik, dunyo madaniyati, tabiat,
ijtimoiy harakatlar sohasi, boshqa odamlar turli e
’
tiqodlar, muloqot ,shaxslar va
guruhlararo muloqot) buguni kunda ekologik mazmunga to
‘
la yagona ta
’
lim fazosi
yaratilgan ta
’
lim muhitini yaratishga prinsipial e
’
tibor qaratilmoqda. Ushbu sifatlarini
namoyon qilish uchun bolaga erkinlik fazosi zarur, u bu yerda avtonomiyalashish,
tanlash, baholash, qiliqlarini namoyon qilish, o
‘
z fikrini himoya qilish, o
‘
zini namoyon
qilish va boshqa imkoniyatga ega bo
‘
lsin, deb hisoblaydi. V.I. Juravlev zamonaviy
tarbiyaga shart-sharoitlari insonning salomatligi, ruhiy barqarorligi va jismoniy
rivojlanishiga juda yuqori talablar qo
‘
yadi. Ijodiy professional va sport bilan shu
g‘
ullanish
samoradorligi inson salomatligi bilan t
o‘
liq belgilanadi. Ataylab tuzilgan tarbiya tizimlari
doirasida qism k
o‘
rsatiladi, bu yerda barchasi oldindan aniqlangan vreglament-
lashtirilgan va u
o‘
zi uchun tashkil qilish
–
tarbiya fazosining
o‘
quvchining qiziqishlariga
bo
g‘
liq holda loyihalashtiriladigan va modellashtiriladigan gumanistik adekvat
g‘
oyalar
shaklini qidiradi.
Shu narsa oydin b
o‘
ladiki,
o‘
spirinlarda ekologik madaniyatni tarbiyalashning
samarasi ta’lim fazosini tashkil qilinishiga bog‘
liq b
o‘
ladi, bunda bir butun ekologik
y
o‘naltirilgan ta’lim faoliyati amalga
oshiriladi.
“Ta’lim fazosi”
terminining ta’riflanishini ko‘
rib chiqamiz. Boshqa k
o‘
pchilik
pedagogik terminlar (tarbiya, ta’lim) kabi “ta’lim fazosi”
ilmda bir xil ta’riflanmaydi.
Rossiya Bolonskiy protsesiga q
o‘
shilgandan keyin
“
jahon
”
yoki
“Yevropa ta’lim fazosi”
terminlari qulay boshlandi, u ta’limning taraqqiyoti umumiy tendensiyasini ifodalaydi.
Qator ilmiy-
pedagogik tadqiqot ishlari ta’lim fazosi
ni yaratishga qaratilgan holda ushbu
muammoni faqat bitta ta’lim tashkiloti doirasida qaraydi.
Yagona ta’lim fazosi Ye.A.
Yamburg b
o‘
yicha bu region
“
fazosi
”
. Uning strukturasi
bolalarni diagnostikalash uchun tibbiy-psixologik xizmatini;
“
muammoli
”
bolalar reabili-
tatsiyasi ijtimoiy-pedagogik xizmatini; iqtidorli bolalar bilan ishlash xizmatini; madaniy-
axborot aloqalar va muloqatlar xizmatini; q
o‘shimcha ta’lim va boshqalarni qamrab oladi.
S.G. Alekseev
o‘z tadqiqotida quyidagicha ta’rif beradi: “Ta’lim fa
zosi
”
deyilganda,
biz shuni tushunamizki, ta’lim tizimining ochiq va faol ijtimoiy soha sifatida faoliyat
k
o‘
rsatuvchi va rivojlanuvchi fazoviy-predmetlik maydon, unda shaxsning rivojlanishini
belgilaydigan ijtimoiy va tabiiy omillar
o‘
rtasidagi munosabatlarga dialektik materializm
qoidalariga asoslanadi, ijtimoiy-pedagogika va psixologik kategoriya sifatida salomatlik
tushunchasi so
g‘
lom turmush tarzi madaniyatini shakllantirishi jarayonining mohiyati,
mazmuni va tashkiliy shakllarini belgilovchi zamonaviy, falsafiy ijtimoiy-pedagogik
tushunchalar. Tashqi muhit sharoitlarini (tabiiy-iqlimiy, demografik, ekologik, ijtimoiy-
iqtisodiy, siyosiy va boshqa), ijtmoiy buyurtmachilar talablari (jumladan, shaxsning
o‘
zining) hisobga olgan holda shaxsning shakllanishining
o‘
z ideologiyasiga harakat
qiladi, ta’lim xizmatlari kompleksi ta’lim muassasasi tomonidan ham, boshqa strukturalar
tomonidan ham amalga oshiriladi, ular esa
“ta’limiy, tarbiyaviy”
rivojlantiruvchi potent-
sialiga ega b
o‘
ladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Issue
–
3
№
2 (2022) / ISSN 2181-1415
147
R.E. Ponomarev insonning ta'lim fazosini shunday aniqlaydi, unda
“
inson
tomonidan egallangan
o‘
rni va ularning
o‘
zaro harakatlari jarayonini qamrab olgan
fazoning turidan iborat b
o‘ladi, uning natijasi ta’lim oluvchining individual madaniyati
-
ning
o‘
sishi b
o‘
ladi
”
.
Mualliflar jamoasi A.A. Vaxrushev, Yu.Yu. Galkin, B.S. Alyakrinskiy, M.N. Aliev,
V.P. Borisenkov, O.V. Gukalenko, B.Sh.
Alieva shunday yozadi, ta’lim fazosi shaxsning
uzluksiz rivojlanishi uchun sharoitlarni yaratadi, unda inson nafaqat xususiy
“Ta’li
m
fazosi
”, deb ta’kidlaydi M.S.
Bagov, insonlarining birlik shaklidan iborat b
o‘
lgan holda
ularning hamkorlikdagi ta’lim faoliyati natijasida shakllanadi. Bunday maqsadli faoliyat
jarayonlarining asosida unda ishtrok qiluvchi subyektlarning uy
g‘
unlashgan talablari
yotadi, bunda ularga erishishning maqsad va vositalari shakllanadi va subyektlarning
o‘
zlari tomonidan madaniyatning
o‘zlashtirish mexanizmlari orqali ixtiro qilinadi. Ta’lim
fazosi mustahkam fazodan ajratib olinadi, aynan unda madaniyatni yangi avlodga
translyatsiya jarayoni amalga oshiriladi.
I.L.
Bekker shunday hisoblaydi: ta’lim fazosi amal qilish jarayonida o‘
ziga xos
b
o‘
lgan muhitni
o‘zining ichida tuzib oladi. Ta’lim fazosi subyektiv darajada shaxs
tomonidan aynan muhit sifatida qabul qilin
adi. U ta’lim fazosi tomonidan yuzaga
keltiriladi, ta’lim faoliyati barcha ishtirokchilari tomonidan subyektiv qabul qilinadi va
ta’lim fazosining o‘
ziga, pedagogik faoliyatga va ushbu fazoda insonni
o‘
rab olgan barcha
narsaga ma’lum bir munosabatni yuzaga
keltiradi. Ta’lim muhitining har bir shaxsga
ta’siri individual, gohida oldindan aytib bo‘
lmas darajada b
o‘
ladi.
Hozirgi zamon olimlarining yuqorida qayd qilingan ta’lim muhitiga qarashlarini
strukturalashtirib shuni qayd qilamiz, mazkur ta’riflarda fazog
a
o‘
rin sifatida ham,
jarayon sifatida ham taalluqli b
o‘
lgan pozitsiyaga aniq qaratiladi.
Endilikda ta’lim muhitining o‘
spirinlarda ekologik madaniyatni tarbiyalashning
samarali jarayon maqsadiga ega b
o‘
lgani holda shakllanishining pedagogik sharoitlari-
ning qaday b
o‘
lishi zarurligi k
o‘
rib chiqamiz.
Ekologik madaniyatni tarbiyalash jarayoni muammosiga q
o‘llangan holda ta’lim
muhitini ichki va tashqi xususiyatlar va vaziyatlarning jamlamasi sifatida qarash mumkin,
ta’lim tashkilotida o‘
spirinlarda ekologik madaniyatning ancha yetarli yuqori darajada
shakllanishiga
o‘tishni ta’minlagan holda maqsadli yaratiladi.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Uni
o‘
quv, darsdan tashqari va sinfdan tashqari ekologik mazmunga ega b
o‘
lgan
faoliyatlarni integratsiya y
o‘
li bilan yaratish mumkin. Biz integratsiya deyilganda ilgarida
differensiyallashgan elementlarning bir butunlikka kirishib ketishlarini tushunamiz, ular
ushbu bir butunlikning yangi sifat va potensial imkoniyatlariga, shu kabi elementlerning
xususiyatlarining
o‘
zgarishlariga olib keladi.
K
o‘pchilik ta’lim predmetlari, hodisalar to‘
plami uchun integratsiyalovchi
boshlanishi b
o‘ladigan ta’lim muhiti ushbu amalga oshirishda ulkan rol o‘
ynaydi. Ular
umumiy ta’lim muhiti orqali bir
-birining imkoniyati va talablarini bilish imkoniga ega
b
o‘
lishadi, uni amalga oshirish aloqalari va vositalari manbasini taklif qiladi yoki topadi.
L.S. Vigotskiy fikriga k
o‘
ra, ijodiy potensial har bir insonga joylangan, uni rivojlantirish,
shakllantirish orqali rivojlangan shaxsni olish ta’minlanadi
. Fazoni yaratuvchilar unga
o‘
zlashtirish mumkin b
o‘
lgan maydonni taklif qiladi. Fazoning boy, har xil strukturasi
bolaning subyektiv pozitsiyasini amalga oshirishning yuqori ehtimolini ta’minlaydi.
Teskari tasdiqlash ham t
o‘g‘
ri:
o‘
quvchining subyektpozitsiyasi uning
o‘
zini namoyon
qilish uchun sharoitlar yaratadi. Bola fazo subyekti b
o‘
lgani holda uning
o‘
zi uni
strukturalashtiradi, shu orqali
o‘
zi uchun fazoni yaratadi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Issue
–
3
№
2 (2022) / ISSN 2181-1415
148
Mazkur sharoit shunisi bilan qiziqarli, u pedagogning
o‘
quvchilarining individual-
ligini rivojlantirishiga, ularning subyetiv sifatlarini namoyon qilishga qaratilgan
intilishlari bilan bo
g‘
liq.
O‘
qitish
o‘
quvchi va
o‘
qituvchining hamkorlikdagi faoliyati
sifatida, dialog muhit sifatida tushunilib, u
o‘
quvchining individual
o‘
zini namoyon
qilishiga va uning shaxsiy sifatlari
o‘
rganiladigan
o‘
quv predmetlarni
o‘
zlashtirish
davomida rivojlantirishga y
o‘
naltirilgan muloqot, fikrlarining almashinishini belgilaydi.
A.V.
Xutorskiy e’tiqodiga ko‘
ra, shaxsiy y
o‘naltirilgan ta’limda pad
agogining
dastlabki e’tibor zonasida o‘
quvchining
o‘zining faoliyati, uning ichki ta’lim intilishlari va
rivojlanishi quyiladi.
O‘quvchining shaxsiy yangi turlanishlar ta’limning ichki mazmun
funksiyasini oladi.
TAHLIL VA NATIJALAR
Maktab ekologik ta’lim m
azmuni milliy-regional dasturlarni,
o‘
lka materiallarini,
o‘
lkaning
o‘
spirinlarning yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda aniqlanishi zarur.
Ushbu y
o‘
nalishni amalga oshirish uchun asosiy va q
o‘shimcha ta’lim o‘
zaro harakati
sohasida keng imkoniyatlar yashiringan.
Mazkur kontekstda
o‘
spirinlarning q
o‘shimcha ta’limiga alohida e’tibor qaratish
lozim b
o‘
lib,
o‘
quvlari, k
o‘
nikmalari, qiziqishlarini, ularning ekologik y
o‘
naltirilgan
faoliyatida shaxsiy va ijtimoiy
o‘
zini namoyon qilishining rivojlanishini aniqlovchi omil-
lardan biri hisoblanadi. Ekologik sifatdagi darsdan tashqari tarbiyalovchi faoliyat
q
o‘shimcha ta’lim tizimida, jamoaviy
-ijodiy ishlarda amalga oshiriladi.
O‘
spirinlarning q
o‘shimcha ta’limi ta'lim muhitini yaratishdagi ahamiyatli
elementdir. Q
o‘shimcha ta’lim jarayonida shaxsning ijodiy va intellektual potensialini o‘
zi
amalga oshirish uchun sharoitlar yaratiladi. Bolalar va kattalarning
o‘
zini
o‘
zi boshqarish,
hamkorlik tamoyillari amalga oshiriladi. Tarbiyaviy va rivojlantiruvchi jarayonlarning
kuchli aloqasi,
o‘
quv materiallarini darsdan va sinfdan tashqari ishlarda
o‘
zlashtirishga
y
o‘
naltirish amalga oshiriladi. Ekologik madaniyatda erishishga y
o‘
naltirilgan yagona va
uzluksiz ekologik-y
o‘
naltirilgan bilish tarbiya jarayonida amalga oshiriladi.
O‘
quvchi-
larning ekologik tarbiyalashning q
o‘shimcha ta’lim muassasalari va o‘
spirin-bolalar
birlashmalaridagi samaradorligi haqida S.S. Kashlev, S.N. Glazachev, Ye.A. Kogay,
G.A. Pirsaidova, R.V. Kel
’
bas, N.A. Ivanova, D.S. Korobkov, A.Yu.
Solov’ev,
A.V. Stromova,
Ye.V. Ekzertseva, Ye.V. Yakovleva va boshqa ilmiy tadqiqotlari guvohlik beradi.
Q
o‘shimcha ta’lim atrof
-muhitni amaliy tadqiq qilish uchun ham yangi fikrlash
tipiga ega, ekologik t
o‘g‘
ri xulqqa ega insonni tarbiyalash uchun sharoitlarni yaratadi.
Dasrlardan b
o‘
sh vaqtlarda t
o‘
garak, klub rahbarlari, pedagoglar
o‘
quvchilarni belgilan-
gan maqsadga: fuqoralik sezimlarni, patriotizmni, ma’suldorlikni
, mustaqillikni tarbiya-
lashga, bilish qiziqishlarini rivojlantirishga, mehnatga qiziqish
o‘
quvlariga, faol turmush
pozitsiyasini
o‘
rnatishga, ijobiy axloqiy tajribasi bilan boyitishga olib kelishga jalb
qilishning katta imkoniyatiga ega b
o‘
ladi, bu
o‘
spirinlarning ekologik madaniyatining
darajasini orttirishni ta’minlaydi.
O‘
spirinlar bilan
o‘
tkaziladigan ekologik-
o‘
lka, ekologik-tadqiqot y
o‘
nalishidagi
darsdan va sinfdan tashqari ishlar ekologik madaniyatni tarbiyalashning ahamiyatli
elementlaridan biri hisoblanadi. Sinfdan tashqari ishlarni tashkil qilishning variativliligi
bolaga individual yondashishni ta’minlashga imkon beradi.
Zamonaviy pedagogika fani ekologik ta’lim maqsadiga erishish uchun ekologik
festival, slet, lager kabi ko
‘
pchilik innovatsion shakllarga ega. Aynan shu shakllar
tadqiqotchilar V.A. Yasvin kelgen jerim, A.G. Ozerov, A.A. Ostapets-Sveshnikov,
I.A. Samarina fikrlariga k
o‘
ra
o‘
spirinlarning ekologik madaniyatining shakllanishida eng
katta hissa q
o‘
shadi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Issue
–
3
№
2 (2022) / ISSN 2181-1415
149
Ularning
o‘
quv faoliyati bilan integratsiyalanishi
o‘
spirinlarning ekologik bilimlari-
ning chuqur b
o‘
lishini, ularda ekologik k
o‘
nikma va qobiliyatlar tizimining munosabat
sohasining kognitiv, emotsional va faoliyat komponentlari bilan birga shakllanish
imkoniyati
ni ta’minlaydi. O‘
spirinlik yosh davri uchun xos b
o‘
lgan fikrlashning musta-
qilligi, ekologik y
o‘
naltirilgan harakatlarning yuksaltirishiga shaxsiy intiluvchanligi, har
xil ekologik tadbirlarda ishtirok qilish va tashkil qilishda faollik namoyon qilish va baholi
amaliy tajribaga ega b
o‘
lishi shunday
integratsiya jarayonida rael jalb qilishni ta’min
-
laydi. Maktab, oila, maktabdan tashqari muassasalarning munosabatlarining yagona stil
va tonida hamkorlik qilishi, tarbiya metodlari, vosita va usullarning garmonik
uy
g‘unlashishi qarashlarning , e’tiqodlarning va ideallarning o‘
spirinlarda barqaror
sifatini namoyon qiladi, bu esa tabiiy tarzda ekologik madaniyatning shakllanish
darajasida
o‘z aksini topadi. Ta’lim faoliyatiga texno
-logiyalarni quritish vaqt taqazosi
b
o‘
lib, zamonaviy maktab va jamiyat uning
o‘
quvchilari , s
o‘
ngra bitiruvchilari mustaqil,
faol harakat qilishga, qarorlar qabul qilishga, hayotning
o‘
zgaruvchan sharoitlariga
egiluvchan moslashishiga katta darajada manfaatdor.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Xulosalash asnosida shuni ta’kidlaymiz, ta’lim muhiti o‘
spirinlarda ekologik
madaniyatni tarbiyalashning strategik maqsadlari bilan aniqlanadigan ta’lim tashkiloti
-
ning sifat xarakteristikalari sifatida namoyon b
o‘
ladi. U
o‘
spiringa nisbatan funksional bir
butunlik hisoblanadi, chunki yagona ta’lim funksiyasini –
uning shaxsiy rivojlanish
funksiyasini bajaradi.Pedagogik texnologiyalarni q
o‘
llash
o‘
qitishni emas, bilish
jarayonini
o‘rganuvchilar ta’lim faoliyatning haqiqiy markaziy figurasiga aylanishining
t
a’minlashiga imkon beradigan darajada tashkil qiladi, bu o‘
spirinlarning ijodiyotini va
ijtimoiy faolligini sezilarli orttiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Равен
Д. Компетентность в современном обществе: выявление, развитие и
реализация
/
Д.
Равен. –
М.: Когито
-
Центр, 2002. –
С.
396.
2.
Гребенюк
О.С. Основы педагогики индивидуальности: учебное пособие /
О.С. Гребенюк, Т.Б. Гребенюк.
-
Калининград: Калинингр. гос. ун
-
т., 2000. –
С.
572.
3.
Sternberg RJ.& Grigorenko, EX. (2000):Teaching for successful intelligence.
Arlington Heights, IL: Skylight Training and Publishing Inc.
4.
Холодная
М
.
А
.
Психология
интеллекта
.
Парадоксы исследования
/
М.А.
Холодная. –
СПб.: ИЗд
-
во Питер, 2002 –
С.
272.
5.
Зимняя
И.А. Ключевые компетенции –
новая парадигма результата
образования / И.А.
Зимняя // Высшее образование сегодня.
–
№ 5.
–
2003.
–
С. 34–
42.
6.
X. Ibragimov, Sh.
Abdullaeva. “Pedagogika nazariyasi”.
7.
Saliyev
X.X. “Jismoniy tarbiya va sport”
.
8.
Salimov
O‘. “Jismoniy tarbiya nazariyasi”
.
9.
Xotamov
N. “Bolalar sporti va jismoniy tarbiya”
.
10.
http://ziyonet.uz/.
