Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Connection of the company
’
s development with the
personnel issue
Dilnura TOSHTEMIROVA
1
Jizzakh state pedagogical institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received February 2021
Received in revised form
28 February 2022
Accepted 20 March 2022
Available online
15 April 2022
The article discusses the problems of education, in
particular, the identification of the most reliable ways to update
the content of education, the development and improvement of
independent worldviews of teachers.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss3/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
globalization,
intellectual discoveries,
pedagogical system,
logical unity.
Jamiyat taraqqiyotining kadrlar masalasi bilan bog‘liqligi
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
globallashuv,
aqliy kashfiyotlar,
pedagogik tizim,
mantiqiy birlik.
Maqolada
ta’limdagi muammolarni hal etish, xususan, ta’lim
mazmunini yangilashning eng ishonchli yo‘llarini belgilab olish,
pedagog kadrlarning mustaqil dunyoqarashlarini rivojlantirish
va takomillashtirish masalalari haqida fikr bildirilgan.
Связь развития общества с кадровым вопросом
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
глобализация,
интеллектуальное
открытие,
педагогическая система,
логическое единство.
В статье рассматриваются проблемы образования, в
частности,
выявление
наиболее
надежных
путей
обновления содержания образования, развития и
совершенствования
самостоятельного
мировоззрения
педагогов.
1
Teacher of the Department of Methods of Preschool Education, Jizzakh state pedagogical institute
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
213
Mamlakatimizda yangilanayotgan ta’lim mazmunini joriy etishda o‘qituvchi
maktabdagi asosiy shaxs hisoblanadi. Ta’lim mazmuni qancha yangilanmasin, yangi
dastur, davlat ta’lim standartlari yaratilmasin, ularni ta’lim jarayoniga qanday darajada
tatbiq etilis
hi, asosan, o‘qituvchiga bog‘liq bo‘lib qolaveradi. Quvonchlisi shuki,
O‘zbekistonda dunyoni yangicha idrok etadigan, haq
-
huquqi uchun kurashadigan, o‘z
taqdirini xalqi, vatan taqdiri bilan bir deb bilib, faoliyat ko‘rsatayotgan pedagog kadrlar
shakllanmoq
da. Ular ham hozirgi globallashuv jarayonida ajdodlar ma’naviy merosini va
umumbashariy qadriyatlar, aqliy kashfiyotlarni barobar o‘zlashtirmoqdalar. Qalbida
milliy iftixor tuyg‘usi, vatan muhabbati jo‘sh urgan bilimdon, dono, tadbirkor pedagoglar
har bir mamlakatning salohiyatini, kelajagini belgilaydigan buyuk kuchdir. Jamiyatda
yangi safarbar etuvchi yetuk pedagog kadrlar qancha ko‘p bo‘lsa, taraqqiyot imkoniyati
ham shunchalik ko‘p bo‘ladi va ayni paytda yurt osoyishtaligi, siyosiy, ijtimoiy
barqarorlik kafolati yuzaga keladi.
Barcha ta’limi muasasalarida pedagog kadrlarning
mustaqil dunyoqarashlarini rivojlantirish va takomillashtirish uchun yetarlicha
sharoitlarni yaratish vazifalari belgilab qo‘yilgan. Hozirgi paytda, yaratilayotgan elektron
darslikla
r, multimedia vositalari va metodik materiallardan unumli, o‘z o‘rnida
va o‘z
vaqtida foydalanish asosiy masala qilib qo‘yilgan bo‘lib, bu zamon talabiga aylangan.
Buning uchun birinchi galdagi masala bu:
–
ta’lim tizimida faoliyat ko‘rsatayotgan pedagog kadrlarning salohiyatini ko‘tarish;
–
o‘qituvchilar, tarbiyachilarning ilg‘or ish tajribalarini ommalashtirish, ularni
rag‘batlantirish, davlat mukofotlariga tavsiya etish, o‘qituvchilikning el yurt oldidagi
obro‘sini targ‘ib qilish;
–
ta’lim muassasalarini yetuk mutaxassis pedagogik kadrlar bilan to‘liq
ta’minlanishga erishish lozim bo‘ladi.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev: “Shu ma’noda, bugungi kun o‘qituvchisi
universal mutaxassis, ham o‘rgatuvchi, ham o‘rganuvchi bo‘lishi, ya’ni o‘z ustida tinimsiz
ishlashi, doimo izlanib yashashi kerak.
Eng muhimi, o‘qituvchi chinakam vatanparvar
inson bo‘lishi zarur. Qalbida o‘z kasbiga, Vataniga mehr va sadoqat kuchli bo‘lgan
o‘qituvchigina haqiqiy vatanparvar shaxsni tarbiyalay oladi”,
–
deya ta’kidladi
“O‘zbekiston o‘qituvchi va murabbiylariga yo‘llagan tabrigi“da.
O‘zbekistonda qisqa fursatlarda amalga oshirilgan jamiyat hayotidagi tub
islohotlarni idrok qilish va ularga munosabatlar, shubhasiz, fuqarolarning yangicha
qarashlarida, aniqrog‘i ,dunyoqarashlarida namoyon bo‘ladi. Har qanday faoliyat ma’lum
maqsadni ko‘zlaydi, maqsadga yetkazuvchi vositaga tayanadi va bu muayyan natija
beradi. Pedagogik tizimda amal qiluvchi faoliyatning bosh maqsadi jamiyat, davlat va oila
oldida o‘z javobgarligini his etadigan, mus
taqil fikrlaydigan shaxsni tarbiyalashdan
iborat. Bu maqsadni ro‘yobga chiqarishda ta’lim
-tarbiyaning mazmuni, shakli va uslublari
vosita o‘rnida xizmat
qiladi.
Pedagogik jarayon davomida ijtimoiy ahamiyatga molik bilim va ko‘nikmalar
o‘quvchi tomonidan o‘zlashtirilib, uning shaxsiy kamolotiga zamin tayyorlaydi. Demak,
pedagogik jarayonda o‘quv maqsadini aniq qo‘ya olish didaktik jarayonlarning
samaradorligini ta’minlaydi. Bu jarayonda texnologik tizim, ya’ni vositalar(nima
yordamida), usullar(qanday yo‘ll
ar bilan), shakllar(qanday sharoitda) muhim rol
o‘ynaydi hamda bunda o‘qituvchi yuqori namunadagi kasbiy mahorat egasiga aylanadi.
Bugungi kunning yana bir ijtimoiy muammosi-
bu o‘qituvchining o‘z kasbiga
munosabatidir. Shu bois ham malakali kadrlar tayyorl
ash sifatini ta’minlash muhim
ahamiyat kasb etadi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2022) / ISSN 2181-1415
214
Demak, ta’limdagi muammolarni hal etish, xususan, ta’lim mazmunini
yangilashning eng ishonchli yo‘llaridan
biri bu raqobatbardosh yosh kadrlarni tayyorlash
va ularni ta’lim muassasalariga jalb qilishdan iboratdir. Shuningdek, davlat ta’lim
standartlari, o‘quv dasturlari, darslik va o‘quv qo‘llanmalarni takomillashtirish bilan bir
qatorda ta’lim metodlarini ham takomillashtirib borish, unda milliy yutuqlar bilan jahon
tajribalarini ham qiyosiy o‘rganish, muvofiqlarini ta’lim jarayoniga tatbiq etish ham o‘ta
muhim masaladir. Bu borada jahon ta’lim tizimi, ayniqsa, Finlandiya, Koreya, Yaponiya,
Singapur, Germaniya, shuningdek,
hamdo‘stlik mamlakatlari ta’lim tizimini o‘rganish,
tahlil etish, taqqoslash maqsadga muvofiqdir. Ushbu masalalarni hal qilish uchun ham
yuqori malakali, bilimi va zehni o‘tkir, o‘z shaxsiy fikri va qarashlariga ega bo‘lgan kadrlar
kerak bo‘ladi. Ayni paytda O‘zbekistonda uzluksiz ta’limning barcha bosqichlari o‘rtasida
mantiqi
y birlik bo‘lgan uzviylik ta’minlangan tizim yaratilgan
va u samarali ishlamoqda.
Yangilanayotgan jamiyat a’zolarining
savodxonlik darajasini yanada ko‘tarish, ularning
aql-zakovatini rivojlantirish, ishbilarmonlikning sir-
asrorlarini o‘rgatish, ularda
mus
taqillik va tashabbuskorlik tuyg‘ularini uyg‘otish va yanada tarkib toptirish zarur. Bu
esa o‘z
-
o‘zidan
har bir
inson uchun qo‘shimcha mas’uliyat hissini yuklab, mazkur tizim
maqsadlarini amaliyotga joriy etish, boshqarish imkonini beruvchi innovasion
yond
ashuvni talab etadi. Zero, ta’lim muassasalarida yoshlar
tarbiyasiga ta’sir etuvchi
omil, birinchidan, tashqi muhit hisoblansa, ikkinchidan, bevosita ularga yetkazuvchi
pedagoglarning shaxsiy va kasbiy mahorati hamda ota-onalar bilan hamkorlikdagi ishiga
b
og‘iqdir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO
‘
YXATI:
1.
Mirziyoyev
Sh.M. “2017–
2021-
yillarda “Maktabgacha ta’lim tizimini yanada
takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. T.: 2016
-y. 29-dekabr.
2.
Usmanova Maxfuza. Bolalarda muloqot ko‘nikmalarini shakllantirish.
Мактабгача
таълим
журнали
, 3(Preschool education journal). (2021). Retrieved from
https://matinfo.jspi.uz/index.php/presedu/article/view/3973.
3.
Toshtemirova
D. (2021). Nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’
limni
tashkil etishning mazmun mohiyati.
Мактабгача таълим журнали.
4.
Toshtemirova D. (20
22). Tarbiyachining maktabgacha ta’lim tashkilotida ta’lim
tarbiyaviy ishlarni tashkil etishdagi o‘rni. Мактабгача таълим журнали, 1(Preschool
education journal).
5.
Toshtemirova
D. (2022). Maktabgacha yoshdagi bolalarni rivojlantiruvchi o’yin
turlarining xus
usiyatlari. Мактабгача таълим журнали, 1
(Preschool education journal).
6.
Toshtemirova D. (2021). MTT va oila hamkorligida bolalarni milliylik ruhida
tarbiyalash.
Мактабгача таълим журнали, 3(Preschool education journal).
7.
Toshtemirova D.S.Q. (2021). Bolalar nutqini rivojlantirishning o
‘
yin faoliyatidan
foydalanishning asosiy xususiyatlari. Academic research in educational sciences, 2(11),
1068
–
1073.
8.
Toshtemirova D.S.Q. (2021). Maktabgacha ta
’
lim tashkilotlarida mashgulot ta
’
lim
berishning asosiy shakli sifatida. Academic research in educational sciences, 2(10), 922
–
926.
9.
Toshtemirova D.S.Q Maktabgacha ta
’
lim tashkilotlarida mashgulot-talim
berishning asosiy shakli sifatida.
10.Toshtemirova D. (2022). Bolalarni jismoniy rivojlantirishda ta
’lim markazlaridan
foydalanish.
Мактабгача таълим журнали, 1 (Preschool education journal).
