Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Methodological foundations for developing mechanisms
for teaching the subject "Moral Education" through
innovative pedagogical technologies for future primary
school teachers
Yulduz ERKAEVA
1
Jizzakh State Pedagogical University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received August 2024
Received in revised form
15 September 2024
Accepted 25 September 2024
Available online
15 October 2024
This article analyzes the methodological foundations and
effectiveness of using innovative pedagogical technologies in
teaching the subject "Moral Education" for primary school
teachers. The study discusses modern teaching methods,
including interactive and problem-based learning technologies,
as well as techniques for fostering moral values in students. The
aim is to enhance the involvement of teachers and students in the
educational process by applying innovative pedagogical
approaches, while also focusing on the development of moral and
social values among students. The findings demonstrate the
effectiveness of these methods in the educational system and
provide recommendations for their practical implementation.
2181-
1415/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss10/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
innovative pedagogical
technologies,
primary education,
"Moral Education" subject,
active teaching methods,
pedagogical strategies,
moral values
effectiveness of education.
Бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг инновацион
педагогик технологиялар орқали “Тарбия“ фанини ўқитиш
механизмларини ривожлантиришнинг методик асослари
ANNOTATSIYA
Kalit so
‘
zlar:
инновацион педагогик
технологиялар,
Мазкур мақолада бошланғич синф ўқитувчиларининг
"Тарбия" фанини ўқитишда инновацион педагогик
технологиялардан фойдаланишнинг методик асослари ва
самарадорлиги таҳлил қилинади. Тадқиқотда замонавий
1
Trainee-
Teacher, Department оf Distance Education in Preschool And Elementary Schools,
Jizzakh State Pedagogical
University
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2024) / ISSN 2181-1415
449
бошланғич таълим
"Тарбия" фани,
фаол ўқитиш методлари,
педагогик стратегиялар,
ахлоқий қадриятлар,
таълим самарадорлиги
.
педагогик усуллар, интерактив ва проблемали ўқитиш
технологиялари
ҳамда
ахлоқий
қадриятларни
шакллантиришга
қаратилган
методлар
муҳокама
қилинади.
Мақсад
—
инновацион
педагогик
технологияларни
қўллаш
орқали
ўқитувчилар
ва
ўқувчиларнинг ўқув жараёнидаги фаоллигини ошириш,
шунингдек,
ўқувчиларда
ахлоқий
ва
ижтимоий
қадриятларни шакллантириш. Тадқиқот натижалари
таълим
тизимида
инновацион
методларнинг
самарадорлигини кўрсатади ва уларни амалиётга жорий
этиш бўйича тавсиялар беради.
Методологические основы развития механизмов
преподавания предмета "Моральное воспитание" через
инновационные педагогические технологии для
будущих учителей начальных классов
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
инновационные
педагогические
технологии,
начальное образование,
дисциплина "Моральное
воспитание",
активные методы
обучения
,
педагогические стратегии,
моральные ценности,
эффективность
образования
В данной статье анализируются методологические
основы и эффективность использования инновационных
педагогических технологий при преподавании дисциплины
"Моральное воспитание" для учителей начальных классов.
Исследование
рассматривает
современные
методы
преподавания, включая интерактивные и проблемно
-
ориентированные технологии обучения, а также методы
формирования моральных ценностей у учеников. Цель
исследования —
повысить вовлеченность учителей и
учащихся в образовательный процесс с применением
инновационных педагогических подходов, а также
акцентировать внимание на развитии моральных и
социальных
ценностей
у
учащихся.
Результаты
исследования демонстрируют эффективность этих методов
в
образовательной системе и предлагают рекомендации для
их практического внедрения.
КИРИШ
Замонавий таълим тизимида бошланғич синф ўқитувчиларининг
инновацион педагогик технологиялардан фойдаланиш талаблари барча соҳага
эътибор
қаратилади.
Айниқса,
ахлоқий
ва
маънавий
қадриятларни
шакллантиришга қаратилган “Тарбия” фанини ўқитиш жараёнида инновацион
усуллардан фойдаланиш муҳим аҳамиятга эга. Бошланғич синф ўқитувчилари учун
янги педагогик технологиялар билим олишни самарали ва фаол амалга оширишга,
оқувчиларнинг
ижодий фикрлашини ривожлантиришга ёрдам беради. Бу мақолада
ўқитувчиларнинг инновацион педагогик технологиялардан фойдаланиш орқали
“Тарбия” фанини ўқитишдаги методик асослар ва ускуналар тавсия этилади.
Тадқиқотнинг мақсади:
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2024) / ISSN 2181-1415
450
“Тарбия” фанини ўқитишда
инновацион педагогик технологияларнинг
самарадорлигини баҳолаш ва уларнинг ўқитиш жараёнидаги аҳамиятини аниқлаш.
Тадқиқотнинг вазифалари:
Инновацион педагогик технологияларнинг таълимдаги аҳамиятини таҳлил
қилиш.
Бошланғич синфда “Тарбия” фанини ўқитишда
қўлланиладиган янги методик
усуллар.
Интерактив ва проблемавий ўқитишнинг самарадорлигини ўрганиш.
МАВЗУГА ОИД АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ
Инновацион педагогик технологиялар —
таълимда янги, замонавий усуллар
ва методикаларни амалиётга жорий этишни назарда тутади. Бу технологиялар
таълим жараёнини яхшилаш, ўқувчиларнинг фаоллигини ошириш ва уларда
ижодий фикрлашни ривожлантиришга қаратилган. Ҳозирги кунда илм
-
фан ва
амалиётда инновацион педагогик технологиялар турли методларни ўз ичига олади:
мультимедиа технологиялар, коллаборатив ўрганиш, интерактив таълим
методлари, проблемавий ўқитиш, виртуал ва интерактив дастурлардан
фойдаланиш.
Инновацион педагогик технологиялар ва уларнинг таълимдаги аҳамияти
мавзусида бир қатор тадқиқотлар амалга оширилган. Мисол учун, Қаримова С. ва
Рахмонов Ш. (2021) инновацион педагогик технологияларнинг ўқувчиларнинг
мотивациясини оширишдаги аҳамиятини ўрганган ва “Тарбия” фанини ўқитишда
интерактив ўқитиш усулларидан самарали фойдаланиш зарурлигини таъкидлаган.
Бошқа тадқиқотларда, айниқса, Муҳаммадиев М. (2020) “Тарбия” фанини
ўқитишда мультимедиа воситаларидан фойдаланишнинг ижобий самарасига урғу
берган. Унинг фикрича, мультимедиа технологиялари орқали ахлоқий
қадриятларни ўргатишда ўқувчиларнинг эътибори ва қизиқиши ошади.
ТАДҚИҚОТ МЕТОДОЛОГИЯСИ
Тадқиқотда қуйидаги усуллардан фойдаланилган:
Аналитик таҳлил: Ўқитиш методлари ва педагогик технологиялар ҳақидаги
мавжуд адабиётлар таҳлил қилинди.
Экспериментал метод: Бошланғич синфда “Тарбия” фанини ўқитишда
инновацион
педагогик технологияларнинг самарадорлигини текшириш учун
тажрибалар олиб борилди.
Сўровнома ва интервьюлар: Ўқитувчилар ва ўқувчилар ўртасида
сўровномалар олиб борилди, ўқитиш жараёнида қандай инновацион
технологияларни қўллашларини аниқлаш мақсадида интервьюлар ўтказилди.
Субъектив баҳолаш: Ўқувчиларнинг ахлоқий ривожланишини баҳолаш учун
тестлар ва ёзишмали ишларнинг натижалари таҳлил қилинди.
ТАҲЛИЛ ВА НАТИЖАЛАР
Тадқиқот
натижалари
кўрсатганидек,
инновацион
педагогик
технологияларни қўллаш ўқувчиларнинг таълимга бўлган қизиқишини оширади
ва уларнинг ахлоқий қадриятларни ўрганишда фаоллигини оширади.
Экспериментлар натижасида қуйидаги натижаларга эришилди:
Фаолликнинг ошиши: Интерактив ўқитиш методлари орқали ўқувчиларнинг
дарсга бўлган қизиқиши ва фаоллиги ошди.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2024) / ISSN 2181-1415
451
Ижодий ва аналитик фикрлаш: Проблемавий ўқитиш усуллари
ўқувчиларнинг ижодий фикрлашини ва муаммоларни ечиш қобилиятларини
ривожлантиришга ёрдам берди.
Ахлоқий қадриятларни шакллантириш: Инновацион технологиялар орқали
ўқувчиларда ахлоқий қадриятларнинг шаклланиши тўғридан
-
тўғри самара
кўрсатди.
Бошланғич синф ўқитувчилари учун инновацион педагогик технологияларни
қўллаш, уларнинг профессионал кўникмаларини ривожлантиришга ҳам ёрдам
беради. Мисол учун, педагогик жамоаларда ҳамкорлик усуллари ва коллаборатив
ўқитиш тажрибалари олиб борилди.
ХУЛОСА ВА ТАКЛИФЛАР
Тадқиқот натижаларига кўра, инновацион педагогик технологияларнинг
“Тарбия” фанини ўқитишда самарали ва фойдали бўлишини кўрсатди. Улар
ўқувчиларнинг ахлоқий ва ижтимоий ривожланишини таъминлаш, шунингдек,
ўқувчиларда ижодий фикрлаш ва муаммо ечиш қобилиятларини шакллантиришга
ёрдам беради. Шу боис, бошланғич синф ўқитувчиларининг педагогик фаолиятини
инновацион усуллар орқали такомиллаштириш жуда муҳим.
Таклифлар:
1. Бошланғич синф ўқитувчиларини инновацион педагогик технологиялар
бўйича қайта тайёрлаш курсларини ташкил этиш.
2. Мультимедиа ва интерактив дастурларни “Тарбия” фанини ўқитишга кенг
жорий этиш.
3. Педагогик технологияларни назарий ва амалий жиҳатдан ўрганиш ва
уларни амалиётга жорий этиш бўйича дастурларни ишлаб чиқиш.
4. Таҳлилий методларнинг самарадорлигини ошириш: Ўқитувчилар учун
ўқувчиларни ахлоқий ва ижтимоий қадриятлар билан таништиришда замонавий
таҳлил ва баҳолаш методларини такомиллаштириш зарур. Интерактив ва ёзма
ишларни баҳолаш усуллари ўқувчиларнинг ахлоқий ривожланишини қўллаб
-
қувватлашга ёрдам беради.
5. Ҳар бир ўқувчига индивидуал ёндашув: Бошланғич таълимда
ўқувчиларнинг шахсий хусусиятларини ҳисобга олиш ва уларнинг жамиятдаги
роли ва вазифаларини англаш учун индивидуал ўқитиш технологияларидан
фойдаланиш.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
:
1.Oliy M. H. (2022). "Boshlang‘ich ta’limda nutqiy kompetensiyani rivojlantirish:
Metodik ko‘rsatmalar", Toshkent: O‘zbekiston milliy universiteti nashri.
2.Ismoilova R. A.
(2021). " O‘qituvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirish:
Qo‘llanma", Toshkent: Muallif.
3.Karimova N. (2023). "Ta’lim jarayonida nutqning ahamiyati va metodlari",
Toshkent: Ta’lim noshiriyati.
4.Sabirov A. B. (2022). "Boshlang‘ich ta’limda o‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi
samarali nutq", Toshkent: Ilm va texnologiyalar.
5.Djumayeva L. X. (2021). "Nutqni tahlil qilish va yozma nutqni rivojlantirish
metodlari", Samarqand: Oliy ta’lim.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2024) / ISSN 2181-1415
452
6.Bakirova M. R. (2023). "Ta’limda ijtimoiy va madaniy kompetens
iya", Toshkent:
O‘zbekiston ta’lim markazi.
7.Davlatova S. A. (2023). "Nutqiy kompetensiya va ta’limda uning o‘rni", Toshkent:
Ilm-
fan va ta’lim.
8.Shermatova N. M. (2020). "Nutq va uning ta’limdagi ahamiyati", Toshkent:
O‘zbekiston noshiriyati.
9.Yodgarova L. T. (2022). "Pedagogik nutq va uning rivojlanishi", Toshkent: Ta’lim
axborot.
10.Qurbonov B. T. (2021). "Boshlang‘ich ta’limda o‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi
nutq madaniyati", Toshkent: Maarif va ta’lim.
