Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The Significance of the Principle of Legality in Advocacy.
A Comparative Analysis
Nodirbek JALILOV
1
Tashkent State University of Law
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2025
Received in revised form
15 January 2025
Accepted 25 February 2025
Available online
25 March 2025
The principle of legality is of great importance in legal
practice, ensuring that legal professionals adhere to laws and
safeguard the rights and freedoms of individuals. In the legal
profession, the principle of legality means that all actions and
decisions must fully comply with the law, which ensures justice
and equality. This principle not only strengthens trust in the legal
system but also preserves the integrity of the legal profession.
The article analyzes the importance of the principle of legality
in legal practice and conducts a comparative analysis of its
application in different jurisdictions. It explores how this principle
is related to the ethical behavior of lawyers, the decision-making
process, and their role in protecting clients' rights. Additionally,
the article highlights the challenges faced by legal professionals in
implementing the principle of legality and the importance of
ensuring its consistent application in legal practice.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
Principle of legality,
legal practice,
legal ethics,
justice,
rule of law,
legal profession,
comparative analysis,
legal systems.
Advokatlik faoliyatida qonuniylik prinsipining ahamiyati.
Qiyosiy tahlil
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
Qonuniylik prinsipi,
advokatlik faoliyati,
huquqiy axloq,
adolat,
qonun ustuvorligi,
huquqiy kasb,
qiyosiy tahlil,
huquqiy tizimlar.
Qonuniylik prinsipi advokatlik faoliyatida muhim ahamiyatga
ega bo‘lib, yuridik mutaxassislarning qonunlarga rioya qilishi
va shaxslarning huquqlari va erkinliklarini himoya qilishini
ta’minlaydi. Advokatlik kasbida qonuniylik prinsipi shuni
anglatadiki,
barcha harakatlar va qarorlar qonunlarga to‘liq mos
kelishi kerak, bu esa adolat va tenglikni ta’minlaydi. Ushbu tamoyil
nafaqat huquqiy tizimga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi, balki
advokatlik kasbining yaxlitligini ham saqlaydi.
1
Independent Researcher, Tashkent State University of Law. E-mail: jnbek93@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
550
Maqolada qonuniylik prinsipining advokatlik faoliyatidagi
ahamiyati tahlil qilinadi va turli yurisdiksiyalarda uning
qo‘llanilishiga oid qiyosiy tahlil o‘tkaziladi. Ushbu prinsip qanday
qilib advokatlarning axloqiy xulq-atvori, qaror qabul qilish
jarayonlari va mijozlarning huquqlarini himoya qilishdagi roli
bilan bog‘liq ekanligi o‘rganiladi. Bundan tashqari, maqolada
qonuniylik prinsipini amalga oshirishda yuridik mutaxassislar
duch keladigan muammolar va uning advokatlik faoliyatida
doimo ta’minlanishini kafolatlashning ahamiy
ati yoritiladi.
Принцип законности в адвокатской деятельности.
Сравнительный анализ
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
Принцип законности,
адвокатская деятельность,
юридическая этика,
справедливость,
верховенство закона,
юридическая профессия,
сравнительный анализ,
правовые системы.
Принцип законности имеет важное значение в адвокатской
деятельности,
обеспечивая
соблюдение
юристами
законодательства и защиту прав и свобод личности.
В адвокатской профессии этот принцип означает, что все
действия
и решения должны полностью соответствовать
закону, что обеспечивает справедливость и равенство.
Принцип законности укрепляет доверие к правовой системе и
сохраняет целостность адвокатской профессии.
В статье анализируется значение принципа законности
в адвокатской деятельности, а также проводится
сравнительный анализ его применения в разных
юрисдикциях. Рассматривается, как данный принцип
связан с этическим поведением адвокатов, процессами
принятия решений и их ролью в защите прав клиентов.
Кроме того, обсуждаются проблемы, с которыми
сталкиваются юристы при реализации этого принципа, и
подчёркивается важность обеспечения его постоянного
применения в адвокатской деятельности.
Bugungi kunda respublikamizda amalga oshirilayotgan sud-huquq islohotlarining
muhim bosqichi sifatida fuqarolarning manfaatlari, ularning qonuniy huquqlarini himoya
qilishning samarali vositalaridan biri bu advokatlik instituti hisoblanadi.
Advokatning mustaqilligini ta’minlash bevosita jismoniy va yuridik shaxslar
huquqlarini to‘liq ro‘yobga chiqarishning asosiy ko‘rinishlaridan biridir.
O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidenti
Sh.
Mirziyoyevning
ta’kidlashicha
“Qonunchiligimizda advokatlarning samarali faoliyat yuritishi uchun barcha yetarli
asoslar yaratilgan bo‘lsada
amaliyotga bu normalar mutlaqo ishlamayotganligini afsus
bilan qayd etishimiz lozim”.
“Yangilangan Konstitutsiyada advokatlar maqomi alohida norma sifatida kiritildi.
Tabiiyki, advokatsiz odil sud amalga oshmaydi. Taraflar protsessual jihatdan maqomi
teng
bo‘lgandagina tortishuv vujudga keladi. Shu bois, sud protsessida advokatning
mavqeyi prokuror bilan tengma-
teng bo‘lishi lozim. Eng muhimi shunda
-ki, prokuratura
va sudga oid konstitutsiyaviy normalar alohida bobda aks etganidek, endi advokaturaga
bag‘ish
langan yangi bob kiritildi. Va bu jinoyat yoki fuqarolik protsesslarda tortishuv
tamoyilining mustahkam konstitutsiyaviy asosini yaratib berdi.”
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
551
Advokatura faoliyatida qonuniylik prinsipi asosiy ahamiyatga ega, chunki u
advokatlar va ularning mijozi
o‘rtasidagi munosabatlarda qonuniy normalarga qat’iy
amal qilishni ta’minlaydi. Qonuniylik prinsipi advokatning o‘z vakolatlarini amalga
oshirishda faqat qonunlar doirasida harakat qilishi va har qanday noqonuniy xatti-
harakatlardan qochishi kerakligini anglatadi.
Bu prinsip advokatdan mijozni himoya qilishda va uning manfaatlarini ifodalashda
huquqiy normalarga rioya qilishni talab etadi. Qonuniylik prinsipiga amal qilish
advokatlarning jamiyat va sud organlari oldidagi obro‘sini oshiradi va sud
-huquq
tizi
mining barqarorligini ta’minlaydi. Shu bilan birga, bu prinsip advokatlarning o‘z
zimmasidagi mas’uliyat va burchlarni bajarishda shaffoflikni saqlashga yordam beradi.
“Advokatning mustaqilligi deganda uning boshqa xizmatlar ko‘rsatmasligi,
tarkibiy, moliyaviy va psixologik jihatdan boshqa tashkilotlar va manfaatlardan ajralib
turishi tushuniladi.
“Mustaqil advokatlar” yoki “advokatlik xodimlari” ishi yoki mustaqil advokatlik
tashkilotlari uchun ko‘ngillilar. Mustaqil advokatlar odamlarga o‘z sharoitlari bo‘yicha
haqiqiy tanlov qilishlari uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni olishga yordam beradi va
shaxsni/guruhni o‘z tanlovlarini boshqalarga topshirishda qo‘llab
-quvvatlaydi. Mustaqil
advokat buni o‘zi uchun qila olmaydigan odamlar nomidan gapirishi mumkin.”
Umuman olganda, qonuniylik prinsipi advokatura faoliyatining asosiy prinsipdan
biri bo‘lib, huquqiy madaniyatni yuksaltirishda va fuqarolar ishonchini mustahkamlashda
katta rol o‘ynaydi.
“Nyu
-Yorkda 1990-yilda jinoyatlarning oldini olish
bo‘yicha
BMT sakkizinchi
Kongressi tomonidan qabul qilingan advokatlar roli, asosiy tamoyillari asosiy qoidalari,
qolaversa Gavana shahrida bo‘lib o‘tgan jinoyatchi tomonidan sodir
etilgan jinoyatni
oldini olish uchun BMT Kongressi tomonidan qabul huquqshunoslar roli bilan
bog‘liq
bo‘lgan masala ko‘rib chiqilgan.
Rossiya Federatsiya qonunchiligini o‘rganish shuni ko‘rsatadiki, hozirgi vaqtda
Rossiya Federatsiya qonunchiligida advokatlik faoliyatining davlatning noto‘g‘ri
aralashuvidan mustaqilligi kafolatlarini beruvchi qoidalar mavjud emas va bugungi
kunda esaadvokatga nisbatan barcha protsessual harakatlarni amalga oshirish jinoyat-
protsessual qonunchiligining umumiy qoidalari bilan tartibga solinadi va advokatlik
faoliyatining ommaviy xususiyatini hisobga oladigan
qo‘shimcha
protsessual kafolatlarni
nazarda tutmaydi. Ishni olib borayotgan advokat dastlabki tergovni olib boruvchi
tergovchiga, surishtiruvchiga, prokurorga va boshqalar uchun noqulay
bo‘lgan holatlarda
ish olib borishar ekan. Shu
bois, “noqulay”
advokatdan qutulishni istagan huquqni
muhofaza qilish organlari
unga “ta’sir” berishni boshlaganlar.”
Advokatlik kasbiga fuqarolik jamiyatining asosiy inson huquqlari instituti sifatida
murojaat qilgan har bir shaxsga malakali yuridik yordam ko‘rsatilishini ta’mi
nlashdek
qonun ustuvorligi tamoyilini amalda tatbiq etishda yetakchi rol yuklangan. Inson
huquqlari faoliyatini amalga oshirish shakllaridan biri sifatida advokatlik va advokatlik
faoliyati birdek inson va fuqaroning huquq va erkinliklarini himoya qilishning davlat
tomonidan kafolatlangan tamoyillarini ta’minlashga qaratilgan.
“Advokatning
kafolatlariga
to‘xtaladigan
bo‘lsak,
advokatning kasbga oid
huquqlari, sha’ni va qadr
-qimmati qonun bilan himoyalangan. Advokatlarning kasbiy
faoliyatiga u yoki bu
tarzda bevosita va bilvosita aralashish, ular o‘z kasbiy vazifalarini
bajarayotganda olgan muayyan ma’lumotlarni oshkor etishni talab
qilish, shuningdek
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
552
advokatlar birlashmalarining mansabdor shaxslaridan va texnik xodimlaridan
xuddi shunday ma’lumotlarni
talab qilish taqiqlanadi. Advokat o‘z kasbiy
vazifalarinibajarayotganida unga biror-
bir shaklda ta’sir o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.”
Ushbu yuqoridagi
“Advokatlik
faoliyati to‘g‘risida”
qonunga
ko‘ra,
Fuqarolik
sohasidagi advokat
o‘zining
professional faoliyatini amalga oshirishda u tomonidan
bildirilgan fikr uchun intizomiy,
fuqarolik, ma’muriy
yoki jinoiy javobgarlikka tortilishi
mumkin emasligi belgilangan.
O‘zbekiston Respublikasining 1998
-yil 25-
dekabrdagi “Advokatlik faoliyatining
kafolatlari va advokatlarning ijtimoiy himoyasi to‘g‘risida”gi qonunining 5
-moddasiga
ko‘ra advokatning mustaqilligi unga qonunda belgilangan tartibda advokatlik faoliyatini
amalga oshirish uchun ijozat berish, bu faoliyatni to‘xtatib turish va tugatish;
advokatning daxlsizligi; advokatlik sirini oshkor etishni talab qilishni man etish; advokat
olib borayotgan ishlarga aralashganlik yoxud advokatning daxlsizligini buzganlik uchun
javobgarlik; davlat tomonidan unga advokatlik faoliyati kafolatlari berilishi hamda
ijtimoiy himoyalanishi orqali ta’minlanadi.
Mamlakatimizda advokatlik faoliyatini rivojlantirish, fuqarolar huquqlarini,
ularning qonuniy manfaatlarini himoya qilishning ta’sirchan mexanizmini yaratish, sud
protsessida taraflarning tortishuvi va teng
ligini ta’minlash, advokatlik faoliyatiga yosh
iqtidorli kadrlarni ishtirokini yanada oshirish dolzarb vazifalardan biridir.
O‘zbekiston Respublikasining Prezidentining 2018
-yil 12-
maydagi “Advokatura
instituti samaradorligini tubdan oshirish va advokatlarning mustaqilligini kengaytirish
chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi PF–
5441-
son Farmoniga ko‘ra advokatlarning o‘zlarining
himoya ostidagi shaxslar bilan audio va videokuzatuv qurilmalari bo‘lmagan maxsus
xonalarda hamda begona shaxslarning ishtirokisiz o‘z vaqtida va hech qanday to‘siqlarsiz
uchrashishi ta’minlanadi, bunda advokat va himoya ostidagi shaxsning suhbatini uchinchi
shaxslar eshitishini istisno etgan holda ularni vizual ko‘rib turish imkoniyati saqlanib
qolinishi shart.
Advokat mustaqilligini ta’m
inlash ish jarayonida qonun ustuvorligi hamda adolatni
ta’minlashga xizmat qilish barobarida himoya ostidagi shaxsning qo‘shimcha huquqlarini
himoya qilish hamda profilaktikasini amalga oshirishga xizmat qiladi. Zero “Diego
Garsiya-
Sayan alohida ta’kidlagandek, “prokuror, advokat va sudyalar o‘z kasbiy
faoliyatini erkin olib borish imkoniyatiga ega bo‘lishlari, qonun doirasida vazifalarni
bajarish chog‘ida har qanday tahdid, aralashuv yoki bosimdan muhofazalangan bo‘lishlari
lozim”.
Huquqiy yordam samarali
bo‘lishi uchun advokat mustaqil ravishda faoliyatini
amalga oshirilishi lozim. Mazkur holat xalqaro jamiyat tomonidan ham tirtibga solingan
bo‘lib, Birlashgan Millatlar Tashkiloti yuristlarning roliga oid asosiy tamoyillar kirish
qismida shunday bayon eti
lgan “Inson huquqlari va erkinliklarini lozim darajada himoya
qilish uchun har bir inson, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy yoki fuqarolikka oid va siyosiy
bo‘lishidan qat’iy nazar, huquq va erkinliklardan va, muhimi, har bir inson mustaqil va
malakali yurist
lar tomonidan ko‘rsatiladigan yuridik xizmatlardan foydalanish
imkoniyatiga ega bo‘lishi lozim.
Advokatlar o‘z funksiyalarini mustaqil bajarishlari uchun ularni faoliyatiga har
qanday noqonuniy aralashuvlardan himoya qilish lozim. Aralashuv turi hamda shakli
turlicha
–
ularning o‘z mijozlari bilan muloqot qilishlariga to‘sqinlik qilishdan tortib,
to qo‘rqitish va jismoniy hujumgacha bo‘lishi mumkin.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
553
Ozarbayjonda “Advokatura to‘g‘risida”gi yangi qonunni ko‘rib chiqish jarayonida
Qo‘mita mazkur qonun “advokatlar o‘z funksiyalarini erkin va mustaqil bajarishlari
yo‘lida to‘siq hosil qilishi mumkin”, degan xulosaga keldi va hukumatga “Advokaturaga
kirish va a’zolikka qabul qilish mezonlari advokatlarning mustaqilligiga to‘sqinlik
qilmasligi uchun kerakli choral
arni ko‘rishni” tavsiya etdi.
Liviyada esa Qo‘mita “agar advokatlar davlat xizmatida bo‘lmasa, o‘z professional
vazifalarini qarshiliksiz bajarish erkinligiga ega ekanliklari va ularga huquqiy yordam
berish bo‘yicha xizmat taqdim etilishi” xususida jiddiy shubha bildirdi va “Paktning
14-moddasi, shuningdek yuristlarning roliga taalluqli Asosiy tamoyillarning talablari
to‘liq bajarilishi ta’minlanishi bo‘yicha choralar ko‘rilishi”ni tavsiya etdi.
Advokatlar tomonidan to‘qnash kelishi mumkin bo‘lgan to‘siqla
rdan yana biri
sifatda davlat hokimiyati organlari tan olinmasligini ko‘rsatishimiz mumkin. Mazkur
organlar advokatning mustaqilligini, uning daxlsizligini e’tirof etishi lozim hisoblanadi.
Davlat boshqaruv organlari, shuningdek huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan
o‘zaro tenlik tamoyillari asosida hamkorlik o‘rnatilmaganligi advokatning o‘z faolitini
to‘liq amalga oshira olmasligiga sabab bo‘lmoqda.
Advokat maqomiga ega bo‘lish talablari mavjud bo‘lib, amaldagi qonun hujjatlarida bir
qancha tartibl
ar o‘rnatilgan. Xususan, “Malaka komissiyasining talabgorga advokat maqomini
berish yoki berishni rad etish to‘g‘risidagi qarori, odatda, advokatlikka nomzodning barchasi
imtihon topshirish yo‘li bilan hal qilinadi. Malaka imtihoni mas’ul tomonidan talabgo
rlardan
zurur hujjat talab qilib olgan kundan e’tiboran bir oy ichida o‘tkaziladi.
Fikrimizcha, advokatning mustaqilligini ta’minlash, ularning qonuniy manfaatlarini
himoya qilish bugungi huquqiy davlat siyosatining bir qismi bo‘libgina qolmasdan,
advokatlar daxlsiligi, ularning faoliyatiga noqonuniy aralashi holatlariga barham berish
oldimizda turgan ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi.
Nafaqat O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari, balki chet el fuqarolari yoki fuqaroligi
bo‘lmagan shaxslarga xam advokatl
ik maqomini berish mamlakatdagi fuqarolarning
siyosiy ongi hamda huquqiy madaniyatini oshirishga xizmat qilish bilan birgalikda,
advokatlarning mustaqilligini ta’minlash, ularning faoliyatiga noqonuniy aralashuvlarni
oldini olgan, shuningdek mavjud advokat
lar orasida raqobatni ta’minlaga ko‘maklashadi.
“Advokatlar qonun ustuvorligini ta’minlashda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
Advokatlar, masalan, o‘z mijozlarining adolatli sudlovga bo‘lgan huquqlarini himoya
qiladilar. Advokatlar uchun advokat advokatlar mustaqil va erkin faoliyat yurita oladigan
dunyoni yaratishga intiladi. Bizning vazifamiz Birlashgan Millatlar Tashkilotining
Advokatlarning roli bo‘yicha asosiy tamoyillariga asoslanadi.”
“Advokatning mustaqilligi butun dunyoda advokatlik kasbining asoslarida
n biri
sifatida tan olingan tamoyildir. Yuqoridagi iqtibosdan ko‘rinib turibdiki, advokatlar
mustaqil bo‘lishlari va har doim o‘zlarining kasbiy funktsiyalarini bajarishlari uchun
erkin harakat qilishlari kerak, jumladan, inson huquqlarini ilgari surish, o
‘zlarining
huquqlarini himoya qilish. mijozlar va odil sudlovni ta’minlash. Deyarli barcha milliy va
xalqaro kasbiy xulq-atvor kodekslari advokatning mustaqilligini tartibga soladi. Biroq,
advokatning “mustaqillik” tamoyili va undan kelib chiqadigan axloqi
y burchlarni
tushunishi uning yuridik an’analariga qarab farq qiladi”.
Bu jarayonda advokat rahbarlik qiladi va mijozning xohish-
istaklarini ta’minlovchi
vosita sifatida harakat qilmasligi kerak. Mustaqillik advokatga chegaralarni belgilashga
imkon beradi
va shu bilan mijoz xohlagan narsani himoya qilmaydi yoki mustaqil bo‘lishi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
554
mumkin emasligini ko‘rsatmaydi. Bu, shuningdek, advokat mijozdan voz kechish, ishni
rad etish yoki hatto mijozning manfaatlarini himoya qilmaslik to‘g‘risida qaror qabul
qilish erkinligiga ega ekanligini anglatadi.
Masalan, advokat yaqin oila a’zolari tomonidan yoki ularga qarshi ishlarni
ko‘rmaydi, u bilan birga yashovchi yoki u bilan yaqin qarindosh bo‘lgan shaxslarning
manfaatlarini himoya qilmaydi, guruh yoki uyushmada
bo‘lgan boshqa advokatni himoya
qilmaydi. Advokat, shuningdek, agar bu o‘z va mijoz manfaatlari o‘rtasidagi ziddiyatga
olib keladigan bo‘lsa, agar bir nechta mijozlar o‘rtasida manfaatlarga zid bo‘lsa yoki
buning sodir bo‘lish ehtimoli yuqori bo‘lsa, ishni
rad etadi.
Agar advokat uzrli sababga ega bo‘lsa, u mijoz bilan hal qilib bo‘lmaydigan
kelishmovchilik, sud muhokamasi davomida manfaatlar to‘qnashuvi yoki vakillikni davom
ettirishni imkonsiz qiladigan boshqa asosli sabablar kabi ishni tark etishi mumkin. Agar
protsess allaqachon davom etayotgan bo‘lsa, advokat odatda sudga xabar beradi va u
mijozni ham xabardor qilishi va o‘rinbosar advokat topishga yordam berishi mumkin.
“Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jinoyatchilikning oldini olish va
huquqbuzarlar bilan muomala qilish bo‘yicha oltinchi Kongressi o‘zining
16-
rezolyutsiyasi bilan Jinoyatchilikning oldini olish va nazorat qilish qo‘mitasini o‘zining
ustuvor vazifalari
qatoriga sudyalarning mustaqilligi va tanloviga oid ko‘rsatmalarni
ishlab chiqishni kiritishga chaqirganligini hisobga olib, sudyalar va prokurorlarning
kasbiy tayyorgarligi va maqomi;
Shu bois, birinchi navbatda sudyalarning odil sudlov tizimidagi roli hamda ularni
tanlash, o‘qitish va o‘tkazish muhimligiga e’tibor qaratish maqsadga muvofiqdir.”
Mustaqillikni ta’minlash qonunda mustahkamlangan kafolatlar shaklida taqdim
etiladi. Amerikalik huquqshunos Edvard Uilyamsning so‘zlariga ko‘ra, “erkinlik tarixi –
bu
qonuniy jarayon tarixi”.
Ilgari advokatura va advokatlik faoliyatining mustaqil pozitsiyasini ta’minlovchi
kafolatlarni o‘rganish va taqdim etishga kompleks yondashuv qo‘llanilmagan edi. Huquq
nazariyasida advokatlik amaliyoti va advokatura mustaqilligi institutining tizimli talqini
mavjud emas edi.
Muallif advokatlik kasbi mustaqilligining tashkiliy kafolatlari qatoriga advokatlikka
a’zolikni qabul qilish to‘g‘risida qarorlar qabul qilishda, boshqaruv organlarining kadrlar
tarkibini shakllantirishda, kasbiy qoidalarni ishlab chiqishda, kasbiy faoliyat masalalari
bo‘yicha uslubiy tavsiyalar berishda mustaqillikni ham o‘z ichiga oladi. Kasbiy qoidalarni
buzganlik uchun advokatlarga nisbatan intizomiy javobgarlikka tortishning mutlaq
huquqining mavjudligi
, yuridik hamjamiyat a’zolarining huquq va erkinliklarini himoya
qilish uchun sudga murojaat qilish huquqi, huquq va huquqlarni himoya qilish uchun
sudga murojaat qilish huquqi va yuridik hamjamiyat a’zolarining erkinliklari.
Yuqorida ta’kidlangan fikrlar
hamda xorijiy tajribani inobatga olgan holda
advokatlik faoliyatiga aralashganlik uchun jinoiy javobgarlik choralarini belgilash
maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu esa advokatlik faoliyatida mustaqillikni yanda ta’minlash,
faoliyatga aralashishlarni keskin kamayishiga bazami yaratishi mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
:
1.
Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi
bosqichga ko‘taramiz. –
Toshkent: O‘zbekiston, 2017. –
592 b
2.
https://yoshlarovozi.uz/oz/news/yangilangan-konstitutsiyada-advokatlar-
maqomi/ Gulnoza Yusupjanova, TDYU Jinoyat-
prosessual huquqi kafedrasi o‘qituvchisi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
555
3.
The Scottish Independent Advocacy Alliance (SIAA) https://www.siaa.org.uk/
what-is-independent
advocacy/#:~:text=Principle%201%3A%20Independent%20advocacy%20is,to%20inju
stice%2C%20discrimination%20and%20disempowerment.
4.
Urunov , M. ., & G‘ulomjonov , O. . (2022). ADVOKAT MUSTAQILLIGINI
TA’MINLASH, SUD HUQUQNI MUHOFAAZA QILISH ORGANLARGA BAHO BERISH.
Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук, 2(11), 40–47. извлечено
от https://in
-academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/4200
5.
Ibragimova , R. . (2022). ADVOKAT-SHAXSNING HUQUQIY HIMOYACHISI.
Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования, 1(21), 21–24. извлечено от https://www.in
-academy.uz/index.php/
zdif/article/view/3472
6.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999 y.,1
-son, 12-
modda, Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021 y., 03/21/683/0375
-son;
04.08.2022
y.,
03/22/786/0705-son;
21.09.2024
y.,
03/24/963/0735-son.
https://lex.uz/docs/29626#29726 https://lex.uz/docs/3731060 (Qonun hujjatlari
ma’lumotlari milliy bazasi, 14.05.2018
-y., 06/18/5441/1210-son).
7.
https://proacademy.uz/uz-cyr/news/view?alias=600
8.
UN Guiding Principles on the Role of Lawyers, set out above, Preamble. Other
relevant documents: Recommendation R (2000) 21 of the Committee of Ministers of the
Member States on the Promotion of the Freedom of Legal Practice of the Council of
Europe and Principles and Governing Principles for Fair Trial and Legal Aid in Africa,
Principle I./ https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/basic-
principles-role-lawyers
9.
Concluding observations of the Human Rights Committee on Azerbaijan, UN
document, CCPR/CO/73/AZE, 14p.
10.
Concluding observations of the Human Rights Committee on the Libyan Arab
Jamahiriya, UN Doc CCPR/C/79/Add. 101, 14-p.
11.
O‘zbekiston Respublikasida advokatlik faoliyati : darslik / M H Rustambayev,
U.A Tuxtasheva; O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. T
oshkent davlat yuridik
instituti.
—
Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2012, 81
-b.
12.
https://lawyersforlawyers.org/en/basic-principles
13.
Michael G. Karnavas International Criminal LawTags ECCC, International
Criminal Law, Karnavas https://michaelgkarnavas.net/blog/2015/12/15/the-lawyers-
independence-part-i
14.
Adopted by the Seventh United Nations Congress on the Prevention of Crime
and the Treatment of Offenders held at Milan from 26 August to 6 September 1985 and
endorsed by General Assembly resolutions 40/32 of 29 November 1985 and 40/146 of
13 December 1985
15.
https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/basic-
principles-independence-judiciary.
16.
Williams, Edward Bennett. One Man’s Freedom.
–
N.Y., 1962.
–
P. 145.
