Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The object, purpose, and tasks of prosecutorial oversight
regarding the implementation of legislation on the
assignment and payment of pensions and benefits
Sanjar MAMATKULOV
1
Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received October 2024
Received in revised form
15 November 2024
Accepted 25 November 2024
Available online
25 December 2024
The scientific article thoroughly examines the theoretical
and legal aspects of prosecutorial oversight in the field of
pension and benefit allocation and payment. The author
comprehensively analyzes various scholarly approaches to the
concept, aims, and objectives of prosecutorial supervision,
emphasizing its unparalleled importance in protecting the
social rights of the most vulnerable segments of the population
and ensuring legality. The work extensively covers the general
and specific tasks of prosecutorial oversight in the pension
sector, systematizing its distinctive features while taking into
account contemporary law enforcement practices. Particular
attention is given to the preventive function, revealing
mechanisms for preventing violations in the realm of social
security. The study demonstrates the systemic role of
prosecutorial supervision in strengthening legality, ensuring
the rule of law, and effectively safeguarding citizens'
constitutional rights to receive pensions.
2181-
1415/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss12/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
prosecutorial supervision,
pension,
social security,
legality,
offenses,
prevention.
1
Master degree student, Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan. Tashkent, Uzbekistan
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
336
Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига
оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назорати
объекти, мақсади ва вазифалари
АННОТАЦИЯ
Калит сўзлар:
прокурор назорати,
пенсия,
ижтимоий таъминот,
қонунийлик
,
ҳуқуқбузарликлар,
профилактика.
Илмий мақолада пенсия ва нафақаларни тайинлаш
ҳамда
тўлаш соҳасидаги прокурор назоратининг назарий
-
ҳуқуқий жиҳатларини чуқур тадқиқ этилган. Муаллиф
прокурор
назоратининг
тушунчаси,
мақсад
ва
вазифаларига оид турли илмий ёндашувларни атрофлича
таҳлил қилиб, энг заиф аҳоли қатламларининг ижтимоий
ҳуқуқларини
ҳимоя
қилиш
ва
қонунийликни
таъминлашдаги унинг беқиёс
аҳамиятини таъкидлайди.
Ишда пенсия соҳасида прокурор назоратининг умумий ва
махсус вазифалари кенг ёритилган, замонавий қонун
қўллаш амалиётини ҳисобга олган ҳолда унинг ўзига хос
хусусиятлари тизимлаштирилган. Профилактик функцияга
алоҳида эътибор қаратилиб, ижтимоий таъминот
соҳасидаги
ҳуқуқбузарликларнинг
олдини
олиш
механизмлари очиб берилган. Тадқиқот прокурор
назоратининг
қонунийликни
мустаҳкамлаш,
қонун
устуворлигини таъминлаш ва фуқароларнинг пенсия олиш
конституциявий ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишдаги
тизимли ролини исботлайди.
Объект, цель и задачи прокурорского надзора за
исполнением законодательства о назначении и
выплате пенсий и пособий
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
прокурорский надзор,
пенсия,
социальное обеспечение,
законность,
правонарушения,
профилактика.
В
научной
статье
проведено
фундаментальное
исследование теоретико
-
правовых аспектов прокурорского
надзора в сфере назначения и выплаты пенсий и пособий.
Автор детально анализирует различные научные подходы к
определению понятия, целей и задач прокурорского надзора,
подчеркивая его исключительную значимость в обеспечении
законности и защиты социальных прав наиболее уязвимых
категорий граждан. В работе комплексно раскрыты общие и
специальные задачи прокурорского надзора в пенсионной
сфере, систематизированы и выделены его характерные
особенности с учетом современных правоприменительных
практик.
Принципиальное
внимание
уделено
профилактической
функции
надзора,
механизмам
предотвращения
правонарушений
в
социально
чувствительной
области
социального
обеспечения.
Исследование
убедительно
демонстрирует,
что
прокурорский надзор играет системообразующую роль в
укреплении законности, обеспечении верховенства права и
эффективной защите конституционных прав граждан на
пенсионное обеспечение.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
337
Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид қонунчилик
ижроси устидан прокурор назоратининг долзарблиги, унинг объекти, мақсади ва
вазифаларини тадқиқ этиш бугунги кунда муҳим аҳамият касб этмоқда.
Юридик адабиётлар таҳлили шуни кўрсатадики, прокурор назоратининг
асосий тушунчаларини аниқлашда ягона ёндашув мавжуд эмас. Шу нуқтаи
назардан келиб чиқиб, пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид
қонунчилик ижроси устидан прокурор назорати тушунчасини аниқлашда умумий
“прокурор назорати” тушунчасини таҳлил этиш мақсадга мувофиқ.
Б.Ҳ.
Пулатовнинг таъкидлашича, “Прокурор назорати –
давлат фаолиятининг
шу давлат номидан амалга оширилувчи алоҳида мустақил кўриниши ва
прокуратуранинг асосий, етакчи функцияси ҳисобланади. Айнан ана
шу функция
унинг давлат органи сифатидадаги мутлақо ўзига хос мақомини, ижтимоий
-
сиёсий
аҳамиятини белгилайди” [1]. Фикримизча, олимнинг ушбу таърифи прокурор
назоратининг давлат номидан амалга оширилиши ва унинг мустақил фаолият
эканлигини тўғри таъкидлаган. Бироқ, бу таърифда прокурор назоратининг асосий
мақсади –
қонунийликни таъминлаш жиҳати етарлича очиб берилмаган.
М.Ҳ.
Рустамбоев ва У.А.
Тухташеваларнинг фикрича, прокурор назорати –
давлат номидан махсус ваколатга эга мансабдор шахсларнинг –
прокурорларнинг
қонун бузилишларини аниқлаш ва ўз вақтида бартараф этиш, айбдорларни
қонунда белгиланган жавобгарликка тортиш орқали қонунларни аниқ
бажарилишини ва бир хилда қўллашни таъминлаш борасидаги амалга
ошириладиган фаолияти ҳамда ҳуқуқни ҳимоя қилиш фаолиятининг асосий
йўналишлари (функциялари)дан биридир [2]. Олимларнинг бу таърифи прокурор
назоратининг амалий жиҳатларини, яъни қонун бузилишларини аниқлаш ва
бартараф этиш функцияларини аниқ кўрсатиб берган. Бу эса прокурор
назоратининг моҳиятини тўлиқроқ
очиб беришга хизмат қилади.
О.М.
Мадалиевнинг прокурор назорати ҳақида фикрига кўра, “Прокурор
назорати дейилганда, Ўзбекистон Республикаси номидан, унинг ҳудудида
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва бошқа қонунларнинг аниқ ва бир
хилда бажарилиши устидан назоратни амалга оширувчи прокуратура
органларининг давлат органи сифатидаги махсус фаолияти тушунилади” [3].
Мазкур таърифнинг ўзига хос жиҳати шундаки, олим прокурор назоратининг
конституциявий асосларига алоҳида эътибор қаратган. Шу билан бирга, бу таъриф
прокурор назоратининг қонунларни бир хилда қўллашни таъминлаш
функциясини ҳам қамраб олган.
Ю.Е.
Винокуров ҳам “Прокурор назорати –
бу мустақил, ўзига хос давлат
фаолиятининг туридир. Ушбу фаолиятни прокуратурадан бошқа ҳеч қайси давлат,
жамоат, ўзини ўзи бошқариш ёки бошқа органлар, ташкилотлар, муассасалар,
мансабдор ёки жисмоний шахслар амалга оширишлари мумкин эмас” [4] деб
таъкидлайди. Бу фикр прокурор назоратининг алоҳида давлат фаолияти
эканлигини таъкидлаш билан бирга, унинг мутлақ прокуратура органлари
томонидан амалга оширилишини кўрсатиб беради.
Юқоридаги олимларнинг прокурор назорати тушунчаси ҳақидаги умумий
фикрларидан келиб чиқиб, пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига
оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назорати тушунчасига қуйидагича
таъриф беришимиз мумкин:
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
338
“Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид қонунчилик
ижроси устидан прокурор назорати –
прокуратура органларининг Конституция ва
қонун билан берилган ваколатлар доирасида бошқа давлат идораларидан
мустақил
равишда амалга оширадиган, пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда
тўлаш соҳасида қонун бузилиши ҳолатларини ўз вақтида аниқлаш ва бартараф
этиш, ҳуқуқбузарликларни олдини олиш, профилактика қилиш, ҳуқуқбузарлик
содир этган шахсларни белгиланган тартибда жавобгарликка тортиш
масалаларини ҳал этиш ҳамда соҳада қонунларнинг аниқ ва бир хилда
бажарилиши устидан назоратни амалга ошириш фаолиятидир”.
Д.Ш.
Ибрагимовнинг фикрича, “Прокурор назорати –
бу прокуратура
органларининг қонунларда белгиланган тартибда ўз ваколатлари доирасида
бошқа давлат идораларидан мустақил равишда амалга оширадиган, қонунларнинг
аниқ ва бир хилда амалга оширилиши устидан назоратни амалга ошириш, қонун
бузилиши ҳолатларини аниқлаш ва бартараф этиш, унга имконият яратиб
бераётган шарт
-
шароитларни бартараф этиш ҳамда уларни профилактика
қилишга қаратилган фаолиятдир” [5]. Мазкур таъриф прокурор назоратининг
профилактик функциясини алоҳида таъкидлаганлиги билан аҳамиятлидир.
Пенсия
ва
нафақалар
соҳасида
бу
жиҳат
айниқса
муҳим,
чунки
ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш фуқароларнинг ижтимоий таъминот
ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг самарали воситасидир.
Шунингдек, пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид
қонунчилик
ижроси устидан прокурор назорати самарадорлигини оширишдаги
яна бир муҳим омиллардан бири –
мазкур қонунчиликнинг мақсади ҳақида фикр
юритиш лозим. С.
Алексеев ва Н.
Вотчель прокурор назоратининг мақсад ва
вазифаси –
прокуратуранинг бутун фаолияти эришишига қаратилган натижа
эканлигини таъкидлаган [6]. Бу фикр умумий характерга эга бўлсада, пенсия ва
нафақалар соҳасидаги назорат мақсадларини белгилашда муҳим методологик
аҳамият касб этади.
Мақсад ва вазифа тушунчаларига айрим изоҳли луғатларда ҳам бир
-
бирига
ўхшаш мазмунда таърифлар берилган. Хусусан, “мақсад –
эришиш, амалга ошириш
учун кўзда тутилган нарса, мурод, муддао”, деган маънони англатиши белгиланган
бўлса, “Вазифа –
амалга оширилиши, ҳал қилиниши лозим бўлган масала,
эришилиши лозим бўлган, кўзда тутилган мақсад” [7], деб қайд этилган.
Бошқа бир манбаларда ҳам юқоридагига
ўхшаш тарзда “вазифа –
амалга
оширилиши, ҳал қилиниши лозим бўлган, кўзда тутилган мақсад, мақсадли иш”
[8], деган маънони англатиши назарда тутилган. Ушбу луғавий таърифлар мақсад
ва вазифа тушунчаларининг ўзаро боғлиқлигини кўрсатиб берса
-
да, прокурор
назорати контекстида уларни фарқлаш муҳим аҳамият касб этади.
О.П.
Копылованинг фикрича, “Вазифа ва мақсад ўзига хос табиати билан бир
-
биридан ажралиб туради. Қўйилган вазифаларни бажариш, мақсадга эришишга
ёрдам беради”
[9]. Бу фикр пенсия ва нафақалар соҳасидаги прокурор назорати
учун ҳам долзарб бўлиб, назорат мақсади ва вазифаларини аниқ белгилаб олиш
муҳимдир.
А.Б.
Комиловнинг таъкидлашича, “мақсад” ва “вазифа” тушунчаларини
аралаштириб юбориш “амалиётчилар, айниқса, прокуратура органларида фаолият
кўрсатаётган ёш мутахассислар орасида прокурор назоратининг мақсади ва
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
339
вазифаларини белгилаб олишда англашилмовчилик келтириб чиқариши,
прокурор назоратининг мақсадини вазифа сифатида, вазифасини эса мақсад
тарзида тушуниб нотўғри хулоса орқали ифодалашга олиб
келиши мумкин” [10].
Бу фикр пенсия ва нафақалар соҳасида прокурор назоратини амалга оширишда
алоҳида аҳамият касб этади, чунки бу соҳада мақсад ва вазифаларнинг аниқ
чегараланиши назорат самарадорлигини таъминлайди.
Юқоридаги таҳлиллар асосида пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда
тўланишига оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назоратининг мақсади
қуйидагилардан иборат:
–
соҳада қонунийликни мустаҳкамлаш;
–
қонун
устуворлигини таъминлаш;
–
фуқароларнинг пенсия ва нафақа олиш ҳуқуқларини самарали ҳимоя
қилиш;
–
пенсия
ва
нафақаларни
тайинлаш
ҳамда
тўлаш
соҳасида
қонунбузарликларга йўл қўймаслик.
В.И.
Басков ва Б.В.
Коробейниковларнинг фикрича, “Прокурор назоратининг
умумий мақсади Конституция, “Прокуратура тўғрисида”ги Қонун, прокуратура
органлари фаолиятини тартибга солувчи бошқа қонунчилик ҳужжатлари билан
белгиланади. Бу прокуратуранинг бутун фаолияти қаратилган натижа саналади”
[11]. Бу фикрдан келиб чиқиб, пенсия ва нафақалар соҳасидаги прокурор
назоратининг вазифаларини умумий ва махсус вазифаларга ажратиш мақсадга
мувофиқ.
Ф.
Рахимов прокурор назоратини амалга оширишдаги вазифаларни умумий,
махсус ва хусусий вазифаларга бўлган [12]. Ушбу таснифга асосланган ҳолда,
пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид қонунчилик ижроси
устидан прокурор назоратининг умумий вазифалари қуйидагилардан иборат:
1.
Қонун
устуворлигини таъминлаш;
2.
Қонунийликни
мустаҳкамлаш;
3.
Фуқароларнинг ҳуқуқ ҳамда эркинликларини ҳимоя қилиш;
4.
Жамият ва давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини
ҳимоя
қилиш;
5.
Ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактика қилиш.
А.Б.
Комиловнинг фикрича, “махсус вазифалар прокуратура органларининг
ихтисослашуви, амалга оширадиган фаолият йўналиши ва прокуратура органлари
тизимида эгаллаган ўрни билан белгиланади”
[13]. Бу фикрга асосланиб, пенсия ва
нафақалар соҳасидаги прокурор назоратининг махсус вазифаларини қуйидагича
белгилаш мумкин:
1.
Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўлаш соҳасидаги қонунбузилиш
ҳолатларини
аниқлаш;
2.
Аниқланган қонунбузилишларни ўз вақтида бартараф этиш;
3.
Қонунбузилишларга имконият яратаётган сабаб ва шарт
-
шароитларни
аниқлаш ва бартараф этиш;
4.
Пенсия ва нафақалар тўловини кечиктириш ҳолатларининг олдини олиш;
5.
Ваколатли органлар томонидан пенсия ва нафақаларни тайинлаш
тартибига риоя этилишини назорат қилиш;
6.
Ҳуқуқбузарликлар
учун жавобгарликнинг муқаррарлигини таъминлаш.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
340
З.С.
Ибрагимовнинг таъкидлашича, прокурор назоратининг ўзига хос
хусусиятлари қуйидагилардан иборат:
–
давлат номидан амалга оширилиши;
–
прокурорлар томонидан амалга оширилиши;
–
қонунда
белгиланган кенг кўламдаги таъсир чоралари воситалари орқали
амалга оширилиши;
давлатнинг алоҳида функцияси сифатида муҳофаза ва назорат функциясини
таъминлаши [14].
Юқоридаги прокурор назоратининг ўзига хос хусусиятлари ҳақидаги
фикрларга қўшилган ҳолда, пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига
оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назоратининг ўзига хос хусусиятлари
тўғрисида қуйидагиларни билдириш мумкин.
А.Б.
Комиловнинг таъкидлашича, “Қонунлар ижроси устидан прокурор
назоратини амалга ошириш жараёнида прокурор фуқароларнинг ҳуқуқлари ва
қонуний манфатлари бузилганлик ҳолатини аниқлаш билан чекланмасдан, ушбу
қонун бузилиши, унинг келиб чиқиш сабаблари ва бунга имконият яратиб
бераётган шарт
-
шароитларни бартараф этиш, уларнинг келгусида содир
этилмаслиги бўйича ўзига берилган барча ҳуқуқий воситаларни ишга солиши
шарт” [15].
Мазкур фикрдан келиб чиқиб, пенсия ва нафақалар соҳасидаги прокурор
назоратининг ўзига хос хусусиятлари қуйидагилардан иборат:
1.
Пенсия ва нафақалар соҳасидаги қонунчилик ижросини текшириш билан
бирга давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, Пенсия жамғармаси ва унинг
ҳудудий бўлинмалари, бошқа ваколатли органларнинг мансабдор шахслари
томонидан қонунбузилишларга йўл қўймаслик чораларини кўриш;
2.
Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўлашда қонунбузилишларнинг
келиб чиқиш сабабларини чуқур ўрганиш ва таҳлил қилиш;
3.
Пенсия ва нафақа олувчилар ҳуқуқларининг бузилиши оқибатида
етказилган зарарни қоплаш масалаларини ҳал этиш;
4.
Ҳуқуқбузарларга
нисбатан жазо муқаррарлигини таъминлаш;
Пенсия
ва нафақалар соҳасидаги қонунбузилишларнинг профилактикасига
алоҳида эътибор қаратиш, чунки бу соҳадаги ҳуқуқбузарликлар фуқароларнинг
ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари манфаатларига бевосита таъсир кўрсатади.
Хулоса қилиб айтганда, пенсия ва нафақаларни
тайинлаш ҳамда тўланишига
оид қонунчилик ижроси устидан прокурор назорати фуқароларнинг ижтимоий
таъминот ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, қонунийликни мустаҳкамлаш ва пенсия
таъминоти тизимида қонун устуворлигини таъминлашда муҳим роль ўйнайди.
Юқоридаги таҳлиллар асосида қуйидаги асосий хулосаларга келиш мумкин:
1.
Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ҳамда тўланишига оид қонунчилик
ижроси устидан прокурор назоратининг мақсади –
мазкур соҳада қонунийликни
мустаҳкамлаш, қонун устуворлигини таъминлаш ҳамда фуқароларнинг пенсия ва
нафақа олиш ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишдан иборат.
2.
Мазкур соҳадаги прокурор назоратининг вазифалари умумий ва махсус
вазифаларга бўлиниб, умумий вазифалар “Прокуратура тўғрисида”ги Қонунда
белгиланган асосий вазифалардан келиб чиқади. Махсус вазифалар эса пенсия ва
нафақалар соҳасининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб белгиланади.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
341
3.
Прокурор назоратининг самарадорлиги нафақат қонунбузилишларни
аниқлаш ва бартараф этиш, балки уларнинг келиб чиқиш сабабларини ўрганиш ва
профилактика чораларини кўриш билан ҳам белгиланади.
4.
Пенсия ва нафақалар соҳасидаги прокурор назоратининг ўзига хос
хусусияти –
бу соҳадаги ҳуқуқбузарликлар фуқароларнинг ижтимоий ҳимояга
муҳтож қатламлари манфаатларига бевосита таъсир кўрсатиши билан боғлиқ.
Шу сабабли, прокурор назорати профилактик чора
-
тадбирларга алоҳида эътибор
қаратиши лозим.
Прокурор назорати пенсия ва нафақалар тўловини кечиктириш
ҳолатларининг
олдини олиш, ваколатли органлар томонидан пенсия ва
нафақаларни
тайинлаш
тартибига
риоя
этилишини
назорат
қилиш,
ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарликнинг муқаррарлигини таъминлашга
қаратилган фаолият сифатида муҳим аҳамият касб этади.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ:
1.
Основания уголовного судопроизводства, с применением к российскому
уголовному судопроизводству / Соч. орд. проф. уголов. и полиц. законов в Имп. С.
-
Петерб. ун
-
те, д
-
ра прав Я. Баршева. –
Санкт
-
Петербург : тип. 2 отд
-
ния Собств. е. и.
вел. канцелярии, 1841.
-
[4], II, XVIII, 297 с.
2.
Рустамбоев М.Ҳ., Тухташева У.А., Суд
ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи
органлар. Олий ўқув юртлари учун дарслик. Т.: "ILM ZIYO", 2012, –
720 б.
3.
Мадалиев О.М. Прокурор назорати. Дарслик. Умумий қисм. –
Т. ТДЮУ
нашриёти, 2009.
-
424 б.
4.
Прокурорский надзор: учебник для вузов / А.Ю.Винокуров, Ю.Е.Винокуров;
под общ. ред. А.Ю.Винокурова. –
4-
е изд., перераб. и доп. –
М.: «Издательство
Юрайт», 2019. –
С. 46
-48.
5.
Ибрагимов Д.Ш. Вояга етмаганлар ҳақидаги қонунчилик ижроси устидан
прокурор назоратини ташкиллаштириш ва унинг ҳуқуқий асосларини
такомиллаштириш.
Дисс. ... ю.ф.н. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси
Академияси, 2023. –
Б. 18.
6.
Алексеев С.Л., Вотчель Н.Р. / Прокурорский надзор: Учебное пособие / под
редакцией Ф.Н.Багаутдинова. –
Казань: Информационно
-
технологический центр
АСО, 2014. –
С. 27.
7.
Толковый словарь узбекского языка: в 2
-
х. т. 60 000 слов и сочетаний /
С.Ф.Акабиров, Т.А.Аликулов, С.З.Зуфаров и др., Под ред. З.М.Магруфова. –М.: Рус. яз.,
1981.
–
В надзаг.: АН УзССР, Ин
-
т. яз. и лит. им. А.С.Пушкина. Т.
I
. А–Р. –
С. 170, 456.
8.
Ўзбек тилининг изоҳли луғати: 80 000 дан ортиқ сўз ва сўз бирикмаси /
Э.Бегматов, А.Мадвалиев, Н.Маҳкамов ва бошқалар, А.Мадвалиев таҳрири остида. –
Т.:
«Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти, 2006. А–Ҳ. –
Б. 433.
9.
Копылова О.П. Прокурорский надзор: учебное пособие [Текст] / Тамбов:
Изд
-
во Тамб. гос. техн. ун
-
та, 2007. –
С. 9.
10.
Комилов А.Б. Тадбиркорларни ҳуқуқий ҳимоя қилишга қаратилган
қонунлар
ижроси устидан прокурор назоратининг ташкилий
-
ҳуқуқий асосларини
такомиллаштириш. Дисс. ... ю.ф.н. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси
Академияси, 2020. –
Б. 33.
11.
Басков В.И., Коробейников Б.В. / Курс прокурорского надзора: учеб. для
вузов. М.: «ЗЕРЦАЛО», 2001. –
С. 66.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
12 (2024) / ISSN 2181-1415
342
12.
Рахимов Ф.Х. Прокурор назорати ва фаолият йўналишлари: илмий
-
амалий мақолалар тўплами / Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг
Олий ўқув курслари / ю.ф.д. Т.А.Умаров умумий таҳрири остида. –
Т.: "Ношир"
нашриёти, 2008. –
Б. 95
-98.
13.
Комилов А.Б. Тадбиркорларни ҳуқуқий ҳимоя қилишга қаратилган
қонунлар
ижроси устидан прокурор назоратининг ташкилий
-
ҳуқуқий асосларини
такомиллаштириш. Дисс. ... ю.ф.н. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси
Академияси, 2020. –
Б. 41.
14.
Ибрагимов З.С. Мустақиллик ва Ўзбекистон Республикаси прокуратураси
(истиқлол йилларидаги ҳуқуқий мақоми ривожланишининг қиёсий таҳлили).
Монография. –
Т.: «
Noshir
», 2011. –
Б. 126.
15.
Комилов А. Прокурор назорати амалиётида протест келтириш билан
боғлиқ айрим масалалар // Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси
Академияси Ахборотномаси, 2021, №2 (46) –
Б. 54.
