SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
46
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DAVLAT MOLIYAVIY NAZORAT
ORGANLARI VA ICHKI AUDIT XIZMATLARINING
MUVOFIQLASHTIRISH FAOLIYATI
Mustafayeva Kamola Rixsivayevna
O‘zbekiston Respublikasi bank-moliya akademiyasi
1-kurs magistranti
kamus131213@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.13924937
Annotatsiya
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida davlat moliyaviy nazorati va
ichki audit xizmatlarining muvofiqlashtirish faoliyati tahlil qilinadi. Shuningdek,
ushbu jarayonning huquqiy asoslari va uning davlat moliyalarini samarali
boshqarishdagi ahamiyati, chet el tajribasi bilan taqqoslanib ko‘rsatiladi.
Kalit so‘zlar:
davlat moliyaviy nazorati, ichki audit xizmatlari, auditorlik
faoliyati, muvofiqlashtirish faoliyati, audit tekshiruvlar, davlat moliyasi, chet el
tajribasi.
Абстрактный
В данной статье анализируется координационная деятельность
служб государственного финансового контроля и внутреннего аудита в
Республике Узбекистан. Также будет сопоставлена правовая основа этого
процесса и его значение в эффективном управлении государственными
финансами с зарубежным опытом.
Ключевые слова:
государственный финансовый контроль, службы
внутреннего аудита, аудиторская деятельность, координационная
деятельность, аудиторские проверки, государственные финансы,
зарубежный опыт.
Abstract
This article analyzes the coordination activities of state financial control
and internal audit services in the Republic of Uzbekistan. Also, the legal basis of
this process and its importance in the effective management of state finances
will be compared with foreign experience.
Key words:
state financial control, internal audit services, audit activity,
coordination activity, audit inspections, state finance, foreign experience.
METODLAR
Maqolada tarixiylik hamda qiyosiy tahlil metodlaridan foydalanildi.
Ma’lumotlar izlashda O’zbekiston Respublikasining soliq kodeksi, maqolalar va
turli xil internet saytlaridan foydalanildi.
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
47
O‘zbekiston
Respublikasida
davlat
moliyaviy
nazorati
davlat
mablag‘larining maqsadli sarflanishi, moliyaviy hisobotlar to‘g‘riligi va qonunga
muvofiq amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida joriy etilgan. Ichki audit
xizmatlari esa davlat tashkilotlarining moliyaviy faoliyatini nazorat qiladi. Bu
ikki institut o‘rtasidagi samarali muvofiqlashtirish davlat moliyalari
boshqaruvining sifatini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
1. Davlat moliyaviy nazorat organlarining faoliyati
O‘zbekiston
Respublikasining
"Auditorlik
faoliyati
to‘g‘risida"gi
25.02.2021 yilda qabul qilingan O‘RQ-677 sonli Qonuniga muvofiq, davlat
moliyaviy nazorati Moliya vazirligi huzuridagi Davlat moliyaviy nazorati
inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Inspeksiya vazirliklar va idoralarning
ichki audit xizmatlari faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish uchun
mas’ul hisoblanadi.
2. Ichki audit xizmatlarining roli
Ichki audit xizmatlari davlat tashkilotlari va idoralarida moliyaviy
harajatlar va faoliyatni nazorat qilish, qonuniylikni ta’minlashga qaratilgan. Ular
davlat moliyaviy nazorati organlari bilan yaqin hamkorlikda ish olib boradi.
Hozirgi kunda ma’lumot almashinuvi va ma’lumotlar bazasini yangilash
jarayonida real vaqt rejimidagi ma’lumotlarni o‘zaro baham ko‘rish orqali
samaradorlikni oshirishga e’tibor qaratilmoqda.
3. Muvofiqlashtirish faoliyatining ahamiyati
Muvofiqlashtirish faoliyatining asosiy maqsadi davlat moliyaviy nazorati
va ichki audit xizmatlarining faoliyatini bir-biriga muvofiqlashtirish orqali davlat
mablag‘larining samarali boshqarilishiga yordam berishdir. Bu maqsadda
qonunchilikka muvofiq audit tekshiruvlari o‘tkaziladi va tahlil natijalari taqdim
etiladi.
4. Chet el tajribasi
Rossiya Federatsiyasi va Qozog‘iston kabi yaqin chet el mamlakatlarida
davlat moliyaviy nazorati va ichki audit xizmatlari o‘rtasidagi hamkorlik
samarali tizimlar bilan ta’minlangan. Masalan, Rossiyada davlat byudjetidan
foydalanishni ta’minlash bo‘yicha o‘zaro hamkorlik tizimi mavjud. Qozog‘istonda
esa ushbu hamkorlikni yaxshilash bo‘yicha islohotlar o‘tkazilgan, bu esa davlat
moliyasini samarali boshqarishga yordam bergan.
XULOSA
O‘zbekiston Respublikasida davlat moliyaviy nazorati va ichki audit
xizmatlarining
muvofiqlashtirish
jarayonini
takomillashtirish
muhim
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
48
ahamiyatga ega. Bu davlat moliyalarining samarali boshqarilishi, korrupsiyaga
qarshi kurashish va iqtisodiy barqarorlikka erishishda muhim omil bo‘lib xizmat
qiladi. Chet el tajribalarini o‘rganish va ularni milliy tizimga moslashtirish bu
jarayonning samaradorligini yanada oshirishi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasining "Auditorlik faoliyati to‘g‘risida" 25.02.2021
yilda qabul qilingan O‘RQ-677 sonli Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Moliya vazirligi huzurida
davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish hamda byudjet
tashkilotlarida moliyaviy nazoratni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"
24.03.2022 yilda qabul qilingan 129 sonli Qarori.
