T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_2-to’plam_Iyun-2025
13
ISSN:3030-3613
O‘ZBEKISTON AYOLLAR HUQUQLARI VA GENDER TENGLIGI
O’zbekiston davlat jahon tillari universiteti
Xalqaro jurnalistika fakulteti 1 -kurs talabsi
AXIZ 2403
Isomiddinova Ruhsora Muhiddin qizi
Kirish
O‘zbekiston so‘nggi yillarda ayollar huquqlari va gender tengligini ta’minlash
borasida sezilarli islohotlarni amalga oshirib, xalqaro miqyosda e’tirof etilmoqda.
2024–2025 yillarda bu boradagi yutuqlar va muammolarni tahlil qilish, mamlakatning
gender tenglik sohasidagi holatini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni ko‘rib
chiqish zarur.
Xalqaro reytinglardagi o‘zgarishlar
Global Gender Gap Index 2024
: Jahon iqtisodiy forumi tomonidan e’lon
qilingan ushbu hisobotga ko‘ra, O‘zbekiston 146 ta mamlakat orasida 0.681 ball
bilan 108-o‘rinni egalladi. Ta’lim darajasi bo‘yicha 0.990 ball bilan yaxshi natija
ko‘rsatgan
Gender tenglik va boshqaruv indeksi (GEGI) 2024
: Ushbu reytingda
O‘zbekiston 72.8 ball to‘plab, 52-o‘rinni egalladi. Bu natija mamlakatni
Markaziy Osiyoda eng yuqori o‘ringa olib chiqdi
Ayollar, biznes va qonun indeksi
: Jahon bankining ushbu reytingida
O‘zbekiston 82.5 ball bilan gender tengligini ta’minlash borasida eng katta
yutuqlarga erishgan beshta davlat qatoriga kirdi.
Islohotlar va yutuqlar
Ta’lim sohasida
: Oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan ayollar soni 6
barobar ko‘payib, talabalarning yarmidan ortig‘ini ayollar tashkil etmoqda
Davlat boshqaruvida
: Ayollarning davlat boshqaruvidagi ulushi 35 foizga
ko‘tarildi.
Mehnat va tadbirkorlikda
: Ayollar tadbirkorligi 37 foizga oshdi, yuz minglab
ayollar kasb-hunar va tadbirkorlikka o‘qitildi
Ayollarni himoya qilish
: Ayollarni zo‘ravonlikdan himoya qilish maqsadida
maxsus ilovalar va ishonch telefonlari ishga tushirildi.
Muammolar va kelajakdagi yo‘nalishlar
Ijtimoiy stereotiplar
: Ayollarni uy-ro‘zg‘or va parvarish ishlariga jalb qilish
bo‘yicha an’anaviy qarashlar gender tengligini rivojlantirishga to‘sqinlik
qilmoqda.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
63-son_2-to’plam_Iyun-2025
14
ISSN:3030-3613
STEM sohalarida ishtirok
: Ayollarni ilm-fan, texnologiya, muhandislik va
matematika (STEM) sohalariga jalb qilishda gender tengligi bo‘yicha
muvozanatni ta’minlash zarur.
Ayollarni rahbarlik lavozimlariga tayyorlash
: Ayollarni rahbarlik
lavozimlariga tayyorlash va ularning siyosiy ishtirokini oshirish bo‘yicha
dasturlarni kengaytirish talab etiladi.
Xulosa
O‘zbekiston ayollar huquqlari va gender tengligi sohasida sezilarli yutuqlarga
erishgan bo‘lsa-da, ijtimoiy stereotiplar, STEM sohalarida ishtirok va rahbarlik
lavozimlarida ayollar sonini oshirish kabi muammolar mavjud. Ushbu masalalarni hal
qilish uchun davlat, jamiyat va xalqaro tashkilotlar hamkorligida kompleks chora-
tadbirlar zarur.
