T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_5-to’plam_Iyun-2025
10
ISSN:3030-3613
SULAYMANOV TIMUR ÓZIN KÓRKEM ÓNERGE BAǴISHLAǴAN
XUDOJNIK
Kamalova Gúlmaryam
Ózbekstan Mámleketlik konservatoriyası
Nókis filialı “Ulıwma kásiplik hám
social-gumanitar pánler kafedrası”
“Muzıkatanıw” qánigeligi 2-kurs studenti:
Saparova Gwzal
Annotaciya
:
Bul maqalada Qaraqalpaqstan Respublikasındaǵı sheber xudojnik
hám pidayı pedagog - Sulaymanov Timur Amangeldiyevichtiń ómiri, dóretiwshiligi
hám kórkem óner tarawındaǵı xızmetleri keńnen sáwlelendirilgen. Maqalada
xudojniktiń bilim alǵan jılları, ustazları, pedagogikalıq jumısı hám shańaraqlıq
tárbiyası haqqında tolıq maǵlıwmatlar berilgen.
Gilt sózleri:
Pedagog, xudojnik, ǵayratker,
Аннотация: В данной статье подробно освещается жизнь, творчество и
заслуги в области искусства талантливого художника и преданного своему делу
педагога
из
Республики
Каракалпакстан
-
Сулайманова
Тимура
Амангельдиевича. В статье представлена подробная информация о годах
обучения художника, его наставниках, педагогической деятельности и семейном
воспитании.
Ключевые слова
: Педагог, художник, деятель
Annotation: This article extensively covers the life, work, and contributions of
Timur Amangeldiyevich Sulaymonov, a skilled artist and dedicated educator in the
Republic of Karakalpakstan. The article provides detailed information about the artist's
years of education, mentors, pedagogical work, and family upbringing.
Keywords
: Teacher, artist, activist
Búgingi kúnde súwretshilik kórkem óneri jámiyetimizdiń mádeniy-ruwxıy
turmısında sheksiz áhmiyetke iye. Bul tarawda óziniń pidákerlik miyneti, tereń bilimi,
bay tájiriybesi hám biytákirar dóretiwshilik kózqarası menen ajıralıp turatuǵın kórkem
óner ǵayratkerlerinen biri bul - Sulaymanov Timur Amangeldievich bolıp esaplanadı.
Ol 1984-jıl 2-martta Qaraqalpaqstan Respublikasınıń gózzal orınlarınan biri - Kegeyli
rayonında zıyalılar shańaraǵında dúnyaǵa kelgen. Balalıqtan tábiyat kórinisleri, reńler
uyǵınlıǵı hám átiraptaǵı gózzallıqlar onıń qálbinde ilham oyatatuǵın edi. Kishkene
Timurdıń kórkem ónerge bolǵan muhabbatı, dóretiwshilikke bolǵan umtılısı
balalıǵınan-aq sezilgen. Súwretler arqalı pikir bildiriw, sızılmalar arqalı sezimlerdi
jetkeriw oǵan zawıq baǵıshlaytuǵın edi. Bul mehir onı pútkil ómiri dawamında tárk
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_5-to’plam_Iyun-2025
11
ISSN:3030-3613
etpedi. Ákesi - Sulaymanov Amangeldi Baxievich 1953-jılı Kegeyli rayonında
dúnyaǵa keledi. Ol uzaq jıllar dawamında 7-sanlı ulıwma orta bilim beriw mektebinde
oqıtıwshı sıpatında jumıs alıp barǵan. Bilim hám ádepti birinshi orınǵa qoyǵan pidayı
ustaz, óz kásibine sadıq, ómiri dawamında el arasında húrmetke erisken insan búgingi
kúnde ómirde bolmasa da, kewillerde óshpes iz qaldırǵan. Anası Saqtaǵanova Qalısh
Duyisbaevna 1957-jılı Taxtakópir rayonında tuwılǵan. Ol Kegeyli rayonı 7-sanlı
ulıwma orta bilim beriw mektebinde muǵallim bolıp islegen hám házirgi waqıtta
napaqada. Timur Amangeldiyevich zıyalı hám kórkem ónerge jaqın shańaraqta ósti.
Bul shańaraqta jeti perzent dúnyaga kelgen: úsh ul hám tórt qız. Olardıń tuńǵıshı -
Sulaymonova Shınar Amangeldiyevna 1977-jılı Kegeyli rayonında tuwılǵan. Tilekke
qarsı, ol 2019-jılı qaytıs boldı. Onnan keyin 1979-jılı tuwılǵan Sulaymanov Aydos
Amangeldiyevich tuwılǵan bolıp, ol házirde "Imkon" reabilitaciya orayında jumıs alıp
barmaqta. Keyingi perzent - Sulaymanova Janar Amangeldiyevna, 1982-jılı Kegeyli
rayonında tuwılǵan bolıp, házir úy biykesi. 1984-jılı 2-mart kúni bolsa shańaraqtıń
gezektegi perzenti - Sulaymanov Timur Amangeldiyevich dúnyaǵa kelgen. Timurdan
keyin, 1990-jılı tuwılǵan Sulaymanova Muslima Amangeldiyevna ómirin shańaraǵına
baǵıshlaǵan, házirde ol da úy biykesi. Eń kishi perzenti Baxiev Ixlasbek
Amangeldiyevich bolsa házirgi kúnde "Titan cement zavodı"nda jumıs islep kelmekte.
Bul perzentlerdiń barlıǵı ata-ana tárbiyasında mehir hám ilim menen ósken. Ásirese,
olardıń hár biri óz tarawında miynet etpekte, ayırımları bolsa shańaraǵı hám jámiyet
aldındaǵı wazıypasın sadıqlıq penen orınlap kelmekte. Sulaymanov Timur bolsa usı
úlken shańaraqtıń ortanshı perzenti sıpatında tek ǵana shańaraqtıń emes, al pútkil
kórkem óner ǵayratkerleri hám jas dóretiwshilerdiń maqtanıshına aylanǵan.
Sulaymanov Timur Amangeldievich balalıqtan tábiyat kórinisleri ózine tartıp, olardı
reńli súwretlewde sáwlelendiriwdi qáler edi. Bul qızıǵıwshılıq ómir jolın kórkem óner
menen baylanıstırıwına sebep boldı. Timurdıń balalıǵı kórkem ónerge jaqın ortalıqta
ótti. 1990-jılı sentyabrde Kegeyli rayonındaǵı 7-sanlı ulıwma bilim beriw mektebine
qádem qoyǵan kishkene xudojnik mektep dáwirinde-aq súwretlew ónerine kúshli
qızıǵıwshılıq bildirdi. Oqıw menen birge dóretiwshilik shınıǵıwlarǵa berilip, boyawlar
áleminde óziniń birinshi reńli ármanların ámelge asırdı. 1999-jılı mektepti
tamamlaǵannan soń, ol kórkem óner jolınan barıwǵa qatań qarar etip, Qaraqalpaqstan
Súwretlew hám Ámeliy Kórkem óner licey-internatına oqıwǵa kirdi. Bul jerde ol tek
ǵana texnikalıq bilimlerge ie bolıp qoymastan, al dóretiwshilik pikirlewi jáne de
tereńlesti, reń hám forma arqalı súwretlew sheberligi qáliplesti. Joqarı maqsetler onı
Tashkentke jetekledi. 2007-jılı Kamoliddin Behzod atındaǵı Milliy súwretlew hám
dizayn institutın tabıslı tamamladı. Bul dárgayda ol tek ǵana súwrechilik sırların emes,
al milliy kórkem miyrasqa bolǵan tereń húrmetti de ózlestirdi. Talant hám izleniw
ruwxı menen suwǵarılǵan Timur 2009-jılı usı institut magistratura basqıshın da
tamamlap, kórkem óner tarawındaǵı tereń bilim iyesi boldı. Onıń dóretiwshilik jumısı
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_5-to’plam_Iyun-2025
12
ISSN:3030-3613
2009-jılı Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledjinde súwretlew kórkem óneri
bólimi oqıtıwshısı sıpatında baslandı. Jas talantlılardı tárbiyalaw jolında islegen
miyneti, sabaqlar dawamında bergen ilhamı hám ilimi kóp oqıwshılardıń kórkem
ónerge jaqınlasıwına sebep boldı. 2017-2019-jıllar dawamında ol sol kolledjde
súwretlew óneri bóliminiń baslıǵı lawazımında jumıs alıp barıp, óziniń
shólkemlestiriwshilik potencialı hám jetekshilik pazıyletlerin kórsetti. 2020-jıldan
baslap Sulaymanov Timur Amangeldiyevich ilimiy-pedagogikalıq jumısın Qaraqalpaq
Mámleketlik Universitetinde dawam ettirip kelmekte. Dáslep Kórkem ónertanıw
kafedrasında assistent (0,5 stavka) sıpatında jumıs baslaǵan. Ol búgingi kúnge kelip,
ilim, dóretiwshilik hám tárbiyanı úylestirgen ustaz sıpatında tanılǵan. 2021-2022-
jıllarda da usı lawazımda islegen. Onıń tájiriybesi hám miynetine baha berilgen halda
2023-jılı Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń Kórkem ónertanıw
kafedrası assistenti lawazımına tayınlanadı. Ilimiy hám dóretiwshilik jetiskenlikleri
Timur Amangeldievichti óz jumısı dawamında kórkem ónertanıw baǵdarında jetik
qánige sıpatında qáliplestiredi. Onıń tiykarǵı qánigeligi “Stanoklı reńli súwretlew”
bolıp, ol bul baǵdarda óziniń bilim hám kónlikpelerin tek ǵana studentlerge jetkeriw
emes, al ilimiy-izertlew jumıslarında da belsene qollanbaqta. Ol óziniń kásiplik
sheberligin turaqlı túrde arttırıp baradı hám zamanagóy kórkem ónertanıw
baǵdarındaǵı jańalıqlardı izbe-iz úyrenedi. Sonday-aq, kórkem óner hám súwretlew
dóretiwshiligi tarawında joqarı nátiyjelerge erisiw ushın izleniwsheńlik hám
dóretiwshilik qatnastı ózine ólshem etip alǵan. Sulaymanov Timur Amangeldievich -
kórkem ónertanıw tarawında jas áwladqa bilim beriw, olardıń dóretiwshilik oy-pikirin
rawajlandırıw hám súwretlew óneriniń jámiyettegi ornın bekkemlew jolında pidákerlik
penen miynet etip atırǵan pedagoglardan biri. Onıń miynet jolı kórkem ónerdiń
rawajlanıwına múnásip úles qosıp, keleshek áwlad ushın bekkem tiykar jaratpaqta.
Onıń tájiriybesi hám kásiplik sheberligi, sonday-aq, dóretiwshilik qatnası kórkem óner
tarawında jańa talantlardı ashıwda ayrıqsha áhmietke iye bolmaqta. Sonıń ushın da ol
óz tarawında jetekshi qánigelerden biri sıpatında tán alınadı.
Paydalanılǵan ádebiyatlar
1.
Adambaeva “Qaraqalpaq muzıkasınıń tariyxınan” “Qaraqalpaqstan” baspası 1985-
jıl.
2.
T.Adambaeva “Revolyuciyaǵa shekemgi qaraqalpaq muzıkası” “Qaraqalpaqstan”
baspası 1985-jıl.
3.
Kamalova, G. (2023). QÁLEMI ÓTKIR KOMPOZITOR (D. Djańabaeva
dóretiwshilik jolı). Вестник музыки и искусства, 1(2), 37-39...
4.
Charshemov J. Problems of Using Karakalpak Folklore in Composers //Vital
Annex: International Journal of Novel Research in Advanced Sciences. – 2023. –
Т. 2. – №. 3. – С. 270-273.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
64-son_5-to’plam_Iyun-2025
13
ISSN:3030-3613
5.
Charshemov J. A REVIEW OF MARKABAY JIEMURATOV'S WORK //Modern
Science and Research. – 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 818-821.
6.
Niyazbaeva A., Kamalova G. ÓZBEKISTON XALQ BAXSHISI QALLIEV
TEŃELBAY GENJEBAEVICH IJODI //Общественные науки в современном
мире: теоретические и практические исследования. – 2023. – Т. 2. – №. 7. – С.
22-24.
7.
Мазель Л.А. Анализ музыкальных произведений II часть. 2005
8.
Kamalova.G. Kompozitor Dariko Jańabaeva. – Nókis, Ilimpaz. 2023.
9.
Dauletbaeva G., Kamalova G. A SHINING STAR //Modern Science and Research.
– 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 880-884.
10.
Dauletbaeva G., Kamalova G. A SHINING STAR //Modern Science and Research.
– 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 880-884.
