T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
204
ISSN:3030-3613
ISLOMIY BANK XIZMATLARINI O‘ZBEKISTONDA RIVOJLANTIRISH
YO‘LLARI: MUAMMOLAR VA TAKLIFLAR
Olimjonov Lochinbek Akramovich
O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi tinglovchisi.
+998990831249
Annotatsiya
Ushbu maqola islom moliyasining global moliya bozoridagi o‘rni,
O‘zbekistondagi rivojlanish istiqbollari va tijorat banklarida kapital jalb qilish uchun
muqobil vosita sifatida qo‘llanilishi imkoniyatlarini tahlil qiladi. O‘zbekistonda islom
bankchiligini rivojlantirish bo‘yicha davlat tashabbuslari va kafolat shartnomalari bilan
bog‘liq shariatga muvofiqlik muammolari o‘rganildi. Empirik va qiyosiy tadqiqot
usullari asosida O‘zbekistonda islom moliyasini rivojlantirish uchun qonunchilikni
takomillashtirish, malakali kadrlar tayyorlash, innovatsion texnologiyalarni joriy etish
va xalqaro hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi. Tadqiqot
natijalari islom moliyasining iqtisodiyotda moliyaviy inklyuzivlikni oshirish va
investitsiyalarni jalb qilishdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar:
islom moliyasi, murabaha, mushoraka, kafolat shartnomalari,
O‘zbekiston, qonunchilik.
Kirish
Islom moliyasi global moliya bozorida jadal rivojlanib, yillik o‘sish sur’ati
o‘rtacha 14% ni tashkil etmoqda va 2027-yilga kelib 7 trillion AQSh dollariga yetishi
prognoz qilinmoqda (ICD-PS, 2023). Jahon aholisining 24% ni tashkil etuvchi
musulmonlar orasida ushbu xizmatlarga talab yuqori bo‘lib, bu soha iqtisodiyotda
muhim o‘rin egallamoqda (Mordor Intelligence, 2023). O‘zbekistonda aholining katta
qismi musulmon bo‘lishi va davlat tomonidan qabul qilingan qarorlar (PQ-4147, 2019;
Vazirlar Mahkamasining 428-sonli qarori, 2019) islom moliyasini rivojlantirish uchun
qulay zamin yaratmoqda. Shu bilan birga, qonunchilikdagi bo‘shliqlar, malakali
kadrlar yetishmasligi va kafolat shartnomalari bilan bog‘liq shariatga muvofiqlik
muammolari sohaning rivojlanishiga to‘siq bo‘lmoqda. Ushbu maqola O‘zbekistonda
islom moliyasini rivojlantirish imkoniyatlarini o‘rganish va amaliy takliflar ishlab
chiqishni maqsad qilib qo‘ydi.
Mavzuga oid adabiyotlkar tahlili
Islom moliyasi bo‘yicha tadqiqotlar global miqyosda keng o‘rganilgan bo‘lib,
so‘nggi o‘n yilliklarda ushbu soha moliyaviy tizimlarning muhim qismiga aylandi. M.
Taqi Usmoniy (2014) o‘zining “An Introduction to Islamic Finance” asarida islom
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
205
ISSN:3030-3613
moliyasining nazariy asoslarini chuqur tahlil qilib, riba (foiz) taqiqlanishi, shariat
tamoyillari asosida moliyaviy muomalalarni yuritish va xavfni adolatli taqsimlash kabi
tamoyillarni keng yoritgan. U islom moliyasining an’anaviy moliyaviy tizimlardan
farqli o‘laroq, real iqtisodiyotga asoslanganligini va moliyaviy barqarorlikni
ta’minlashda muhim rol o‘ynashini ta’kidlaydi. Shu bilan birga, Taqi Usmoniy
zamonaviy bank tizimlarida islom moliyasi tamoyillarini qo‘llashda shariatga
muvofiqlik masalalarini ta’minlash uchun maxsus nazorat organlari (Shariat
kengashlari) tashkil etish zarurligini urg‘ulaydi.
Shuningdek, M. Ayyub (2007) o‘zining “Understanding Islamic Finance”
kitobida islom moliyasining amaliy jihatlarini o‘rganib, murobaha (sotib olish va qayta
sotish), mushoraka (sheriklik asosida moliyalashtirish), ijara (lizing) va mudoraba
(investitsiya depozitlari) kabi moliyaviy vositalarning iqtisodiy samaradorligini tahlil
qilgan. Ayyubning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, islom moliyasi nafaqat
musulmonlar uchun, balki foizsiz moliyaviy xizmatlarga qiziqish bildiruvchi boshqa
guruhlar uchun ham jozibador bo‘lib, global moliyaviy tizimda raqobatbardosh
muqobil sifatida qaralmoqda. U, shuningdek, islom moliyasi muassasalari faoliyatida
shaffoflik va axloqiy tamoyillarga rioya qilishning muhimligini ta’kidlaydi.
Abd As-Sattor Abu G‘udda va E.A. Baydavlet (2019) islom moliyasining tarixiy
rivojlanishini o‘rganib, 1963-yilda Malayziyada tashkil etilgan Lembaga Tabun Haji
va Misrdagi Mit-G‘amr banki kabi dastlabki muassasalarning ahamiyatini ko‘rsatgan.
Ularning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, islom moliyasi 1970-yillardan boshlab global
miqyosda jadal rivojlanib, 2023-yilga kelib 1526 ta muassasaga, shu jumladan 526 ta
islom bankiga ega bo‘ldi (QAR, 2023). Baydavlet, shuningdek, O‘zbekiston kabi
postsovet davlatlarida islom moliyasini joriy etishda qonunchilik bazasini
mustahkamlash va jamoatchilikni xabardor qilish zarurligini ta’kidlaydi.
AAOIFI (Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial
Institutions) standartlari (2017) islom moliyaviy muassasalari uchun shariatga
muvofiqlikni ta’minlashda muhim yo‘riqnoma sifatida xizmat qiladi. AAOIFI
standartlari murobaha, mushoraka va kafolat shartnomalari kabi moliyaviy
operatsiyalarni shariat tamoyillariga muvofiq yuritish bo‘yicha aniq qoidalarni
belgilaydi. Xususan, kafolat shartnomalari bo‘yicha AAOIFI ribo (foiz) xavfini
bartaraf etish uchun haq olishni taqiqlaydi, lekin zamonaviy savdo ehtiyojlarini
hisobga olib, vakala bil-istismar kabi muqobil shartnomalarni taklif qiladi. Ushbu
standartlar O‘zbekistonda islom moliyasini rivojlantirishda qo‘llanilishi mumkin
bo‘lgan muhim manba sifatida e’tiborga olinadi.
O‘zbekistonda islom moliyasi bo‘yicha mahalliy tadqiqotlar ham e’tiborga
molik bo‘lib, so‘nggi yillarda bu sohada sezilarli faollik kuzatilmoqda. A.S. Tursunov
(2023) islom mikromoliyasining qashshoqlikni kamaytirishdagi ahamiyatini o‘rganib,
ushbu tizimning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal qilishdagi rolini ta’kidlagan.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
206
ISSN:3030-3613
Uning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda mikromoliya tashkilotlari orqali
foizsiz moliyaviy xizmatlar ko‘rsatish kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishga,
shuningdek, aholining moliyaviy imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
Tursunov, shuningdek, mikromoliya tashkilotlari faoliyatini tartibga soluvchi
qonunchilikni takomillashtirish va malakali kadrlar tayyorlash zarurligini ta’kidlaydi.
R. Abdullayev (2022) o‘zining “Islom iqtisodiyotida savdo va tadbirkorlik”
asarida islom moliyasi tamoyillari asosida tadbirkorlikni rivojlantirish bo‘yicha
takliflar ishlab chiqqan. U islom moliyasining O‘zbekiston iqtisodiyotida yashil
iqtisodiyotni rivojlantirish va investitsiyalarni jalb qilishdagi ahamiyatini ta’kidlab,
mushoraka va mudoraba kabi moliyaviy vositalarni keng joriy etishni taklif qiladi.
Abdullayevning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda islom moliyasi
xizmatlariga talab yuqori bo‘lishiga qaramay, aholining bu xizmatlar haqidagi
xabardorligi pastligi va qonunchilikdagi bo‘shliqlar sohaning rivojlanishiga to‘sqinlik
qilmoqda.
B. Jo‘rayev (2014) O‘zbekistonda islom bank tizimining joriy etilishi bo‘yicha
dastlabki tadqiqotlar olib borgan. Uning ishi postsovet davlatlarida islom moliyasini
joriy etishdagi qiyinchiliklarni, xususan, qonunchilik bazasining yetarli emasligi va
malakali mutaxassislar yetishmasligini o‘rganadi. Jo‘rayev Qozog‘iston va Malayziya
tajribasini o‘rganib, O‘zbekistonda islom bankchiligini rivojlantirish uchun xalqaro
tajribadan foydalanish zarurligini ta’kidlaydi.
S. Abrorov (2020) sukuk (islomiy qimmatli qog‘ozlar) joriy etish istiqbollarini
o‘rganib, kapital bozorini diversifikatsiya qilish imkoniyatlarini ko‘rsatgan. Uning
tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, sukuk O‘zbekistonda infratuzilma loyihalarini
moliyalashtirish va xalqaro investitsiyalarni jalb qilishda muhim vosita bo‘la oladi.
Abrorov sukuk bozorini rivojlantirish uchun qonunchilik bazasini takomillashtirish va
investorlar uchun soliq imtiyozlarini joriy etishni taklif qiladi.
I. Abdurahmonov (2021) islom sug‘urtasi (takaful) joriy etishdagi muammolarni
tahlil qilgan. Uning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda takaful tizimini joriy
etish aholining moliyaviy xavfsizligini oshirishga xizmat qilishi mumkin, lekin bu
sohada jamoatchilik xabardorligining pastligi va qonunchilikdagi noaniqliklar katta
to‘siq bo‘lib turibdi. Abdurahmonov takaful tizimini joriy etish uchun xalqaro
tajribadan, xususan, Malayziya va Birlashgan Arab Amirliklari tajribasidan
foydalanishni tavsiya qiladi.
O‘. Haydarov (2022) tijorat banklarida islom moliyasidan foydalanishni
takomillashtirish bo‘yicha amaliy yondashuvlarni taklif qilgan. U O‘zbekistonda
“Islom darchalari” tashabbusi doirasida tijorat banklarida islom moliyasi xizmatlarini
kengaytirish imkoniyatlarini o‘rganib, bu jarayonda FinTech texnologiyalaridan
foydalanish zarurligini ta’kidlaydi. Haydarovning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki,
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
207
ISSN:3030-3613
raqamli texnologiyalar islom moliyasi xizmatlarining samaradorligini oshirishi va
aholining ushbu xizmatlarga kirish imkoniyatini kengaytirishi mumkin.
Yuqoridagi tadqiqotlar islom moliyasining global va mahalliy miqyosda ahamiyatini
ko‘rsatadi, lekin O‘zbekistonda sohaning rivojlanishi uchun bir qator muammolar
mavjudligini ta’kidlaydi. Xususan, qonunchilikdagi bo‘shliqlar, kadrlar yetishmasligi,
shariatga muvofiqlik masalalari (ayniqsa, kafolat shartnomalari bo‘yicha) va
jamoatchilik xabardorligining pastligi sohaning rivojlanishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Shu bilan birga, global tajribadan foydalanish, qonunchilikni takomillashtirish va
raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali ushbu muammolarni bartaraf etish
mumkinligi tadqiqotchilar tomonidan qayd etilgan. Ushbu adabiyotlar sharxi
O‘zbekistonda islom moliyasini rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqish
uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi.
Tadqiqot Metodologiyasi
Tadqiqotda empirik va qiyosiy usullar qo‘llanildi. Empirik tadqiqot sifatida
islom moliyasi xizmatlariga qiziqish bildirgan tadbirkorlar va potensial mijozlar
orasida sotsiologik so‘rovlar o‘tkazildi. So‘rovlar islom moliyasiga bo‘lgan talab,
xizmatlardan foydalanishdagi xatarlar va foyda baholarini aniqlashga qaratildi.
Shuningdek, moliyaviy muassasalar va biznesmenlar bilan musohabalar o‘tkazilib,
rivojlanishdagi to‘siqlar va imkoniyatlar o‘rganildi. Qiyosiy tahlil doirasida
Qozog‘iston va Ozarbayjon kabi islom moliyasini muvaffaqiyatli rivojlantirgan
davlatlarning huquqiy ramkalari o‘rganildi. Ma'lumotlar O‘zbekiston banklari, Islom
Taraqqiyot Banki va AAOIFI standartlari kabi manbalardan olingan. Statistik tahlil va
kontent tahlili usullari qo‘llanilib, natijalar grafik va jadvallar orqali vizual tarzda
taqdim etildi.
Tahlil va natijalar muhokamasi.
O‘zbekistondagi islom bankchiligining holati:
O‘zbekistonda “Islom
darchalari” joriy etish tashabbusi boshlangan bo‘lib, Xalqaro Islom savdo moliya
korporatsiyasi bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan. Hozirda murobaha, mushoraka, ijara
(lizing) va mudoraba depozitlari kabi xizmatlar taklif etilmoqda. Biroq, kafolat
shartnomalari bilan bog‘liq muammolar sezilarli to‘siq bo‘lib turibdi. Islom moliyasida
kafolat xizmati uchun haq olish riba sifatida taqiqlangan bo‘lsa-da, zamonaviy islom
banklari bu xizmatlarni tijoriy asosda taqdim etmoqda, bu esa shariatga muvofiqlik
masalasini dolzarb qilmoqda (AAOIFI, 2017).
O‘zbekistonda islom moliyasini rivojlantirish bo‘yicha davlat tashabbuslari
doirasida “Islom darchalari” joriy etish tashabbusi boshlangan bo‘lib, Xalqaro Islom
Savdo Moliya Korporatsiyasi bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan. Hozirda murobaha,
mushoraka, ijara (lizing) va mudoraba depozitlari kabi xizmatlar taklif etilmoqda. Shu
bilan birga, sohaning rivojlanishi uchun qonunchilik bazasini mustahkamlash bo‘yicha
muhim qadamlar qo‘yilmoqda.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
208
ISSN:3030-3613
O‘zbekiston
Respublikasining
“Nobank
kredit
tashkilotlari
va
mikromoliyalashtirish faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni 2021-yil 28-dekabrda
Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinib, 2022-yil 17-martda Senat tomonidan
ma’qullangan (O‘RQ-765-son, 20.04.2022). Ushbu qonun mikromoliya tashkilotlari,
lombardlar va ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari kabi nobank kredit
tashkilotlari faoliyatini tartibga solishga qaratilgan bo‘lib, ularning tashkil etilishi,
faoliyat yuritish tartibi va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha qat’iy
qoidalarni o‘rnatadi. Qonun mikromoliyalashtirish sohasida moliyaviy inklyuzivlikni
oshirishni maqsad qilib, foizsiz moliyaviy xizmatlar (mushoraka, mudoraba) ko‘rsatish
imkoniyatini nazarda tutadi, bu esa islom moliyasi tamoyillariga mos keladi. Biroq,
qonunda islom moliyasi uchun maxsus qoidalar alohida keltirilmaganligi sababli, bu
yo‘nalishda qo‘shimcha normativ hujjatlar ishlab chiqish zarurati mavjud.
Ushbu qonunga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi 2022-
yil 6-dekabrda “Mikromoliya tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish
va tartibga solish to‘g‘risidagi nizom”ni qabul qildi (ro‘yxat raqami 3412, 11.01.2023).
Nizom mikromoliya tashkilotlari va lombardlar faoliyatini tartibga solish bo‘yicha
amaliy qoidalarni belgilaydi. Unda kapital yetarliligi, likvidlik koeffitsientlari va xavfli
aktivlar darajasini boshqarish bo‘yicha prudensial normativlar, shuningdek, aktivlar
sifatini tasniflash va zaxiralarni shakllantirish qoidalari keltirilgan. Masalan,
mikromoliya tashkilotlari o‘z kapitalining kamida 12% ni zaxira sifatida saqlashi shart.
Nizom, shuningdek, lombardlar tomonidan mikroqarzlar berish va garov mol-mulkini
saqlash tartibini aniq belgilab, qarz summasining 150% dan oshmagan qiymatdagi
garovni qabul qilish kabi qoidalarni o‘rnatadi. Markaziy bankka har chorakda taqdim
etiladigan moliyaviy hisobotlar orqali tashkilotlarning faoliyati shaffofligi va
barqarorligi nazorat qilinadi.
Kafolat shartnomalari muammolari:
Kafolat xizmati uchun haq olish
masalasi islom fiqhida adolatsizlik sifatida qaraladi, chunki bu riboga olib keladi.
Masalan, bank mijozdan 500 ming so‘m qarz uchun 50 ming so‘m haq talab qilsa, bu
ribo hisoblanadi (Ibn Qudomah, 2017). Zamonaviy ulamolar bu masalada xalqaro
savdo ehtiyojlarini hisobga olib, haq olishga qisman ruxsat berishni muhokama
qilmoqda, lekin qat'iy qaror hali qabul qilinmagan.
Muhokama (Discussion)
Tadqiqot natijalari islom moliyasining O‘zbekistonda rivojlanishi uchun katta
imkoniyatlar mavjudligini ko‘rsatdi. “Islom darchalari” orqali aholining bo‘sh
mablag‘larini iqtisodiyotga jalb qilish va xalqaro investitsiyalarni oshirish mumkin.
Biroq, qonunchilikdagi bo‘shliqlar, malakali kadrlar yetishmasligi va kafolat
shartnomalari bilan bog‘liq muammolar rivojlanishga to‘sqinlik qilmoqda.
Kafolat shartnomalari masalasida vakala bil-istismar shartnomasi muqobil sifatida
taklif etilmoqda. Bu shartnoma orqali bank mijoz sarmoyasini halol tijoratlarga
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
209
ISSN:3030-3613
investitsiya qilib, vakolat xizmati uchun haq olishi mumkin, bu esa shariat
tamoyillariga mos keladi (AAOIFI, 2017).
O‘zbekistonda islom moliyasini rivojlantirish uchun quyidagi takliflar ishlab chiqildi:
1.
Qonunchilikni takomillashtirish:
Islom moliyasi uchun maxsus qonunlar
ishlab chiqish, soliq imtiyozlarini joriy etish va Markazlashgan shariat
kengashini tashkil etish.
2.
Malakali kadrlar tayyorlash:
Universitetlarda islom moliyasi bo‘yicha
fakultetlar ochish, treninglar tashkil etish.
3.
Innovatsion texnologiyalarni joriy etish:
FinTech platformalari va blockchain
texnologiyalarini qo‘llash orqali xizmatlar sifatini oshirish.
4.
Xalqaro hamkorlikni kengaytirish:
Islom Taraqqiyot Banki bilan hamkorlikni
mustahkamlash va O‘zbekiston Islom Moliya Markazini tashkil etish.
5.
Jamoatchilikni xabardor qilish:
Ommaviy axborot kampaniyalari o‘tkazish,
AAOIFI standartlarini tarjima qilish va nashr etish.
Markazlashgan shariat kengashining mavjud bo‘lishligi ko‘plab hukumatlarda
joriy qilingan bo‘lib, AAOIFI shariat standartlarida ham ushbu boshqaruv modeli
yuzasidan alohida bo‘lim standart sifatida ishlab chiqilgan.
IFAAS tomonidan O‘zbekiston Respublikasi islom moliyaviy xizmatlari uchun shariat
kengashi boshqaruvining asosiy tarkibiy qismlari quyidagicha taklif etilmoqda:
Rasm-2 Taklif etilayotgan shariat boshqaruv modeli
Xulosa
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, islom moliyasi O‘zbekiston iqtisodiyotida
moliyaviy inklyuzivlikni oshirish, kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash, xalqaro
investitsiyalarni jalb qilish va yashil iqtisodiyotni rivojlantirishda muhim vosita bo‘la
oladi. Shu bilan birga, global miqyosda islom moliyaviy tashkilotlarining aktivlari
hajmining 2012-yildan 2024-yilgacha 2,050 milliard AQSh dollaridan 3,472 milliard
AQSh dollariga yetib, 69% o‘sish ko‘rsatganligi (o‘rtacha yillik o‘sish sur’ati 5.8-
6.25%) O‘zbekiston uchun ushbu sohada faol ishtirok etish imkoniyatlarini ochib
beradi. Biroq, qonunchilikdagi bo‘shliqlar, malakali kadrlar yetishmasligi, kafolat
shartnomalari bilan bog‘liq shariatga muvofiqlik muammolari va jamoatchilik
xabardorligining pastligi sohaning to‘liq rivojlanishiga to‘sqinlik qilmoqda.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
210
ISSN:3030-3613
Tadqiqot doirasida ishlab chiqilgan takliflar, xususan, islom moliyasi uchun
maxsus qonunchilik bazasini yaratish, Markazlashgan Shariat Kengashini tashkil etish,
malakali mutaxassislar tayyorlash, FinTech va blockchain texnologiyalarini joriy etish,
shuningdek, Islom Taraqqiyot Banki kabi xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni
kengaytirish orqali ushbu muammolarni bartaraf etish mumkin. Shu bilan birga,
“Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun
(2021) va Markaziy bankning 2022-yil nizomi kabi qonunchilik tashabbuslari sohaning
rivojlanishi uchun muhim zamin bo‘lib xizmat qiladi, ammo ularni yanada
takomillashtirish zarur.
Kelajakda islom moliyasining O‘zbekistonda rivojlanishi bo‘yicha tadqiqotlarni
quyidagi yo‘nalishlarda davom ettirish tavsiya etiladi: birinchidan, kafolat
shartnomalari bo‘yicha shariatga muvofiqlik masalalarini chuqurroq o‘rganish va
zamonaviy savdo ehtiyojlariga mos muqobil mexanizmlarni ishlab chiqish;
ikkinchidan, raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligini
baholash; uchinchidan, sukuk (islomiy qimmatli qog‘ozlar) va takaful (islom
sug‘urtasi) kabi mahsulotlarni joriy etishning huquqiy va iqtisodiy asoslarini o‘rganish.
Ushbu yo‘nalishlarda olib boriladigan tadqiqotlar O‘zbekistonda islom moliyasi
sohasini yanada rivojlantirishga xizmat qiladi va global bozor tendensiyalaridan
samarali foydalanish imkonini beradi. Shu tariqa, islom moliyasi nafaqat mamlakat
iqtisodiyotini diversifikatsiya qilishga, balki aholining moliyaviy xizmatlardan teng
foydalanishini ta’minlashga ham hissa qo‘shadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4147-sonli qarori, 2019-yil 1-fevral.
2.
AAOIFI. Shariah Standards. Malaysia: King Fahd Publishing, 2017.
3.
Baydavlet Y.A. Islom moliya asoslari. Toshkent: O‘zbekiston NMIU, 2019.
4.
Mordor Intelligence. Islamic Finance Market Report, 2023.
5.
ICD-PS. Islamic Finance Development Report, 2023.
6.
Taqi Usmani, M. An Introduction to Islamic Finance. Karachi: Pakistan, 2014.
7.
Ayyub, M. Understanding Islamic Finance. England: John Wiley & Sons Ltd, 2007.
8.
Tursunov, A.S. Islom mikromoliyasining iqtisodiy asoslari va qashshoqlikni
kamaytirishda ahamiyati, 2023.
9.
Abdullayev, R. Islom iqtisodiyotida savdo va tadbirkorlik. Toshkent: EFFECT-D,
2022.
