T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
165
ISSN:3030-3613
RENASANS NOMOYONDALARI.
Solijonova Munira Farohiddin qizi
Ijtimoiy va amaliy fanlar fakulteti
“Musiqa” ta`lim yo`nalishi 3- bosqich talabasi
Botirova Xilola :Ilmiy raxbar
Ijtimoiy va amaliy fanlar fakulteti
“Musiqa” ta`lim yo`nalishi o`qituvchisi
ANNOTATSIYA
Hozirgi yozgan maqolam aynan hozir zamonamiz renasanslarini yoritganman.
Bunda chet el bastakorlar hamda kompazitorlarini uyg`onish davrida erishilgan
yutuqlari va hozirgi, xalqaro va oldingi musiqa davrlarini to`liq yoritganman. Bobomiz
Temuriylar davrida ham shunday renasans namoyondalari bo`lib o`tgan ular ham
aynan shunday bosqichlarni bosib o`tganlar. Madaniyatimizni ham boyishiga katta
hissa qo`shgan.
Kalit so`zi:
Renasans, ilmiy anomatiya, Yevropa, Epikur, Sitseron, ijtimoiy-
tarixiy, Targ`ibotchilar, Tashviqotchilar, Teotsentrik, antroposentik
АННОТАЦИЯ
Статья, которую я только что написал, как раз сейчас охватывает эпохи
возрождения нашего времени. В то же время я всесторонне освещал ренессанс
зарубежных
композиторов
и
композиторов,
а
также
нынешнюю,
международную и доисторическую музыкальные эпохи. Такой ренессанс
произошел во времена нашего деда Тимуридов, они прошли точно такие же
этапы. Он также внес большой вклад в обогащение нашей культуры.
Ключевые слова:
эпоха Возрождения, научная анаматика, европеец,
Эпикур, Цицерон, социально-историческое, пропагандисты, агитаторы,
Теоцентрический, антропоцентрический
ANNOTATION
The article I have just written is just now covering the renaissances of our time.
At the same time, I have provided full coverage of the renaissance of foreign composers
and composers and the current, international and prehistoric music eras. Such a
renaissance took place during the time of our grandfather Timurids, they went through
exactly the same stages. He also made a great contribution to the enrichment of our
culture.
Keywords:
Renaissance, scientific anomatics, European, Epicurus, Cicero,
socio-historical, Propagandists, Agitators, Theocentric, anthropocentric
Renasans nomoyondalari.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
166
ISSN:3030-3613
Renasans faransuscha renaissayse-uyg`onish insoniyat ma`naviy taraqqiyotidagi
uyg`onish davri. Bizning xalqimiz o`z tarixida ikki bor anashunday Renasansni
yaratgan. Birinchisi ilk o`rta asrlarda, ikkinchisi sa sohibqiron Amir Temur va
temuriylar davrida ro`y bergan va insoniyat taraqiyotida katta ahamyatga ega bo`lgan
Bugungi kunda yurtimizda uchinchi renasans davrining ilk bisqichi izlari qadimgi
Italiyaga borib taqaladi. Renasans poydevori yaratilmoqda XIII asrdan beri Yevropada
renasans davri boshlandi. Tabiiyki ushbu ijtimoiy-tarixiy jarayon Yevropaning turli
maktablarida turlicha kechadi. Renasans davri Yevropada uch asosiy bosqichni (XIV
asr) yrtuklik bosqichi (XV asr ) va oxirlab qolgan so`ngi bosqich (XVI asr) ni o`z ichiga
oladi vas hu asrni bosib o`tdi. Renasans o`zining ilk bosqichida butun Yevropani emas
balki uning eng rivojlangan mintaqalarini qamrab oladi. Renasans davrining ilk
bosqichi izlari qadimgi Italiyaga borib taqaladi. Renasans g`oyalari qadimgi Italiyada
XII asrdayoq vujudga kelgan edi. Bu paytda Yevropaga xos xususiyat kasb etadi. Bu
paytda Yevropaning qator rivojlangan mamlakatlarida hunarmandchilik va savdo
sotiqning tez rivojlanishi boshlanadi.Xuddi shumimg uchun ham ranasans o`zining ilk
bosqichida sof Italiyanchavoqea edi. O`z taraqqiyotining ilk bosqichida u butun
Yevropaga xos xususiyat kasb etadi. Bu paytda Yevropaning qator rivojlangan
mamlakatlarida hunarmandchilik va savdo sotiqning tez rivojlanishi boshlandi.
Kishilarning turmush tarzi muhim ijobiy o`zgarishlar sodir bo`la boshladi. Renasans
davri o`ziga xos yangi madaniyatni yaratdi. Ushbu madaniyat nafaqat dinga, balkim
ilm va fan sifatida e`tirof etiladi. Matematikada Simvolik begilar qabul qilindi, ilmiy
anomatiya va Fiziologiya asoslarini fan sifatida o`rganish boshlandi, kimyo va
asrtanomiyada katta yutuqlarga erishdi, ranasans davriga kelib hristian dini o`zining
mafkuraviy hukumronlik mavqeini yo`qota boshladi, ijtimoiy turmushning barcha
sohalarida din va cherkovning zo`ravonlik ta`siri barxam topildi. Bunday keskin
burulush faqat fan, falsafa san`at va adabiyotdagina emas balki xristian dinining o`z
qobig`ida ham ro`y berdi, ya`ni qadimgi yunon faylafuflari Aflotun va Arostu falsafasi
qayta taxlil qilina boshlandi. Neoplatonizm sitoklar falsafasi Epikur va Sitseron
qarashlariga qiziqish kuchaydi. Renasans eng avvalo antic zamoning madaniy va
falsafiy merosiy haqida erkin fikr yuborish har qanday qoidalarning o`zgarmas mutloq
haqiqat deb qarashdan voz kechish inson bisotida mavjud bo`lgan qobilyat va istedodni
erkin namoyish qilish uchun vujudga kelgan imkoniyat edi. Huddi shuning uchun
barcha ijod ahli yopiq maktablar namoyondalari emas balki mustaqil tadqiqotchi
sifatida harakat qila boshladi. Har bir tadqiqotchining o`ziga hos bayon qilish.
Targ`ibotchilari va Tashviqotchilari shaxar aholisini yuqori tabaqalari yirik ish
bilarmonlar meshchanlar Yuqori ma`lumotga ega bo`lgan ziyolilar endi renasans davri
madaniyati inson parvarlik g`oyalari bilan yog`rilgan va falsafani insoniy eng oliy
qadiryat ekanini har tomonlama isbotlashga urundi. Huddi shu davrga kelib ijtimoiy
munosabatlarni baholashni yangi insoniylik me`zoni vujudga keldi. Insonniylik
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
62-son_2-to’plam_May-2025
167
ISSN:3030-3613
ajdodlar yaratgan madaniy-ma`naviy merosni o`zlashtirish qobilyati bilan belgilandi.
Olamni teotsentrik tushunishdan antroposentik tushunishga o`tildi.
Foydalanilgan adabiyotlar
:
1.
2.
“Jaxon musiqa tarixi” R. Tursunova G .Tursunova
3.
Uyg`onish davri musiqasi
4.
Sh. Mirziyoyev “ Yangi O`zbegiston strategiyasi”- Toshkent: “o`zbekiston” nashri
2021. 458-b
