THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
25
KASABA UYUSHMALARINING TA’LIM SOHASIDAGI FAOLIYATI
Samadova Feruza Muxiddinovna
tarix o'kituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.12684202
Annotatsiya:
O'zbekistondagi kasaba uyushmalari ta'lim sohasida muhim
rol o'ynaydi va keng ko'lamli faoliyat olib boradi. Ular o'qituvchilar va talabalar
huquqlarini himoya qilish, mehnat sharoitlarini yaxshilash, malaka oshirish va
qayta tayyorlash kurslarini tashkil etish, moddiy va ma'naviy qo'llab-quvvatlash
kabi yo'nalishlarda faol ishlaydi. Shuningdek, kasaba uyushmalari ta'lim
jarayonida zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish, xalqaro hamkorlikni
rivojlantirish, madaniy va sport tadbirlarini tashkil etish, va ijtimoiy dasturlarni
amalga oshirish bilan shug'ullanadi. Ularning asosiy maqsadi ta'lim sifatini
oshirish, o'qituvchilar va talabalar uchun eng yaxshi sharoitlarni yaratish va
ularning huquqlarini himoya qilishdan iborat.
Kalit so’zlar:
O’zbekistondagi kasaba uyushmalari,
talim sohasi,
o’qituvchilar huquqlari, mehnat sharoitlari, malaka oshirish, moddiy yordam,
ijtimoiy himoya, madaniy tadbirlar, sport tadbirlari, xalqaro hamkorlik,
innovatsion loyihalar
Kasaba uyushmalari ta'lim sohasida muhim rol o'ynaydi va quyidagi
yo'nalishlarda faoliyat olib boradi:
1.
O'qituvchilarning huquqlarini himoya qilish: Kasaba uyushmalari
o'qituvchilarning mehnat sharoitlari va huquqlarini himoya qiladi. Bu ish
haqlarini oshirish, mehnat sharoitlarini yaxshilash va ijtimoiy himoyani
ta'minlashni o'z ichiga oladi.
2.
Ta'lim sifatini oshirish: Kasaba uyushmalari ta'lim sifatini oshirish uchun
turli dasturlar va treninglarni tashkil etadi. Bu orqali o'qituvchilar malakasini
oshirish va ta'lim usullarini takomillashtirishga yordam beradi.
3.
Ijtimoiy tadbirlar: Kasaba uyushmalari o'qituvchilar va ularning oilalari
uchun turli ijtimoiy tadbirlar, sport musobaqalari, madaniy tadbirlar va boshqa
faollarni tashkil etadi.
4.
Huquqiy maslahat va ko'mak: Kasaba uyushmalari o'qituvchilar uchun
huquqiy maslahatlar va yuridik yordam ko'rsatadi. Bu orqali ular mehnat
qonunchiligiga oid masalalarda ko'mak olishi mumkin.
5.
Sog'liqni saqlash va xavfsizlik: Kasaba uyushmalari mehnat xavfsizligi va
sog'liqni
saqlash
bo'yicha
chora-tadbirlarni
amalga
oshiradi.
Bu
o'qituvchilarning sog'lig'ini himoya qilish va xavfsiz ish muhitini yaratishga
qaratilgan.
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
26
6.
Ta'lim muassasalari bilan hamkorlik: Kasaba uyushmalari ta'lim
muassasalari bilan hamkorlik qilib, o'qituv
Ijtimoiy Tadbirlar
Sport Musobaqalari va Sog'lomlashtirish Tadbirlari:
- Sport musobaqalari: O'qituvchilar va ularning oilalari uchun turli sport
musobaqalari, masalan, futbol, voleybol, yugurish kabi sport turlarini tashkil
etish.
- Sog'lomlashtirish: Sog'lom turmush tarzini targ'ib qilish va sog'lomlashtirish
lagerlari, sport zallari va boshqa sog'liqni saqlash tadbirlarini o'tkazish.
Madaniy Tadbirlar:
- Madaniy sayohatlar: Teatr, konsert, muzey va boshqa madaniy joylarga
sayohatlar tashkil etish.
- Bayramlar va tadbirlar: Bayramlar, yubiley tadbirlari va boshqa madaniy
tadbirlarni nishonlash.
Huquqiy Maslahat va Ko'mak
Yuridik Maslahatlar:
- Mehnat qonunchiligi: O'qituvchilarga mehnat qonunchiligi, pensiya ta'minoti
va boshqa huquqiy masalalarda maslahat berish.
- Huquqiy hujjatlar tayyorlash: Ishga oid huquqiy hujjatlar, shartnomalar va
boshqa rasmiy hujjatlarni tayyorlashda yordam berish.
Yuridik Xizmatlar:
- Sud jarayonlari: Sud jarayonlarida o'qituvchilarning manfaatlarini himoya
qilish.
- Arbitraj va vositachilik: Mehnat nizolarini hal qilishda arbitraj va vositachilik
xizmatlarini ko'rsatish.
Sog'liqni Saqlash va Xavfsizlik
Mehnat Xavfsizligi:
- Ish joyi xavfsizligi: Ish joyida xavfsizlik choralari ko'rilishini nazorat qilish va
xavfsizlik bo'yicha treninglar o'tkazish.
- Xavfsizlik jihozlari: O'qituvchilarni zarur xavfsizlik jihozlari bilan ta'minlash.
Sog'liqni Saqlash Dasturlari:
- Profilaktik tadbirlar: Profilaktik tibbiy ko'riklar va sog'liqni saqlash tadbirlarini
tashkil etish.
- Sog'lom turmush tarzini targ'ib qilish: Sog'lom turmush tarzi va to'g'ri
ovqatlanishni targ'ib qilish.
Ta'lim Muassasalari Bilan Hamkorlik
Tajribalarni Almashish:
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
27
- O'qituvchilar almashinuvi: O'qituvchilarni turli ta'lim muassasalarida tajriba
almashish imkoniyatlarini ta'minlash.
- Seminar va konferensiyalar: Ta'lim muassasalari va boshqa davlat va nodavlat
tashkilotlari bilan hamkorlikda seminar va konferensiyalar o'tkazish.
Yangi Tashabbuslar:
- Innovatsion loyihalar: Ta'lim sohasidagi yangi innovatsion loyihalarni qo'llab-
quvvatlash va amalga oshirishda yordam berish.
- Grant va fondlar: Ta'lim muassasalariga zarur resurslar va moliyaviy ko'mak
ko'rsatish uchun grantlar va fondlarni jalb qilish.
Resurslarni Jalb Qilish:
- Material va jihozlar: Ta'lim muassasalariga zarur o'quv materiallari va
texnologik jihozlarni ta'minlash.
- O'quv-uslubiy yordam: O'qituvchilarga o'quv-uslubiy materiallar va resurslarni
taqdim etish.
Kasaba uyushmalari ushbu yo'nalishlarda faoliyat olib borib, o'qituvchilarning
huquqlarini himoya qilish, ta'lim sifatini oshirish va ta'lim tizimining umumiy
rivojlanishiga katta hissa qo'shadi.
Kasaba uyushmalari ta'lim sohasida muhim o'rni bor, chunki ular o'qituvchilar
va ta'lim muassasalarining faoliyatini o'z ichiga oladi va ularning rivojlanishiga
ko'maklashadi. Quyidagi o'rni ko'rib chiqsak:
1.
O'qituvchilarning Huquqlarini Himoya Qilish: Kasaba uyushmalari
o'qituvchilarning mehnat sharoitlarini yaxshilaydi va ularning huquqlarini
himoya qiladi. Bu, o'qituvchilar uchun ish joylarining qulayligini oshirish va
mehnat sharoitlarini yaxshilashga yordam beradi.
2.
Ta'lim Sifatini Oshirish: Kasaba uyushmalari ta'lim muassasalariga malaka
oshirish kurslari, seminarlar va konferensiyalar tashkil etadi. Bu orqali
o'qituvchilar yangi pedagogik usullar va texnologiyalarni o'rganish, o'qitish
tajribalarini almashish va ta'lim sifatini yuqori darajada oshirish imkoniyatiga
ega bo'ladilar.
3.
Ijtimoiy Tadbirlar: Kasaba uyushmalari sport musobaqalari, madaniy
tadbirlar va boshqa ijtimoiy faollarni tashkil etadi. Bu tadbirlar o'qituvchilar va
ularning oilalari uchun birga bo'lish imkoniyatini yaratadi va jamoa ruhini
kuchaytiradi.
4.
Huquqiy Maslahat va Ko'mak: O'qituvchilar uchun yuridik yordam va
maslahatlar berish, jumladan, mehnat qonunchiligi va ishdan bo'shatish
jarayonlarida yordam ko'rsatish jihatlarida kasaba uyushmalari faoliyat olib
boradi.
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
28
5.
Sog'liqni Saqlash va Xavfsizlik: Kasaba uyushmalari o'qituvchilar uchun
sog'liqni saqlash va ish joylarida xavfsizlik choralari ko'rilishini nazorat qiladi.
Bu, o'qituvchilarning ish joylarida xavfsiz va sog'liqni saqlashlarini ta'minlashga
intiladi.
6.
Ta'lim Muassasalari Bilan Hamkorlik: Kasaba uyushmalari ta'lim
muassasalari bilan hamkorlikda ta'lim jarayonlarini rivojlantiradi, yangi
tashabbuslarni qo'llab-quvvatlaydi va ta'lim resurslarini ta'minlashda yordam
beradi.
Bular hammasi o'qituvchilar uchun mohiyatli va yaxshi mehnat sharoitlarini
ta'minlash, ta'lim sifatini oshirish va ta'lim muhitini rivojlantirishga qaratilgan.
Kasaba uyushmalari ta'lim sohasida amalga oshiradigan bir necha foydali
faoliyatlar va yondashuvlar haqida batafsil ma'lumot beraman:
1.
O'qituvchilarning Professional Rivojlanishi: Kasaba uyushmalari
o'qituvchilarning kasbiy rivojlanishini ta'minlash uchun turli kurslar va tajribali
mentorlik dasturlari tashkil etadi. Bu kurslar o'qituvchilarga yangi pedagogik
metodikalar, o'qitish usullari va texnologiyalari haqida bilim olib, o'zlarini
rivojlantirishga imkon beradi.
2.
O'qitishda Innovatsiyalar: Kasaba uyushmalari o'qituvchilar orasida
innovatsion fikrlash va tajribalar almashish uchun platformalar va tadbirlar
tashkil etadi. Bu yerda o'qituvchilar yangi o'qitish usullari, interaktiv darslar va
zamonaviy texnologiyalar bilan tanishib, o'zlarining o'quv jarayonlarini yanada
samarali qilishadi.
3.
Xalqaro Hamkorlik: Kasaba uyushmalari xalqaro ta'lim tashkilotlari bilan
hamkorlikda turli o'quv va tajribali almashish dasturlarini amalga oshiradi. Bu
xususda ta'lim muassasalarining moliyaviy, material va sifat resurslaridan
foydalanish, shuningdek, xalqaro konferensiyalar va tadbirlar o'qituvchilar
uchun global ko'rgazmalar va taqdimotlar imkoniyatlarini yaratadi.
4.
Pedagogik Talablar va Ta'lim Usullari: Kasaba uyushmalari o'qituvchilar
uchun pedagogik talablar va ta'lim usullari bo'yicha ilmiy hamkorlik tashkil
etadi. Bu, ilmiy va metodik maqolalar, tajribaviy talablar, o'qitish usullari va
ma'lumotli materiallar taqdim etish orqali o'qituvchilarni o'zlarini yanada
rivojlantirish uchun ilmiy mustahkamlashga imkon beradi.
5.
Ta'limni Monitoring va Qiymatlash: Kasaba uyushmalari ta'lim sifatini
oshirish uchun monitoring va qiymatlash tizimlarini rivojlantiradi. Bu, o'quv
natijalarini, o'qituvchilar faoliyatini va ta'lim jarayonini samarali boshqarish va
yangilash imkoniyatlarini beradi.
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
29
Bu foydali ma'lumotlar kasaba uyushmalari tomonidan o'qituvchilar uchun taklif
etiladigan turli imkoniyatlardan faqat bir qismini ifodalaydi. Ular o'qituvchilar
uchun professionallik va kasbiy rivojlanishni ta'minlashda muhim qatnashchilar
bo'ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.
O'zbekiston Respublikasi Kasaba uyushmalari Federatsiyasi rasmiy sayti
va hisobotlari
2.
O'zbekiston Respublikasi Ta'lim Vazirligining rasmiy hujjatlari va
nashrlari
3.
O'zbekiston Respublikasi qonunlari: "Ta'lim to'g'risida"gi qonun, "Mehnat
kodeksi"
4.
Ilmiy maqolalar va tadqiqotlar: O'zbekistonda kasaba uyushmalarining
roli va ahamiyati to'g'risidagi ilmiy maqolalar
5.
Xalqaro tashkilotlar hisobotlari: Xalqaro Mehnat Tashkiloti (ILO),
YUNESKO va boshqa xalqaro tashkilotlarning O'zbekistondagi ta'lim va kasaba
uyushmalari haqida chop etgan hisobotlari
6.
Shukurovna, Qarshiyeva Zulfiya. "BO ‘LAJAK O ‘QITUVCHILARDA
REFLEKSIV POZISIYANI RIVOJLANTIRISH DOLZARB PEDAGOGIK MUAMMO
SIFATIDA." FAN, TA'LIM VA AMALIYOTNING INTEGRASIYASI (2023): 358-362.
7.
Qarshiyevа, Zulfiya. "STAGES OF DESIGNING A MODEL FOR THE
DEVELOPMENT OF THE REFLEXIVE POSITION OF FUTURE TEACHERS."
Interpretation and researches 2.3 (2023).
8.
Qarshiyeva, Zulfiya. "BO ‘LAJAK O ‘QITUVCHILARNING REFLEKSIV
POZITSIYASINI RIVOJLANTIRISH." FAN, TA'LIM VA AMALIYOTNING
INTEGRASIYASI (2021): 107-109.
9.
Shukurovna, Karshiyeva Zulfiya. "A Model for Developing Future Teacher's
Reflexive Position." European Journal of Research Development and
Sustainability 2.4 (2021): 99-101.
10.
Fang, Wai Chi. "International Journal of Future Generation Communication
and Networking Foreword." INTERNATIONAL JOURNAL OF FUTURE
GENERATION COMMUNICATION AND NETWORKING 11.5 (2018): V-VI.
11.
Interfaol, A. K. T. "MALAKA OSHIRISH JARAYONIDA TINGLOVCHILARNING
AXBOROT
TEXNOLOGIYALARINI
O
‘ZLASHTIRISHDA
MUSTAQIL
QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH Mavlonov N. Sh." O ‘ZBEKISTON
RESPUBLIKASI OLIY VA O ‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI
TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI: 167.
12.
Mustafayev, Shomurod, Zulaykho Nazarova, and Murod Normuminov.
"Synergistic Learning: Fostering Collaboration, Engagement, and Community in
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
30
Modern Education." Rivista Italiana di Filosofia Analitica Junior 14.2 (2023):
2062-2065.
13.
Nazarova, Zulayxo. "“TARBIYA” FANI O ‘QITUVCHILARINI KASBIY
KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH." FAN, TA'LIM VA AMALIYOTNING
INTEGRASIYASI (2021): 79-82.
14.
Pardayev, Zafar, and Zulayho Nazarova. "O ‘QITUVCHIGA QO’YILADIGAN
TALABLAR (O ‘QITUVCHI KASBIY STANDARTI." FAN, TA'LIM VA
AMALIYOTNING INTEGRASIYASI (2021): 93-95.
15.
NAZAROVA, ZULAYXO. "Organization of the Game Process of Learning in
the Preschool Education System." JournalNX 6.10 (2020): 199-202.
16.
Nazarova, Zulayxo. "Innovative Approach to the Improvement of
Professional Training of Teachers of “Upbringing”." JournalNX: 129-131.
17.
Rapiqjon o‘g‘li, Xomidov Xushnudbek. "Rotor-filtrli qurilmaning gidravlik
qarshiligini tadqiq etish." Science Promotion 9.1 (2024): 528-537.
18.
Rapiqjon o‘g‘li, Xomidov Xushnudbek. "Study of operating parameters of
drum dust cleaning device." HOLDERS OF REASON 4.1 (2024): 120-127.
19.
Rapiqjon o‘g‘li, Xomidov Xushnudbek. "Application of a rotor-filter device
in the cleaning of coal dust and research of its effectiveness." Science Promotion
6.1 (2024): 142-153.
20.
Azizjon, Isomidinov, and Xomidov Xushnudbek. "STUDY OF HYDRAULIC
RESISTANCE OF ROTOR-FILTER APPARATUS." Механика и технология 1.14
(2024): 229-236.
21.
Rapiqjon o’g’li, Xomidov Xushnudbek, and Rabbimov Elmurod Farhod
o’g’li. "NAMLIKNING ELEKTR TOKIGA TA'SIRI: NAMLIK VA O'TKAZUVCHANLIK
O'RTASIDAGI BOG'LIQLIKNI O’RGANISH." E Conference Zone. 2023.
22.
Rapiqjon o‘g‘li, Xomidov Xushnudbek, et al. "DETERMINING THE
EFFICIENCY OF USING AND CLEANING THE ROTOR-FILTER DEVICE IN
NEUTRALIZING HYDROGEN-FLUORITE (2HF) GAS." American Journal of
Interdisciplinary Research and Development 29 (2024): 7-15.
23.
.Abdullaevich, Mamadaliev Foziljon, Mirbaratov Olimjon Yakhyaevich, and
Khamidov Khushnudbek Rapikjon Ugli. "PROBLEMS OF IMPROVING THE
METHODOLOGY FOR CALCULATING THE SIZES OF CERTAIN GEOMETRIC
FORMS INSIDE AND OUTSIDE THE EGYPTIAN TRIANGLE." (2023).
24.
Нурматов, Сардорбек Хасанбой Ўғли, et al. "БАРБОТАЖЛИ
АБСОРБЦИЯ ҚУРИЛМАСИДА ГАЗ ЁСТИҒИНИ ТАДҚИҚ ҚИЛИШ УСУЛИ."
Строительство и образование 4.5-6 (2023): 287-295.
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
31
25.
O‘G‘Li, Xomidov Xushnudbek Rapiqjon, et al. "Konus setkali chang
tozalovchi qurilma uchun chang namunalarining dispers tarkibi taxlili." Al-
Farg’oniy avlodlari 1.4 (2023): 66-69
